Hoggið þar sem hlífa skyldi

Hanna Katrín Friðriksson þingflokksformaður Viðreisnar fjallar um fjárlagafrumvarp ríkisstjórnarinnar í aðsendri grein. Hún gagnrýnir harðlega vinnubrögð ríkisstjórnarinnar sem hún telur einfaldlega slæma pólitík.

Auglýsing

Í fréttum er það meðal ann­ars að íslenska krónan er enn og aftur að valda vanda, verð­bólgan er komin af stað og rík­is­stjórnin hefur end­ur­unnið fjár­laga­frum­varpið sitt áður en það kemur til 2. umræðu á þingi.

Við gerð fjár­mála­á­ætl­unar í vor og við fyrstu umræðu fjár­laga í sept­em­ber sl. vöruðum við í Við­reisn við því að þar réði ferð of mikil bjart­sýni varð­andi efna­hags­horfur á næst­unni. Nær væri að halda útgjalda­aukn­ingu í skefjum og beita þess í stað aga og skil­virkni til að nýta fjár­muni rík­is­ins sem best. Það er ein­fald­lega ávísun á vand­ræði ef helsti mæli­kvarði rík­is­stjórn­ar­innar á eigin störf er útgjalda­aukn­ing án nauð­syn­legar fram­tíð­ar­sýnar í hverjum mála­flokki, stefnu­mótun og for­gangs­röðun verk­efna.

Það var ekki hlustað í vor, ekki í sept­em­ber og því eru við­brögð rík­is­stjórn­ar­innar nú við versn­andi horfum í rík­is­rekstri eðli­lega nið­ur­skurður útgjalda frá því frum­varpi sem kynnt var um miðjan sept­em­ber. Fjár­laga­nefnd Alþingis fékk nið­ur­skurð­ar­lista rík­is­stjórn­ar­innar afhentan fyrr í vik­unni og fjár­laga­frum­varpið fer í 2. umræðu á þingi á morgun svo breytt.

Auglýsing

Öryrkjar og aldr­að­ir, enn og aftur

Í hinum nýju til­lögum rík­is­stjórnar VG, Sjálf­stæð­is­flokks og Fram­sóknar má merkja rauðan þráð. Sá þráður er nið­ur­skurður í fyr­ir­hug­uðum útgjöldum til vel­ferð­ar­mála, en útgjöld til eldri borg­ara, öryrkja og heil­brigð­is­kerfis eru skorin niður um 7 millj­arða kr. frá 1. umræðu til 2. umræðu fjár­laga.

Óvið­un­andi staða hvað varðar fram­boð hjúkr­un­ar­rýma er ekki best geymda leynd­ar­mál lands­ins. Land­læknir hefur bent á að það vanti um 25% upp á að þær kröfur sem ríkið geri til rekstr­ar­að­ila séu fjár­magn­að­ar. Þetta þýðir á manna­máli að ríkið borgar ekki raun­virði fyrir þjón­ustu sem kraf­ist er af þeim sem reka hjúkr­un­ar­heim­ili í dag. Afleið­ingin er t.d. sú að flest sveit­ar­fé­lög reka hjúkr­un­ar­heim­ili fyrir íbúa sína með bull­andi halla og þurfa að greiða með rekstr­inum með því að taka fjár­muni af öðrum verk­efn­um.

Þá eru nýjar upp­lýs­ingar um bið eftir var­an­legri búsetu í hjúkr­un­ar­rýmum veru­legt áhyggju­efni. Á fyrsta ári boð­aðrar stór­sóknar rík­is­stjórn­ar­inn­ar, hefur fjölgað á biðlistum um 20%. Og nú á að skera fjár­magn til upp­bygg­ingar og end­ur­bóta á hjúkr­un­ar­rýmum fyrir aldr­aða niður um millj­arð í nýju til­lög­un­um.

