Parísarsamkomulagið – hvað svo?

Svandís Svavarsdóttir
Auglýsing

Það eru mikil gleði­tíð­indi að Alþingi sam­þykkti þings­á­lykt­un­ar­til­lögu um full­gild­ingu Par­ís­ar­sam­komu­lags­ins um aðgerðir í lofts­lags­mál­um. Par­ís­ar­sam­komu­lagið er enda mikið fagn­að­ar­efni fyrir heims­byggð­ina alla. Til­tek­inn hóp ríkja þarf til að full­gilda samn­ing­inn svo það var því afar mik­il­vægt að rík­is­stjórnin kom loks með full­gild­ing­una til umfjöll­unar í þing­inu. Stjórn­ar­flokk­arnir höfðu legið undir ámæli frá okkur þing­mönnum í Vinstri grænum fyrir að hraða ekki þeirri vinnu sem mest sem mátti, enda er fram und­an­ vinna um fram­kvæmd samn­ings­ins í sam­vinnu við Evr­ópu­sam­bandið og Nor­eg. 

Full­gild­ing Par­ís­ar­sam­komu­lags­ins er svo sann­ar­lega spor í rétta átt í loft­lags­mál­um. Stefna íslenskra stjórn­valda í lofts­lags­málum verður að vera skýr og í takt við alþjóð­legar skuld­bind­ingar okk­ar.  Við í þing­flokki Vinstri grænna höfum kallað eftir skýr­ari stefnu núver­andi rík­is­stjórnar í lofts­lags­málum en sann­ast sagna hafa ekki borist mjög afger­andi svör. Það er baga­legt því gríð­ar­lega mik­il­vægt er fyrir alla stjórn­mála­flokka að svara spurn­ing­unni um stefnu Íslands í lofts­lags­málum svo kjós­endur geti gert upp hug sinn þegar kemur að áherslum um umhverf­is- og loft­lags­mál. 

Mik­il­vægt er að  horfa á lofts­lags­málin í sam­hengi við alla aðra mála­flokka. Þau eiga  að vera yfir og allt um kring í allri opin­berri ákvarð­ana­töku. Sum ríki hafa meira að segja stofnað sér­stakt lofts­lags­ráðu­neyti, því að lofts­lags­málin varða ekki bara umhverf­is­málin í hefð­bundnum skiln­ingi heldur koma þau ekki síður að orku­mál­um, sam­göngu­málum og því sem skipt­ir  ­máli í dag­legu lífi fólks og neyslu­háttum sam­fé­lags­ins. Þannig eiga  ­lofts­lags­mál alltaf að vera; alltum­lykj­andi og tengj­ast öllum hliðum sam­fé­lags­ins. Ég hef t.d. spurt inn­an­rík­is­ráð­herra um lofts­lags­mark­mið sam­göngu­á­ætl­un­ar. Ég hef líka kallað eftir svörum land­bún­að­ar­ráð­herra um hvort búvöru­samn­ingar séu gerðir með lofts­lags­mark­mið Par­ís­ar­sam­komu­lags­ins til við­mið­unar og hef líka kallað eftir svöru­m  hjá umhverf­is­ráð­herra hver lofts­lags­mark­miðin séu hjá núver­andi rík­is­stjórn í tengslum við  land­bún­að­inn, sjáv­ar­út­veg­inn, ferða­þjón­ust­una, nýsköp­un­ar­fyr­ir­tæki og aðra aðila.

Auglýsing

Stofnun loft­lags­ráðs

Raun­veru­leg lofts­lags­á­ætl­un, hvort sem það er sókn­ar­á­ætlun eða aðgerða­á­ætlun sem við eigum reyndar til frá árinu 2010, þarf  að ver­a ­yfir áætl­un ­sem fangar nán­ast öll svið sam­fé­lags­ins.  En það er ekki nóg.  Ef við ætlum að ná að draga  úr losun gróð­ur­húsa­loft­teg­unda, getur það ekki verið ein­skorðað við eina til­tekna áætlun eða aðgerða­punkta. Við þurfum að flétta lofts­lags­mark­mið­u­m  inn í öll mál þvert á ráðu­neyti og mála­flokka. Ein leið til þess er að stofna lofts­lags­ráð. Ráð  ­sem hefur það meg­in­hlut­verk að gera alvöru  ráð­staf­anir til að draga úr losun gróð­ur­húsa­loft­teg­unda á Íslandi, hafi skil­greind verk­efni þar um og sé sam­ráðs­vett­vangur þeirra sem hafa bæði beina og óbeina aðkomu að mála­flokkn­um. Til­laga okkar þing­flokks um stofnun slíks ráðs var sam­þykkt í þing­inu fyrr á þessu ári.

