Menningarstefna – Vegvísir stjórnvalda

Kolbrún Halldórsdóttir, forseti Bandalags íslenskra listamanna, skrifar aðsenda grein.

Auglýsing

Að loknum kosn­ingum til Alþingis og meðan samn­inga­við­ræður stjórn­mála­flokk­anna standa yfir, um það hvernig farið verður með stjórn lands­mála á kom­andi kjör­tíma­bili, er einmitt rétti tím­inn til að yfir­fara menn­ing­ar­stefn­una sem Alþingi sam­þykkti á vor­dögum 2013 og fól fram­kvæmda­vald­inu að starfa eft­ir.  

Lif­andi menn­ing­ar­stofn­anir


Í stefn­unni er mik­il­vægi öfl­ugra menn­ing­ar­stofn­ana und­ir­strikað með afger­andi hætti, þær sagðar gegna lyk­il­hlut­verki við styrk­ingu sjálfs­myndar þjóð­ar­innar og efl­ingu félags­legra tengsla. Stofn­an­irnar séu í eðli sínu þjón­ustu­stofn­anir sem beri að taka mið af fjöl­breytni sam­fé­lags­ins í störfum sínum og dag­skrá, þeim beri að gefa lands­mönnum tæki­færi til að njóta list­sköp­unar en einnig beri þeim að sinna menn­ingar­rann­sókn­um, söfn­un, skrán­ingu, miðlun og varð­veislu menn­ing­ar­arfs­ins. Í rann­sóknum sínum ber stofn­unum að eiga sam­starf við háskóla­stofn­an­ir, en þeim er líka ætlað að vera for­senda nýj­unga í menn­ingar­rann­sóknum og miðlun þess sem list- og menn­ing­ar­tengdar rann­sóknir leiða í ljós. 

Auglýsing

Að tikka í box­in


Ætla má að for­stöðu­menn þeirra menn­ing­ar­stofn­ana sem ríkið rekur í þágu þjóð­ar­innar séu með þvælt ein­tak af menn­ing­ar­stefnu stjórn­valda á skrif­borð­inu sínu, jafn­vel nátt­borð­inu og mögu­lega hafa þeir útbúið lista yfir áhersl­urnar sem þeim ber að fylgja í störfum sín­um. Slíkur listi gæti þá litið ein­hvern veg­inn svona út:

  • hafa í heiðri vönduð vinnu­brögð

  • áhersla á fag­mennsku, fjöl­breytni og gæði

  • stuðn­ingur við frum­sköp­un, rann­sóknir og miðlun

  • sam­starf við gras­rót­ina í menn­ing­ar­líf­inu

  • stuðla að nýsköpun

  • greina mark­hópana og vinna með­vitað í því að breikka þá og víkka

  • vera eft­ir­sókn­ar­verður val­kostur í frí­stundum fjöl­skyldna

  • áhersla á dag­skrá fyrir börn og ung­menni

  • sam­starf við mennta­stofn­anir á öllum skóla­stigum

  • þjón­usta við íbúa lands­byggð­ar­innar

Skyldur stjórn­valda
 

Menn­ing­ar­stefna Alþingis er ekki svo ein­hliða að ein­ungis menn­ing­ar­stofn­an­irnar hafi skyldum að gegna sam­kvæmt henni, því hún kveður einnig á um ábyrgð rík­is­ins gagn­vart stofn­un­um. Í fyrsta lagi ber Alþingi að skapa þau skil­yrði sem þarf til að stofn­an­irnar geti staðið undir laga­legu hlut­verki sínu og geti fram­kvæmt stefnu Alþingis í menn­ing­ar­mál­um. Þetta þýðir með öðrum orðum tvennt; að stjórn­völdum beri að styðja við hlut­verk og starf­semi stofn­an­anna með öfl­ugri stjórn­sýslu á vett­vangi ráðu­neyta og að tryggja það fjár­magn sem stofn­an­irnar þurfa til að upp­fylla skyldur sín­ar. Í stefn­unni er raunar líka getið um mögu­legar hag­ræð­ing­ar­að­gerð­ir, þ.e. að kann­aðir verði kostir sam­ein­ingar ótil­greindra stofn­ana, en þó þannig að þess sé gætt að slíkt verði til þess að efla fag­legt starf. Þá kveður stefnan á um skyldu stjórn­valda til að setja sér lang­tíma­stefnu í hús­næð­is­málum menn­ing­ar­stofn­ana. 

