Þjóðhættir – Galdrabrennur, lækningajurtir, þjóðfræði og ritstörf

Doktor Ólína Kjer­úlf Þor­varð­ar­dóttir hefur komið víða við í gegnum tíð­ina. Lengi vel kenndi hún þjóð­fræði í Háskóla Íslands og í rit­störfum sínum hefur hún feng­ist við þjóð­fræði­legt efni. Ólína hefur meðal ann­ars gefið út bækur um galdra, lækn­inga­jurtir og nú síð­ast bók­ina Ilm­reyr. Í þætt­inum ræðir Dag­rún Ósk við Ólínu um þjóð­fræði og rit­störf­in.

Ólína hefur rann­sakað brennu­öld­ina á Íslandi, galdra og galdra­trú. Í rann­sókn­inni studd­ist Ólína bæði við dóms­skjöl og þjóð­sögur og segir hún frá hvernig þessar ólíku heim­ildir opin­bera áhuga­verðan mun á við­horfi til galdra­fólks. Með galdra­fár­inu varð hug­ar­fars­breyt­ing sem gerði það að verkum að fólk var brennt fyrir galdra víða í Evr­ópu, en galdra­brennur á Íslandi eru sér­stakar að því leyti að fleiri karlar en konur urðu eld­inum að bráð.

Ólína segir einnig frá bók sinni Lífs­grös og leyndir dómar sem byggir á rann­sókn hennar á grasa­lækn­inga­hefð­um. Á Íslandi er rík alþýðu­lækn­inga­hefð, bæði í for­tíð og sam­tíð en auk þess ræðir Ólína um hlut kvenna í lækn­inga­sög­unni.

Í nýjastu bók sinni, Ilm­reyr, er Ólína á per­sónu­legri nót­um. Bókin er kveðja frá dóttur til móður en um leið óður til for­mæðra og -feðra sem háðu lífs­stríð sitt vestur á fjörð­um. Þó bókin sé per­sónu­leg er hún ekki síður saga þjóðar og ald­ar­speg­ill. Í þætt­inum segir Ólína frá bók­inni og æskuminn­ingum sínum að vest­an, sögum af björg­un­ara­frek­inu við Látra­bjarg og röskun á álaga­bletti.

Þjóð­hættir er hlað­varp sem fjallar um nýjar rann­sóknir og fjöl­breytta miðlun í þjóð­fræði. Umsjón hafa Dag­rún Ósk Jóns­dóttir og Vil­helm­ína Jóns­dóttir dokt­or­snemar í þjóð­fræði.

Anna Dóra Antonsdóttir
Rammaáætlun sem sáttargjörð
Kjarninn 17. maí 2022
Tekjur ríkisins af kolefnisgjaldi aldrei verið jafn miklar og í fyrra
Ríkið hefur milljarðatekjur af losun gróðurhúsalofttegunda, bæði frá uppboðum á losunarheimildum og af kolefnisgjaldi. Féð er ekki eyrnamerkt loftslagsaðgerðum en fjármálaráðherra áætlar að framlög til loftslagsmála nemi yfir 15 milljörðum í ár.
Kjarninn 17. maí 2022
Helga Þórðardóttir varaþingmaður Flokks fólksins.
„Stjórnvöld hafa svikið leigjendur“
Leigjendur eru jaðarsettir og algerlega berskjaldaðir fyrir hentistefnu leigusala, segir varaþingmaður Flokks fólksins. Stjórnvöld verði að koma með beinar aðgerðir sem stöðva brjálsemi óhefts markaðar sem stjórnist af græðgi einstaklinga.
Kjarninn 17. maí 2022
Jón Gunnarsson er dómsmálaráðherra.
Ráðherra svarar engu um Samherjamálið þar sem það eigi ekki að lúta „pólitískum afskiptum“
Dómsmálaráðherra segir að embætti sem rannsaki sakamál fái ekki auknar fjárveitingar til að sinna rannsókn tiltekins sakamáls. Á ríkisstjórnarfundi í nóvember 2019 var hugað sérstaklega að fjármögnun rannsóknar héraðssaksóknara á Samherjamálinu.
Kjarninn 17. maí 2022
Sigríður Björk Guðjónsdóttir ríkislögreglustjóri mætti á opinn fund í allsherjar- og menntamálanefnd um fræðslu og menntun lögreglumanna um fjölmenningu og fordóma.
Segir að ekki hafi verið um kynþáttamiðaða löggæslu að ræða
Ríkislögreglustjóri segist harma það að ungur drengur skyldi hafa ítrekað orðið fyrir áreiti við leit lögreglunnar að strokufanga í síðasta mánuði. Þó sé í þessu tilviki ekki um kynþáttamiðaða löggæslu eða afskipti að ræða.
Kjarninn 17. maí 2022
Viðmiðunarverðið á bensínlítra yfir 300 krónur í fyrsta sinn
Hlutur olíufélaga í hverjum seldum bensínlítra er með lægsta móti um þessar mundir þrátt fyrir mjög hátt verð. Það bendir til þess að þau séu ekki að skila hækkunum á heimsmarkaðsverði nema að hluta út í verðlagið.
Kjarninn 17. maí 2022
Bjarni Benediktsson fjármálaráðherra lagði fram fjármálaáætlun fyrir árin 2023-2027 í mars.
Spyrja hvort framlögð fjármálaáætlun sé í samræmi við stjórnarsáttmála
ASÍ bendir á það í umsögn sinni við fjármálaáætlun að mjög takmarkað svigrúm sé til aukinna útgjalda næstu árin sem þó er fyrirséð að muni aukast mikið. Vilja efla tekjustofna ríkisins, meðal annars með komugjaldi og hækkun fjármagnstekjuskatts.
Kjarninn 17. maí 2022
Guðmundur Ingi Kristinsson þingflokksformaður Flokks fólksins.
„Á ekki að skila þessum ólöglega ránsfeng?“
Þingflokksformaður Flokks fólksins segir að álag gangi nærri heilsu fólks sem hefur lent í skerðingum á greiðslum. „Er einhver hissa að kvíði, þunglyndi, streita, svefnleysi sé að hrjá þennan hóp í boði ríkisstjórnarinnar?“ spurði hann á þingi í dag.
Kjarninn 16. maí 2022