Tugmilljarða kostnaður þéttingarstefnu

Viðar Freyr Guðmundsson fjallar um skipulagsmál í aðsendri grein.

Auglýsing

Gatna­mótin Reykja­nes­braut-­Bú­staða­vegur eru í þriðja sæti á lista yfir hættu­leg­ustu gatna­mót lands­ins. Þar hafa orðið 54 slys á fólki á s.l. 10 árum. Sam­an­lagt 90 manns slas­að­ir. Við þetta bæt­ast hátt í 300 óhappa, þar sem aðeins bif­reiðar verða fyrir tjóni. Sem gerir þessi gatna­mót jafn­framt að einum þeim kostn­að­ar­söm­ustu, þegar bæði slys og óhöpp eru talin sam­an.

Glæra frá Vegagerðinni

Ekki nóg með það, þá tefja þessi gatna­mót umferð gríð­ar­lega mik­ið. Ekki síst í síð­deg­istraffík­inni. Þá má sjá hvernig röðin frá þessum gatna­mótum nær alveg aftur að Sunda­görðum um Sæbraut­ina og upp á Grens­ás­veg gegnum beygju­akrein á mótum Reykja­nes­braut­ar-Vest­ur­lands­veg. Þessar raðir af bílum valda fjölda afta­ná­keyrsla sem sjást glögg­lega á slysa­korti Sam­göngu­stofu.

Auglýsing

Hér sjást aftanákeyrslur á Miklubraut milli Réttarholtsvegar og Reykjanesbrautar. Bláir punktar eru óhöpp án meiðsla. Grænir punktar eru slys á fólki.

Á mynd­inni hér má sjá fjöldan allan af slysum og óhöppum sem flest ger­ast í síð­deg­is­um­ferð­inni, þegar röð mynd­ast til að beygja til hægri inn á Reykja­nes­braut niður beygju-ramp­inn. Sú röð endar þegar umferðin kemst loks­ins yfir ljósin við Reykja­nes­braut-­Bú­staða­veg. 

Mis­læg gatna­mót borga sig upp á stuttum tíma 

Sé lagður saman kostn­aður við slys og óhöpp við þessi gatna­mót ásamt þeim afta­ná­keyrslum sem verða þar sem ekið er á bíla­röð­ina sem myndast, þá nemur kostn­að­ur­inn af slysum meira en 3,5 millj­arða króna á 10 ára tíma­bili. Það eru 350 millj­ónir á ári. 

Sam­kvæmt mæl­ingum Vega­gerð­ar­innar er með­al­tal­s­töf 24 sek­úndur á hverja bif­reið við þessi gatna­mót, það eru 74.000 bif­reiðar á sól­ar­hring og klukku­stund í akstri er talin kosta 2.480 kr (elds­neyti og tími öku­manns). Þannig má reikna að árlegur kostn­aður vegna tafa er um 448 millj­ón­ir. 

Sam­an­lagður sam­fé­lags­legur kostn­aður við þessi ljósa­stýrðu gatna­mót er því ekki minni en 798 millj­ónir á ári. Það hafa verið byggð mis­læg gatna­mót fyrir innan við millj­arð á höf­uð­borg­ar­svæð­inu að und­an­förnu. Þannig mætti vel ímynda sér að þessi aðgerð borgi sig á einu kjör­tíma­bili.

Ein af hugmyndum Vegagerðarinnar. Þarna er ekki gert ráð fyrir vinstri-beygju frá Bústaðavegi inn á Sæbraut.

Kast­ast í kekki milli borgar og Vega­gerð­ar 

Vega­gerðin er búin að benda á vand­ann við þessi gatna­mót síðan 2006, eða leng­ur. Í nýlegri grein­ar­gerð er nið­ur­staðan þessi: 

„Það er mikið stíl­brot í kerf­inu í dag að gatna­mót Bústaða­vegar og Reykja­nes­brautar skuli ekki vera mis­læg. Tafir síð­degis eru mjög miklar og hætta á óhöppum og slysum því mun meiri en ella.” 

Vega­gerðin gagn­rýnir Reykja­vík­ur­borg í þessu máli, líkt og þeir hafa gert í öðrum mál­um, t.d. hvað varðar Sunda­braut. Vega­gerðin vill að stofn­brautir séu hafðar með mis­lægum gatna­mót­um. En borgin hefur ekki áhuga á því.

Tölvumynd Vegagerðarinnar af annarri lausn þeirra.

Mín hugmynd að lausn með lágmarks raski á grænu svæðunum. Myndin er tölvuteikning af mislægum T-gatnamótum sett yfir Google-loftmynd af svæðinu.

Stofnæðar án ljósa­stýr­inga 

Vega­gerðin skil­greinir stofnæðar höf­uð­borg­ar­svæð­is­ins sem eft­ir­far­andi:

  • Reykja­nes­braut allt frá Kefla­vík­ur­flug­velli að Vest­ur­lands­vegi við Elliða­ár­ósa og áfram að fyr­ir­hug­aðri

  • Sunda­braut og síðan eftir Sunda­braut norður á Kjal­ar­nes og allt að Hval­fjarð­ar­göng­um. 

  • Hafn­ar­fjarð­ar­vegur frá vega­mótum í Engi­dal (Álfta­nes­veg) norður að Sæbraut í Reykja­vík. 

  • Vest­ur­lands­vegur og Mikla­braut frá Grens­ás­vegi að miðbæ Mos­fells­bæj­ar. 

  • Suð­ur­lands­vegur frá Vest­ur­lands­vegi austur fyrir Rauða­vatn. 

  • Breið­holts­braut frá fyr­ir­hug­uðum vega­mótum við Arn­ar­nes­veg að Suð­ur­lands­vegi við Rauða­vatn. 

