Tugmilljarða kostnaður þéttingarstefnu

Viðar Freyr Guðmundsson fjallar um skipulagsmál í aðsendri grein.

Auglýsing

Gatna­mótin Reykja­nes­braut-­Bú­staða­vegur eru í þriðja sæti á lista yfir hættu­leg­ustu gatna­mót lands­ins. Þar hafa orðið 54 slys á fólki á s.l. 10 árum. Sam­an­lagt 90 manns slas­að­ir. Við þetta bæt­ast hátt í 300 óhappa, þar sem aðeins bif­reiðar verða fyrir tjóni. Sem gerir þessi gatna­mót jafn­framt að einum þeim kostn­að­ar­söm­ustu, þegar bæði slys og óhöpp eru talin sam­an.

Glæra frá Vegagerðinni

Ekki nóg með það, þá tefja þessi gatna­mót umferð gríð­ar­lega mik­ið. Ekki síst í síð­deg­istraffík­inni. Þá má sjá hvernig röðin frá þessum gatna­mótum nær alveg aftur að Sunda­görðum um Sæbraut­ina og upp á Grens­ás­veg gegnum beygju­akrein á mótum Reykja­nes­braut­ar-Vest­ur­lands­veg. Þessar raðir af bílum valda fjölda afta­ná­keyrsla sem sjást glögg­lega á slysa­korti Sam­göngu­stofu.

Auglýsing

Hér sjást aftanákeyrslur á Miklubraut milli Réttarholtsvegar og Reykjanesbrautar. Bláir punktar eru óhöpp án meiðsla. Grænir punktar eru slys á fólki.

Á mynd­inni hér má sjá fjöldan allan af slysum og óhöppum sem flest ger­ast í síð­deg­is­um­ferð­inni, þegar röð mynd­ast til að beygja til hægri inn á Reykja­nes­braut niður beygju-ramp­inn. Sú röð endar þegar umferðin kemst loks­ins yfir ljósin við Reykja­nes­braut-­Bú­staða­veg. 

Mis­læg gatna­mót borga sig upp á stuttum tíma 

Sé lagður saman kostn­aður við slys og óhöpp við þessi gatna­mót ásamt þeim afta­ná­keyrslum sem verða þar sem ekið er á bíla­röð­ina sem myndast, þá nemur kostn­að­ur­inn af slysum meira en 3,5 millj­arða króna á 10 ára tíma­bili. Það eru 350 millj­ónir á ári. 

Sam­kvæmt mæl­ingum Vega­gerð­ar­innar er með­al­tal­s­töf 24 sek­úndur á hverja bif­reið við þessi gatna­mót, það eru 74.000 bif­reiðar á sól­ar­hring og klukku­stund í akstri er talin kosta 2.480 kr (elds­neyti og tími öku­manns). Þannig má reikna að árlegur kostn­aður vegna tafa er um 448 millj­ón­ir. 

Sam­an­lagður sam­fé­lags­legur kostn­aður við þessi ljósa­stýrðu gatna­mót er því ekki minni en 798 millj­ónir á ári. Það hafa verið byggð mis­læg gatna­mót fyrir innan við millj­arð á höf­uð­borg­ar­svæð­inu að und­an­förnu. Þannig mætti vel ímynda sér að þessi aðgerð borgi sig á einu kjör­tíma­bili.

Ein af hugmyndum Vegagerðarinnar. Þarna er ekki gert ráð fyrir vinstri-beygju frá Bústaðavegi inn á Sæbraut.

Kast­ast í kekki milli borgar og Vega­gerð­ar 

Vega­gerðin er búin að benda á vand­ann við þessi gatna­mót síðan 2006, eða leng­ur. Í nýlegri grein­ar­gerð er nið­ur­staðan þessi: 

„Það er mikið stíl­brot í kerf­inu í dag að gatna­mót Bústaða­vegar og Reykja­nes­brautar skuli ekki vera mis­læg. Tafir síð­degis eru mjög miklar og hætta á óhöppum og slysum því mun meiri en ella.” 

Vega­gerðin gagn­rýnir Reykja­vík­ur­borg í þessu máli, líkt og þeir hafa gert í öðrum mál­um, t.d. hvað varðar Sunda­braut. Vega­gerðin vill að stofn­brautir séu hafðar með mis­lægum gatna­mót­um. En borgin hefur ekki áhuga á því.

Tölvumynd Vegagerðarinnar af annarri lausn þeirra.

Mín hugmynd að lausn með lágmarks raski á grænu svæðunum. Myndin er tölvuteikning af mislægum T-gatnamótum sett yfir Google-loftmynd af svæðinu.

Stofnæðar án ljósa­stýr­inga 

Vega­gerðin skil­greinir stofnæðar höf­uð­borg­ar­svæð­is­ins sem eft­ir­far­andi:

  • Reykja­nes­braut allt frá Kefla­vík­ur­flug­velli að Vest­ur­lands­vegi við Elliða­ár­ósa og áfram að fyr­ir­hug­aðri

  • Sunda­braut og síðan eftir Sunda­braut norður á Kjal­ar­nes og allt að Hval­fjarð­ar­göng­um. 

  • Hafn­ar­fjarð­ar­vegur frá vega­mótum í Engi­dal (Álfta­nes­veg) norður að Sæbraut í Reykja­vík. 

  • Vest­ur­lands­vegur og Mikla­braut frá Grens­ás­vegi að miðbæ Mos­fells­bæj­ar. 

