Óharmónísk kjaradeila

Auglýsing

Í umræðum um úrskurð kjara­ráðs um laun kjör­inna emb­ætt­is­manna kemur fátt á óvart, hvorki krafa um að ákvörð­unin sé tekin til baka né vand­ræða­legar skýr­ingar um nauð­syn­legt sjálf­stæði þeirra svo að þeir verði ekki ­spill­ingu að bráð. Það nýja í umræð­unni er til­vís­unin í SALEK, sam­komu­lag aðila á vinnu­mark­aði sem ætlað var að tryggja sam­ræmda launa­þróun allra. Það er gott og gilt mark­mið þótt líka megi efast um það með til­liti til hlut­verks ­launa­á­kvarð­ana við aðlögun að  tækni­þró­un og nýj­ungum og eins hins að það tekur ekki til launa­á­kvarð­ana fyrir sjálfstætt starf­andi menn, eig­endur og ­stjórn­endur fyr­ir­tækja og “funktionera” þeirra í stjórnum félaga­sam­taka, líf­eyr­is­sjóða o.fl. Þessir aðilar fremur öðrum hafa verið til­efni þeirra breyt­inga sem nú valda titr­ingi.

SALEK ­sam­komu­lag­ið, sam­ræmd launa­þróun allra laun­þega, gengur ekki eftir nema ann­ar­s ­vegar að rétt sé gefið í upp­hafi, þ.e. að inn­byrðis launa­hlut­föll séu tal­in við­un­andi, og hins vegar að þeir sem að launa­á­kvörð­unum koma ábyrgist að það ­sam­ræmi rask­ist ekki. Sú ábyrgð felst ekki bara í því að koma í veg fyrir að sumir fái meira en aðrir heldur einnig að því að sumir fái ekki minna en aðr­ir. Þessi ábyrgð er ekki bara lögð á félög laun­þega heldur einnig á við­semj­end­ur þeirra.

Sveit­ar­fé­lög lands­ins eru við­semj­endur Félags stjórn­enda og kenn­ara í tón­list­ar­skólum (FT), og hafa haldið tón­list­ar­skóla­kenn­urum samn­ings­lausum í rúm­lega ár og haft þá á launum sem eru 10 - 15% lægri en laun kenn­ara með sam­bæri­lega menntun við aðrar skólagerðir sem einnig taka laun sam­kvæmt samn­ingum sem samn­inga­nefnd sveit­ar­fé­lag­anna hefur gert. Stór hluti nem­enda í tón­list­ar­skólum er á grunn­skóla­stigi en í þeim eru einnig nem­endur sem eru á fram­halds­skólum eða í há­skóla.

Auglýsing

Laun tón­list­ar­skóla­kenn­ara höfðu árum saman verið hlið­stæð launum grunn­skóla­kenn­ara og þannig var það þegar sveit­ar­fé­lögin tóku við ábyrgð á fjár­hags­leg­um ­stuðn­ingi við starf­semi tón­list­ar­skóla. Þau fengu til þess tekju­stofn frá­ ­rík­inu sem tók mið af þessum launa­kjör­um. Þrátt fyrir að hafa fengið þær tekj­ur í sinn vasa telja þau nú við hæfi að neyta afls­munar til að draga kjör tón­list­ar­skóla­kenn­ara nið­ur.

Mis­ræmi í laun­um grunn­skóla­kenn­ara og tón­list­ar­skóla­kenn­ara má rekja til áranna eftir hrun. Tón­list­ar­skól­arnir tóku þá á sig mikla skerð­ingu fjár­fram­laga, meiri en flest önnur skóla­starf­semi. Það kom að hluta fram í því að laun kenn­ara við skól­ana hækk­uðu minna en hjá öðr­um. Synjun sveit­ar­fé­lag­anna um leið­rétt­ingu launa nú þegar betur árar ber ekki vott um að fórn tón­list­ar­skól­anna og kenn­ara þeirra hafi verið mik­ils met­in.

Í samn­ing­um sveit­ar­fé­lag­anna við grunn­skóla­kenn­ara á árunum 2012 til 2014 var mis­ræmið enn ­aukið og tón­list­ar­skóla­kenn­urum neitað um sam­bæri­legar launa­hækk­an­ir. Í lang­vinnu verk­falli FT á árinu 2014 tókst að brjóta þá afstöðu á bak aftur að hluta til en nú tveimur árum síðar er sama staða komin upp. Samn­inga­nefnd sveit­ar­fé­lag­anna neitar að leið­rétta þann mun sem orð­inn er og býður fram ­samn­inga sem nefndin hefur gert við Félag íslenskra hljóð­færa­leik­ara en í því ­fé­lagi eru kenn­arar við tón­list­ar­skóla sem í minna mæli en kenn­arar í FT hafa ­kennslu í tón­list­ar­skóla að aðal­starfi.

