Þessi færsla er úr eldra greinasafni Kjarnans og gæti þess vegna birst furðulega.

Sykur og sérfræðingar dýrari - Sveppir og sjónvörp ódýrari

verðbólgumynd.png
Auglýsing

Sykur og þjón­usta sér­fræði­lækna eru þeir tveir útgjalda­liðir sem hækk­uðu mest í verði á árinu 2014, sam­kvæmt verð­bólgu­mæl­ingum Hag­stofu Íslands. Verð á sykri hækk­aði um nærri 35% á tíma­bil­inu, sem nær frá des­em­ber 2013 til des­em­ber 2014, og þjón­usta sér­fræð­ing­anna hækk­aði um ríf­lega 20%. Á móti dug­legum hækk­unum ýmissa útgjalda­liða þá lækk­aði verð fjöl­margra vara og þjón­ustna á liðnu ári. Verðkannannir á „svepp­um, rót­ar­hnýði og lauk­um“ sýndu þannig fram á tæp­lega 20% verð­lækkun milli ára auk þess sem raf­tæki lækk­uðu tölu­vert í verði.

Í hverjum mán­uði reiknar hag­stofan breyt­ingar á vísi­tölu neyslu­verðs. Vísi­talan skipt­ist í tólf flokka, svo­kall­aðar und­ir­vísi­töl­ur, sem síðan skipt­ast aftur í und­ir­-und­ir­vísi­töl­ur. Sam­tals kannar Hag­stofan mán­að­ar­lega verð­breyt­ingar á um þriðja hund­ruð útgjalda­liða, allt frá kostn­aði við mat­ar­inn­kaup og ferða­lög til verð­breyt­inga hjá hár­greiðslu­stofum og heilsu­rækt­ar­stöðv­um. Dæmi um slíkar und­ir­-und­ir­vísi­tölur eru útgjalda­lið­irnir „Syk­ur“ og „Svepp­ir, rót­ar­hnýði og laukar“. Þessar mat­vörur eru hluti af mat­ar­körf­unni sem myndar und­ir­vísi­töl­una „Matur og drykkj­ar­vör­ur“.

Und­ir­vísi­tölur verð­bólg­unnar - Hækk­anir & lækk­anir 2014 |Create infograp­hics

Auglýsing

Á mynd­inni hér að ofan má sjá hvernig und­ir­vísi­töl­urnar tólf breytt­ust á árinu 2014. Með því að smella á „hlut­falls­leg skipt­ing“ er jafn­framt hægt að sjá vægi þess­ara liða í útreikn­ingi á vísi­tölu neyslu­verðs. Matur og drykkj­ar­vara lækk­uðu í verði um tæpt 1% en sú und­ir­vísi­tala myndar um 14,5% af vísi­tölu neyslu­verðs. Langstærsti liður end­an­legu vísi­töl­unnar er „Hús­næði, hiti og raf­magn“ sem á síð­ustu tólf mán­uðum hefur hækkað um 4,44%. Þessi útgjöld vega þungt, sam­tals um 28%.

Eins og mörgum er kunn­ugt þá er tólf mán­aða breyt­ing á vísi­tölu neyslu­verðs hin alræmda verð­bólga. Hún mæld­ist í des­em­ber 0,8%. Með öðrum orðum þá hefur verð­lag í land­inu, eins og það mælist í könn­unum Hag­stof­unn­ar, almennt hækkað um 0,8% á síð­ustu tólf mán­uð­um. Fara þarf allt aftur til árs­ins 1998 til þess að finna tíma­bil þar sem verð­bólgan fór undir 1%.

Inn­an­lands­flug dýr­ara – Utan­lands­flug ódýr­ara

Þegar und­ir­-und­ir­vísi­töl­urnar eru skoð­aðar nánar eftir hækk­unum og lækk­unum á tíma­bil­inu stilla nokkrir liðir tengdir heil­brigð­is­þjón­ustu sér ofar­lega á lista yfir mestu verð­hækk­an­irn­ar. Und­ir­vísi­talan „Heilsa“ hækk­aði um tæp 6% á árinu en nokkrar und­ir­-und­ir­vísi­tölur Heils­unnar hækk­uðu mik­ið, eins og sjá má á mynd­inni hér að neð­an. Þjón­usta sér­fræð­inga var 23,3% dýr­ari en hún var í des­em­ber 2013 og þjón­usta heim­il­is­lækna hækk­aði í verði um 19,5%.

Vörur og þjón­usta sem hækk­uðu mest á árinu 2014 |Create infograp­hics



Flug­far­gjöld inn­an­lands hækk­uðu á árinu um 7,5%. Á sama tíma lækk­uðu flug­far­gjöld til útlanda um 13,2%. Ein­ungis raf­tæki og fyrr­nefndir svepp­ir, rót­ar­hnýði og laukar lækk­uðu meira í verði á árinu sem leið. Sjón­vörp, útvörp og mynd­spil­arar lækk­uðu um 17,4% milli des­em­ber­mán­aða 2013 og 2014. Gera má ráð fyrir að þær lækk­anir hafi verið fram­kvæmdar í aðdrag­anda afnáms vöru­gjalda nú um ára­mótin en raf­tæki af ýmsu tagi eru áber­andi á list­anum yfir þær vörur og þjón­ustu sem lækk­uðu mest. Af þeim þrettán liðum sem lækk­uðu mest í verði þá voru fimm þeirra raf­tæki.

