Andleg br***stíflugremja

Auglýsing

Und­an­farin miss­eri hef ég klór­að mér í koll­in­um. Ég er ekki með lús og ég er ekki með áber­andi flösu­vanda­mál. Ég hef klórað mér í koll­inum yfir ótrú­legri yfir­borðs­gremju í opin­berri umræðu í garð trú­ar, trú­ar­bragða og sér í lagi Þjóð­kirkj­unn­ar.  Ég opna ekki blað­ið, og alls ekki Frétta­blað­ið, án þess að þar sé ein­hver að fá útrás fyr­ir, að því er virð­is­t, gíf­ur­legan upp­safn­aðan pirr­ing gagn­vart trú, krist­in­dómi og kirkju. Ég klór­a mér í koll­inum sum­part vegna þess að ég tengi ekki við þennan pirr­ing. Ég hef ­lengi verið við­loð­andi kirkju­starf í Þjóð­kirkj­unni og sé ekk­ert nema frem­ur sak­laust starf sem þar fer fram. Kannski ekki alltaf nógu spenn­andi. En sak­laust. 

Ég sé heldur ekki allt órétt­lætið sem fólk sér í því að ríkið skuli hafa milli­göngu um inn­heimtu á félags­gjöldum í trúar og lífs­skoð­un­ar­fé­lög. Það er, þrátt fyrir allt, mik­ill félag­s­auður í frjálsum félaga­sam­tökum og ­mann­rækt­ar­starfi lífs­skoð­un­ar­fé­laga. Ég við­ur­kenni að það er ekki sann­gjarnt að þau sem standa utan allra trúar og líf­skoð­un­ar­fé­laga þurfi samt að greiða 10 ­þús­und krónur á ári í rík­is­sjóð. Það má laga. En það er til stærra órétt­læti, í al­vöru, og ég held að sú mikla gremja sem sé í loft­inu hljóti að snú­ast um eitt­hvað annað heldur en tíu þús­und krónur á ári. Gott og vel. En hvað skyld­i það þá vera?

Mann­kyns­sagan sýnir að mað­ur­inn er and­leg og trú­ar­lega vera sem reisir sér til­beiðslu­staði sem víð­ast hann ­get­ur. Það er eitt­hvað innra með mann­inum sem virð­ast leiða hann í sífellu að and­legum iðk­unum og trú­ar­legum athöfn­um. Við höfum flest þennan and­lega streng í brjósti, kannski í mis­miklum mæli, á sama hátt og við höfum öll þörf fyrir að vera skap­andi, en bara í mis­miklum mæli.

Auglýsing

Breyt­ingar

Og hér kemur mín kenn­ing. Fólk þráir að því sé klórað í and­lega kláð­ann sinn, vill ekk­ert meira en að óslökkvandi and­legum þorsta þess sé sval­að. En ­trú­ar­brögð­in, þar með talið kirkj­an, urðu til á öðrum tímum en okk­ar. Eitt sinn voru túlk­anir þeirra á and­legri reynslu, athafnir þeirra og aðferðir virkir árfar­veg­ir ­sem báru áfram lif­andi vatn. En í dag þá fjölgar í hópi þeirra sem geta ekki tengt lengur við tákn­myndir trú­ar­bragð­anna. Þau vita kannski ekki einu sinni að um tákn er að ræða, heldur taka þeim bók­staf­lega og draga þess vegna ekki úr þeim nær­ingu. Nið­ur­staðan verður æ oftar sú að fólki finnst því ekki klórað í trú­ar­lega kláð­ann og upp­lifir að and­legum þorsta þess sé ekki sval­að. Á sama ­tíma er Þjóð­kirkjan vissu­lega til staðar og fólk rífst við hana í von um að fá svör og lemur á henni til að hefna sín fyrir að hún skuli gefa sig út fyrir að vera bak-klóra lífs­ins kláða og brunnur fyrir þyrsta til að drekka af.  

Mann­eskjan hef­ur, eins og ég áður sagði, djúpa löngun og ­mikla þrá í and­legu til­liti. En eins og hjá elsk­huga sem hefur verið hafnað eða ­mætt af sinnu­leysi þá getur þráin umbreyst í gremju, óþol, jafn­vel hatur ef henni er ekki rétt mætt.

Nýtt orð

Fyrir mörgum árum síðan var tengda­mamma mín að horfa á sjón­varpið og heyrði þar í fyrsta sinn orð sem lét hana hlæja óstjórn­lega. Orðið var „brundstíflugremja“. Ég vil taka það fram að ég veit að það er mjög dóna­legt og óheflað að nota þetta orð í grein. Mér til afsök­unar þá lærði ég það hjá tengda­mömmu minni og hún lærði það af íslensku sjón­varps­leik­rit­i. Brundstíflugremja er frekar gegn­sætt orð en það vísar sem sagt til karl­manns ­sem hefur í langan tíma þráð kyn­líf en fær hvergi þeirri þörf sval­að. Gredd­an um­breyt­ist í gremju, brundstíflugremju.

