Þessi færsla er úr eldra greinasafni Kjarnans og gæti þess vegna birst furðulega.

Upplýsingaveitur um réttindi

stefáneiriks.jpg
Auglýsing

Ekki þarf að fjöl­yrða um þá bylt­ingu sem orðið hefur á flestum sviðum með til­komu nets­ins. Á þeim tæp­lega tveimur ára­tugum sem liðnir eru síðan ég útskrif­að­ist sem lög­fræð­ingur hefur orðið grund­vall­ar­breyt­ing á starfs­um­hverfi lög­fræð­inga fyrir til­stuðlan nets­ins. Tölu­verður tími fór gjarnan í leit að ýmsum grund­vall­ar­gögn­um, í hinum og þessum bókum og heft­um, og innan stjórn­sýsl­unnar var aðgengi að til dæmis úrskurðum lítið og sama átti við um úrlausnir dóm­stóla í hér­aði. Lög­fræð­ingar sönk­uðu að sér því sem gefið var út á papp­ír; dómum Hæsta­rétt­ar, Stjórn­ar­­tíð­ind­um, Lög­birt­inga­blað­inu og álitum Umboðs­manns Alþingis í hillu­metra­vís svo það helsta sé nefnt. Af öðru fréttu menn af afspurn ef heppnin var með þeim.

almennt_15_05_2014

Þessi staða er í dag gjör­breytt. Ýmsar upp­lýs­inga­veitur á net­inu sjá nú til þess að þessi gögn séu öll við hend­ina og raunar í umtals­vert meiri mæli en aðgengi­legt var með góðu móti fyrir nokkrum árum. Þetta aukna aðgengi að grund­vall­ar­­gögnum á sviði lög­fræði er ekki bara til hags­bóta fyrir lög­fræð­inga og aðra sér­fræð­inga heldur er þetta að sjálf­sögðu mik­il­vægt atriði fyrir alla sem vilja kynna sér rétt­ar­stöðu sína á hvaða sviði sem er.

Auglýsing

Öflug upp­lýs­inga­miðlun Alþingis



Mik­il­væg­asta upp­lýs­inga­veitan á þessu sviði er heima­síða Alþing­is, www.alt­hing­i.­is. Ég játa það hér með og fús­lega að þetta er upp­á­halds­síðan mín á net­inu öllu. Á þess­ari síðu má finna gríð­ar­legt magn upp­lýs­inga um allt það sem snýr að verk­efnum Alþing­is. Á síð­unni eru aðgengi­leg laga­frum­vörp síð­ustu ára­tuga sem og grein­ar­gerð­ir, nefnd­ar­á­lit, umsagn­ir, umræður og annað það sem teng­ist með­ferð ein­stakra mála á þing­inu. Þá er þarna að finna allar þær fyr­ir­spurnir sem lagðar hafa verið fram og svör við þeim og full­búið laga­safn. Laga­safnið geymir ekki ein­asta lögin sjálf heldur er þar í hverjum og einum laga­bálki unnt að finna við­eig­andi breyt­ing­ar­lög og reglu­gerðir sem settar hafa verið á grunni umræddra laga auk tengla á það frum­varp sem varð að umræddum lögum og svo fram­veg­is. Þessi mik­il­væga upp­lýs­inga­veita er án minnsta vafa afar þjóð­hags­lega hag­kvæm, enda sparar hún tíma og stórfé innan stjórn­­­sýsl­unn­ar, dóm­stóla og ann­ars staðar þar sem leyst er úr mál­um, svo ekki sé talað um mik­il­vægi slíkrar upp­lýs­inga­miðl­unar í lýð­ræð­is­legu þjóð­fé­lagi. Rekstur síð­unnar er Alþingi til mik­ils sóma.

Hæsti­réttur og Umboðs­maður Alþingis



Heima­síða Hæsta­rétt­ar, www.haestirett­ur.is, er einnig mik­il­væg upp­lýs­inga­veita, en þar er að finna alla dóma rétt­ar­ins frá 1. jan­úar 1999. Ein­falt er að leita að dómum eftir laga­grein­um, efn­is­at­riðum og með texta­leit ef því er að skipta. Í upp­hafi hvers dóms sem birtur er á net­inu er að finna stutta og hnit­mið­aða sam­an­tekt um efn­is­at­riði við­kom­andi máls og nið­ur­stöðu Hæsta­rétt­ar. Þessi nýbreytni var tekin upp þegar birt­ing dóma á net­inu hófst og gerir starf­semi rétt­ar­ins mun aðgengi­legri almenn­ingi.

Um­boðs­maður Alþingis heldur einnig úti öfl­ugri heima­síðu, www.umbodsmad­ur.is, þar sem finna má allar úr­­lausnir emb­ætt­is­ins frá upp­hafi. Umboðs­maður Alþingis hefur eft­ir­lit með allri stjórn­sýslu rík­is­ins og sveit­ar­fé­laga og því skiptir miklu máli að unnt sé með ein­földum og aðgengi­legum hætti að kynna sér nið­ur­stöður hans á ein­staka rétt­ar­sviðum innan stjórn­sýsl­unn­ar.

