Ný stjórnarskrá er efnahagsmál

Kjartan Jónsson færir rök fyrir því að ný stjórnarskrá er mikilvægt efnahagsmál fyrir þjóðina.

Auglýsing

Ég hlustaði á bollaleggingar stjórnmálafræðings á dögunum um hver yrðu átakamál komandi kosninga. Snerist umfjöllunin aðallega um hvort atburðir undanfarinna daga, þar sem áherslan hefur verið á ávirðingar einstaklinga, muni setja mark sitt á þær eða hvort mál sem varða líf okkar og afkomu; efnahagsmál, heilbrigðis- og menntamál, muni taka yfir. Hvergi var minnst á mál, sem sumir telja jaðarmál, eins og nýja stjórnarskrá, í þessu sambandi. Hér vil ég færa rök fyrir því að ný stjórnarskrá, a.m.k. ákveðnir hlutar hennar, séu eitt stærsta efnahagsmálið á Íslandi í dag.

Þessir hlutar hennar eru þær lýðræðisumbætur sem hún felur í sér, umbætur sem voru og eru krafa Búsáhaldabyltingarinnar – jafnvel mætti halda fram að byltingunni verði ekki lokið fyrr en þær eru orðnar að veruleika. Lýðræðisbætur nýrrar stjórnarskrár stjórnlagaráðs felast aðallega í tveimur greinum; 65. greininni, þar sem málskotsrétturinn, möguleikinn á að fella lagafrumvörp, er settur í hendur almennings og hins vegar 66. grein, þar sem kjósendur geta lagt fram þingmál. Færa má rök fyrir því að síðarnefnda ákvæðið sé enn mikilvægara en það neitunarvald sem málskotsrétturinn veitir. Almenningur hefur mun meiri möguleika á að hafa áhrif á líf sitt og samfélagið með því að geta komið málum á dagskrá heldur en neitunarvaldið gagnvart meirihluta alþingis veitir.

Og hvað kemur þetta efnahagsmálum við? Undanfarna áratugi hefur pólitíska kerfið verið ófært um að leiða til lykta flest stærstu átakamál sem við okkur blasa. Þar á ég við mál eins og stöðu okkar í Evrópu, krónuna og sjávarútvegsmál. Hagsmuna- og íhaldsöfl í samfélaginu hafa í gegnum pólitísk áhrif sín komið í veg fyrir breytingar, komið í veg fyrir að við sem þjóð gætum tekið ákvarðanir í þessum efnum. Þannig hefur ákveðnum mikilvægum þáttum samfélagsþróunar okkar verið haldið í rembihnút sem pólitíska kerfið hefur verið ófært um að leysa eða skera á. Lýðræðisumbætur nýrrar stjórnarskrár gefa almenningi kost á að skera á hnútinn, gera okkur mögulegt að taka ákvarðanir sem við sem þjóð höfum hingað til verið ófær um að taka.

Auglýsing

Efnahagslegur ávinningur þess að útkljá þessi mál er gríðarlegur. Kostnaðurinn við að halda úti eigin mynt hleypur á hundruðum þúsunda á ári fyrir hvern Íslending. Valkostir okkar á því sviði verða ekki ljósir fyrr en við ákveðum hvort við ætlum að stíga skrefið til fulls inn í Evrópusambandið eða ekki. Fullar tekjur af sameiginlegum auðlindum okkar fást ekki fyrr en við förum að innheimta fullt markaðsverð fyrir þær þar sem því verður við komið. Ég fullyrði að meirihluti landsmanna vill sjá breytingar í þá átt og að málinu verði kippt úr því nefndarþófi sem það hefur verið allt of lengi.

Ef kosið verður í nóvember er tæknilega mögulegt að breyta stjórnarskránni varanlega á tveimur þingum fyrir áramót. Þótt aðeins fengjust samþykktar 65. og 66. grein stjórnarskrár stjórnlagaráðs, hefði það gríðarleg áhrif.