  • Suð­ur­lands­vegur frá Vest­ur­lands­vegi austur fyrir Rauða­vatn. 

  • Breið­holts­braut frá fyr­ir­hug­uðum vega­mótum við Arn­ar­nes­veg að Suð­ur­lands­vegi við Rauða­vatn. 

Allt eru þetta þjóð­vegir í þétt­býli, sem tengja sveit­ar­fé­lögin og landið sam­an. Reykja­vík­ur­borg hefur mark­visst unnið gegn áformum um að bæta sam­göngur um þessar stofnæð­ar. Með samn­ingi árið 2012 voru fjöl­margar úrbætur slegnar út af borð­inu eða frestað í hið minnsta 10 ár. Þar á meðal fjölda mis­lægra gatna­móta við þjóð­vegi kringum höf­uð­borg­ar­svæð­ið. Það er var­legt að áætla að sam­fé­lags­legur kostn­aður við þennan við­snún­ing hlaupi á tugum millj­arða í slysum og töf­um. Þetta skrif­ast á þétt­ing­ar­stefnu borg­ar­meiri­hlut­ans.

Samgöngubætur sem hætt var við eða frestað að frumkvæði Reykjavíkurborgar árið 2012.

Ert þú í Kjarnasamfélaginu?

Kjarninn er opinn vefur en líflínan okkar eru frjáls framlög frá lesendum, Kjarnasamfélagið. Sú stoð undir reksturinn er okkur afar mikilvæg.

Með því að skrá þig í Kjarnasamfélagið gerir þú okkur kleift að halda áfram að vinna í þágu almennings og birta vandaðar fréttaskýringar, djúpar greiningar á efnahagsmálum og annað fréttatengt gæðaefni. 

Kjarninn hefur verið til taks fyrir kröfuharða lesendur undanfarin sjö ár og við ætlum okkur að standa vaktina áfram. 

Fyrir þá sem nú þegar eru stoltir styrkjendur Kjarnans þá leyfum við okkur að benda á að hægt er að óska eftir að hækka mánaðarlega framlagið með því að senda póst á takk@kjarninn.is


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Nichole Leigh Mosty
Kvennafrídagur 2020 og nokkra staðreyndir um stöðu kvenna af erlendum uppruna á Íslandi
Leslistinn 24. október 2020
Óléttan sem allir þrá en enginn þorir enn að fagna
Það treystir sér varla nokkur maður að segja það upphátt. Þó að hún sé mikil um sig. Þyngri á sér en venjulega. Þó að hún sé einmitt á réttum aldri. En, er hvíslað í þröngum hópi, getur það mögulega verið að hún sé ólétt?
Kjarninn 24. október 2020
Yfirlitsmynd yfir fyrirhugað framkvæmdasvæði. Guli kassinn og blái þríhyrningurinn afmarka svæði 1. og 2. áfanga.
Vilja virkja vindinn á Mosfellsheiði
Ef áætlanir Zephyr Iceland ganga eftir munu 30 vindmyllur, um 200 MW að heildarafli, rísa á Mosfellsheiði. Fjölmargar hugmyndir að vindorkuverum bárust verkefnisstjórn rammaáætlunar en Zephyr telur óljóst að vindorka eigi þar heima.
Kjarninn 24. október 2020
Silja Dögg Gunnarsdóttir
Ostur í dulargervi
Kjarninn 24. október 2020
Íslands-Færeyja straumurinn (IFSJ) er sýndur með dökk fjólubláum lit á kortinu.
Uppgötvuðu hafstraum og kenna hann við Ísland
Norskir vísindamenn hafa borið kennsl á nýtt fyrirbæri í hafinu sem hefur umtalsverð áhrif á loftslag á okkar norðlægu slóðum. Hafstraumurinn hefur fengið nafnið Íslands-Færeyja brekkustraumurinn (e. Iceland-Faroe Slope Jet).
Kjarninn 24. október 2020
Már Guðmundsson, fyrrverandi seðlabankastjóri
Segir endurbata í ferðaþjónustu vera hröðustu leiðina úr kreppunni
Fyrrverandi seðlabankastjóri telur að aukin virkni ferðaþjónustunnar sé fljótvirkasta leiðin til að ná viðsnúningi í hagkerfinu.
Kjarninn 24. október 2020
Nasistar, rasistar, fasistar og hvíthettir – eða kannski bara einn stór misskilningur?
Viðbrögð lögreglunnar á höfuðborgarsvæðinu við fánamálinu hafa verið afgerandi – en embættið styður ekki með neinum hætti hatursorðræðu eða merki sem ýta undir slíkt. Það hefur þó ekki verið nóg til að lægja öldurnar á samfélagsmiðlum.
Kjarninn 24. október 2020
Meirihluti borgarstjórnar stendur á bak við þá sýn sem birtist í tillögunum að breyttu aðalskipulagi fram til ársins 2040.
Borgaryfirvöld vilja meiri borg og færri bíla
Borgaryfirvöld hafa kynnt breytingar á aðalskipulagi Reykjavíkur, sem framlengja núgildandi skipulag til ársins 2040. Háleit markmið eru sett um byggingu 1.000 íbúða á ári að meðaltali, alls rúmlega 24 þúsund talsins til 2040 ef vöxtur verður kröftugur.
Kjarninn 24. október 2020
Meira úr sama flokkiAðsendar greinar