Parísarsamkomulagið – hvað svo?

Svandís Svavarsdóttir
Auglýsing

Það eru mikil gleði­tíð­indi að Alþingi sam­þykkti þings­á­lykt­un­ar­til­lögu um full­gild­ingu Par­ís­ar­sam­komu­lags­ins um aðgerðir í lofts­lags­mál­um. Par­ís­ar­sam­komu­lagið er enda mikið fagn­að­ar­efni fyrir heims­byggð­ina alla. Til­tek­inn hóp ríkja þarf til að full­gilda samn­ing­inn svo það var því afar mik­il­vægt að rík­is­stjórnin kom loks með full­gild­ing­una til umfjöll­unar í þing­inu. Stjórn­ar­flokk­arnir höfðu legið undir ámæli frá okkur þing­mönnum í Vinstri grænum fyrir að hraða ekki þeirri vinnu sem mest sem mátti, enda er fram und­an­ vinna um fram­kvæmd samn­ings­ins í sam­vinnu við Evr­ópu­sam­bandið og Nor­eg. 

Full­gild­ing Par­ís­ar­sam­komu­lags­ins er svo sann­ar­lega spor í rétta átt í loft­lags­mál­um. Stefna íslenskra stjórn­valda í lofts­lags­málum verður að vera skýr og í takt við alþjóð­legar skuld­bind­ingar okk­ar.  Við í þing­flokki Vinstri grænna höfum kallað eftir skýr­ari stefnu núver­andi rík­is­stjórnar í lofts­lags­málum en sann­ast sagna hafa ekki borist mjög afger­andi svör. Það er baga­legt því gríð­ar­lega mik­il­vægt er fyrir alla stjórn­mála­flokka að svara spurn­ing­unni um stefnu Íslands í lofts­lags­málum svo kjós­endur geti gert upp hug sinn þegar kemur að áherslum um umhverf­is- og loft­lags­mál. 

Mik­il­vægt er að  horfa á lofts­lags­málin í sam­hengi við alla aðra mála­flokka. Þau eiga  að vera yfir og allt um kring í allri opin­berri ákvarð­ana­töku. Sum ríki hafa meira að segja stofnað sér­stakt lofts­lags­ráðu­neyti, því að lofts­lags­málin varða ekki bara umhverf­is­málin í hefð­bundnum skiln­ingi heldur koma þau ekki síður að orku­mál­um, sam­göngu­málum og því sem skipt­ir  ­máli í dag­legu lífi fólks og neyslu­háttum sam­fé­lags­ins. Þannig eiga  ­lofts­lags­mál alltaf að vera; alltum­lykj­andi og tengj­ast öllum hliðum sam­fé­lags­ins. Ég hef t.d. spurt inn­an­rík­is­ráð­herra um lofts­lags­mark­mið sam­göngu­á­ætl­un­ar. Ég hef líka kallað eftir svörum land­bún­að­ar­ráð­herra um hvort búvöru­samn­ingar séu gerðir með lofts­lags­mark­mið Par­ís­ar­sam­komu­lags­ins til við­mið­unar og hef líka kallað eftir svöru­m  hjá umhverf­is­ráð­herra hver lofts­lags­mark­miðin séu hjá núver­andi rík­is­stjórn í tengslum við  land­bún­að­inn, sjáv­ar­út­veg­inn, ferða­þjón­ust­una, nýsköp­un­ar­fyr­ir­tæki og aðra aðila.

Auglýsing

Stofnun loft­lags­ráðs

Raun­veru­leg lofts­lags­á­ætl­un, hvort sem það er sókn­ar­á­ætlun eða aðgerða­á­ætlun sem við eigum reyndar til frá árinu 2010, þarf  að ver­a ­yfir áætl­un ­sem fangar nán­ast öll svið sam­fé­lags­ins.  En það er ekki nóg.  Ef við ætlum að ná að draga  úr losun gróð­ur­húsa­loft­teg­unda, getur það ekki verið ein­skorðað við eina til­tekna áætlun eða aðgerða­punkta. Við þurfum að flétta lofts­lags­mark­mið­u­m  inn í öll mál þvert á ráðu­neyti og mála­flokka. Ein leið til þess er að stofna lofts­lags­ráð. Ráð  ­sem hefur það meg­in­hlut­verk að gera alvöru  ráð­staf­anir til að draga úr losun gróð­ur­húsa­loft­teg­unda á Íslandi, hafi skil­greind verk­efni þar um og sé sam­ráðs­vett­vangur þeirra sem hafa bæði beina og óbeina aðkomu að mála­flokkn­um. Til­laga okkar þing­flokks um stofnun slíks ráðs var sam­þykkt í þing­inu fyrr á þessu ári.

