Réttarríkið sigrar

Jón Ólafsson skrifar um nýfallinn dóm hæstaréttar í máli Glitnis HoldCo gegn Stundinni.

Auglýsing

Þegar við hugsum um lög og reglur og notkun þeirra í lýðræðislegu samfélagi spyrjum við ekki um leiðir ríkisvaldsins til að beita lögum til að ná ákveðnum markmiðum. Aðalatriðið er nefnilega að lög samfélagsins tryggi það réttarumhverfi sem borgurunum er nauðsynlegt til að lifa friðsælu lífi, geta athafnað sig að vild, tjáð sig, skipst á skoðunum og, ekki síst, í öryggi um að yfirvöld eða sterkir aðilar í samfélaginu geti ekki beitt aflsmunum til að þjóna sérhagsmunum fram yfir hag almennings.

Þegar sýslumaðurinn í Reykjavík féllst á þá kröfu Glitnis HoldCo að gera lögbann á fréttaflutning Stundarinnar um viðskipti þáverandi forsætisráðherra sáu sem betur fer langflestir það sem sýslumaður annaðhvort sá ekki eða vildi ekki sjá: Að lögbannið var einfaldlega árás á réttarríkið og þar með árás á grundvallargildi samfélagsins.

Það kemur því engum á óvart að Héraðsdómur hafni kröfu um að staðfesta lögbannið. Ráðgátan í málinu er eftir sem áður sú hvernig Sýslumaðurinn í Reykjavík gat komist að þeirri niðustöðu að sér bæri að fallast á lögbannskröfuna. Skýringar á því er ekki að finna í gerðabók embættisins, eins og bent er á í dómnum – þar kemur ekkert fram um hvers vegna sýslumaður hafnaði rökstuddum mótmælum Stundarinnar og Reykjavík Media við lögbanninu.

Auglýsing

Því miður kann að vera að fyrirtækið sem kröfuna gerir, Glitnir HoldCo hafi fengið það út úr málinu sem það ætlaði sér þrátt fyrir þessa niðurstöðu. Fyrirtækinu tókst að stöðva umfjöllun byggða á þeim gögnum sem lögbannskrafan náði til og kannski telja menn þess virði að hafa komið í veg fyrir umfjöllun í meira en þrjá mánuði miðað við þann kostnað sem í var lagt. Afhjúpaður er fulltrúi yfirvalda í málinu – Sýslumaðurinn í Reykjavík. Hinn almenni borgari hlýtur hins vegar að spyrja sig hvað hægt sé að gera til að koma í veg fyrir að það endurtaki sig að fulltrúi yfirvalda taki sér stöðu með stórfyrirtæki gegn almenningi og beiti lögunum gegn augljósum réttindum og hagsmunum almennings. Því það er ógnun við réttarríkið.

Höfundur er formaður Gagnsæis, félags gegn spillingu.

Styrkir þú Kjarnann?

Kjarninn reiðir sig á framlög lesenda. Með því að styrkja Kjarnann mánaðarlega tekur þú þátt í að halda úti öflugum fjölmiðli.

Kjarninn hefur verið til taks fyrir kröfuharða lesendur í sjö ár og býður almenningi upp á vandaða umfjöllun þar sem áhersla er á gæði og dýpt.  

Ef þú ert nú þegar styrkjandi leyfum við okkur að benda á að hægt er að óska eftir að hækka styrkinn með því að senda póst á takk@kjarninn.is


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Þorsteinn Már Baldvinsson er forstjóri Samherja og sonur hans, Baldvin Þorsteinsson, er yfir Evrópuútgerð Samherja.
Norskur ráðherra segist ekki sjá ástæðu til að hjálpa Samherja að safna meiri kvóta
Norsk stjórnvöld hafa gripið formlega til aðgerða vegna tilraunar Samherja til að komast yfir aukin fiskveiðikvóta þar í landi. Reglur verða hertar og fjárfestingar erlendra aðila í sjávarútvegi þar í landi verða bundnar sérstakri heimild.
Kjarninn 9. maí 2021
Women Empowerment – bók eftir Eddu Falak
„Kynþokki er allavega og við ættum ekki að vera hræddar við að sýna hann“
Edda Falak safnar nú fyrir bók sem ber nafnið „Women Empowerment“ á Karolina Fund.
Kjarninn 9. maí 2021
Mótmælandi steytir hnefa í borginni Cali en þar hafa átök milli mótmælenda og lögreglu orðið hve hörðust í mótmælunum sem staðið hafa yfir frá því 28. apríl í Kólumbíu.
Mótmæla harðræði lögreglu í Kólumbíu
Mótmæli hafa staðið yfir í Kólumbíu í á aðra viku. Upphaflega voru það breytingar á sköttum sem fólk mótmælti en síðar varð það harðræði lögreglu sem dró fólk af stað. Félagasamtök segja að hátt á fjórða tug mótmælanda hafi látist vegna aðgerða lögreglu.
Kjarninn 9. maí 2021
Odd Emil Ingebrigtsen, sjávarútvegsráðherra Noregs.
Norski sjávarútvegsráðherrann segir að Samherji sé með „laskað mannorð“
Sjávarútvegsráðherra Noregs segist gruna að Samherji sé að reyna að komast í kringum reglur um eignarhald erlendra aðila á norskum fiskveiðikvóta og hefur gripið til aðgerða. Hann felur ekki neikvæðni sína í garð Samherja.
Kjarninn 9. maí 2021
Jón Gnarr
Af þrælmennum
Kjarninn 9. maí 2021
Borgarstjórar skyldaðir til handabanda
Umræður um handabönd hafa, og það ekki í fyrsta sinn, ratað inn í danska þingið. Þingmenn vilja skylda borgarstjóra landsins til að taka í höndina á nýjum ríkisborgurum, en handabandið er skilyrði ríkisborgararéttar.
Kjarninn 9. maí 2021
Ari
„Vægi loftslagsmálanna minnkar ekki þessa dagana“
Þingmaður VG segir að ef Íslendingar standi við það sem þeir hafa samþykkt af áætlunum um loftslagsmál og geri aðeins betur hafi þeir að minnsta kosti staðið við sinn skerf í málaflokknum.
Kjarninn 8. maí 2021
Brynjar Níelsson, þingmaður Sjálfstæðisflokksins.
Býður sig fram í 2. sæti – stefnir á að verða í framvarðasveit flokksins í Reykjavík
Brynjar Níelsson ætlar að bjóða fram krafta sína fyrir Sjálfstæðisflokkinn fyrir næstu kosningar en hann hefur verið á þingi síðan 2013.
Kjarninn 8. maí 2021
Meira úr sama flokkiAðsendar greinar