Þessi færsla er úr eldra greinasafni Kjarnans og gæti þess vegna birst furðulega.

Sykur og sérfræðingar dýrari - Sveppir og sjónvörp ódýrari

verðbólgumynd.png
Auglýsing

Sykur og þjón­usta sér­fræði­lækna eru þeir tveir útgjalda­liðir sem hækk­uðu mest í verði á árinu 2014, sam­kvæmt verð­bólgu­mæl­ingum Hag­stofu Íslands. Verð á sykri hækk­aði um nærri 35% á tíma­bil­inu, sem nær frá des­em­ber 2013 til des­em­ber 2014, og þjón­usta sér­fræð­ing­anna hækk­aði um ríf­lega 20%. Á móti dug­legum hækk­unum ýmissa útgjalda­liða þá lækk­aði verð fjöl­margra vara og þjón­ustna á liðnu ári. Verðkannannir á „svepp­um, rót­ar­hnýði og lauk­um“ sýndu þannig fram á tæp­lega 20% verð­lækkun milli ára auk þess sem raf­tæki lækk­uðu tölu­vert í verði.

Í hverjum mán­uði reiknar hag­stofan breyt­ingar á vísi­tölu neyslu­verðs. Vísi­talan skipt­ist í tólf flokka, svo­kall­aðar und­ir­vísi­töl­ur, sem síðan skipt­ast aftur í und­ir­-und­ir­vísi­töl­ur. Sam­tals kannar Hag­stofan mán­að­ar­lega verð­breyt­ingar á um þriðja hund­ruð útgjalda­liða, allt frá kostn­aði við mat­ar­inn­kaup og ferða­lög til verð­breyt­inga hjá hár­greiðslu­stofum og heilsu­rækt­ar­stöðv­um. Dæmi um slíkar und­ir­-und­ir­vísi­tölur eru útgjalda­lið­irnir „Syk­ur“ og „Svepp­ir, rót­ar­hnýði og laukar“. Þessar mat­vörur eru hluti af mat­ar­körf­unni sem myndar und­ir­vísi­töl­una „Matur og drykkj­ar­vör­ur“.

Und­ir­vísi­tölur verð­bólg­unnar - Hækk­anir & lækk­anir 2014 |Create infograp­hics

Auglýsing

Á mynd­inni hér að ofan má sjá hvernig und­ir­vísi­töl­urnar tólf breytt­ust á árinu 2014. Með því að smella á „hlut­falls­leg skipt­ing“ er jafn­framt hægt að sjá vægi þess­ara liða í útreikn­ingi á vísi­tölu neyslu­verðs. Matur og drykkj­ar­vara lækk­uðu í verði um tæpt 1% en sú und­ir­vísi­tala myndar um 14,5% af vísi­tölu neyslu­verðs. Langstærsti liður end­an­legu vísi­töl­unnar er „Hús­næði, hiti og raf­magn“ sem á síð­ustu tólf mán­uðum hefur hækkað um 4,44%. Þessi útgjöld vega þungt, sam­tals um 28%.

Eins og mörgum er kunn­ugt þá er tólf mán­aða breyt­ing á vísi­tölu neyslu­verðs hin alræmda verð­bólga. Hún mæld­ist í des­em­ber 0,8%. Með öðrum orðum þá hefur verð­lag í land­inu, eins og það mælist í könn­unum Hag­stof­unn­ar, almennt hækkað um 0,8% á síð­ustu tólf mán­uð­um. Fara þarf allt aftur til árs­ins 1998 til þess að finna tíma­bil þar sem verð­bólgan fór undir 1%.

Inn­an­lands­flug dýr­ara – Utan­lands­flug ódýr­ara

Þegar und­ir­-und­ir­vísi­töl­urnar eru skoð­aðar nánar eftir hækk­unum og lækk­unum á tíma­bil­inu stilla nokkrir liðir tengdir heil­brigð­is­þjón­ustu sér ofar­lega á lista yfir mestu verð­hækk­an­irn­ar. Und­ir­vísi­talan „Heilsa“ hækk­aði um tæp 6% á árinu en nokkrar und­ir­-und­ir­vísi­tölur Heils­unnar hækk­uðu mik­ið, eins og sjá má á mynd­inni hér að neð­an. Þjón­usta sér­fræð­inga var 23,3% dýr­ari en hún var í des­em­ber 2013 og þjón­usta heim­il­is­lækna hækk­aði í verði um 19,5%.