Gerum enn betur en Par­ís­ar­sam­komu­lag­ið 

Því miður eru  á­höld um að Par­ís­ar­sam­komu­lagið eitt og sér muni ná mark­miðum um að halda hlýnun and­rúms­lofts­ins undir tveimur gráð­um. Full­yrt hefur ver­ið, m.a. af hálfu Climate Act­ion Network, að Par­ís­ar­sam­komu­lagið í núver­andi mynd þýði í  raun og veru hlýnun sem er  nær 2,7°.  Ef rétt reyn­ist er það ein­fald­lega of mik­ið. Full­yrt hefur verið af vís­inda­fólki  að 1,5° hlýnun sé í raun og veru það sem heim­ur­inn þol­ir, hvort sem það er mann­skepnan sjálf eða aðrir þættir vist­kerf­anna. 

Í ljósi þessa voru sett sér­stök ákvæði í Par­ís­ar­sam­komu­lagið um að end­ur­skoða mark­miðin reglu­lega. Að sam­komu­lagið sem slíkt væri ekki nægi­lega öfl­ugt til að ná þessum mark­mið­um. Við erum að horfa á algerar ham­farir í lofts­lags­málum og grafal­var­lega stöðu í hlýnun jarðar þar sem erfitt verður að snúa við. Ábyrgðin er mikil og einna mest hjá okkur í hinum iðn­vædda hluta heims­ins. Aðild­ar­ríki lofts­lags­samn­ings­ins þurfa þá að gera enn betur en við höfum verið að tala um. Að vera metn­að­ar­full og ábyrg fyrir kyn­slóðir nútím­ans og fram­tíð­ar, þýðir að stíga skref sem eru ennþá stærri en áður hafa verið nefnd.  Hér á Íslandi þurfum við að stefna að því að Ísland verði kolefn­is­hlut­laust og draga mun meira úr losun gróð­ur­húsa­loft­teg­unda. Það er hægt ef raun­veru­legur vilji er fyrir hend­i. 

Eitt af því jákvæð­asta á síð­asta kjör­tíma­bili var þegar þing­heimur sam­þykkti með öllum greiddum atkvæðum þings­á­lykt­un­ar­til­lögu um grænt hag­kerfi. Að þróun hag­kerf­is­ins yrði með grænum og fjöl­breyttum hætti. Að efna­hags­legur vöxtur verði ekki á kostnað nátt­úru­auð­linda eða nátt­úru­gæða sem við verðum að standa vörð um til­  fram­tíð­ar. Það olli því  ­miklum von­brigðum að við rík­is­stjórn­ar­skiptin 2013 voru þessar til­lögur eitt af því fyrsta sem slegið var út af borð­in­u.  Ekki er hægt að víkj­ast undan því að taka upp áætl­un­ina  um grænt hag­kerfi aft­ur. 

Ef við ætlum að  ­deila kjörum á þess­ari jörð til fram­tíðar verðum við að gæta að því í hví­vetna að efna­hags­leg­ur vöxtur sé ekki ágeng­ur. Ég mun leggja áherslu á það og von­andi verða fleiri sam­ferða í að taka upp græna þráð­inn og þróa íslenskt hag­kerfi að grænu hag­kerf­i  til fram­tíð­ar. Hefð­bundin hag­vaxt­ar­hyggja leiðir til auk­innar los­unar gróð­ur­húsa­loft­teg­unda. Fleiri mæli­kvörðum þarf að beita á hag­sæld og gott sam­fé­lag. Eins­leitir mæli­kvarðar eiga að heyra sög­unni til.

Með inn­leið­ingu græns hag­kerf­is, stofnun loft­lags­ráðs og að fella lofts­lags­mark­miðin inn í allar opin­berar ákvarð­anir og stefna ótrauð að kolefn­is­hlut­lausu sam­fé­lagi, til við­bótar við Par­ís­ar­sam­komu­lag­ið, leggjum við enn þyngri lóð á vog­ar­skál­arnar til að draga var­an­lega úr losun gróð­ur­húsa­loft­teg­unda. 