Vörur og þjón­usta sem lækk­uðu mest á árinu 2014 |Create infograp­hics

Kjarn­inn og Stofnun um fjár­mála­læsi hafa tekið höndum saman og munu fjalla ítar­lega um heim­il­is­fjár­mál sam­hliða þátt­unum Ferð til fjár, sem sýndir verða á RÚV næstu vik­ur. Mark­mið­ið: Að stuðla að betra fjár­mála­læsi hjá lands­mönn­um! Fyrsti þátt­ur­inn er á dag­skrá fimmtu­dag­inn 15. jan­ú­ar. Fylgstu með á Face­book-­síðu Ferð til fjár.

ferd-til-fjar_bordi

Í upphafi árs 2020

Við á Kjarnanum göngum bjartsýn og einbeitt inn í nýtt ár og þökkum lesendum fyrir það traust sem þeir sýna með því að styrkja Kjarnann. 

Frjáls framlög frá lesendum hafa vaxið jafnt og þétt síðustu árin og eru mikilvæg tekjustoð undir reksturinn. Þau gera okkur kleift að halda áfram að taka þátt í umræðunni og greina kjarnann frá hisminu. 

Við tökum hlutverk okkar sem fjölmiðill í þjónustu almennings alvarlega. Kjarninn birti 409 fréttaskýringar og 2.367 fréttir á árinu 2019. Kjarninn er vettvangur umræðu og á nýliðnu ári voru 539 skoðanagreinar birtar, stærstur hluti þeirra aðsendar greinar. 

Okkar tryggð er aðeins við lesendur. Við erum skuldbundin ykkur og værum þakklát ef þið vilduð vera með í að gera Kjarnann enn sterkari.

Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Logi Einarsson, formaður Samfylkingarinnar.
Segir kominn tíma á stjórn án Sjálfstæðisflokks
Formaður Samfylkingarinnar segir tími til komin að hætta að láta Sjálfstæðisflokkinn velja sér dansfélaga og stjórna á eigin forsendum.
Kjarninn 20. janúar 2020
Katrín Jakobsdóttir, formaður Vinstri grænna og forsætisráðherra.
Katrín: Kólnun en ekki skyndileg djúpfrysting
Heilbrigðismál, atvinnuleysi, kaupmáttur, náttúruöfl og innviðafjárfestingar eru meðal þess sem forsætisráðherra ræddi um í ræðu sinni við upphaf þings í dag.
Kjarninn 20. janúar 2020
Sighvatur Björgvinsson
Enginn ber ábyrgð – bara þjóðin
Kjarninn 20. janúar 2020
Heimavellir eiga meðal annars húsnæði sem hefur verið í byggingu á Hlíðarendasvæðinu.
Norskt leigufélag komið með yfir tíu prósent í Heimavöllum
Norska leigufélagið Fredensborg er að koma sér fyrir á íslenskum fasteignamarkaði. Það keypti í dag 10,22 prósent hlut í stærsta leigufélagi landsins á almennum leigumarkaði.
Kjarninn 20. janúar 2020
Efnt var til fyrstu mótmæla þann 23. nóvember 2019 eftir að Samherjamálið komst upp.
Fyrsti þingfundur ársins í dag – Mótmælendur ætla að láta í sér heyra
Fyrsti þingfundur á Alþingi hefst í dag eftir jólafrí og munu formenn stjórnmálaflokkanna eða staðgenglar þeirra taka til máls. Við tilefnið verður blásið til mótmæla þar sem þess er meðal annars krafist að sjávarútvegsráðherra segi af sér.
Kjarninn 20. janúar 2020
Togarinn Heinaste.
Ríkisútgerðin í Namibíu á ekki fyrir launum rúmlega þúsund starfsmanna
Fischor, ríkisútgerðin í Namibíu, þurfti að fá viðbótarkvóta frá ríkinu til að geta átt fyrir launum. Fiskinn á mögulega að veiða á Heinaste, verksmiðjutogara sem Samherji er ásakaður um að vera að reyna að selja sjálfum sér á hrakvirði.
Kjarninn 20. janúar 2020
Sólveig Anna Jónsdóttir, formaður Eflingar, og Dagur B. Eggertsson, borgarstjóri í Reykjavík.
Efling sakar Reykjavíkurborg um að hafa dreift villandi upplýsingum
„Borgin er í okkar höndum!“ Þetta segir Sólveig Anna Jónsdóttir, formaður Eflingar í opnu bréfi til borgarstjóra, þar sem honum er tilkynnt um algjör viðræðuslit vegna kjarasamningagerðar. Efling segir borgina hafa brotið bæði trúnað og lög.
Kjarninn 20. janúar 2020
Heimavellir voru skráðir í Kauphöll Íslands vorið 2018.
Norskt félag kaupir rúmlega sjö prósent í Heimavöllum fyrir tæpan milljarð
Virði bréfa í Heimavöllum, sem hefur vart haggast mánuðum saman, tók kipp í morgun þegar greint var frá því að norskt leigufélag hefði keypt stóran hlut í félaginu. Kaupverðið var í kringum milljarð króna.
Kjarninn 20. janúar 2020
Meira úr sama flokkiFréttaskýringar
None