Félag tón­list­ar­kenn­ara er lítið félag og má sín ekki mik­ils við samn­inga­borðið ef við­semj­and­inn vill neyta afls­mun­ar. Tón­list­ar­skólar eru flestir litlir og í Reykja­vík eru þeir yfir­leitt reknir sem sjálfs­eign­ar­stofn­anir og eru fjár­hags­lega háðir sveit­ar­fé­lög­un­um. Engir sterkir hags­muna­að­ilar standa þeim að baki og tala máli þeirra. Þar með er ekki sagt að engir hags­munir séu í húfi. Þeir eru í reynd mikl­ir.

Starf tón­list­ar­skóla er hags­muna­mál fyrir þá fjöl­mörgu nem­endur sem stunda tón­list­ar­nám. Námið er gef­andi í sjálfu sér en auk þess sýna rann­sóknir að fá önnur iðkan barna og ung­linga er gagn­legri fyrir þroska og fram­vindu þeirra á öðrum svið­um.

Starf skólanna er hags­muna­mál ­for­eldra, sem eru með­vit­aðir um gildi tón­list­ar­náms og er umhugað um að börn þeirra fái notið þess. Langir biðlistar eftir því að kom­ast inn í flesta tón­list­ar­skóla.

Starf tón­list­ar­skóla er hags­muna­mál fyrir tón­list­ar­líf í land­inu. Án þeirra væri ekki til staðar sú tón­list­ar­menn­ing sem blómstrar hér á landi og blasir við í fjölda tón­list­ar­manna sem starfa að list sinni hér á landi og erlendis og öðl­ast hafa al­þjóð­lega við­ur­kenn­ingu og í því ríku­lega tón­list­ar­lífi sem þrífst hér hvort ­sem litið er til klass­ískrar eða rytmískar tón­list­ar. Starf tón­list­ar­skóla er hags­muna­mál fyrir sam­fé­lagið allt. Tón­list­ar­líf auðgar það menn­ing­ar­lega og efna­hags­lega eins og sýnt hefur verið fram á.

Líf SALEK ­sam­komu­lags­ins veltur á því hversu sann­gjarnt það telst. Sann­girnin rýrnar við það að ein­stakir hópar brjót­ist út úr þeim ramma sem það setur og einnig við það að þeir sem veika stöðu hafa séu skildir eft­ir. Það er ábyrgð vinnu­veit­enda að svo verði ekki. Ætli sveit­ar­fé­lögin að axla þá ábyrgð sem SALEK sam­komu­lag­ið ­leggur þeim á herðar geta þeir ekki staðið gegn því að við­un­andi jafn­vægi náist milli starfs­hópa og í því efni dugar ekki að líta ein­ungis til síð­ustu fárra ára sem verið hafa mjög sér­stök fyrir tónlist­arskólakenn­ara heldur til­ ­launaþróunar aft­ur til árs­ins 2006 eins og gert var við und­irbúning sam­komu­lags­ins.

Aðilar að SALEK ­sam­komu­lag­inu þurfa að standa við for­sendur þess um við­un­andi sam­ræmi milli­ ­starfs­hópa og tryggja sam­bæri­lega þróun launa­kjara á samn­ings­tím­an­um. Sveit­arfélögin í land­inu eru aðilar að SALEK sam­komu­lag­inu. Mikið vantar upp á trú­verð­ug­leika þeirra í samn­ingum við tón­list­ar­skóla­kenn­ara. Ríki og sveit­arfélög hafa sem vinnu­veit­endur ætíð þurft að gæta samræmis milli og innan starfshópa óháð því hversu sterka samn­ings­stöðu þessir hópar hafa haft. Aðeins þannig geta þeir tryggt við­un­and­i ­starfsanda. Hinn sterki verður að gæta sann­girni fremur en að deila og drottna þótt hann kunni að vera í aðstöðu til þess.

Sveit­ar­fé­lög ­gegna lyk­il­hlut­verki í sam­fé­lag­inu. Þau  bera mikla ábyrgð í upp­eld­is­málum og þau móta öðrum fremur umgerð hins dag­lega lífs m.a. í menn­ing­ar­mál­um. Starf tón­list­ar­skóla er mik­il­vægur þáttur í upp­eldi barna og ung­linga og for­senda blóm­legrar tón­list­ar­starf­semi. Til þess að stefna því starfi ekki í óefni verða sveit­ar­fé­lögin að sýna upp­eld­is­lega á­byrgð, menn­ing­ar­lega reisn og félags­legan þroska og beina því til umboðs­manna ­sinna í samn­inga­nefnd sveit­ar­fé­laga að láta af vopna­skaki og ganga til samn­inga ­sem tryggi tón­list­ar­skóla­kenn­urum sam­bæri­leg kjör og þau semja um við grunn­skóla­kenn­ara.

Höf­und­ur­inn er fyrr­ver­and­i ­for­maður samn­inga­nefndar rík­is­ins í launa­málum og situr í stjórn Tón­skóla ­Sig­ur­sveins.

Meira úr sama flokkiAðsendar greinar
None