Fram­lög til öryrkja áttu að aukast um 4 millj­arða kr. sam­kvæmt frum­varp­inu frá því um miðjan sept­em­ber. Til­lögur rík­is­stjórn­ar­innar nú eru að skera 1,1 millj­arð kr. af þeirri aukn­ingu. Helstu rökin virð­ast þau að vel­ferð­ar­ráð­herra var ekki til­bú­inn með áætlun og öryrkjar lágu því vel við nið­ur­skurð­ar­hnífn­um. Það er synd því eins og margoft hefur komið fram, hafa öryrkjar sjálfir mjög skýra mynd af því í hvað þeir hefðu viljað verja þessum fjár­mun­um.

Fram­lög til nýrrar með­ferð­ar­bygg­ingar Land­spít­al­ans eru skorin niður um 2, 5 millj­arða kr. Þeirri ráð­stöfun fylgir áfram­hald­andi óhag­ræði í rekstri og fram­leng­ing á óvið­un­andi aðstöðu fyrir jafnt sjúk­linga sem starfs­fólk.

Síð­ast en ekki síst liggur nú fyrir að rík­is­stjórnin ætlar ekki að gera neitt til að bæta öldruðum og öryrkjum það upp gangi spár um aukna verð­bólgu eftir á næsta ári. Það mun að óbreyttu leiða til veru­legra kjara­skerð­inga fyrir þessa hópa.

Valtað yfir fjár­laga­nefnd

Það er rétt að halda því til haga að minni hækkun rík­is­út­gjalda en fyr­ir­huguð var, er ekki nið­ur­skurður rík­is­út­gjalda frá núgild­andi fjár­lög­um. Það er heldur ekki óeðli­legt að stigið sé á brems­una við núver­andi aðstæður og horfur í efna­hags­málum í ljósi þess hversu óvar­lega var farið í fyrstu umferð. Það eru hins vegar vinnu­brögðin sem eru veru­lega gagn­rýni­verð. Þetta er ein­fald­lega vond póli­tík.

Rík­is­stjórn VG, Sjálf­stæð­is­flokks og Fram­sóknar bítur svo höf­uðið af skömminni með því að svara ekki sjálf fyrir þessar nið­ur­skurð­ar­til­lög­ur, heldur varpar þeim yfir á fjár­laga­nefnd Alþing­is. Nefndin hefur setið í tvo mán­uði í umræðu um fjár­lög en er síðan gert að kyngja breyt­ing­ar­til­lögum rík­is­stjórn­ar­innar með litlum sem engum fyr­ir­vara. Þetta er ein­fald­lega aðför að sjálf­stæði nefnd­ar­innar og það er erfitt að ímynda sér að nefnd­ar­menn, hvort sem um er að ræða stjórn­ar­þing­menn eða þing­menn stjórn­ar­and­stöðu, séu hressir með þennan yfir­gang.

Von­andi hefur nefndin nýtt þó sér þá klukku­tíma sem hún fékk til að smíða til­lögur sem byggja á öðru en því að nið­ur­skurð­ar­hníf­ur­inn renni auð­veld­ast í gegnum mála­flokka öryrkja og aldr­aðra. Það er hins vegar borin von að rík­is­stjórn­ar­hluta fjár­laga­nefndar þyki það góð hug­mynd að aft­ur­kalla fyr­ir­hug­aða lækkun rík­is­stjórn­ar­innar á veiði­gjöldum til að koma í veg fyrir nið­ur­skurð hjá öldruðum og öryrkj­um.

Það má þó láta sig dreyma.

Höf­undur er þing­flokks­for­maður Við­reisn­ar.

Vilt þú vera með?

Frjálsir, hugrakkir fjölmiðlar eru ómetanlegir en ekki ókeypis. Kjarninn reiðir sig á framlög lesenda og með því að styrkja Kjarnann mánaðarlega tekur þú þátt í að halda úti öflugum fjölmiðli.

