Af hverju meirihlutastjórn?

aðsend
Auglýsing

Á Íslandi er alltaf mynduð meiri­hluta­stjórn eftir kosn­ingar til Alþing­is. Í þeim löndum sem við gjarnan viljum bera okkur saman við og í grunn­inn hafa keim­líkt stjórn­kerfi og hið íslenska er raunin hins­vegar ekki sú sama. 

Í Dan­mörku, Nor­egi og Sví­þjóð hefur í fjölda ára verið hefð fyrir minni­hluta­stjórn­um. Lítum nánar til Dan­merk­ur, þaðan sem íslenskt þing­ræði sækir fyr­ir­mynd sína. Þar hafa minni­hluta­stjórnir setið eftir síð­ari heims­styrj­öld með örfáum und­an­tekn­ing­um. Hjá okkar dönsku frændum verða frum­vörp sjaldan að lögum fyrr en eftir ítrekað sam­ráð og mála­miðl­anir allra flokka á þing­inu, hvort sem þeir eru í rík­is­stjórn eða ekki. Í mörgum mála­flokkum svo sem eins og vel­ferð­ar­málum er almennt víð­tæk sam­staða um hvernig skuli haga verk­um. Danir hreykja sér af þessu fyr­ir­komu­lagi og færa fyrir því rök að með þessu hátta­lagi á stjórn­ar­myndun sé lýð­ræðið heil­brigðast, en danskur almenn­ingur ber mikla virð­ingu fyrir lands­þing­in­u. 

Hvers vegna getur þetta ekki verið svona á Alþingi?

Auglýsing

Á nýlegri sam­komu þar sem Bjarni Bene­dikts­son, for­maður Sjálf­stæð­is­flokks­ins ræddi við fram­halds­skóla­nema viðr­aði hann áhyggjur sínar af rík­is­stjórn­ar­myndum eftir kom­andi kosn­ing­ar, þar eð í kort­unum virð­ist allt stefna í að ekki muni tveimur flokkum takast að mynda meiri­hluta. Ein­fald­lega væri of erfitt að gera mála­miðl­anir í þriggja flokka rík­is­stjórn­ar­sam­starfi. Orð­færi Bjarna end­ur­speglar það sem virð­ist vera stjórn­málakúlt­ur­inn á Íslandi.

Á Íslandi lítur út fyrir að hin víð­tæka skoðun sé nefni­lega sú að allir stjórn­mála­flokkar skuli vera and­stæð­ing­ar, í keppni sín á milli um atkvæði kjós­enda. Þeir stjórn­mála­flokkar sem mesta fylgið fá, þeir skuli vera sig­ur­veg­arar og geti þannig í krafti þess sig­urs þröngvað frum­vörpum í gegnum Alþingi eins og þeim lyst­ir. Sam­ráð sé í raun til­gangs­laust, stjórn­mála­flokk­arnir séu þrátt fyrir allt and­stæð­ingar með mis­mun­andi mark­mið og til­gang sem aldrei geti farið sam­an. Þess vegna virð­ist eina tak­mark íslenskra stjórn­mála­flokka vera að kom­ast í rík­is­stjórn. Þetta er íslensk stjórn­mála­menn­ing, sem lang­flestir eru orðnir þreyttir á.  

Svona þarf þetta ekki að vera. Þetta er bara hefð, sem íslenskir stjórn­mála­menn nútím­ans hafa fengið í arf frá eldri kyn­slóðum íslenskra stjórn­mála­manna. Arf­leið sem hægt er að breyta. Hver segir að við getum ekki verið með tveggja flokka stjórn eftir kosn­ing­ar, stjórn sem styðst ekki við meiri­hluta, heldur sam­ráð við hina flokk­ana sem sitja á Alþing­i. 

Þeir einu sem segja það, með verkum sínum og orð­ræðu eru stjórn­mála­menn­irnir sjálfir og sú hefð meiri­hluta­stjórn­mála sem hefur ríkt á Alþingi alltof leng­i. 

Höf­undur er stjórn­mála­fræð­ing­ur.

Skiptir Kjarninn þig máli?

Kjarninn reiðir sig á framlög lesenda. Með því að styrkja Kjarnann mánaðarlega tekur þú þátt í að halda úti öflugum fjölmiðli.

