Tugmilljarða kostnaður þéttingarstefnu

Viðar Freyr Guðmundsson fjallar um skipulagsmál í aðsendri grein.

Auglýsing

Gatna­mótin Reykja­nes­braut-­Bú­staða­vegur eru í þriðja sæti á lista yfir hættu­leg­ustu gatna­mót lands­ins. Þar hafa orðið 54 slys á fólki á s.l. 10 árum. Sam­an­lagt 90 manns slas­að­ir. Við þetta bæt­ast hátt í 300 óhappa, þar sem aðeins bif­reiðar verða fyrir tjóni. Sem gerir þessi gatna­mót jafn­framt að einum þeim kostn­að­ar­söm­ustu, þegar bæði slys og óhöpp eru talin sam­an.

Glæra frá Vegagerðinni

Ekki nóg með það, þá tefja þessi gatna­mót umferð gríð­ar­lega mik­ið. Ekki síst í síð­deg­istraffík­inni. Þá má sjá hvernig röðin frá þessum gatna­mótum nær alveg aftur að Sunda­görðum um Sæbraut­ina og upp á Grens­ás­veg gegnum beygju­akrein á mótum Reykja­nes­braut­ar-Vest­ur­lands­veg. Þessar raðir af bílum valda fjölda afta­ná­keyrsla sem sjást glögg­lega á slysa­korti Sam­göngu­stofu.

Auglýsing

Hér sjást aftanákeyrslur á Miklubraut milli Réttarholtsvegar og Reykjanesbrautar. Bláir punktar eru óhöpp án meiðsla. Grænir punktar eru slys á fólki.

Á mynd­inni hér má sjá fjöldan allan af slysum og óhöppum sem flest ger­ast í síð­deg­is­um­ferð­inni, þegar röð mynd­ast til að beygja til hægri inn á Reykja­nes­braut niður beygju-ramp­inn. Sú röð endar þegar umferðin kemst loks­ins yfir ljósin við Reykja­nes­braut-­Bú­staða­veg. 

Mis­læg gatna­mót borga sig upp á stuttum tíma 

Sé lagður saman kostn­aður við slys og óhöpp við þessi gatna­mót ásamt þeim afta­ná­keyrslum sem verða þar sem ekið er á bíla­röð­ina sem myndast, þá nemur kostn­að­ur­inn af slysum meira en 3,5 millj­arða króna á 10 ára tíma­bili. Það eru 350 millj­ónir á ári. 

Sam­kvæmt mæl­ingum Vega­gerð­ar­innar er með­al­tal­s­töf 24 sek­úndur á hverja bif­reið við þessi gatna­mót, það eru 74.000 bif­reiðar á sól­ar­hring og klukku­stund í akstri er talin kosta 2.480 kr (elds­neyti og tími öku­manns). Þannig má reikna að árlegur kostn­aður vegna tafa er um 448 millj­ón­ir. 

Sam­an­lagður sam­fé­lags­legur kostn­aður við þessi ljósa­stýrðu gatna­mót er því ekki minni en 798 millj­ónir á ári. Það hafa verið byggð mis­læg gatna­mót fyrir innan við millj­arð á höf­uð­borg­ar­svæð­inu að und­an­förnu. Þannig mætti vel ímynda sér að þessi aðgerð borgi sig á einu kjör­tíma­bili.

Ein af hugmyndum Vegagerðarinnar. Þarna er ekki gert ráð fyrir vinstri-beygju frá Bústaðavegi inn á Sæbraut.

Kast­ast í kekki milli borgar og Vega­gerð­ar 

Vega­gerðin er búin að benda á vand­ann við þessi gatna­mót síðan 2006, eða leng­ur. Í nýlegri grein­ar­gerð er nið­ur­staðan þessi: 

„Það er mikið stíl­brot í kerf­inu í dag að gatna­mót Bústaða­vegar og Reykja­nes­brautar skuli ekki vera mis­læg. Tafir síð­degis eru mjög miklar og hætta á óhöppum og slysum því mun meiri en ella.” 

Vega­gerðin gagn­rýnir Reykja­vík­ur­borg í þessu máli, líkt og þeir hafa gert í öðrum mál­um, t.d. hvað varðar Sunda­braut. Vega­gerðin vill að stofn­brautir séu hafðar með mis­lægum gatna­mót­um. En borgin hefur ekki áhuga á því.

Tölvumynd Vegagerðarinnar af annarri lausn þeirra.

Mín hugmynd að lausn með lágmarks raski á grænu svæðunum. Myndin er tölvuteikning af mislægum T-gatnamótum sett yfir Google-loftmynd af svæðinu.

