Af hverju meirihlutastjórn?

aðsend
Auglýsing

Á Íslandi er alltaf mynduð meiri­hluta­stjórn eftir kosn­ingar til Alþing­is. Í þeim löndum sem við gjarnan viljum bera okkur saman við og í grunn­inn hafa keim­líkt stjórn­kerfi og hið íslenska er raunin hins­vegar ekki sú sama. 

Í Dan­mörku, Nor­egi og Sví­þjóð hefur í fjölda ára verið hefð fyrir minni­hluta­stjórn­um. Lítum nánar til Dan­merk­ur, þaðan sem íslenskt þing­ræði sækir fyr­ir­mynd sína. Þar hafa minni­hluta­stjórnir setið eftir síð­ari heims­styrj­öld með örfáum und­an­tekn­ing­um. Hjá okkar dönsku frændum verða frum­vörp sjaldan að lögum fyrr en eftir ítrekað sam­ráð og mála­miðl­anir allra flokka á þing­inu, hvort sem þeir eru í rík­is­stjórn eða ekki. Í mörgum mála­flokkum svo sem eins og vel­ferð­ar­málum er almennt víð­tæk sam­staða um hvernig skuli haga verk­um. Danir hreykja sér af þessu fyr­ir­komu­lagi og færa fyrir því rök að með þessu hátta­lagi á stjórn­ar­myndun sé lýð­ræðið heil­brigðast, en danskur almenn­ingur ber mikla virð­ingu fyrir lands­þing­in­u. 

Hvers vegna getur þetta ekki verið svona á Alþingi?

Auglýsing

Á nýlegri sam­komu þar sem Bjarni Bene­dikts­son, for­maður Sjálf­stæð­is­flokks­ins ræddi við fram­halds­skóla­nema viðr­aði hann áhyggjur sínar af rík­is­stjórn­ar­myndum eftir kom­andi kosn­ing­ar, þar eð í kort­unum virð­ist allt stefna í að ekki muni tveimur flokkum takast að mynda meiri­hluta. Ein­fald­lega væri of erfitt að gera mála­miðl­anir í þriggja flokka rík­is­stjórn­ar­sam­starfi. Orð­færi Bjarna end­ur­speglar það sem virð­ist vera stjórn­málakúlt­ur­inn á Íslandi.

Á Íslandi lítur út fyrir að hin víð­tæka skoðun sé nefni­lega sú að allir stjórn­mála­flokkar skuli vera and­stæð­ing­ar, í keppni sín á milli um atkvæði kjós­enda. Þeir stjórn­mála­flokkar sem mesta fylgið fá, þeir skuli vera sig­ur­veg­arar og geti þannig í krafti þess sig­urs þröngvað frum­vörpum í gegnum Alþingi eins og þeim lyst­ir. Sam­ráð sé í raun til­gangs­laust, stjórn­mála­flokk­arnir séu þrátt fyrir allt and­stæð­ingar með mis­mun­andi mark­mið og til­gang sem aldrei geti farið sam­an. Þess vegna virð­ist eina tak­mark íslenskra stjórn­mála­flokka vera að kom­ast í rík­is­stjórn. Þetta er íslensk stjórn­mála­menn­ing, sem lang­flestir eru orðnir þreyttir á.  

Svona þarf þetta ekki að vera. Þetta er bara hefð, sem íslenskir stjórn­mála­menn nútím­ans hafa fengið í arf frá eldri kyn­slóðum íslenskra stjórn­mála­manna. Arf­leið sem hægt er að breyta. Hver segir að við getum ekki verið með tveggja flokka stjórn eftir kosn­ing­ar, stjórn sem styðst ekki við meiri­hluta, heldur sam­ráð við hina flokk­ana sem sitja á Alþing­i. 

Þeir einu sem segja það, með verkum sínum og orð­ræðu eru stjórn­mála­menn­irnir sjálfir og sú hefð meiri­hluta­stjórn­mála sem hefur ríkt á Alþingi alltof leng­i. 

