Tugmilljarða kostnaður þéttingarstefnu

Viðar Freyr Guðmundsson fjallar um skipulagsmál í aðsendri grein.

Auglýsing

Gatna­mótin Reykja­nes­braut-­Bú­staða­vegur eru í þriðja sæti á lista yfir hættu­leg­ustu gatna­mót lands­ins. Þar hafa orðið 54 slys á fólki á s.l. 10 árum. Sam­an­lagt 90 manns slas­að­ir. Við þetta bæt­ast hátt í 300 óhappa, þar sem aðeins bif­reiðar verða fyrir tjóni. Sem gerir þessi gatna­mót jafn­framt að einum þeim kostn­að­ar­söm­ustu, þegar bæði slys og óhöpp eru talin sam­an.

Glæra frá Vegagerðinni

Ekki nóg með það, þá tefja þessi gatna­mót umferð gríð­ar­lega mik­ið. Ekki síst í síð­deg­istraffík­inni. Þá má sjá hvernig röðin frá þessum gatna­mótum nær alveg aftur að Sunda­görðum um Sæbraut­ina og upp á Grens­ás­veg gegnum beygju­akrein á mótum Reykja­nes­braut­ar-Vest­ur­lands­veg. Þessar raðir af bílum valda fjölda afta­ná­keyrsla sem sjást glögg­lega á slysa­korti Sam­göngu­stofu.

Auglýsing

Hér sjást aftanákeyrslur á Miklubraut milli Réttarholtsvegar og Reykjanesbrautar. Bláir punktar eru óhöpp án meiðsla. Grænir punktar eru slys á fólki.

Á mynd­inni hér má sjá fjöldan allan af slysum og óhöppum sem flest ger­ast í síð­deg­is­um­ferð­inni, þegar röð mynd­ast til að beygja til hægri inn á Reykja­nes­braut niður beygju-ramp­inn. Sú röð endar þegar umferðin kemst loks­ins yfir ljósin við Reykja­nes­braut-­Bú­staða­veg. 

Mis­læg gatna­mót borga sig upp á stuttum tíma 

Sé lagður saman kostn­aður við slys og óhöpp við þessi gatna­mót ásamt þeim afta­ná­keyrslum sem verða þar sem ekið er á bíla­röð­ina sem myndast, þá nemur kostn­að­ur­inn af slysum meira en 3,5 millj­arða króna á 10 ára tíma­bili. Það eru 350 millj­ónir á ári. 

Sam­kvæmt mæl­ingum Vega­gerð­ar­innar er með­al­tal­s­töf 24 sek­úndur á hverja bif­reið við þessi gatna­mót, það eru 74.000 bif­reiðar á sól­ar­hring og klukku­stund í akstri er talin kosta 2.480 kr (elds­neyti og tími öku­manns). Þannig má reikna að árlegur kostn­aður vegna tafa er um 448 millj­ón­ir. 

Sam­an­lagður sam­fé­lags­legur kostn­aður við þessi ljósa­stýrðu gatna­mót er því ekki minni en 798 millj­ónir á ári. Það hafa verið byggð mis­læg gatna­mót fyrir innan við millj­arð á höf­uð­borg­ar­svæð­inu að und­an­förnu. Þannig mætti vel ímynda sér að þessi aðgerð borgi sig á einu kjör­tíma­bili.

Ein af hugmyndum Vegagerðarinnar. Þarna er ekki gert ráð fyrir vinstri-beygju frá Bústaðavegi inn á Sæbraut.

Kast­ast í kekki milli borgar og Vega­gerð­ar 

Vega­gerðin er búin að benda á vand­ann við þessi gatna­mót síðan 2006, eða leng­ur. Í nýlegri grein­ar­gerð er nið­ur­staðan þessi: 

„Það er mikið stíl­brot í kerf­inu í dag að gatna­mót Bústaða­vegar og Reykja­nes­brautar skuli ekki vera mis­læg. Tafir síð­degis eru mjög miklar og hætta á óhöppum og slysum því mun meiri en ella.” 

Vega­gerðin gagn­rýnir Reykja­vík­ur­borg í þessu máli, líkt og þeir hafa gert í öðrum mál­um, t.d. hvað varðar Sunda­braut. Vega­gerðin vill að stofn­brautir séu hafðar með mis­lægum gatna­mót­um. En borgin hefur ekki áhuga á því.

Tölvumynd Vegagerðarinnar af annarri lausn þeirra.

Mín hugmynd að lausn með lágmarks raski á grænu svæðunum. Myndin er tölvuteikning af mislægum T-gatnamótum sett yfir Google-loftmynd af svæðinu.

Stofnæðar án ljósa­stýr­inga 

Vega­gerðin skil­greinir stofnæðar höf­uð­borg­ar­svæð­is­ins sem eft­ir­far­andi:

  • Reykja­nes­braut allt frá Kefla­vík­ur­flug­velli að Vest­ur­lands­vegi við Elliða­ár­ósa og áfram að fyr­ir­hug­aðri

  • Sunda­braut og síðan eftir Sunda­braut norður á Kjal­ar­nes og allt að Hval­fjarð­ar­göng­um. 

  • Hafn­ar­fjarð­ar­vegur frá vega­mótum í Engi­dal (Álfta­nes­veg) norður að Sæbraut í Reykja­vík. 

  • Vest­ur­lands­vegur og Mikla­braut frá Grens­ás­vegi að miðbæ Mos­fells­bæj­ar. 

  • Suð­ur­lands­vegur frá Vest­ur­lands­vegi austur fyrir Rauða­vatn. 

  • Breið­holts­braut frá fyr­ir­hug­uðum vega­mótum við Arn­ar­nes­veg að Suð­ur­lands­vegi við Rauða­vatn. 

Allt eru þetta þjóð­vegir í þétt­býli, sem tengja sveit­ar­fé­lögin og landið sam­an. Reykja­vík­ur­borg hefur mark­visst unnið gegn áformum um að bæta sam­göngur um þessar stofnæð­ar. Með samn­ingi árið 2012 voru fjöl­margar úrbætur slegnar út af borð­inu eða frestað í hið minnsta 10 ár. Þar á meðal fjölda mis­lægra gatna­móta við þjóð­vegi kringum höf­uð­borg­ar­svæð­ið. Það er var­legt að áætla að sam­fé­lags­legur kostn­aður við þennan við­snún­ing hlaupi á tugum millj­arða í slysum og töf­um. Þetta skrif­ast á þétt­ing­ar­stefnu borg­ar­meiri­hlut­ans.

Samgöngubætur sem hætt var við eða frestað að frumkvæði Reykjavíkurborgar árið 2012.

Kanntu vel við Kjarnann?

Frjáls framlög lesenda eru mikilvægur þáttur í rekstri Kjarnans. Þau gera okkur kleift að halda áfram að taka þátt í umræðunni á vitrænan hátt og greina kjarnann frá hisminu fyrir lesendur. 

Kjarninn er fjölmiðill sem leggur sig fram við að upplýsa og skýra út það sem á sér stað í samfélaginu með áherslu á gæði og dýpt. 

Okkar tryggð er aðeins við lesendur. Við erum skuldbundin ykkur og værum þakklát ef þið vilduð vera með í að gera Kjarnann enn sterkari. 

Ef þú kannt vel við það efni sem þú lest á Kjarnanum viljum við hvetja þig til að styrkja okkur. Þinn styrkur er okkar styrkur.

Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Meira úr sama flokkiAðsendar greinar