Stofnæðar án ljósa­stýr­inga 

Vega­gerðin skil­greinir stofnæðar höf­uð­borg­ar­svæð­is­ins sem eft­ir­far­andi:

  • Reykja­nes­braut allt frá Kefla­vík­ur­flug­velli að Vest­ur­lands­vegi við Elliða­ár­ósa og áfram að fyr­ir­hug­aðri

  • Sunda­braut og síðan eftir Sunda­braut norður á Kjal­ar­nes og allt að Hval­fjarð­ar­göng­um. 

  • Hafn­ar­fjarð­ar­vegur frá vega­mótum í Engi­dal (Álfta­nes­veg) norður að Sæbraut í Reykja­vík. 

  • Vest­ur­lands­vegur og Mikla­braut frá Grens­ás­vegi að miðbæ Mos­fells­bæj­ar. 

  • Suð­ur­lands­vegur frá Vest­ur­lands­vegi austur fyrir Rauða­vatn. 

  • Breið­holts­braut frá fyr­ir­hug­uðum vega­mótum við Arn­ar­nes­veg að Suð­ur­lands­vegi við Rauða­vatn. 

Allt eru þetta þjóð­vegir í þétt­býli, sem tengja sveit­ar­fé­lögin og landið sam­an. Reykja­vík­ur­borg hefur mark­visst unnið gegn áformum um að bæta sam­göngur um þessar stofnæð­ar. Með samn­ingi árið 2012 voru fjöl­margar úrbætur slegnar út af borð­inu eða frestað í hið minnsta 10 ár. Þar á meðal fjölda mis­lægra gatna­móta við þjóð­vegi kringum höf­uð­borg­ar­svæð­ið. Það er var­legt að áætla að sam­fé­lags­legur kostn­aður við þennan við­snún­ing hlaupi á tugum millj­arða í slysum og töf­um. Þetta skrif­ast á þétt­ing­ar­stefnu borg­ar­meiri­hlut­ans.

Samgöngubætur sem hætt var við eða frestað að frumkvæði Reykjavíkurborgar árið 2012.

Seðlabankafólk ræddi um Facebook gjaldmiðilinn
Seðlabankastjóri Bandaríkjanna, Jerome Powell, segir að rafmyntin sem Facebook ætlar að setja í loftið á næsta ári hafi komið til umræðu innan Seðlabanka Bandaríkjanna.
Kjarninn 19. júní 2019
Raunhækkun fasteigna lítil sem engin þessi misserin
Vorið 2017 mældist fasteignaverðshækkun 23,5 prósent.
Kjarninn 19. júní 2019
Þórhildur Sunna Ævarsdóttir, þingflokksformaður Pírata.
Heildarendurskoðun lögræðislaga samþykkt
Þingsályktunartilllaga þar sem mælst er til að heild­ar­end­ur­skoðun lög­ræð­islaga fari fram og að kosin verði til þess sér­nefnd þing­manna hefur verið samþykkt á Alþingi. Þingflokksformaður Pírata getur ekki beðið eftir því að hefjast handa.
Kjarninn 19. júní 2019
Höfuðstöðvar Lífeyrissjóðs verzlunarmanna eru í Húsi verslunarinnar.
Stjórn Lífeyrissjóðs verzlunarmanna segir vexti hafa verið orðna „óeðlilega“ lága
Stjórn Lífeyrissjóðs verzlunarmanna segist það ekki samræmast skyldu sinni að taka hagsmuni 3.700 lántaka með breytileg verðtryggð lán fram yfir hagsmuni allra sjóðsfélaga. Hún segir yfirlýsingar um einvörðungu hækkun vaxta byggja á veikum grunni.
Kjarninn 19. júní 2019
FME minnir á kröfur sem gerðar eru til lífeyrissjóða
VR hyggst gera breytingar á skipan stjórnar Lífeyrissjóðs verslunarmanna.
Kjarninn 19. júní 2019
Jafnréttisnefnd KÍ mótmælir málflutningi kennara
Jafnréttisnefnd Kennarasambands Íslands hefur sent frá sér ályktun þar sem málflutningi grunnskólakennara um falskar ásakanir nemenda um meint ofbeldi kennara er mótmælt.
Kjarninn 19. júní 2019
Sigurður Ingi Jóhannsson
Að breyta samfélagi
Kjarninn 19. júní 2019
Sarkozy ákærður fyrir spillingu og mútuþægni
Fyrrum forseti Frakklands er ákærður fyrir að hafa þegið fjármagn frá Gaddafi, fyrrum forseta Líbíu.
Kjarninn 19. júní 2019
Meira úr sama flokkiAðsendar greinar