#stjórnmál#menning

Menningarstefna – Vegvísir stjórnvalda

Kolbrún Halldórsdóttir, forseti Bandalags íslenskra listamanna, skrifar aðsenda grein.

Að loknum kosn­ingum til Alþingis og meðan samn­inga­við­ræður stjórn­mála­flokk­anna standa yfir, um það hvernig farið verður með stjórn lands­mála á kom­andi kjör­tíma­bili, er einmitt rétti tím­inn til að yfir­fara menn­ing­ar­stefn­una sem Alþingi sam­þykkti á vor­dögum 2013 og fól fram­kvæmda­vald­inu að starfa eft­ir.  

Lif­andi menn­ing­ar­stofn­anir


Í stefn­unni er mik­il­vægi öfl­ugra menn­ing­ar­stofn­ana und­ir­strikað með afger­andi hætti, þær sagðar gegna lyk­il­hlut­verki við styrk­ingu sjálfs­myndar þjóð­ar­innar og efl­ingu félags­legra tengsla. Stofn­an­irnar séu í eðli sínu þjón­ustu­stofn­anir sem beri að taka mið af fjöl­breytni sam­fé­lags­ins í störfum sínum og dag­skrá, þeim beri að gefa lands­mönnum tæki­færi til að njóta list­sköp­unar en einnig beri þeim að sinna menn­ingar­rann­sókn­um, söfn­un, skrán­ingu, miðlun og varð­veislu menn­ing­ar­arfs­ins. Í rann­sóknum sínum ber stofn­unum að eiga sam­starf við háskóla­stofn­an­ir, en þeim er líka ætlað að vera for­senda nýj­unga í menn­ingar­rann­sóknum og miðlun þess sem list- og menn­ing­ar­tengdar rann­sóknir leiða í ljós. 

Auglýsing

Að tikka í box­in


Ætla má að for­stöðu­menn þeirra menn­ing­ar­stofn­ana sem ríkið rekur í þágu þjóð­ar­innar séu með þvælt ein­tak af menn­ing­ar­stefnu stjórn­valda á skrif­borð­inu sínu, jafn­vel nátt­borð­inu og mögu­lega hafa þeir útbúið lista yfir áhersl­urnar sem þeim ber að fylgja í störfum sín­um. Slíkur listi gæti þá litið ein­hvern veg­inn svona út:

  • hafa í heiðri vönduð vinnu­brögð

  • áhersla á fag­mennsku, fjöl­breytni og gæði

  • stuðn­ingur við frum­sköp­un, rann­sóknir og miðlun

  • sam­starf við gras­rót­ina í menn­ing­ar­líf­inu

  • stuðla að nýsköpun

  • greina mark­hópana og vinna með­vitað í því að breikka þá og víkka

  • vera eft­ir­sókn­ar­verður val­kostur í frí­stundum fjöl­skyldna

  • áhersla á dag­skrá fyrir börn og ung­menni

  • sam­starf við mennta­stofn­anir á öllum skóla­stigum

  • þjón­usta við íbúa lands­byggð­ar­innar

Skyldur stjórn­valda
 

Menn­ing­ar­stefna Alþingis er ekki svo ein­hliða að ein­ungis menn­ing­ar­stofn­an­irnar hafi skyldum að gegna sam­kvæmt henni, því hún kveður einnig á um ábyrgð rík­is­ins gagn­vart stofn­un­um. Í fyrsta lagi ber Alþingi að skapa þau skil­yrði sem þarf til að stofn­an­irnar geti staðið undir laga­legu hlut­verki sínu og geti fram­kvæmt stefnu Alþingis í menn­ing­ar­mál­um. Þetta þýðir með öðrum orðum tvennt; að stjórn­völdum beri að styðja við hlut­verk og starf­semi stofn­an­anna með öfl­ugri stjórn­sýslu á vett­vangi ráðu­neyta og að tryggja það fjár­magn sem stofn­an­irnar þurfa til að upp­fylla skyldur sín­ar. Í stefn­unni er raunar líka getið um mögu­legar hag­ræð­ing­ar­að­gerð­ir, þ.e. að kann­aðir verði kostir sam­ein­ingar ótil­greindra stofn­ana, en þó þannig að þess sé gætt að slíkt verði til þess að efla fag­legt starf. Þá kveður stefnan á um skyldu stjórn­valda til að setja sér lang­tíma­stefnu í hús­næð­is­málum menn­ing­ar­stofn­ana. 

Tæki­færi stjórn­mála­manna


Í aðdrag­anda kosn­inga til Alþingis voru fram­bjóð­endur stjórn­mála­flokk­anna inntir eftir menn­ing­ar­stefnu flokka sinna á ýmsum fund­um, t.d. á fjöl­mennum Fundi fólks­ins í Nor­ræna hús­inu, á sér­stökum háskóla­fundi Lista­há­skóla Íslands, af sam­starfs­vett­vangi fyr­ir­tækja og félaga í skap­andi greinum X-hug­vit, á fundum með ein­stökum stofn­unum og félaga­sam­tök­um, í fjölda pistla á vef­miðlum og greinum í prent­miðl­um, auk sér­stakra þátta í ljós­vaka­miðl­un­um. Þarna fengu stjórn­mála­menn fjöl­mörg tæki­færi til að hlusta á áherslur þeirra sem starfa í list- og menn­ing­ar­tengdum grein­um, innan stofn­ana og utan, og gafst þannig tæki­færi til að ydda menn­ing­ar­stefnu flokka sinna. 

Meðal þess sem fram­bjóð­endur flokk­anna komust að var sú stað­reynd að hægt hefur gengið við að fram­fylgja menn­ing­ar­stefnu Alþingis á nýliðnu kjör­tíma­bili og mikil þörf á átaki í þeim efn­um, ekki síst þeim hluta stefn­unnar er varðar ábyrgð stjórn­valda. Það er ástæða þess að kallað hefur verið eftir því að mála­flokknum verði safnað saman undir nýtt ráðu­neyti menn­ing­ar­mála og gef­inn sjálf­stæður tals­maður við rík­is­stjórn­ar­borð­ið, sem þurfi ekki sífellt að gera mála­miðl­anir við pláss­frekan mála­flokk á borð við skóla­mál. Þessar hug­leið­ingar eru meðal þess sem list- og menn­ing­ar­geir­inn treystir að sé ofar­lega á baugi í við­ræðum for­ystu­manna stjórn­mála­flokk­anna nú þegar til stendur að finna mál­efn­an­lega sam­stöðu þeirra sem vilja taka að sér stjórn þjóð­mál­anna næstu fjögur árin.

Höf­undur er ­for­seti Banda­lags íslenskra lista­manna.

Viltu styrkja sjálfstæða íslenska fjölmiðlun?
Lesendur Kjarnans geta kosið að greiða fast mánaðarlegt framlag til fjölmiðilsins til að efla starfsemi hans enn frekar. Markmiðið er upplýstari, gagnrýnni og málefnalegri umræða. Hjálpið okkur við að ná því markmiði með því að ganga til liðs við Kjarnasamfélagið.
Meira úr sama flokkiAðsendar greinar
None