Vísindi og verðmæti: Bætum brýr milli atvinnulífs og háskóla

Auglýsing

Ísland er land tæki­færa í sjálf­bærri nýt­ingu hreinnar nátt­úru, t.d. í fram­leiðslu heil­næmra mat­væla, virkra líf­efna og jákvæðri upp­lifun af neyslu íslenskra mat­væla. Hjá Matís er unnið að fjöl­breyttum verk­efnum í mat­væla­iðn­aði þar sem áhersla er lögð á nýsköpun og verð­mæta­aukn­ingu og hefur fyr­ir­tækið verið í far­ar­broddi auk­innar verð­mæta­sköp­unar úr sjáv­ar­fangi. Verð­mæti úr hverju veiddu tonni af fiski hafa auk­ist um 145% frá árinu 2003 fram til 2016. Sú aukn­ing gerð­ist ekki af sjálfu sér, heldur með því að tengja saman vís­indi, atvinnu­líf­ið, frum­kvöðla og mennta­sam­fé­lag­ið. Matís hef­ur, í sam­starfi við Háskóla Íslands og aðra háskóla, tengt vís­indi og dag­leg við­fangs­efni fyr­ir­tækja í 23 dokt­ors­verk­efnum og 64 meist­ara­verk­efnum sem liði í stærri rann­sókna­verk­efn­um. 

Sér­fræð­ingar Matís auð­velda hag­nýt­ingu nið­ur­staðna vís­inda­rann­sókna og brúa bil á milli fyr­ir­tækja og háskóla. Það er sama hvernig við lítum á mál­in, lyk­il­at­riði í verð­mæta­sköpun sam­tím­ans og til fram­tíðar er sam­spil vís­inda og praktískra áskor­ana fyr­ir­tækja. Sam­vinnan hefur skilað okkur miklum þjóð­hags­legum ávinn­ingi, hún hefur verið að styrkj­ast og hefur alla burði til að styrkj­ast enn meira.

Fjár­festum í fram­tíð­inni

Fæðu­ör­yggi og betri lýð­heilsa eru með stærstu áskor­unum nútím­ans. Mat­væla­rann­sóknir eru lyk­ill­inn að lausn­inni, en til að takast á við vand­ann þarf fjár­fest­ingu. Það skýtur því skökku við að í fjár­laga­frum­varpi fyrir árið 2018 er áætlað að lækka fjár­mögnun mat­væla­rann­sókna (Mat­ís) um 51 milljón frá árinu 2017 til árs­ins 2019, úr 441 milljón í 390 millj­ón­ir.

Auglýsing

Sjöfn Sigurgísladóttir, stjórnarformaður Matís.Rekstur Matís hefur gengið vel og skilað sam­fé­lag­inu ríku­legri ávöxt­un. Að frá­dregnum skatt­greiðslum er fjár­mögnun rík­is­ins á mat­væla­rann­sóknum ein­ungis um 80 millj­ónir á ári.  Hún er nauð­syn­leg til móts við fjár­mögnun sam­keppn­is­sjóða og oft á tíðum for­senda. Fyrir hverja krónu sem ríkið leggur til mat­væla­rann­sókna sækir starfs­fólk Matís 2,6 krónur í sér­tekj­ur, mest í erlenda sam­keppn­is­sjóði eins og Horizon 2020, sem skil­uðu Matís 481 milljón á árinu 2016 og íslensku nýsköp­un­ar­sam­fé­lagi enn meiru.