Höfundur er framkvæmdastjóri Múltikúlti íslensku og Pírati

Styrkir þú Kjarnann?

Kjarninn reiðir sig á framlög lesenda. Með því að styrkja Kjarnann mánaðarlega tekur þú þátt í að halda úti öflugum fjölmiðli.

Kjarninn hefur verið til taks fyrir kröfuharða lesendur í sjö ár og býður almenningi upp á vandaða umfjöllun þar sem áhersla er á gæði og dýpt.  

Ef þú ert nú þegar styrkjandi leyfum við okkur að benda á að hægt er að óska eftir að hækka styrkinn með því að senda póst á takk@kjarninn.is


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Örn Bárður Jónsson
Ný stjórnarskrá í 10 ár – Viska almennings og máttur kvenna
Kjarninn 29. júlí 2021
Til að fá að fljúga með flugfélaginu Play verða farþegar að skila inn vottorði um neikvæða niðurstöðu úr PCR-prófi eða hraðprófi.
Hafa þurft að vísa vottorðalausum farþegum frá
Flugfélagið Play hefur fengið jákvæð viðbrögð við þeirri ákvörðun að meina farþegum um flug sem ekki hafa vottorð um neikvætt COVID próf. Fyrirkomulagið verður enn í gildi hjá Play þrátt fyrir að vottorðalausum muni bjóðast sýnataka á landamærunum.
Kjarninn 29. júlí 2021
Kamilla Jósefsdóttir og Alma Möller landlæknir.
Sértæk bóluefni gegn delta-afbrigði „okkar helsta von“
Frá því að fjórða bylgja faraldursins hófst hér á landi hafa sextán sjúklingar legið á Landspítala með COVID-19. Tíu eru inniliggjandi í dag, þar af tveir á gjörgæslu.
Kjarninn 29. júlí 2021
Kort Sóttvarnastofnunar Evrópu sem uppfært var í dag.
Ísland orðið appelsínugult á korti Sóttvarnastofnunar Evrópu
Mikil fjölgun greindra smita hér á landi hefur haft það í för með sér að Ísland er ekki lengur grænt á korti Sóttvarnastofnunar Evrópu. Væru nýjustu upplýsingar um faraldurinn notaðar yrði Ísland rautt á kortinu.
Kjarninn 29. júlí 2021
Jóhann Björn Skúlason, yfirmaður smitrakningateymis almannavarna.
Smitrakningunni „sjálfhætt“ ef fjöldi smita vex gríðarlega úr þessu
Miklar annir eru nú hjá smitrakningarteymi almannavarna. Á bilinu 180-200 þúsund notendur eru með smitrakningarforrit yfirvalda í símum sínum og það gæti reynst vel ef álagið verður svo mikið að rakningarteymið hafi ekki undan. Sem gæti gerst.
Kjarninn 29. júlí 2021
Ari Trausti Guðmundsson
Faraldur er ekki fyrirsjáanlegur
Kjarninn 29. júlí 2021
Áslaug Arna Sigurbjörnsdóttir dómsmálaráðherra.
„Ekki má hringla með marklínuna“
Dómsmálaráðherra vonar að stjórnarandstöðunni „auðnist ekki að slíta í sundur þá einingu sem ríkt hefur meðal landsmanna í baráttunni gegn veirunni“. Samhliða útbreiddri bólusetningu þurfi að slá nýjan takt og „leggja grunn að eðlilegu lífi á ný“.
Kjarninn 29. júlí 2021
Þorsteinn Már Baldvinsson forstjóri Samherja.
Samherji kannar hvernig afsökunarbeiðnir leggjast í landann
Þátttakendur í viðhorfahópi Gallup fengu í vikunni sendar spurningar um Samherja. Fyrirtækið, sem baðst tvívegis afsökunar fyrr í sumar, virðist fylgjast grannt með almenningsálitinu.
Kjarninn 29. júlí 2021
Meira úr sama flokkiAðsendar greinar