Opið bréf til menntamálaráðherra

Helga María Pálsdóttir nemi segir LÍN draga úr kjarki og dug sem þarf til að rífa sig upp með rótum til að sækja sér frekari menntun erlendis.

Auglýsing

Ég finn mig knúna til að vekja athygli mennta­mála­ráð­herra á mál­efnum tengdum LÍN. Stofn­unin spilar stórt hlut­verk í líf­inu mínu þessa dag­ana þar sem ég er náms­maður við Háskól­ann í Lundi. Eftir að hafa verið á vinnu­mark­aðnum á Íslandi í um 8 ár ákvað ég að halda út í fram­halds­nám. Í fyrra vor lauk ég LL.M gráðu í lög­fræði og í vor útskrif­ast ég með MSc í stjórn­un.

Von­lítil sótti ég um náms­lán fyrir skóla­árið 2016-2017 en vegna tekna á árinu 2016 stóðu mér ein­ungis til boða u.þ.b. 12.000 ISK í náms­lán hvora önn. Ég dró þá umsókn mína til baka.

Síð­ast­liðið sumar sótti ég svo um náms­lán fyrir skóla­árið 2017-2018. Sú umsókn var sam­þykkt enda var ég nán­ast tekju­laus allt árið 2017.

Auglýsing

Af sömu ástæðu, þ.e. tekju­leysi árs­ins 2017 óskaði ég eftir und­an­þágu frá afborgun á eldri náms­lánum sem voru á gjald­daga á haust­mán­uð­um. Þeirri beiðni var hafnað þar sem ég hafði tekjur yfir tekju­við­mið sjóðs­ins á árinu 2016 (fyrri hluta þess árs sem ég hélt út í nám) og hafði ekki átt í greiðslu­erf­ið­leikum sl. fjóra mán­uði fyrir gjald­daga. Til að eiga í greiðslu­erf­ið­leikum sam­kvæmt reglum sjóðs­ins þarf maður að vera með lán í fryst­ingu hjá við­skipta­banka eða vera með greiðslu­erf­ið­leika­mat frá Umboðs­manni skuld­ara.

Þar sem ég upp­fyllti ekki þessi skil­yrði fóru 15-20% af fram­færslu­lán­unum haust­annar í að greiða niður eldri náms­lán. Þegar ég lýsti yfir undrun minni á þess­ari nið­ur­stöðu í tölvu­pósti til LÍN og spurði hvort þetta væri virki­lega rétt, að ég ætti að nota náms­lánin sem ég fengi í að greiða niður eldri náms­lán, þá fékk ég ekk­ert nema staðlað svar um hina litlu 5-7 daga sem stofn­unin gefur sér í svar­tíma. Þannig er ekki nóg með að fram­færslu­lán LÍN séu þau lægstu á Norð­ur­lönd­um, sbr. grein for­manns SÍNE sem birt­ist í Kjarn­anum 19. febr­úar sl. heldur ber manni að nýta fimmt­ung fram­færsl­unnar í að greiða upp eldri náms­lán.

Segir það sig ekki sjálft að náms­maður er ekki í aðstöðu til að borga af náms­lánum á sama tíma og hann er að þiggja náms­lán? Á virki­lega að vera svona erfitt að vilja sækja sér fram­halds­mennt­un? Í 1. gr. laga um lána­sjóð íslenskra náms­manna segir að hlut­verk sjóðs­ins sé að veita jafnan rétt til náms án til­lits til efna­hags. Að miða við tekjur sem náms­maður hafði síð­ast 14 mán­uðum fyrir gjald­daga gefur ekki rétti mynd af efna­hags­stöðu náms­manns.

Þá get ég ekki sagt að við­mót og afgreiðsla mála hjá stofn­un­inni gefi til kynna að um þjón­ustu­stofn­un, sem sett var á lagg­irnar til að þjón­usta náms­menn sé að ræða. Þvert á móti þá er upp­lifunin sú að verið sé að gera manni greiða en ekki veita lán. Þetta sést einna best á því hversu erfitt er að ná ein­hverju mann­legu sam­bandi við stofn­un­ina. Svör­un­ar­tími tölvu­pósta er eins og áður segir upp­gefin 5-7 virkir dag­ar. Vott­orð er ekki hægt að senda inn raf­rænt inn á mínu svæði á heima­síð­unni. Ég sendi t.a.m. inn­ ­stað­fest­ingu á náms­ár­angri með tölvu­pósti þann 2. febr­úar sl. til að fá útgreidd náms­lán fyrir haustönn 2017. Þann 12. febr­úar sl. fékk ég loks meld­ingu frá starfs­manni um að vott­orð um náms­ár­angur hafi borist og úthlutun færi senni­lega fram dag­inn eft­ir. Í milli­tíð­inni fékk ég annan sjálf­virkan tölvu­póst póst þar sem gefið var til kynna, að vegna búsetu erlendis þá þurfi ég að sýna fram á að ég eigi rétt á lánum frá sjóðn­um, þrátt fyrir að umsókn mín hafi verið sam­þykkt í lok sum­ars.