Aðstoð – sam­starf – árangur

Matís aðstoðar við­skipta­vini við að auka verð­mæti, bæta mat­væla­ör­yggi og lýð­heilsu.  Sam­starf er þar lyk­il­orð. Fjöl­mörg öflug fyr­ir­tæki tengd sjáv­ar­út­vegi hafa „komið við hjá Mat­ís”, tekið þátt í rann­sókna- og nýsköp­un­ar­verk­efnum og kafað í þekk­ing­ar­brunn starfs­manna Mat­ís. Þar má nefna Mar­el, Skag­ann 3X, Iceprot­ein, Ker­ecis, Cod­land, Grím kokk, Lýsi og Mar­gildi, sem í dag vinnur að þróun omega-3 olíu úr upp­sjáv­ar­fiski í hús­næði Matís og nýtir þannig nálægð við vís­inda­sam­fé­lagið Mat­ís. Sem dæmi um árang­urs­ríkt sam­starf má nefna að nið­ur­stöður dokt­ors­verk­efna vörðu útflutn­ing á íslenskum salt­fiski þegar til greina kom á árunum 2010-2012 að banna þá vinnslu­að­ferð sem íslenskir salt­fisk­fram­leið­endur nýttu.

Annað dæmi um slíkt sam­starf og sam­tal er frá árinu 2016 þegar íslensk við­skipta­sendi­nefnd heim­sótti Nígeríu undir for­ystu Lilju Alfreðs­dótt­ur, þáver­andi utan­rík­is­ráð­herra. Að hennar sögn komst sam­tal við níger­ísk stjórn­völd um tolla­mál á skrið vegna tæki­færa í tengslum við mennta- og rann­sókna­sam­starf um nýt­ingu auð­linda sjáv­ar, sem Matís og Sjáv­ar­út­vegs­skóli háskóla Sam­ein­uðu þjóð­anna hafa lagt grunn að. Núver­andi utan­rík­is­ráð­herra, Guð­laugur Þór Þórð­ar­son, fylgdi þessu eftir í haust við komu sendi­nefndar þaðan og horfir nú betur með tolla­mál þurrk­aðra afurða í Níger­íu.

HM eða hér­aðs­mót?

Íslend­ingar eru sú þjóð sem nær mestum verð­mætum úr hverju veiddu kílói af þorski. Ástæðan er mark­aðs­drifin virð­is­keðja og rann­sóknir og þróun innan hennar sem auka verð­mæta­sköp­un, en frá 2003 hafa inn­lendir og erlendir rann­sókna­sjóðir fjár­magnað mörg rann­sókna­verk­efni sem eru, auk fjár­fest­inga íslenskra fyr­ir­tækja í útkomu þeirra, grunnur þessa árang­urs.

Tækni­legar umbylt­ingar munu breyta mat­væla­fram­leiðslu um allan heim á næstu árum. Fjár­fest­ing í mat­væla­tengdri nýsköpun í Japan er þre­föld á við Evr­ópu. Suð­ur­-Kórea setur nýt­ingu hafs­ins sem for­gangs­at­riði í nýsköp­un­ar­stefnu og hyggur á stofnun alþjóð­legs háskóla í mál­efnum hafs­ins. Íslend­ingar þurfa að þora að fjár­festa af alvöru og setja mark­mið: Að verða heims­ins fremsta nýsköp­un­ar­land í nýt­ingu auð­linda hafs­ins og stór­auka  verð­mæta­sköpun í íslenskum land­bún­aði.

Sú staða verður aldrei uppi að vís­indi, þróun og nýsköpun kom­ist á ein­hverja enda­stöð. Það felst ein­fald­lega í orð­un­um. Ef íslenska karla­lands­liðið í knatt­spyrnu hefði talið það „duga“ að kom­ast á EM í Frakk­landi árið 2016, væri það ekki á leið til Rúss­lands árið 2018. Við verðum alltaf að halda áfram; gera betur í dag en í gær, svo hægt verði að gera enn betur á morg­un.

Sveinn er for­stjóri Matís og Sjöfn stjórn­ar­for­mað­ur.

Vilt þú vera með?

Frjálsir, hugrakkir fjölmiðlar eru ómetanlegir en ekki ókeypis. Kjarninn reiðir sig á framlög lesenda og með því að styrkja Kjarnann mánaðarlega tekur þú þátt í að halda úti öflugum fjölmiðli.

Kjarninn hefur verið til taks fyrir kröfuharða lesendur í sjö ár og við ætlum að standa vaktina áfram og bjóða almenningi upp á vandaða umfjöllun þar sem áhersla er á gæði og dýpt.  

