Hvað nú?

Guðmundur Þorsteinsson segir að Íslendingar geti lagt sitt litla lóð réttu megin á vogarskálarnar varðandi loftlagsvandann. Það hafi Íslendingar gert með sölu raforku til álbræðslu, málmblendis, kísilvinnslu og gagnavera.

Auglýsing

Þeim, sem tjáðu sig um ástand og horfur nú um ára­mót­in, voru umhverf­is­málin ofar­lega í huga og er ekki að undra. Varla er lengur um mark­tækan ágrein­ing að ræða um að hlýnun loft­hjúps jarð­ar­innar vegna los­unar okkar á gróð­ur­húsa­loft­teg­undum muni valda þeim breyt­ingum á veð­ur­fari sem munu ógna fjöl­mennum sam­fé­lögum og jafn­vel vist­kerf­unum í heild ef fram fer sem horf­ir. Ágrein­ing­ur­inn er aðeins um hve hraðar og gagn­gerðar breyt­ing­arnar verða, sem fer eftir því hversu til tekst með að draga úr þess­ari los­un.

Hlýnun loft­hjúps­ins hefur áhrif af tvennu tagi. Í fyrsta lagi munu stór svæði hætta að geta brauð­fætt íbú­ana vegna minnk­andi úrkomu og hækk­andi hita­stigs. Í öðru lagi veldur hlýn­unin hækk­andi sjáv­ar­stöðu, bæði með bráðnun jök­ul­íss og þenslu vatns­ins við hærra hita­stig. Talið er nær óhjá­kvæmi­legt að sjáv­ar­borð hækki af þessum sökum um hálfan metra á þess­ari öld og sumir spá miklu meiri hækk­un. Þá eru þétt­býl strand­svæði og lágreistar eyjar í hættu.

Þetta hvort tveggja er lík­legt til að raska svo búsetu á mögum þétt­býlum svæðum að búast má við stór­felldum fólks­flutn­ingum í þeim mæli sem ekki hafa áður sést. Við höfum nú þegar fundið smjör­þef­inn af slíku þar sem er hið títt­nefnda flótta­manna­vanda­mál í Evr­ópu sem hefur kallað fram vax­andi and­stöðu gegn við­töku land­flótta fólks. Við­brögð stjórn­valda í Banda­ríkj­unum á landa­mær­unum við Mexíkó benda ekki til þess að svona fólks­flutn­ingum verði tekið opnum örm­um! Það þarf ugg­laust fjörugra ímynd­un­ar­afl en mér er gefið til að gera sér við­hlít­andi grein fyrir þeim ósköpum sem af þessu gæti leitt. Í þessu sam­hengi tal­aði David Atten­borough um enda­lok þess sem við köllum sið­menn­ingu.

Auglýsing

Í sam­an­burði við slíkar ham­farir eru jafn­vel svo ömur­leg fyr­ir­bæri sem plast­mengun sjávar og útdauði nokk­urra dýra­teg­unda næsta létt­væg.

Ýmsir telja að nú þegar sé of seint í rass­inn gripið og hlýnun loft­hjúps­ins verði ekki stöðvuð úr þessu, hvað þá snúið við. Samt má ekki leggja árar í bát og vissu­lega er mark­visst unnið að því að fá ríki heims­ins til að bind­ast sam­tökum til að draga úr útblæstri en við ramman er þar reip að draga þar sem eft­ir­spurn eftir orku er gríð­ar­leg og sívax­andi og hún er að stærstum hluta fram­leidd með brennslu jarð­efna­elds­neyt­is.

Þarna getum við Íslend­ingar lagt okkar litla lóð réttu megin á vog­ar­skál­arnar þar sem við búum yfir nátt­úru­legum orku­lindum og það höfum við raunar gert með sölu raf­orku til álbræðslu, málm­blend­is, kís­il­vinnslu og gagna­vera og getum gengið enn lengra í þá átt.

Fyr­ir­ætl­anir í þá veru mæta hins vegar harðri and­stöðu fólks sem metur meira að varð­veita ásýnd lands­ins óbreytta en stuðla að því að skipta út brennslu jarð­efna­elds­neytis fyrir lítt meng­andi orku­vinnslu. Þegar þetta sama fólk læst hafa þungar áhyggjur af hlýnun jarðar finnst mér það komið í mót­sögn við sig sjálft.