Höf­undur er stjórn­mála­fræð­ing­ur.

Kanntu vel við Kjarnann?

Frjáls framlög lesenda eru mikilvægur þáttur í rekstri Kjarnans. Þau gera okkur kleift að halda áfram að taka þátt í umræðunni á vitrænan hátt og greina kjarnann frá hisminu fyrir lesendur. 

Kjarninn er fjölmiðill sem leggur sig fram við að upplýsa og skýra út það sem á sér stað í samfélaginu með áherslu á gæði og dýpt. 

Okkar tryggð er aðeins við lesendur. Við erum skuldbundin ykkur og værum þakklát ef þið vilduð vera með í að gera Kjarnann enn sterkari. 

Ef þú kannt vel við það efni sem þú lest á Kjarnanum viljum við hvetja þig til að styrkja okkur. Þinn styrkur er okkar styrkur.

Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Nýtt merki þjóðkirkjunnar sem var komið fyrir á nýjum húsakynnum Biskupsstofu að Katrínatúni 4 síðastliðinn miðvikudag.
Um 132 þúsund landsmenn standa utan þjóðkirkjunnar
Þeim landsmönnum sem skráðir eru í þjóðkirkjuna hefur fækkað umtalsvert síðastliðinn áratug. Auk þess hefur henni ekki tekist að ná inn þeim tæplega 44 þúsund nýju Íslendingum sem hafa anna hvort fæðst eða flutt hafa til landsins á tímabilinu.
Kjarninn 7. desember 2019
Samfélag Namibíumanna í Bandaríkjunum afhendir sendiherra Íslands þar í landi yfirlýsingu sína.
Vilja að Samherji skili peningunum til namibísku þjóðarinnar
Samfélag Namibíumanna í Bandaríkjunum gera verulega athugasemd við ummæli Bjarna Benediktssonar um hver ástæðan fyrir Samherjamálinu sé. Þau vilja að Ísland biðji Namibíu afsökunar og að Samherji skili peningum til namibísku þjóðarinnar.
Kjarninn 7. desember 2019
Matthildur Björnsdóttir
Of mikil rómantík í kringum barneignir
Kjarninn 7. desember 2019
Mótmælendur á Möltu í lok nóvember 2019
„Við megum ekki hægja á okkur“
Íslensk kona búsett á Möltu til margra ára segir að ekki megi hægja á mótmælum þar í landi en margir krefjast þess að forsætisráherrann segi af sér nú þegar vegna spillingar.
Kjarninn 7. desember 2019
Þrír flokkar leggja til þrjár leiðir sem brjóta upp tangarhald á sjávarútvegi
Verði nýtt frumvarp að lögum verður tangarhald nokkurra hópa á íslenskum sjávarútvegi brotið upp. Allar útgerðir sem halda á meira en eitt prósent kvóta verða að skrá sig á markað og skilyrði um hvað teljist tengdir aðilar þrengd mjög.
Kjarninn 7. desember 2019
Þórður Snær Júlíusson
Það hagnast enginn á ógagnsæi nema sá sem hefur eitthvað að fela
Kjarninn 7. desember 2019
Zúistar til rannsóknar hjá héraðssaksóknara
Fjárreiður Zuism, trúfélags sem ríkið telur að sé málamyndafélagsskapur með þann tilgang að komast yfir skattfé, eru til rannsóknar hjá embætti sem rannsakar efnahagsbrot. Félagsmenn eru nú um helmingi færri en þeir voru 2016.
Kjarninn 7. desember 2019
Mikill samdráttur í innflutningi milli ára
Vöruviðskipti þjóðarbússins við útlönd eru hagstæðari nú en fyrir ári. Sé rýnt í tölurnar, sést að ástæðan er einfaldlega minni neysla heima fyrir.
Kjarninn 7. desember 2019
Meira úr sama flokkiAðsendar greinar
None