Gerum enn betur en Par­ís­ar­sam­komu­lag­ið 

Því miður eru  á­höld um að Par­ís­ar­sam­komu­lagið eitt og sér muni ná mark­miðum um að halda hlýnun and­rúms­lofts­ins undir tveimur gráð­um. Full­yrt hefur ver­ið, m.a. af hálfu Climate Act­ion Network, að Par­ís­ar­sam­komu­lagið í núver­andi mynd þýði í  raun og veru hlýnun sem er  nær 2,7°.  Ef rétt reyn­ist er það ein­fald­lega of mik­ið. Full­yrt hefur verið af vís­inda­fólki  að 1,5° hlýnun sé í raun og veru það sem heim­ur­inn þol­ir, hvort sem það er mann­skepnan sjálf eða aðrir þættir vist­kerf­anna. 

Í ljósi þessa voru sett sér­stök ákvæði í Par­ís­ar­sam­komu­lagið um að end­ur­skoða mark­miðin reglu­lega. Að sam­komu­lagið sem slíkt væri ekki nægi­lega öfl­ugt til að ná þessum mark­mið­um. Við erum að horfa á algerar ham­farir í lofts­lags­málum og grafal­var­lega stöðu í hlýnun jarðar þar sem erfitt verður að snúa við. Ábyrgðin er mikil og einna mest hjá okkur í hinum iðn­vædda hluta heims­ins. Aðild­ar­ríki lofts­lags­samn­ings­ins þurfa þá að gera enn betur en við höfum verið að tala um. Að vera metn­að­ar­full og ábyrg fyrir kyn­slóðir nútím­ans og fram­tíð­ar, þýðir að stíga skref sem eru ennþá stærri en áður hafa verið nefnd.  Hér á Íslandi þurfum við að stefna að því að Ísland verði kolefn­is­hlut­laust og draga mun meira úr losun gróð­ur­húsa­loft­teg­unda. Það er hægt ef raun­veru­legur vilji er fyrir hend­i. 

Eitt af því jákvæð­asta á síð­asta kjör­tíma­bili var þegar þing­heimur sam­þykkti með öllum greiddum atkvæðum þings­á­lykt­un­ar­til­lögu um grænt hag­kerfi. Að þróun hag­kerf­is­ins yrði með grænum og fjöl­breyttum hætti. Að efna­hags­legur vöxtur verði ekki á kostnað nátt­úru­auð­linda eða nátt­úru­gæða sem við verðum að standa vörð um til­  fram­tíð­ar. Það olli því  ­miklum von­brigðum að við rík­is­stjórn­ar­skiptin 2013 voru þessar til­lögur eitt af því fyrsta sem slegið var út af borð­in­u.  Ekki er hægt að víkj­ast undan því að taka upp áætl­un­ina  um grænt hag­kerfi aft­ur. 

Ef við ætlum að  ­deila kjörum á þess­ari jörð til fram­tíðar verðum við að gæta að því í hví­vetna að efna­hags­leg­ur vöxtur sé ekki ágeng­ur. Ég mun leggja áherslu á það og von­andi verða fleiri sam­ferða í að taka upp græna þráð­inn og þróa íslenskt hag­kerfi að grænu hag­kerf­i  til fram­tíð­ar. Hefð­bundin hag­vaxt­ar­hyggja leiðir til auk­innar los­unar gróð­ur­húsa­loft­teg­unda. Fleiri mæli­kvörðum þarf að beita á hag­sæld og gott sam­fé­lag. Eins­leitir mæli­kvarðar eiga að heyra sög­unni til.

Með inn­leið­ingu græns hag­kerf­is, stofnun loft­lags­ráðs og að fella lofts­lags­mark­miðin inn í allar opin­berar ákvarð­anir og stefna ótrauð að kolefn­is­hlut­lausu sam­fé­lagi, til við­bótar við Par­ís­ar­sam­komu­lag­ið, leggjum við enn þyngri lóð á vog­ar­skál­arnar til að draga var­an­lega úr losun gróð­ur­húsa­loft­teg­unda. 

Það eru skýr skref til fram­tíð­ar. 

Höf­undur er þing­flokks­for­mað­ur VG.

Ert þú í Kjarnasamfélaginu?

Kjarninn er opinn vefur en líflínan okkar eru frjáls framlög frá lesendum, Kjarnasamfélagið. Sú stoð undir reksturinn er okkur afar mikilvæg.