Tæki­færi stjórn­mála­manna


Í aðdrag­anda kosn­inga til Alþingis voru fram­bjóð­endur stjórn­mála­flokk­anna inntir eftir menn­ing­ar­stefnu flokka sinna á ýmsum fund­um, t.d. á fjöl­mennum Fundi fólks­ins í Nor­ræna hús­inu, á sér­stökum háskóla­fundi Lista­há­skóla Íslands, af sam­starfs­vett­vangi fyr­ir­tækja og félaga í skap­andi greinum X-hug­vit, á fundum með ein­stökum stofn­unum og félaga­sam­tök­um, í fjölda pistla á vef­miðlum og greinum í prent­miðl­um, auk sér­stakra þátta í ljós­vaka­miðl­un­um. Þarna fengu stjórn­mála­menn fjöl­mörg tæki­færi til að hlusta á áherslur þeirra sem starfa í list- og menn­ing­ar­tengdum grein­um, innan stofn­ana og utan, og gafst þannig tæki­færi til að ydda menn­ing­ar­stefnu flokka sinna. 

Meðal þess sem fram­bjóð­endur flokk­anna komust að var sú stað­reynd að hægt hefur gengið við að fram­fylgja menn­ing­ar­stefnu Alþingis á nýliðnu kjör­tíma­bili og mikil þörf á átaki í þeim efn­um, ekki síst þeim hluta stefn­unnar er varðar ábyrgð stjórn­valda. Það er ástæða þess að kallað hefur verið eftir því að mála­flokknum verði safnað saman undir nýtt ráðu­neyti menn­ing­ar­mála og gef­inn sjálf­stæður tals­maður við rík­is­stjórn­ar­borð­ið, sem þurfi ekki sífellt að gera mála­miðl­anir við pláss­frekan mála­flokk á borð við skóla­mál. Þessar hug­leið­ingar eru meðal þess sem list- og menn­ing­ar­geir­inn treystir að sé ofar­lega á baugi í við­ræðum for­ystu­manna stjórn­mála­flokk­anna nú þegar til stendur að finna mál­efn­an­lega sam­stöðu þeirra sem vilja taka að sér stjórn þjóð­mál­anna næstu fjögur árin.

Höf­undur er ­for­seti Banda­lags íslenskra lista­manna.

Kanntu vel við Kjarnann?

Frjáls framlög lesenda eru mikilvægur þáttur í rekstri Kjarnans. Þau gera okkur kleift að halda áfram að taka þátt í umræðunni á vitrænan hátt og greina kjarnann frá hisminu fyrir lesendur. 

Kjarninn er fjölmiðill sem leggur sig fram við að upplýsa og skýra út það sem á sér stað í samfélaginu með áherslu á gæði og dýpt. 

Okkar tryggð er aðeins við lesendur. Við erum skuldbundin ykkur og værum þakklát ef þið vilduð vera með í að gera Kjarnann enn sterkari. 

Ef þú kannt vel við það efni sem þú lest á Kjarnanum viljum við hvetja þig til að styrkja okkur. Þinn styrkur er okkar styrkur.

Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Magnús Halldórsson
Þögnin hættulegri
Kjarninn 21. október 2019
Rósa Björk Brynólfsdóttir
Er rétt að dæma fólk í fangelsi fyrir pólitískar skoðanir ?
Kjarninn 20. október 2019
Dagatalið mitt
Ásta Júlía Hreinsdóttir safnar fyrir útgáfukostnaði fyrir Dagatalið mitt, sem er fjölnota afmælisdagatal með texta og myndum eftir hana.
Kjarninn 20. október 2019
Árni Már Jensson
Að skilja okkur sjálf: Annar hluti
Kjarninn 20. október 2019
Paul Copley, forstjóri Kaupþings ehf.
6.400 kröfuhafar höfðu ekki sótt peningana sína
Nokkur þúsund kröfuhafa í bú Kaupþings hafa ekki sótt þá fjármuni sem þeir eiga að fá greitt í samræmi við nauðasamninga félagsins. Þeir fjármunir sem geymdir eru á vörslureikningi eru um 8,5 milljarða króna virði á gengi dagsins í dag.
Kjarninn 20. október 2019
Hvar endar tap Arion banka á United Silicon?
Arion banki á kísilmálsverksmiðju Í Helguvík sem hefur ekki verið í starfsemi í þrjú ár. Bankinn hefur fjárfest í úrbótum en óljóst er hvort að þær dugi til að koma verksmiðjunni aftur í gang. Í vikunni var bókfært virði hennar fært niður um 1,5 milljarð.
Kjarninn 20. október 2019
Örn Bárður Jónsson
Afmæliskveðja til Alþingis
Kjarninn 20. október 2019
Leikskólakennurum fækkað um 360 frá árinu 2013
Börnum af erlendum uppruna hefur fjölgað mikið á skömmum tíma. Meira en helmingur þeirra sem starfar við uppeldi og menntun er ófaglærður.
Kjarninn 20. október 2019
Meira úr sama flokkiAðsendar greinar
None