Kjarninn hefur verið til taks fyrir kröfuharða lesendur í sjö ár og við ætlum að standa vaktina áfram og bjóða almenningi upp á vandaða umfjöllun þar sem áhersla er á gæði og dýpt.  

Fyrir þá lesendur sem nú þegar eru stoltir styrkjendur Kjarnans þá leyfum við okkur að benda á að hægt er að óska eftir að hækka styrkinn með því að senda póst á takk@kjarninn.is


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Sólveig Anna Jónsdóttir, formaður Eflingar.
„Firra“ að lausnin á kreppunni sé að skerða kjör láglaunafólks
Efling mótmælir orðum framkvæmdastjóra SA harðlega og segir að honum sé nær að biðla til stéttbræðra sinna um að fjárfesta meira í atvinnuþróun eða auka neyslu í stað þess „að vega að verkafólki með laun undir opinberum framfærsluviðmiðum“.
Kjarninn 1. desember 2020
Þórólfur Guðnason sóttvarnalæknir.
Eitt smit á Austurlandi í 3. bylgju – til álita kemur að slaka á aðgerðum á landsbyggðinni
„Í ljósi þess að mjög fá smit eru nú að greinast utan höfuðborgarsvæðisins þá kæmi til álita að mínu mati að beita minna takmarkandi aðgerðum á þeim svæðum,“ segir Þórólfur Guðnason sóttvarnalæknir. Aðeins eitt smit greindist á Austurlandi í 3. bylgju.
Kjarninn 1. desember 2020
Sigríður Á. Andersen, þingmaður Sjálfstæðisflokksins og fyrrverandi dómsmálaráðherra.
Þeir sem brjóta niður traust á dómstólum ættu ekki að gegna trúnaðarstörfum fyrir hönd almennings
Gagnsæi, samtök gegn spillingu, telja að þeir sem bera ábyrgð á því að brjóta niður traust á dómstólum ættu ekki að koma að frekari trúnaðarstörfum fyrir hönd almennings.
Kjarninn 1. desember 2020
Áslaug Arna Sigurbjörnsdóttir dómsmálaráðherra og Katrín Jakobsdóttir forsætisráðherra.
Dómsmálaráðherra: „Þessi niðurstaða veldur vissulega vonbrigðum“
Áslaug Arna Sigurbjörnsdóttir dómsmálaráðherra ræddi niðurstöðu Landsréttarmálsins á ríkisstjórnarfundi og sagði hana í kjölfarið valda sér vonbrigðum. Katrín Jakobsdóttir forsætisráðherra segir bent á mjög alvarlega annmarka.
Kjarninn 1. desember 2020
Kjartan Briem nýr framkvæmdastjóri Isavia ANS
Isavia ANS ehf. er dótturfélag Isaiva ohf. og annast rekstur og uppbygginu flugleiðsöguþjónustu.
Kjarninn 1. desember 2020
Áfram munu fjöldamörk miðast við tíu manns - að minnsta kosti í viku í viðbót.
Óbreyttar sóttvarnaaðgerðir í viku í viðbót
Ákveðið hefur verið að framlengja gildandi sóttvarnaráðstafanir til 9. desember. Til stóð að gera tilslakanir en vegna þróunar faraldursins síðustu daga var ákveðið að halda gildandi aðgerðum áfram.
Kjarninn 1. desember 2020
„Í þrjú ár hafa þau þrjóskast við og tekið flokkshollustu og valdastóla fram yfir hagsmuni þjóðarinnar“
Píratar hafa sent frá sér yfirlýsingu vegna niðurstöðu yfirdeildar Mannréttindadómstóls Evrópu.
Kjarninn 1. desember 2020
Yfirdeild MDE kvað upp niðurstöðu í málinu í morgun.
Íslenska ríkið tapaði málinu fyrir yfirdeildinni
Yfirdeild Mannréttindadómstól Evrópu staðfesti í dag fyrri dóm réttarins í Landsréttarmálinu.
Kjarninn 1. desember 2020
Meira úr sama flokkiAðsendar greinar