Vörur og þjón­usta sem hækk­uðu mest á árinu 2014 |Create infograp­hics



Flug­far­gjöld inn­an­lands hækk­uðu á árinu um 7,5%. Á sama tíma lækk­uðu flug­far­gjöld til útlanda um 13,2%. Ein­ungis raf­tæki og fyrr­nefndir svepp­ir, rót­ar­hnýði og laukar lækk­uðu meira í verði á árinu sem leið. Sjón­vörp, útvörp og mynd­spil­arar lækk­uðu um 17,4% milli des­em­ber­mán­aða 2013 og 2014. Gera má ráð fyrir að þær lækk­anir hafi verið fram­kvæmdar í aðdrag­anda afnáms vöru­gjalda nú um ára­mótin en raf­tæki af ýmsu tagi eru áber­andi á list­anum yfir þær vörur og þjón­ustu sem lækk­uðu mest. Af þeim þrettán liðum sem lækk­uðu mest í verði þá voru fimm þeirra raf­tæki.

Vörur og þjón­usta sem lækk­uðu mest á árinu 2014 |Create infograp­hics

Kjarn­inn og Stofnun um fjár­mála­læsi hafa tekið höndum saman og munu fjalla ítar­lega um heim­il­is­fjár­mál sam­hliða þátt­unum Ferð til fjár, sem sýndir verða á RÚV næstu vik­ur. Mark­mið­ið: Að stuðla að betra fjár­mála­læsi hjá lands­mönn­um! Fyrsti þátt­ur­inn er á dag­skrá fimmtu­dag­inn 15. jan­ú­ar. Fylgstu með á Face­book-­síðu Ferð til fjár.

ferd-til-fjar_bordi

Þórarinn Snorri Sigurgeirsson
22. júlí
Kjarninn 22. júlí 2018
Birgir Hermannsson
Klúður Steingríms J. Sigfússonar
Kjarninn 22. júlí 2018
Bás hjá frambjóðanda Danska þjóðarflokksins
10 staðreyndir um Dansk Folkeparti
Danski þingflokksforsetinn Pia Kjærsgaard hefur verið áberandi í umræðunni í síðustu viku vegna hlutverks hennar á fullveldishátíðinni. Pia er þekktust fyrir tengingu sína við flokkinn Dansk Folkeparti, en Kjarninn tók saman tíu staðreyndir um hann.
Kjarninn 22. júlí 2018
Sá mikli uppgangur sem á sér stað á Íslandi útheimtir mikið af nýju vinnuafli. Það vinnuafl þarf að sækja erlendis.
Erlendir ríkisborgarar orðnir 23 prósent íbúa í Reykjanesbæ
Erlendum ríkisborgurum heldur áfram að fjölga á Íslandi. Án komu þeirra myndi íbúum landsins fækka. Mjög mismunandi hvar þeir setjast að. Í Reykjanesbæ voru erlendir ríkisborgarar 8,6 prósent íbúa í lok árs 2011. Nú eru þeir 23 prósent þeirra.
Kjarninn 22. júlí 2018
Klámið í kjallarageymslunum
Í geymslum danska útvarpsins, DR, leynast margar útvarps- og sjónvarpsperlur. Danir þekkja margar þeirra en í geymslunum er einnig að finna efni sem fæstir hafa nokkurn tíma heyrt minnst á, hvað þá heyrt eða séð.
Kjarninn 22. júlí 2018
Ljósmæðrafélagið hefur aflýst yfirvinnubanninu sínu.
Verkfalli ljósmæðra aflýst
Ljósmæðrafélag Íslands hefur samþykkt að aflýsa yfirstandandi yfirvinnubanni í ljósi þess að ríkissáttarsemjari hefur lagt fram miðlunartillögu.
Kjarninn 21. júlí 2018
Björn Leví Gunnarsson
Réttar skoðanir?
Kjarninn 21. júlí 2018
Guðmundur Andri Thorsson
Um kurteisi
Kjarninn 21. júlí 2018
Meira úr sama flokkiFréttaskýringar
None