Ýmsar aðrar mik­il­vægar upp­lýs­inga­veitur eru reknar og má þar nefna úrlausnir hér­aðs­dóm­stóla lands­ins sem aðgengi­legar eru á síð­unni www.dom­stol­ar.­is. Úrskurðir innan stjórn­sýsl­unnar eru aðgengi­legir á vefnum www.­ur­skur­dir.is, en sá vefur hét upp­haf­lega www.rett­ar­heim­ild.is og var settur á lagg­irnar árið 2001. Á vefnum birta ráðu­neytin úrskurði sína og álit auk úrskurða kæru­nefnda og dóma Félags­dóms. Stjórn­ar­tíð­indi hafa verið gefin út á net­inu und­an­farin ár á vefnum www.­stjorn­ar­ti­dind­i.is, en þar eru birt í A-deild öll lög o.fl., reglu­gerðir o.fl. í B-deild og samn­ingar við önnur ríki í C-deild. Sér­stakt reglu­gerða­safn er einnig aðgengi­legt á vefnum www.­reglu­ger­d.­is. Þá er Lög­birt­inga­blað gefið út á net­inu á síð­unni www.log­birt­inga­bla­d.is en efnið er ein­ungis aðgengi­legt áskrif­end­um.

Þessar upp­lýs­inga­veitur hinna þriggja hand­hafa rík­is­valds­ins – lög­gjaf­ar­valds­ins, dóms­valds­ins og fram­kvæmda­valds­ins – eru ekki ein­göngu mik­il­vægar lög­fræð­ingum og öðrum sér­fræð­ingum vinnu sinnar vegna. Þær eru ekki síður mik­il­vægar fyrir almenn­ing þannig að hver og einn geti hindr­un­ar­lítið kynnt sér grund­vall­ar­gögn og eftir atvikum lagt sjálf­stætt mat á rétt­ar­stöðu sína í ein­staka til­vik­um.

Pistill­inn birt­ist fyrst í nýj­ustu útgáfu Kjarn­ans. Lestu hana hér.

Kanntu vel við Kjarnann?

Við á Kjarnanum þökkum lesendum fyrir það traust sem þeir sýna með því að styrkja Kjarnann. 

Frjáls framlög frá lesendum hafa vaxið jafnt og þétt síðustu árin og eru mikilvæg tekjustoð undir reksturinn. Þau gera okkur kleift að halda áfram að taka þátt í umræðunni og greina kjarnann frá hisminu. 

Við tökum hlutverk okkar sem fjölmiðill í þjónustu almennings alvarlega. Kjarninn birti 409 fréttaskýringar og 2.367 fréttir á árinu 2019. Kjarninn er vettvangur umræðu og á nýliðnu ári voru 539 skoðanagreinar birtar, stærstur hluti þeirra aðsendar greinar. 

Okkar tryggð er aðeins við lesendur. Við erum skuldbundin ykkur og værum þakklát ef þið vilduð vera með í að gera Kjarnann enn sterkari.

Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Brim hagnaðist um 4,7 milljarða í fyrra
Forstjóri Brims segir rekstrarafkomuna hafa verið viðunandi í fyrra.
Kjarninn 27. febrúar 2020
Verðmiðinn á Gamma lækkar enn
Frá því að tilkynnt var um kaup Kviku á Gamma hefur verðmiðinn lækkað og lækkað. Nú er útlit fyrir að endanlegt kaupverð verði mun lægra en upphaflega var tilkynnt um.
Kjarninn 27. febrúar 2020
Fimm einstaklingar í sóttkví á Ísafirði og einn í einangrun
Fimm einstaklingar eru í sóttkví og einn í einangrun vegna mögulegrar Covid-19 sýkingar. Allir einstaklingarnir eru staðsettir á Ísafirði.
Kjarninn 27. febrúar 2020
Vaxandi líkur eru því taldar á að veiran eigi eftir að greinast hér á landi en allra ráða er beitt til að hefta komu hennar.
Vaxandi líkur á að veiran greinist á Íslandi
Daglega bætast við lönd sem tilkynna um tilfelli kórónuveirunnar, COVID-19, þar á meðal nokkur grannríki Íslands. Öllum tiltækum ráðum er beitt til að hefta komu hennar hingað til lands.
Kjarninn 27. febrúar 2020
Freyja Haraldsdóttir
„Fatlað fólk á ekki bara að vera á hliðarlínunni“
Freyja Haraldsdóttir segir að aðkoma fatlaðs fólks þurfi að vera alls staðar og alltaf þegar kemur að umhverfismálum. Stjórnvöld, samtök um umhverfismál og allir viðbragðsaðilar, þurfi þess vegna að ráða fatlað fólk til starfa.
Kjarninn 27. febrúar 2020
Kjarasamningar þorra aðildarfélaga BSRB hafa verið lausir frá 1. apríl í fyrra.
Formaður BSRB: Ekkert þokast nær ásættanlegri niðurstöðu
„Það eru mikil vonbrigði að við höfum ekki náð að þokast nær ásættanlegri niðurstöðu. Það er stutt í að verkfallsaðgerðir hefjist og mörg stór mál sem bíða úrlausnar,“ segir Sonja Ýr Þorbergsdóttir, formaður BSRB.
Kjarninn 27. febrúar 2020
Maður með andlitsgrímu á hóteli í Austurríki þar sem kona sem smituð er af kórónuveirunni dvelur.
Dæmi um að fólk smitist aftur af veirunni
Nú, þegar nýja kórónuveiran hefur breiðst út til tæplega fimmtíu landa, er enn margt á huldu um hvernig hún hegðar sér. Um 14% þeirra sem sýktust, náðu heilsu og voru útskrifaðir af sjúkrahúsum í Kína hafa sýkst aftur.
Kjarninn 27. febrúar 2020
Katrín Jakobsdóttir, forsætisráðherra og formaður VG.
Útilokar ekki vorkosningar á næsta ári
Forsætisráðherra segist ekki útiloka þann möguleika að kosið verði til Alþingis að vori 2021 í staðinn fyrir í lok október en þá lýkur yfirstandandi kjörtímabili.
Kjarninn 27. febrúar 2020
Meira úr sama flokkiPistlar
None