Þjóðhættir – Móðurhlutverkið, ofbeldi og óstýrilátar konur í íslenskum þjóðsögum

Dag­rún Ósk Jóns­dóttir mun í byrjun júní verja dokt­ors­rit­gerð sína í þjóð­fræði sem nefn­ist Í viðjum hefð­ar­inn­ar: Konur og kven­leiki í íslenskum þjóð­sög­um. Af því til­efni er þátt­ur­inn með óhefð­bundnu sniði. Dag­rún Ósk sest í sæti við­mæl­enda og Vil­helm­ína ræðir við hana um rann­sókn­ina.

Í þætt­inum segir Dag­rún frá rann­sókn­inni en hún vann með og greindi sagnir í íslenskum þjóð­sagna­söfnum frá 19. og 20. öld. Dag­rún beinir sjónum sínum sér­stak­lega að óhlýðni, upp­reisn og and­ófi kvenna og ofbeldi gagn­vart konum og við­horfum til þess. Nánar til­tekið skoðar hún sagnir um konur sem hafa eig­in­leika og sinna störfum sem voru talin karllæg, sagnir sem segja frá kyn­bundnu ofbeldi, sagnir af konum sem hafna móð­ur­hlut­verk­inu og sagnir af yfir­nátt­úru­legum kon­um, það er að segja huldu­konum og skess­um.

Þjóð­sögur bera vitni um þann hug­mynda­heim og það sam­fé­lag sem þær til­heyra. Sagn­irnar styðja því yfir­leitt við ríkj­andi hug­myndir um hvað þóttu vera hefð­bundin hlut­verk og æski­leg hegðun kvenna. Í þætt­inum ræðir Dag­rún þessar hug­myndir nánar og gefur dæmi um hvernig þessi gam­al­grónu við­horf birt­ast í sögn­un­um.

Rann­sókn Dag­rúnar sýnir svo ekki verður um villst að mikið af þeim hug­myndum sem sjá má í þjóð­sögum eru enn til staðar í dag. Þess vegna kall­ast rann­sókn Dag­rúnar á við sam­tím­ann þar sem staða kvenna og úrelt við­horf til kyn­hlut­verka, kven­leika og ofbeldis gagn­vart konum hafa verið mjög til umræðu. Rann­sóknin varpar nýju ljósi á hversu rót­grónar hug­myndir um hlut­skipti kvenna eru í raun og veru og er hún því mik­il­vægt inn­legg í jafn­rétt­isum­ræðu sam­tím­ans.

Þjóð­hættir er hlað­varp sem fjallar um nýjar rann­sóknir og fjöl­breytta miðlun í þjóð­fræði. Umsjón hafa Dag­rún Ósk Jóns­dóttir og Vil­helm­ína Jóns­dótt­ir.

Eyþór Arnalds var oddviti Sjálfstæðisflokksins í Reykjavík.
Félag Eyþórs hagnaðist um 388,4 milljónir vegna afskriftar á láni frá Samherja
Eigið fé félags Eyþórs Arnalds fór úr því að vera neikvætt um 305 milljónir í að vera jákvætt um 83,9 milljónir í fyrra. Félag í eigu Samherja afskrifaði seljendalán sem veitt var vegna kaupa í útgáfufélagi Morgunblaðsins.
Kjarninn 4. október 2022
Neyðarúrræði en ekki neyðarástand
Fjöldahjálparstöð fyrir umsækjendur um alþjóðlega vernd hefur verið opnuð í skrifstofuhúsnæði í Borgartúni þar sem Vegagerðin var áður til húsa. Hægt verður að taka á móti 150 manns að hámarki og miðað er við að fólk dvelji ekki lengur en þrjár nætur.
Kjarninn 4. október 2022
Örn Bárður Jónsson
Um skjálífi og skjána
Kjarninn 4. október 2022
Þrjú félög voru skráð á markað í sumar. Þeirra stærst er Alvotech, sem var skráð á First North markaðinn í júní. Hér sést Róbert Wessman, stofnandi og stjórnarformaður félagsins, hringja inn fyrstu viðskipti með bréfin.
Virði skráðra félaga í Kauphöllinni lækkað um 254 milljarða króna á tveimur mánuðum
Það sem af er ári hefur Úrvalsvísitala Kauphallarinnar lækkað um 28,3 prósent. Hún hækkaði um rúmlega 20 prósent árið 2020 og 33 prósent í fyrra. Leiðrétting er að eiga sér stað á virði skráðra félaga.
Kjarninn 4. október 2022
Steingrímur J. Sigfússon
Einu sinni var Póstur og Sími
Kjarninn 4. október 2022
Svandís Svavarsdóttir er matvælaráðherra og fer með málefni sjávarútvegs.
Svandís boðar frumvarp um tengda aðila í sjávarútvegi á næsta ári
Samkvæmt lögum mega tengdir aðilar í sjávarútvegi ekki halda á meira en tólf prósent af úthlutuðum kvóta á hverjum tíma. Skiptar skoðanir eru um hvort mikil samþjöppun í sjávarútvegi sé í samræmi við þetta þak.
Kjarninn 4. október 2022
Ein orðan sem Plaun skartaði, en hún reyndist eftirlíking.
Tvöfaldur í roðinu
Hugo Plaun hefur lengi verið ein helsta stríðshetja Dana, og var vel skreyttur hermaður sem hitti fyrirmenni og sagði ótrúlegar sögur sínar víða. Fyrir nokkrum árum kom í ljós að Plaun laug öllu saman.
Kjarninn 4. október 2022
Eitt og annað ... einkum danskt
Eitt og annað ... einkum danskt
Tvöfaldur í roðinu
Kjarninn 4. október 2022