Fyrir þá lesendur sem nú þegar eru stoltir styrkjendur Kjarnans þá leyfum við okkur að benda á að hægt er að óska eftir að hækka styrkinn með því að senda póst á takk@kjarninn.is


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Dagur B. Eggertsson borgarstjóri Reykjavíkur.
Eftirlitsaðilar fái heimildir til að skoða leiguhúsnæði
„Það sem maður situr svolítið eftir með í kjölfar brunans á Bræðraborgarstíg er að þar sem um íbúðarhúsnæði var að ræða er ábyrgðin [á eldvörnum] samkvæmt lögum og reglugerðum fyrst og fremst eigandans,“ segir Dagur B. Eggertsson borgarstjóri.
Kjarninn 29. nóvember 2020
Schengen-samstarfið hefur átt undir högg að sækja vegna veirufaraldursins. Víða hefur innri landamærum svæðisins verið lokað. Þessi mynd er frá pólska landamærabænum Cieszyn í sumar, þar sem landamæralokun Tékka var mótmælt.
Sótt að Schengen
Árið 2020 hefur tekið á Schengen-samstarfið. Landamæralokanir vegna faraldursins, flóttamannamál og hryðjuverkaárásir hafa vakið upp spurningar um hvaða stefna skuli mörkuð og líklegt er að samstarfið taki einhverjum breytingum.
Kjarninn 29. nóvember 2020
Mette Frederiksen forsætisráðherra komst við er hún ræddi við fjölmiðla eftir að hafa heimsótt minkabú í síðustu viku og rætt við bændur sem höfðu misst frá sér ævistarfið.
Minkaklúðrið
Danska ríkisstjórnin hefur sætt mikilli gagnrýni vegna minkamálsins svonefnda, þar sem margt hefur farið úrskeiðis. Nú síðast þegar ekki var fylgt tilmælum varðandi urðun hræjanna. Algjört klúður í eitt og allt segja danskir fjölmiðlar.
Kjarninn 29. nóvember 2020
Fimm manns sem voru gestkomandi á heimili Víðis og eiginkonu hans síðasta laugardag eru smituð af kórónuveirunni.
Ellefu urðu útsett fyrir smiti á heimili Víðis
Auk Víðis Reynissonar yfirlögregluþjóns og eiginkonu hans eru fimm manns í nærumhverfi hjónanna, sem voru gestkomandi á heimili þeirra síðasta laugardag, smituð af kórónuveirunni. Víðir segir hjónin hafa verið verulega slöpp í gær, en skárri í dag.
Kjarninn 28. nóvember 2020
Fréttaþættirnir Heimskviður verða ekki á dagskrá RÚV á nýju ári.
Heimskviður hverfa af dagskrá Rásar 1
Gera þarf breytingar á dagskrá Rásar 1 vegna hagræðingaraðgerða hjá Ríkisútvarpinu. Ein þeirra er sú að Heimskviður, fréttaskýringarþáttur um erlend málefni, verður ekki lengur á dagskrá á nýju ári. Einnig mun þurfa að endurflytja meira efni.
Kjarninn 28. nóvember 2020
Hallgrímur Hróðmarsson
Hver er hann þessi sem gengur alltaf með veggjum?
Kjarninn 28. nóvember 2020
Gylfi Zoega, hagfræðiprófessor við Háskóla Íslands
Gylfi ver ummæli Tinnu um landamæraskimanir
Prófessor í hagfræði útskýrir hagfræðilegu rökin fyrir því að skylda komufarþega að fara í skimun á landamærunum og láta þá borga hátt gjald fyrir það í nýjasta tölublaði Vísbendingar.
Kjarninn 28. nóvember 2020
Svandís Svavarsdóttir, heilbrigðisráðherra.
Margir héldu að málið væri í höfn – en svo er ekki
Heilbrigðisráðherra segir að liggja verði ljóst fyrir hversu miklum peningum verði ráðstafað í samning við sjálfstætt starfandi sálfræðinga áður en hann verður gerður til þess að fjármunum verði varið með sem bestum hætti.
Kjarninn 28. nóvember 2020
Meira úr sama flokkiAðsendar greinar