Allt eru þetta þjóð­vegir í þétt­býli, sem tengja sveit­ar­fé­lögin og landið sam­an. Reykja­vík­ur­borg hefur mark­visst unnið gegn áformum um að bæta sam­göngur um þessar stofnæð­ar. Með samn­ingi árið 2012 voru fjöl­margar úrbætur slegnar út af borð­inu eða frestað í hið minnsta 10 ár. Þar á meðal fjölda mis­lægra gatna­móta við þjóð­vegi kringum höf­uð­borg­ar­svæð­ið. Það er var­legt að áætla að sam­fé­lags­legur kostn­aður við þennan við­snún­ing hlaupi á tugum millj­arða í slysum og töf­um. Þetta skrif­ast á þétt­ing­ar­stefnu borg­ar­meiri­hlut­ans.

Samgöngubætur sem hætt var við eða frestað að frumkvæði Reykjavíkurborgar árið 2012.

Skiptir Kjarninn þig máli?

Kjarninn reiðir sig á framlög lesenda. Með því að styrkja Kjarnann mánaðarlega tekur þú þátt í að halda úti öflugum fjölmiðli.

Við erum til staðar fyrir lesendur og fjöllum um það sem skiptir máli.

Ef Kjarninn skiptir þig máli þá máttu endilega vera með okkur í liði.

Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Ingibjörg Dögg Kjartansdóttir er ritstjóri Stundarinnar, en Jón Trausti Reynisson er framkvæmdastjóri útgáfufélagsins auk þess að vera blaðamaður á miðlinum.
Útgáfufélag Stundarinnar tapaði rúmlega milljón krónum á síðasta ári
Tekjur útgáfufélags Stundarinnar námu 233,9 milljónum króna á síðasta ári og jukust þær um fjögur prósent á milli ára. Tapið af rekstrinum nam 1,2 milljónum króna í fyrra, samanborið við rúmlega sjö milljóna hagnað árið 2020.
Kjarninn 12. ágúst 2022
Þórdís Kolbrún Reykfjörð Gylfadóttir er utanríkisráðherra.
Inga Hrefna nýr aðstoðarmaður Þórdísar Kolbrúnar
Utanríkisráðherra er nú komin með tvo aðstoðarmenn. Alls má ríkisstjórnin ráða 27 aðstoðarmenn. Laun og starfs­­kjör aðstoð­­ar­­manna ráð­herra mið­­ast við kjör skrif­­stofu­­stjóra í ráðu­­neytum sam­­kvæmt ákvörð­unum kjara­ráðs.
Kjarninn 12. ágúst 2022
Jón Gunnarsson er dómsmálaráðherra.
Leggur til að sameina héraðsdómstóla landsins í eina stofnun
Jón Gunnarsson dómsmálaráðherra er með áform um að sameina þá átta héraðsdómstóla sem eru í landinu í eina stofnun. Forsenda sameiningarinnar er að sameinaður dómstóll hafi starfsstöðvar á landsbyggðinni.
Kjarninn 12. ágúst 2022
Kolafarmi frá Suður-Afríku skipað upp í pólskri höfn í sumar.
Pólverjum er vandi á höndum
Stærsti framleiðandi kola í Evrópu utan Rússlands er í vanda staddur eftir að hafa bannað innflutning á rússneskum kolum vegna innrásarinnar í Úkraínu.
Kjarninn 12. ágúst 2022
Kristján Loftsson forstjóri Hvals hf. virðir hér fyrir sér dauðan hval í Hvalfirði í júlímánuði.
Lögregla væntir þess að Hvalur hf. skili dróna svissneska ríkisútvarpsins í dag
Teymi frá svissneska ríkisfjölmiðlafyrirtækinu SRG SSR flaug dróna yfir hvalstöð Hvals hf. fyrr í vikunni. Starfsmenn Hvals hf. hirtu af þeim drónann og lögreglan á Akranesi hefur krafið fyrirtækið um að skila dróna Svisslendinganna.
Kjarninn 12. ágúst 2022
Hildur Björnsdóttir oddviti Sjálfstæðisflokksins í Reykjavík.
Hildur varði 9,3 milljónum í prófkjörsslaginn og átti eina og hálfa milljón afgangs
Hildur Björnsdóttir oddviti Sjálfstæðisflokksins átti 1,5 milljónir eftir í kosningasjóði sínum þegar prófkjör Sjálfstæðisflokksins í borginni var um garð gengið. Það fé ætlar hún að færa félagi sem hún sjálf stjórnar, en það heitir Frelsisborgin.
Kjarninn 12. ágúst 2022
Skúli Mogensen hefur byggt upp mikla ferðaþjónustu í Hvammsvík i Hvalfirði.
Áformin einkennist af „einhvers konar firringu“
Zephyr Iceland, sem áformar vindorkuver í Hvalfirði, „forðast að snerta á kjarna málsins“ í matsáætlun á framkvæmdinni. Kjarninn er sá að mati Skúla Mogensen, eiganda sjóbaðanna í Hvammsvík, að áformin einkennast af „einhvers konar firringu“.
Kjarninn 12. ágúst 2022
Vatnsyfirborð Rínarfljóts hefur lækkað stöðugt síðustu vikur.
Hættuástand að skapast í Rínarfljóti – Munu skipin geta siglt?
Vatnsyfirborð Rínarfljóts gæti á næstu dögum orðið hættulega lágt að mati þýskra yfirvalda. Sífellt erfiðara er að flytja vörur um ána, m.a. kol og bensín. Gríðarmiklir þurrkar hafa geisað víða í Evrópu með margvíslegum afleiðingum.
Kjarninn 11. ágúst 2022
Meira úr sama flokkiAðsendar greinar