Með því að skrá þig í Kjarnasamfélagið gerir þú okkur kleift að halda áfram að vinna í þágu almennings og birta vandaðar fréttaskýringar, djúpar greiningar á efnahagsmálum og annað fréttatengt gæðaefni. 

Kjarninn hefur verið til taks fyrir kröfuharða lesendur undanfarin sjö ár og við ætlum okkur að standa vaktina áfram. 

Fyrir þá sem nú þegar eru stoltir styrkjendur Kjarnans þá leyfum við okkur að benda á að hægt er að óska eftir að hækka mánaðarlega framlagið með því að senda póst á takk@kjarninn.is


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Skiljum ekkert eftir
Skiljum ekkert eftir
Skiljum ekkert eftir – Heimajarðgerð
Kjarninn 29. maí 2020
Alma Möller landlæknir og Kári Stefánsson forstjóri ÍE á upplýsingafundi almannavarna.
Ríkið hefur ekki greitt Íslenskri erfðagreiningu neitt fyrir skimanir
Íslensk erfðagreining hefur ekkert fengið greitt frá íslenskum yfirvöldum fyrir skimanir sínar gegn veirunni. Kári Stefánsson forstjóri fyrirtækisins verðmat framlag fyrirtækisins til samfélagsins á þrjá milljarða króna í Kastljósi á miðvikudagskvöld.
Kjarninn 29. maí 2020
Icelandair Group er efst á lista, enda með meira en eitt og hálft prósent íslenska vinnumarkaðarins í hlutastarfi í mars og apríl.
Fyrirtækin sem fengu mest út úr hlutabótaleiðinni í mars og apríl
Í skýrslu Ríkisendurskoðunar um hlutabótaleiðina má finna niðurbrot á því hversu mikið fé rann frá Vinnumálastofnun til starfsmanna fyrirtækja sem nýttu hlutabótaleiðina í mars og apríl. Kjarninn tók það helsta saman.
Kjarninn 28. maí 2020
Samkeppniseftirlitið sektar Símann um 500 milljónir
Samkvæmt Samkeppniseftirlitinu hefur Síminn brotið gegn skilyrðum í sáttum sem fyrirtækið hefur á undanförnum árum gert við eftirlitið. Það telur að brotin séu alvarleg og sektar Símann vegna þessa um 500 milljónir króna. Síminn ætlar að áfrýja.
Kjarninn 28. maí 2020
Skúli Eggert Þórðarson er ríkisendurskoðandi.
Talin hafa breytt launaseðlum til að ná hærri greiðslum úr ríkissjóði vegna hlutabótaleiðar
Ríkisendurskoðun telur að leiða megi líkum að því að ákveðinn hópur sem nýtti sér hlutabótaleiðina hafi breytt áður uppgefnum launum til hækkunar svo þeir myndu fá hærri greiðslur úr ríkissjóði. Hækkunin í heild nemur 114 milljónum króna.
Kjarninn 28. maí 2020
Oddný G. Harðardóttir vill að uppsagnarstyrkjum verði breytt.
Vill banna þeim sem átt hafa í fjárhagslegum tengslum við skattaskjól að fá uppsagnarstyrk
Oddný G. Harðardóttir hefur lagt fram breytingartillögu við frumvarp um stuðning úr ríkissjóði vegna greiðslu launakostnaðar í uppsagnarfresti. Kallar eftir aðgerðum fyrirtækja í loftslagsmálum, endurgreiðslu styrkja og þaki á laun stjórnenda.
Kjarninn 28. maí 2020
Svört skýrsla um hlutabótaleiðina sýnir grun um misnotkun
Ríkisendurskoðun gagnrýnir framkvæmd hlutabótaleiðarinnar harðlega í skýrslu sem hún hefur unnið. Of margir sem áttu ekki í bráðum rekstrarvanda hafi nýtt sér hana til að sækja fjármuni í ríkissjóð og misbrestur hafi verið á eftirliti.
Kjarninn 28. maí 2020
Smári McCarthy, þingmaður Pírata.
Hægt sé að lesa á milli línanna og sjá hvaða fyrirtæki uppsagnarstyrkir séu hugsaðir fyrir
Þingmaður Pírata telur líklegt að sagan muni dæma frumvarp um að greiða 27 milljarða króna í styrkti til fyrirtækja til að hjálpa þeim að segja upp fólki, sem mistök. Stöðugleika þorra launamanna sé fórnað fyrir hagsmuni nokkurra fyrirtækjaeigenda.
Kjarninn 28. maí 2020
Meira úr sama flokkiAðsendar greinar
None