Ágætt dæmi um slíkan tví­skinn­ung er mál­flutn­ingur Andra Snævar Magna­sonar í grein í Kjarn­anum og í Kast­ljósi 7. jan­ú­ar. Þar tal­aði hann eins og hann tryði því að við gætum stöðvað hinn orku­freka gröft eftir Bitcoin með því að neita að selja til þess raf­magn og að íslenskur orku­mála­stjóri gæti komið því til leiðar að álf­ram­leiðsla yrði skatt­lögð þannig að sá málmur yrði svo dýr að notkun hans yrði hætt að veru­legu leyti. Já, langt er nú seilst til rök­semda.

Engum þarf að bland­ast hugur um að væri þess­ari orku­freku starf­semi úthýst héðan yrði hún rekin ann­ars staðar og þá knúin með brennslu kola eða olíu með til­heyr­andi útblæstri koltví­sýr­ings. Því hlýtur svo gáf­aður maður sem Andri Snær að geta áttað sig á þó hann kjósi að tala á annan veg.

Það er vissu­lega vel meint að vernda fögur nátt­úru­fyr­ir­bæri svo afkom­endur okkar geti notið þeirra en kemur til lít­ils ef allt fer á versta veg. Það leiðir hug­ann að gam­alli mynda­sögu þar sem bjarg­vættur nokkur er látin segja við hinn nauð­stadda: „Hafðu engar áhyggj­ur, ég skal bjarga þér þó það kosti okkur báða líf­ið“.

Rakel Guðmundsdóttir
Sumt þarf að banna
Leslistinn 15. janúar 2019
Brexit-samningi May hafnað í breska þinginu
Næstu skref í Brexit-málinu eru óljós. Vantrausttillaga er líkleg.
Kjarninn 15. janúar 2019
Norski bankinn DNB hefur verið álitinn besti kosturinn
DNB bankinn norski, þar sem norska ríkið er stærsti eigandi, hefur þó nokkra stóra viðskiptavini hér á landi. Ef Íslandsbanki verður seldur þykir hann spennandi kostur sem kaupandi.
Kjarninn 15. janúar 2019
ÚR kærir ákvörðun Fiskistofu til ráðuneytis
Útgerðarfélag Reykjavíkur segir að allt verði gert til að hnekkja ákvörðun Fiskistofu.
Kjarninn 15. janúar 2019
Sara Dögg Svanhildardóttir
Birtir til í Garðabæ
Kjarninn 15. janúar 2019
Gylfi Arnbjörnsson, fyrrverandi forseti ASÍ.
Gylfi Arnbjörnsson sækir um stöðu ráðuneytisstjóra
Fyrrverandi forseti Alþýðusambands Íslands sækir um stöðu ráðuneytisstjóra í heilbrigðisráðuneytinu.
Kjarninn 15. janúar 2019
Mögu­leg­ar laga- og reglu­breyt­ing­ar ræddar á fundi for­sæt­is­nefnd­ar
Samkvæmt forseta Alþingis voru mögu­leg­ar laga- og reglu­breyt­ing­ar ræddar á fundi for­sæt­is­nefnd­ar í gær til þess að Klausturmálið kom­ist í far­veg. Sú umræða verður tek­in áfram á fundi þing­flokks­formanna í dag.
Kjarninn 15. janúar 2019
Karl Gauti Hjaltason, Inga Sæland og Ólafur Ísleifsson
Ríkisendurskoðandi tjáir sig ekki um fundinn við Ólaf og Karl Gauta
Ríkisendurskoðandi er trúnaðarmaður Alþingismanna og getur því ekki gefið upp hvort Ólafur Ísleifsson og Karl Gauti Hjaltason, fyrrverandi þingmenn Flokks fólksins, hafi átt fund með embættinu á síðasta ári um fjármálastjórnun Ingu Sæland.
Kjarninn 15. janúar 2019
Meira úr sama flokkiAðsendar greinar