Og það sem ég er að segja er þetta: Sæmi­legur hluti fólks á Íslandi, lík­lega í heim­in­um, þjá­ist af and­legri brundstíflugremju. Það langar í and­lega fró en það fær hana ekki. Og nú fer það um, sót­brjálað að tína til ein­hverjar sann­anir fyrir því að Þjóð­kirkjan sé ein­hver hræði­leg­asta stofnun sem algeim­ur­inn hefur fætt af sér. En Þjóð­kirkj­an er ekki hræði­leg og hún er ekki tákn­gerv­ingur órétt­læt­is. Hún er tákn­gerv­ing­ur ósval­aðrar þarf­ar. Og í hvert sinn sem brundstíflugramur maður sér kirkju, og af þeim er nóg á íslandi, þá er hann minntur á það sem hann hefur svo leng­i ­þráð en ekki enn feng­ið: And­lega svöl­un. 

Ert þú í Kjarnasamfélaginu?

Kjarninn er opinn vefur en líflínan okkar eru frjáls framlög frá lesendum, Kjarnasamfélagið. Sú stoð undir reksturinn er okkur afar mikilvæg.

Með því að skrá þig í Kjarnasamfélagið gerir þú okkur kleift að halda áfram að vinna í þágu almennings og birta vandaðar fréttaskýringar, djúpar greiningar á efnahagsmálum og annað fréttatengt gæðaefni. 

Kjarninn hefur verið til taks fyrir kröfuharða lesendur undanfarin sjö ár og við ætlum okkur að standa vaktina áfram. 

Fyrir þá sem nú þegar eru stoltir styrkjendur Kjarnans þá leyfum við okkur að benda á að hægt er að óska eftir að hækka mánaðarlega framlagið með því að senda póst á takk@kjarninn.is


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Inga Sæland
Segir sama gamla spillingarkerfið blómstra sem aldrei fyrr
„Hvenær hættir maður að verða hissa á sérhagsmunagæslunni í pólitík?“ spyr formaður Flokks fólksins.
Kjarninn 5. júní 2020
Leirdalur með Leirdalsvatni og Leirdalsá falla í Geitdalsá. Í Leirdal hugsar Arctic Hydro sér upphafslón Geitdalsárrvirkjunar.
„Nýtt virkjanaáhlaup“ á hálendi Austurlands verði stöðvað
Stjórnvöld þurfa að koma í veg fyrir að hálendi Austurlands verði raskað frekar og standa við fyrirheit sem gefin voru um að þar yrði ekki virkjað meira. Þetta kemur fram í tillögu að ályktun sem lögð verður fyrir aðalfund Landverndar á morgun.
Kjarninn 5. júní 2020
Lilja D. Alfreðsdóttir, mennta- og menningarmálaráðherra.
Ráðherra metur næstu skref með lögmönnum
Mennta- og menningarmálaráðherra fer nú yfir úrskurð kærunefndar jafnréttismála með lögmönnum. Hún segir að ekki hafi skipt máli að Páll Magnússon væri framsóknarmaður.
Kjarninn 5. júní 2020
Komufarþegar munu þurfa að greiða sjálfir fyrir sýnatöku frá 1. júlí.
Komufarþegar greiða 15 þúsund fyrir sýnatöku
Sýnataka á landmærum Íslands verður gjaldfrjáls fyrstu tvær vikurnar en frá 1. júlí munu komufarþegar þurfa að greiða 15 þúsund krónur fyrir rannsóknina.
Kjarninn 5. júní 2020
Óvenjulegur sjómannadagur framundan
Vegna COVID-19 faraldursins verður sjómannadagurinn í ár ólíkur því sem Íslendingar eiga að venjast. Þó verður lágmarksdagskrá víða um land með heiðrunum aldinna sjómanna, minningarathöfnum og veittar verða viðurkenningar fyrir björgunarafrek.
Kjarninn 5. júní 2020
Jane Goodall fór á þrítugsaldri inn í skóga Tansaníu og dvaldi þar lengi í hópi simpansa. Rannsóknir hennar gjörbreyttu þekkingu manna á öðrum dýrategundum.
Mannkynið er „búið að vera“ ef það skiptir ekki um kúrs í kjölfar COVID
„Við erum komin að tímamótum í sambandi okkar við náttúruna,“ segir Jane Goodall sem barist hefur verið náttúruvernd í sex áratugi. Hún segir að nú hafi opnast lítill gluggi til að gera róttækar breytingar svo koma megi í veg fyrir frekari hörmungar.
Kjarninn 5. júní 2020
Lilja D. Alfreðsdóttir og Björn Leví Gunnarsson
„Það eru nákvæmlega svona mál sem halda aftur af Íslandi“
Þingmaður Pírata gagnrýnir ákvarðanir mennta- og menningarmálaráðherra. „Svona mál leiða til lélegri niðurstaðna í öllu sem gerist í framhaldinu af því að hæfasta fólkið er ekki að taka ákvarðanirnar.“
Kjarninn 5. júní 2020
Skiljum ekkert eftir
Skiljum ekkert eftir
Skiljum ekkert eftir – Eldhúsið
Kjarninn 5. júní 2020
Meira úr sama flokkiAðsendar greinar
None