Við erum til staðar fyrir lesendur og fjöllum um það sem skiptir máli.

Ef Kjarninn skiptir þig máli þá máttu endilega vera með okkur í liði.

Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Guðmundur Árni óskar eftir viðræðum um myndun nýs meirihluta með Framsókn
Samfylkingin bætti við sig um níu prósentustigum af fylgi í Hafnarfirði og er nú með jafn marga bæjarfulltrúa og Sjálfstæðisflokkur, sem tapaði einum. Framsókn er samt með öll tromp á hendi og getur valið með hvorum flokknum myndaður verður meirihluti.
Kjarninn 16. maí 2022
Nýtt valdajafnvægi á Norður-Írlandi – Sögulegur kosningasigur en snúin staða
Í fyrsta skipti í hundrað ára sögu Norður-Írlands er lýðveldisflokkur með flestu sætin á þinginu í Stormont. Óljóst er hins vegar hvort kosning um sameiningu Írlands sé í sjónmáli.
Kjarninn 15. maí 2022
Líf Magneudóttir, oddviti Vinstri grænna í Reykjavík.
Vinstri græn vilja ekki taka þátt í meirihlutaviðræðum
Oddviti Vinstri grænna í Reykjavík segir niðurstöðu kosninganna vonbrigði. Flokkurinn ætlar ekki að sækjast eftir því að sitja áfram í meirihluta. Oddviti Viðreisnar vonast hins vegar til að starfa áfram í meirihluta.
Kjarninn 15. maí 2022
„Börn eiga fyrst og fremst að leika sér og hlæja – ekki þjást og gráta“
Myndlistarmaðurinn Jón Magnússon safnar fyrir prentun á myndlistarbókinni „Á meðan ...“ sem er til styrktar starfi Unicef í Úkraínu.
Kjarninn 15. maí 2022
Bjarni Benediktsson, formaður Sjálfstæðisflokksins, Katrín Jakobsdóttir, formaður Vinstri grænna, og Sigurður Ingi Jóhannsson, formaður Framsóknarflokksins.
Skýrt ákall um breytingar en erfitt að draga heildstæða ályktun
Formenn ríkisstjórnarflokkanna segja niðurstöður sveitarstjórnarkosningar skýrar en túlka hana með mismunandi hætti. Formaður Framsóknarflokksins segir flokkinn í borginni, sem vann mikinn kosningasigur, fara í meirihlutaviðræður af yfirvegun.
Kjarninn 15. maí 2022
Einar Þorsteinsson, ddviti Framsóknarflokksins í Reykjavík, sem vann stóran sigur, segir borgarstjórastólinn ekki vera markmið í sjálfu sér.
Borgarstjórastóllinn ekki markmið í sjálfu sér
Oddvitar stærstu flokkanna í Reykjavík eru varkárir í yfirlýsingum um nýtt meirihlutasamstarf en telja rétt að fráfarandi meirihlutaflokkar stilli saman strengi. Oddviti Framsóknarflokksins segir borgarstjórastólinn ekki vera markmið í sjálfu sér.
Kjarninn 15. maí 2022
Ótvíræður sigurvegari kosninganna, ekki bara í Reykjavík heldur á landsvísu, er Framsóknarflokkurinn.
Sigrar og töp sveitarstjórnarkosninganna
Framsóknarflokkurinn vann sveitarstjórnarkosningarnar, ekki bara í Reykjavík heldur á landsvísu. Sjálfstæðisflokkur mátti þola nokkur erfið töp en vann sigra inn á milli. Vinstri grænum gengur ekkert ná fótfestu í stærstu sveitarfélögum landsins.
Kjarninn 15. maí 2022
Danska kvennasveitin Reddi komst ekki áfram á úrslitakvöld Eurovision á laugardag. Danmörku var eina Norðulandaþjóðin sem komst ekki áfram í úrslit og Danir velta fyrir sér hvað fór úrskeiðis.
Gangtruflanir í dönsku Eurovision vélinni
Í annað skipti í röð mistókst Dönum að komast í úrslit Eurovision söngvakeppninnar. Danskir Eurovision sérfræðingar segja ekki nóg að flytjendur standi sig vel, lagið þurfi að höfða til áhorfenda og dómara.
Kjarninn 15. maí 2022
Meira úr sama flokkiAðsendar greinar
None