Það eru skýr skref til fram­tíð­ar. 

Höf­undur er þing­flokks­for­mað­ur VG.

Vilt þú vera með?

Frjálsir, hugrakkir fjölmiðlar eru ómetanlegir en ekki ókeypis. Kjarninn reiðir sig á framlög lesenda og með því að styrkja Kjarnann mánaðarlega tekur þú þátt í að halda úti öflugum fjölmiðli.

Kjarninn hefur verið til taks fyrir kröfuharða lesendur í sjö ár og við ætlum að standa vaktina áfram og bjóða almenningi upp á vandaða umfjöllun þar sem áhersla er á gæði og dýpt.  

Fyrir þá lesendur sem nú þegar eru stoltir styrkjendur Kjarnans þá leyfum við okkur að benda á að hægt er að óska eftir að hækka styrkinn með því að senda póst á takk@kjarninn.is


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Allar póstsendingar frá hinu opinbera verði stafrænar árið 2025
Gert er ráð fyrir að ríkið spari sér 300-700 millljónir á ári með því að senda öll gögn í stafræn pósthólf fremur en með bréfpósti. Frumvarpsdrög fjármálaráðherra um þetta hafa verið lögð fram í samráðsgátt stjórnvalda.
Kjarninn 24. nóvember 2020
Á hverju ári framleiðir Smithfield yfir þrjár milljónir tonna af svínakjöti. Enginn annar í heiminum framleiðir svo mikið magn.
„Kæfandi þrengsli“ á verksmiðjubúum
Í fleiri ár slógu yfirvöld í Norður-Karólínu skjaldborg um mengandi landbúnað og aðhöfðust ekkert þrátt fyrir kvartanir nágranna. Það var ekki fyrr en þeir höfðu fengið upp í kok á lyktinni af rotnandi hræjum og skít og höfðuðu mál að farið var að hlusta.
Kjarninn 24. nóvember 2020
Jökull Sólberg
Fortíð, nútíð og framtíð loftslagsskuldbindinga
Kjarninn 24. nóvember 2020
Bjarni Benediktsson, formaður Sjálfstæðisflokks.
Sjálfstæðisflokkurinn fær langhæstu styrkina frá fyrirtækjum og einstaklingum
Stærsti flokkur landsins, Sjálfstæðisflokkur, er í sérflokki þegar kemur að framlögum frá lögaðilum og einstaklingum. Í fyrra fékk hann hærri framlög frá slíkum en hinir fimm flokkarnir sem hafa skilað ársreikningi til samans.
Kjarninn 24. nóvember 2020
Stefan Löfven forsætisráðherra Svíþjóðar.
„Umgangist einungis þá sem þið búið með“
Stefan Löfven forsætisráðherra Svíþjóðar brýndi fyrir landsmönnum að sýna meiri ábyrgð í glímunni við veiruna í ávarpi í gær. Átta manna samkomutakmarkanir taka gildi víða í landinu á morgun, en þó ekki alls staðar.
Kjarninn 23. nóvember 2020
Ólafur Margeirsson
Eru 307 þúsund króna atvinnuleysisbætur rétta leiðin?
Kjarninn 23. nóvember 2020
Félag fréttamanna gagnrýnir yfirstjórn RÚV og stjórnvöld fyrir niðurskurð á fréttastofu
Stöðugildum á fréttastofu RÚV mun fækka um alls níu vegna niðurskurðar. Á meðal þeirra sem sagt var upp er starfsmaður með rúmlega aldarfjórðungs starfsaldur sem staðið hefur í viðræðum við yfirstjórn RÚV vegna vangoldinna yfirvinnugreiðslna.
Kjarninn 23. nóvember 2020
Telja áhrif þess að afnema stimpilgjald af íbúðarhúsnæði óveruleg
Átta þingmenn Sjálfstæðisflokks lögðu í síðasta mánuði fram frumvarp um afnám stimpilgjalda. Það er í sjötta sinn sem frumvarpið er lagt fram. Húsnæðis- og mannvirkjastofnun telur afnámið líklegt til að hækka íbúðarverð.
Kjarninn 23. nóvember 2020
Meira úr sama flokkiAðsendar greinar
None