#umhverfismál#stjórnmál

Kveðjum svartolíuna

Umhverfis- og auðlindaráðherra vill að íslensk skip skipti út svartolíu fyrir minna megnandi eldsneyti. Það muni bæta loftgæði og ímynd Íslands.

Að mati Umhverf­is­stofn­unar Evr­ópu eru loft­gæði á Íslandi ein þau bestu í Evr­ópu. Við viljum að sjálf­sögðu halda þeim og eigum ekki að láta heilsu­spill­andi loft­mengun í léttu rúmi liggja. Það gildir um mengun frá bíl­um, verk­smiðjum og jarð­hita­virkj­unum – og á að sjálf­sögðu einnig við um skip. 

Áhrif útblást­urs frá skipum á loft­gæði í þétt­býli hafa eflaust ekki verið skoðuð nægj­an­lega hingað til. Með fjölgun skemmti­ferða­skipa sem hafa við­komu í höfn­um víðs veg­ar um landið er tíma­bært að meta ítar­legar áhrif útblást­urs frá þeim, ekki síst á loft­gæði og heilsu­far íbúa í nágrenni hafna. Umhverf­is­stofnun hefur þegar til­kynnt að hún hygg­ist auka við mæl­ingar á loft­gæðum í nágrenni hafn­ar­svæða svo hægt sé að grípa til aðgerða ef nið­ur­stöður sýna að loft­mengun er umfram leyfi­leg við­mið. Ég mun styðja stofn­un­ina í að efla vöktun og við­brögð í þessum efn­um.

Það er ástæða til að taka fram að skip hafa ekki leyfi til að brenna svartolíu við bryggju heldur verða þau að nota olíu sem hefur 0,1% eða lægra brenni­steins­inni­hald eða tengj­ast land­raf­magni. Það breytir þó ekki þeirri stað­reynd að bruni þeirrar olíu veldur einnig mengun og útblástur frá risa­stórum skipum með marga reyk­háfa hefur slæm áhrif á loft­gæði í nærum­hverfi. Því þurfum við að breyta. Í aðgerða­á­ætlun í lofts­lags­málum sem nú er í vinnslu er til dæmis verið að skoða hvernig megi raf­væða helstu hafnir lands­ins svo skip geti raf­tengst við bryggju. 

Auglýsing

Ég hyggst beita mér fyrir að notkun svartolíu í íslenskri lög­sögu verði hætt. Fyrir því liggja veiga­mikil rök. Losun brenni­steins og fleiri meng­un­ar­efna er meiri frá svartolíu en öðrum helstu gerðum elds­neyt­is. Lofts­lags­á­hrif olí­unnar eru talin vera meiri en af öðrum gerðum elds­neyt­is. Sót­mengun af völdum svartolíu eykur bráðnun íss og hreinsun svartolíu er sér­stak­lega erfið á köldum svæð­um. Alþjóða sigl­inga­mála­stofn­unin (IMO) setti þannig nýverið fram til­lögur um hertar reglur varð­andi notkun svartolíu á heim­skauta­svæð­unum og Ísland styður þær heils­hug­ar.

Sam­kvæmt skýrslu Umhverf­is­stofn­unar frá 2016 er um fjórð­ungur orku­notk­unar íslenskra skipa svart­ol­ía. Mark­mið okkar ætti að vera að íslensk skip skipti svartolíu út fyrir minna meng­andi elds­neyti og til lengri tíma að lofts­lagsvænir orku­gjafar séu nýttir í skip­um.

Fyrsta skref í átt að banni á brennslu svartolíu í íslenskri lög­sögu er full­gild­ing VI. við­auka MAR­POL-­samn­ings­ins sem gengur í gegn á næstu vik­um. Þá er hægt að leggja til strang­ari kröfur í íslenskri lög­sögu á vett­vangi IMO. Vert að þó að hafa í huga að það ferli mun taka nokkurn tíma. 

Minni mengun frá skipum bætir loft­gæði og ímynd okkar Íslend­inga sem þjóðar sem heimtir auð úr hreinu hafi. Hér eru starf­andi fyr­ir­tæki sem bjóða upp á lausnir sem draga úr elds­neyt­is­notkun og mengun skipa svo það er ekki eftir neinu að bíða með að gera enn bet­ur.

Höf­undur er umhverf­is- og auð­linda­ráð­herra.

Viltu styrkja sjálfstæða íslenska fjölmiðlun?
Lesendur Kjarnans geta kosið að greiða fast mánaðarlegt framlag til fjölmiðilsins til að efla starfsemi hans enn frekar. Markmiðið er upplýstari, gagnrýnni og málefnalegri umræða. Hjálpið okkur við að ná því markmiði með því að ganga til liðs við Kjarnasamfélagið.
Meira úr sama flokkiAðsendar greinar