Á tíma­bili virt­ist því staðan vera sú að á skóla­ár­inu 2016-2017 fékk ég ekki náms­lán frá sjóðnum af því að ég var með of háar tekjur á árinu 2016 og að núna ætti ég ekki rétt á því þar sem ég var ekki með tekjur né búsett á Íslandi á sl. 12 mán­uð­um.

Ég og mað­ur­inn minn, sem erum bæði í námi þetta árið og með tvö börn á okkar fram­færi þurfum nú að reiða okkur á þessa stofn­un. Þrátt fyrir að ég hafi á end­anum fengið útgreidd náms­lán haust­annar þá var við­mót og þjón­usta stofn­un­ar­innar þannig að mér fannst ég þurfa að berj­ast fyrir að fá að taka náms­lán og stöðugt að sanna að ég eigi rétt á því.

Þessi mála­lok um að náms­mönnum beri að greiða af lánum meðan þeir þiggja lán er óásætt­an­legt og til þess fallið að draga úr kjarki og dug sem þarf til að rífa sig upp með rótum til að sækja sér frek­ari mennt­un.

Að mínu áliti þarf að end­ur­skoða hvernig staðið er að rekstri og upp­bygg­ingu þess­arar stofn­unar því núver­andi ástand er til skamm­ar. Náms­menn eru við­skipta­menn LÍN og eru að fá lán sem þeir svo nota u.þ.b. 1/12 af laun­unum sínum til að greiða af árlega að námi loknu.

LÍN er stofnun sem var sett á fót fyrir náms­menn. Náms­menn eru því grund­völl­ur­inn fyrir til­veru þess­arar stofn­unnar og við­skipta­menn hennar og sem slíkir ber að þjón­usta þá með sóma­sam­legum hætti.

Virð­ing­ar­fyllst,



Helga María Páls­dóttir

Blockchain mun breyta fjölmiðlum
Blockchain býður upp á mikla möguleika fyrir fjölmiðla, segir Matt Coolidge í viðtali við Frey Eyjólfsson.
Kjarninn 19. júní 2018
Aðalgeir Þorgrímsson
Hlaupandi forstjóri og 6.596 bankar
Kjarninn 19. júní 2018
Svandís Svavarsdóttir, heilbrigðisráðherra.
Velferðarráðuneytinu skipt upp í tvennt
Forsætisráðuneytið mun leggja fram þingsályktunartillögu í haust um skiptingu velferðarráðuneytisins í tvö ráðuneyti.
Kjarninn 19. júní 2018
Viðar Halldórsson
Ísland 1 – Argentína 0 – Tölfræðin sem við viljum alltaf vinna
Kjarninn 19. júní 2018
Marta Guðjónsdóttir, Vigdís Hauksdóttir og Sanna Magdalena Mörtudóttir á fyrsta fundi borgarstjórnar 19. júní 2018.
Friðurinn úti í borgarstjórn eftir innan við klukkustund
Borgarstjórnarfulltrúar minnihlutans kalla eftir óháðri rannsókn vegna trúnaðarbrests og leka í Ráðhúsinu í upphafi fyrsta fundar borgarstjórnar Reykjavíkur. Málið sé prófraun.
Kjarninn 19. júní 2018
Róhingjar á flótta.
Aldrei verið fleiri á flótta í heiminum
Tæpar 70 milljónir manna voru hrakin frá heimilum sínum og rúmar 25 milljónir þeirra teljast flóttamenn. Báðar tölur eru þær hæstu sem mælst hafa í mörg ár.
Kjarninn 19. júní 2018
Dagur B. Eggertsson.
Fyrsti borgarstjórnarfundurinn á nýju kjörtímabili í dag
Kosið verður í ráð og nefndir og tillögur flokkanna teknar fyrir á fyrsta fundi borgarstjórnar sem haldinn er í dag. Sósíalistaflokkurinn leggur fram sjö tillögur á fundinum.
Kjarninn 19. júní 2018
Elisabeth Moss í hlutverki Hjáfreð í Handmaid's Tale
Ágúst Ólafur líkir stefnu Trump við Handmaid's Tale
Þingmenn Samfylkingarinnar og Viðreisnar fordæma innflytjendastefnu Bandaríkjastjórnar sem leitt hefur til aðskilnaðar flóttamannabarna frá foreldrum sínum.
Kjarninn 19. júní 2018
Meira úr sama flokkiAðsendar greinar