Viðskiptafræði í stað þunglyndislyfja

Viðar Freyr Guðmundsson veltir fyrir sér tengslum menntunar og þunglyndis í aðsendri grein.

Auglýsing

Stað­reynd:

Á Íslandi eru allt að tvisvar sinnum meiri líkur á þung­lyndi meðal ein­stak­linga sem ekki hafa lokið menntun eftir grunn­skóla heldur en meðal þeirra sem hafa lokið háskóla­prófi.

Fólk sem er langskólagengið er ólíklegra til að þjást af þunglyndi.

Auglýsing


Hið aug­ljósa:

Ein­hverjir kynnu að segja að þeir sem ljúka fram­halds­námi séu einmitt frekar þeir sem eru með sterkar taug­ar. Þessar tölur séu að ein­hverju leyti vegna þess. Það er rök­rétt álykt­un. Það er engin spurn­ing um að þeim sem hefur almennt vegnað betur í líf­inu fram að þeim punkti, sem kemur að því að velja sér fram­halds­mennt­un, eru mun lík­legri til að halda áfram að vegna vel í líf­inu. En mun­ur­inn á milli þess­ara hópa er langtum meiri hér en ann­ars staðar í OECD. Ég tel að þetta sé eitt­hvað sem mætti taka til skoð­un­ar. 

Kenn­ing:

Hér ríkir við­horfsvandi til mennt­un­ar­stöðu og skortur á úrræðum fyrir þá sem kjósa aðra leið í líf­inu en bók­nám.

Gagn­rýn­i: 

Þessar tölur sýna að aukin fram­halds­menntun minnki líkur á þung­lyndi.

Svar: 

Ef það er rétt, þá ætti það lög­mál að gilda á sama hátt um Svía og margar aðrar þjóðir þar sem mun­ur­inn er minni á tíðni þung­lyndis milli mennt­un­ar­stiga. Er ekki lík­legra að „nátt­úru­leg­ur“ munur á milli þess­ara hópa sé vegna þess að menn voru þung­lyndir fyrir og áttu þess vegna erf­ið­ara með að ljúka námi? Það sé þung­lyndið sem hefur áhrif á náms­ár­ang­ur, en ekki öfugt? 

Ef kenn­ingin um að nám komi í veg fyrir þung­lyndi á að standast, þá er greini­lega mik­ill munur á námi á Íslandi miðað við t.d. Sví­þjóð hvað þetta varð­ar. Við eigum líka enn eftir að sjá geð­lækna skrifa upp á við­skipta­fræði til að lækna þung­lynda. Ég vek einnig athygli á að þung­lyndi meðal háskóla­mennt­aðra er svipað hér og í mörgum sam­an­burð­ar­lönd­um. Þung­lyndið meðal hinna er frá­vik­ið.

Álykt­un:

Ef það má tala um „nátt­úru­legan“ mun á tíðni þung­lyndis milli mennt­un­ar­stiga, þá er mun­ur­inn þar á milli hér á Íslandi „ónátt­úru­lega“ hár. Að lík­indum marg­falt meiri en hann gæti best ver­ið.

Orsakir:

Ég held að við getum úti­lokað til­gát­una að náms­stig sé orsaka­vald­ur. Þá sé ég á borð­inu þrjá mögu­lega aðra orsaka­valda:

1. Mennta­kerfið styður illa við þá sem lenda í and­legum erf­ið­leikum eða þurfa meiri félags­lega aðstoð til að ljúka námi. Þannig að lít­ill hluti þess hóps lýkur námi.

2. Hugs­an­legt er að vegna ríkrar kröfu frá sam­fé­lag­inu um æðri menntun þá valdi það vanda­málum hjá þeim sem ekki ljúka námi. Það sé í raun orsök þung­lyndis hjá mörgum að verða undir í sam­fé­lagi sem gerir mikla kröfu um mennt­un. Menn sjá að tæki­færin til að öðl­ast gott líf hafa að miklu leyti runnið úr hönd­unum á þeim. Ef til vill af ástæðum sem voru óvið­ráð­an­legar til að byrja með.


3. Hugs­an­lega eru ein­fald­lega mun betri náms­leiðir og úrræði fyrir aðra en þá sem vilja klára háskóla­nám í hinum lönd­un­um.

Ég tel að blanda af þessum þremur þáttum útskýri mun­inn milli land­anna.

Hver er þín skoð­un?



Höf­undur er félags­mála­fröm­uður

WOW air er á uppleið á ný.
Indigo gæti fjárfest í WOW air fyrir 9,4 milljarða króna
Indigo Partners kemur inn í hluthafahóp WOW air og gefur mögulega út breytilegt skuldabréf til að fjármagna endurreisn félagsins.
Kjarninn 14. desember 2018
Skýrt í starfsreglum að meirihluti ræður niðurstöðum
Formaður tilnefningarnefndar VÍS segir engar heimildir vera í reglum nefndarinnar til að skila sératkvæði. Meirihlutinn ráði einfaldlega hverjum hún mæli með til stjórnarsetu.
Kjarninn 14. desember 2018
Vladimir Pútín, forseti Rússlands
Útflutningur til Rússlands dregist saman um 90 prósent vegna viðskiptaþvingana
Rúm þrjú ár eru síðan Rússland svaraði viðskiptaþvingunum íslenska ríkisins með innflutningsbanni á nær öll matvæli frá Íslandi. Í kjölfar innflutningsbannsins hefur útflutningur til Rússlands dregist saman um 90 prósent og tugi milljarða króna.
Kjarninn 14. desember 2018
Ragnar Þór Ingólfsson, formaður VR.
Ragnar Þór pantar sér gult vesti
Formaður VR segir að ekkert sé að marka kosningaloforð stjórnmálamanna því þeir virðist eingöngu hafa hugsjónir og drifkraft í að breyta á fjögurra ára fresti, og þá aðeins í nokkra daga.
Kjarninn 14. desember 2018
Stakksberg telur íbúakosningu um stóriðju í Helguvík ólögmæta og geta leitt til bótaskyldu
Stakksberg, félag í eigu Arion banka, hefur sent Reykjanesbæ bréf þar sem félagið segir sveitarfélagið skaðabótaskylt ef komið verður í veg fyrir starfsemi kísilmálmverksmiðjunar sem áður var í eigu United Silicon.
Kjarninn 14. desember 2018
Miðflokkurinn hrynur í fylgi og Framsókn eykur við sig
Töluverðar sviptingar eru á fylgi stjórnmálaflokka samkvæmt nýrri könnun MMR.
Kjarninn 14. desember 2018
Vilhjálmur Árnason, stjórnarformaður Siðfræðistofnunar.
Siðfræðistofnun verður stjórnvöldum til ráðgjafar í siðfræðilegum efnum
Siðfræðistofnun verður stjórnvöldum til ráðgjafar í siðfræðilegum efnum tímabilið 1. janúar 2019 til 31. desember 2021. Greiðslur úr ríkissjóði fyrir verkið munu nema 10 milljónum króna árlega.
Kjarninn 14. desember 2018
Græðgi og spilling kemur enn upp í huga almennings - Bankasala framundan
Kannanir sem gerðar voru fyrir starfshóp stjórnvalda sem skilaði af sér Hvítbók um framtíðarsýn fyrir fjármálakerfið benda til þess að hrun fjármálakerfisins sé enn ferskt í minni almennings.
Kjarninn 14. desember 2018
Meira úr sama flokkiAðsendar greinar