Réttarríkið sigrar

Jón Ólafsson skrifar um nýfallinn dóm hæstaréttar í máli Glitnis HoldCo gegn Stundinni.

Auglýsing

Þegar við hugsum um lög og reglur og notkun þeirra í lýð­ræð­is­legu sam­fé­lagi spyrjum við ekki um leiðir rík­is­valds­ins til að beita lögum til að ná ákveðnum mark­mið­um. Aðal­at­riðið er nefni­lega að lög sam­fé­lags­ins tryggi það rétt­ar­um­hverfi sem borg­ur­unum er nauð­syn­legt til að lifa frið­sælu lífi, geta athafnað sig að vild, tjáð sig, skipst á skoð­unum og, ekki síst, í öryggi um að yfir­völd eða sterkir aðilar í sam­fé­lag­inu geti ekki beitt afls­munum til að þjóna sér­hags­munum fram yfir hag almenn­ings.

Þegar sýslu­mað­ur­inn í Reykja­vík féllst á þá kröfu Glitnis HoldCo að gera lög­bann á frétta­flutn­ing Stund­ar­innar um við­skipti þáver­andi for­sæt­is­ráð­herra sáu sem betur fer lang­flestir það sem sýslu­maður ann­að­hvort sá ekki eða vildi ekki sjá: Að lög­bannið var ein­fald­lega árás á rétt­ar­ríkið og þar með árás á grund­vall­ar­gildi sam­fé­lags­ins.

Það kemur því engum á óvart að Hér­aðs­dómur hafni kröfu um að stað­festa lög­bann­ið. Ráð­gátan í mál­inu er eftir sem áður sú hvernig Sýslu­mað­ur­inn í Reykja­vík gat kom­ist að þeirri niðu­stöðu að sér bæri að fall­ast á lög­banns­kröf­una. Skýr­ingar á því er ekki að finna í gerða­bók emb­ætt­is­ins, eins og bent er á í dómnum – þar kemur ekk­ert fram um hvers vegna sýslu­maður hafn­aði rök­studdum mót­mælum Stund­ar­innar og Reykja­vík Media við lög­bann­inu.

Auglýsing

Því miður kann að vera að fyr­ir­tækið sem kröf­una ger­ir, Glitnir HoldCo hafi fengið það út úr mál­inu sem það ætl­aði sér þrátt fyrir þessa nið­ur­stöðu. Fyr­ir­tæk­inu tókst að stöðva umfjöllun byggða á þeim gögnum sem lög­bannskrafan náði til og kannski telja menn þess virði að hafa komið í veg fyrir umfjöllun í meira en þrjá mán­uði miðað við þann kostnað sem í var lag­t. Af­hjúp­aður er full­trúi yfir­valda í mál­inu – Sýslu­mað­ur­inn í Reykja­vík. Hinn almenni borg­ari hlýtur hins vegar að spyrja sig hvað hægt sé að gera til að koma í veg fyrir að það end­ur­taki sig að full­trúi yfir­valda taki sér stöðu með stór­fyr­ir­tæki gegn almenn­ingi og beiti lög­unum gegn aug­ljósum rétt­indum og hags­munum almenn­ings. Því það er ógnun við rétt­ar­rík­ið.

Höf­undur er for­maður Gagn­sæ­is, félags gegn spill­ingu.

Mikill munur er orðinn á þeim lánakjörum sem standa íslendingum til boða. Þar skiptir til að mynda máli í hvaða lífeyrissjóð viðkomandi er að borga.
Enn lækka lægstu húsnæðislánavextir – Nú orðnir 1,64 prósent
Munurinn á þeim verðtryggðu vöxtum sem sjóðsfélögum Almenna lífeyrissjóðsins bjóðast og þeim vöxtum sem sjóðsfélögum Lífeyrissjóðs verzlunarmanna bjóðast er nú 38 prósent. Vextir Landsbankans eru tvisvar sinnum hærri en hjá Almenna.
Kjarninn 17. september 2019
Drónaárás skekur markaði um allan heim
Þegar olíuverð hækkar um 10 til 20 prósent yfir nótt þá myndast óhjákvæmilega skjálfti á mörkuðum. Hann náði til Íslands, og stóra spurningin er - hvað gerist næst, og hversu lengi verður framleiðsla Aramco í lamasessi?
Kjarninn 16. september 2019
Landsréttarmálið flutt í yfirdeild MDE 5. febrúar 2020
Ákveðið hefur verið hvaða dómarar muni sitja í yfirdeild Mannréttindadómstóls Evrópu þegar Landsréttarmálið svokallaða verður tekið þar fyrir snemma á næsta ári. Á meðal þeirra er Róbert Spanó, sem sat einnig í dómnum sem felldi áfellisdóm í mars.
Kjarninn 16. september 2019
Hallgrímur Hróðmarsson
Enn er von – Traust almennings til Alþingis mun aukast
Kjarninn 16. september 2019
Agnes M. Sigurðardóttir er biskup Íslands.
Óásættanlegt að þjóðkirkjuprestur hafi brotið á konum
Biskup Íslands og tveir vígslubiskupar hafa sent frá sé yfirlýsingu þar sem þau harma brot fyrrverandi sóknarprests gagnvart konum. Prestinum var meðal annars gefið að hafa sleikt eyrnasnepla konu sem vann með honum.
Kjarninn 16. september 2019
OECD vill að ríkið selja banka, létti á regluverki og setji á veggjöld
Lífskjör eru mikil á Íslandi og flestar breytur í efnahagslífi okkar eru jákvæðar. Hér ríkir jöfnuður og hagvöxtur sem sýni að það geti haldist í hendur. Ýmsar hættur eru þó til staðar og margt má laga. Þetta er mat OECD á íslensku efnahagslífi.
Kjarninn 16. september 2019
Kemur ekki til greina að gera starfslokasamning við Harald að svo stöddu
Ekki kemur til greina hjá dómsmálaráðherra að gera starfslokasamning við Harald Johannessen, ríkislögreglustjóra, að svo stöddu.
Kjarninn 16. september 2019
Hitler, Hekla og hindúismi: Nýaldarnasistinn Savitri Devi
Tungutak fasista er farið að sjást aftur. Savitri Devi er ein einkennilegasta persónan sem komið hefur fram í uppsprettu öfgahópa. Flosi Þorgeirsson, sagnfræðingur, hefur kynnt sér sögu hennar.
Kjarninn 16. september 2019
Meira úr sama flokkiAðsendar greinar