MeToo og hvað svo?

Helga Vala Helgadóttir, þingmaður Samfylkingarinnar, segir að svo virðist sem þingheimi sé ómögulegt að senda skýr skilaboð út til samfélagsins um að kynbundið ofbeldi og áreiti sé ólíðandi með öllu.

Auglýsing

Síð­ast­liðið vor sam­þykktu þing­menn ein­róma breyt­ingar á siða­reglum fyrir alþing­is­menn. Umrædd breyt­ing­ar­til­laga var lögð fram af for­sætis­nefnd Alþingis í kjöl­far MeToo bylt­ingar um allan heim hvar konur í ýmsum þjóð­fé­lags­hópum og starfs­stéttum greindu frá kyn­ferð­is­of­beldi og kyn­bundnu áreiti sem þær máttu þola í sínu dag­lega lífi.

Í siða­regl­unum stendur nú: Þing­menn skulu ekki sýna öðrum þing­mönn­um, starfs­mönnum þings­ins eða gestum kyn­ferð­is­lega eða kyn­bundna áreitni, leggja þá í ein­elti eða koma fram við þá á annan van­virð­andi hátt.

Í byrjun des­em­ber sl. fékk alþjóð vit­neskju um setu sex þing­manna á bar í nágrenni við Alþing­is­hús­ið. Það sem þar fór fram er margrætt og óþarfi að fara nánar ofan í saumana á því. Í kjöl­farið var mál þeirra sent til for­sætis­nefndar með beiðni um að siða­nefnd Alþingis yrði kölluð sam­an. Jafn­framt var óskað eftir að sá, sem hvað mest hafði sig í frammi á umræddum bar með níði og sví­virð­ingum í garð þing­kvenna, ráð­herra og óbreyttra borg­ara, yrði ekki eft­ir­leiðis í for­svari fasta­nefndar Alþing­is. Töldu þeir sem þess ósk­uðu það eðli­leg við­brögð við því sem gerst hafði, enda ljóst að ásýnd nefnd­ar­innar biði hnekki þyrftu gestir henn­ar, sem sumir hverjir urðu bein­línis sjálfir fyrir sví­virð­ing­un­um, að þola slíkt.

Auglýsing

En hvað gerð­ist svo? Sá stjórn­mála­flokkur sem hvað fjöl­menn­astur var á umræddum bar vildi ekki skipta um full­trúa inni í nefnd­inni, þrátt fyrir að í þeim flokki séu þrír ágætir þing­menn sem hvergi komu nærri ósóm­an­um. Eng­inn þeirra naut trausts flokks­for­ystu til að taka for­manns­sæti fyrir hönd mið­flokks heldur vildi flokk­ur­inn frekar færa stjórn­ar­flokk­unum for­manns­sæt­ið, en samn­ingar stjórnar og stjórn­ar­and­stöðu voru á þá leið að umrætt for­manns­emb­ætti skyldi í höndum stjórn­ar­and­stöðu. Þess vegna lagði und­ir­rituð fram þá til­lögu að þing­maður stjórn­ar­and­stöðu, Hanna Katrín Frið­riks­son, Við­reisn, tæki við for­manns­sæt­inu en að eftir sem áður yrðu þeir Jón Gunn­ars­son og Ari Trausti Guð­munds­son, báðir stjórn­ar­þing­menn, í sínum vara­for­manns­stól­um.

Nú hefði maður haldið að þeir full­trúar í umhverf­is- og sam­göngu­nefnd sem greiða máttu atkvæði um skipan stjórnar væru sam­mála um að tryggja þyrfti ásýnd nefnd­ar­inn­ar. Þá hefði maður einnig haldið að stjórn­ar­full­trúum væri umhugað um að standa við gerða samn­inga frá upp­hafi kjör­tíma­bils að for­mennska í umræddri nefnd væri hjá stjórn­ar­and­stöðu. Loks hefði maður haldið að í það minnsta full­trúa fram­sókn­ar­flokks­ins, sem og full­trúum vinstri­hreyf­ing­ar­innar græns fram­boðs, sem kynnir sig sem boð­bera kven­frels­is, væri umhugað um að senda skýr skila­boð til þolenda hvers kyns ofbeldis um að Alþingi tæki afstöðu með þolend­um.

En hvað gerð­ist? Stjórn­ar­meiri­hlut­inn, að frá­tal­inni Rósu Björk Brynj­ólfs­dóttur öðrum full­trúa VG í nefnd­inni, valdi að greiða atkvæði með til­lögu Berg­þórs Óla­son­ar, frá­far­andi for­manns nefnd­ar­innar um að for­mennska færi til Sjálf­stæð­is­flokks. Til­lög­una studdu báðir full­trúar Sjálf­stæð­is­flokks, þeir Jón Gunn­ars­son, sem nú er for­maður og Vil­hjálmur Árna­son, einn full­trúi VG, Ari Trausti Guð­munds­son, full­trúi Fram­sókn­ar, Líneik Anna Sæv­ars­dóttir auk þeirra nefnd­ar­manna sem á klaust­ur­bar voru þeirra Karls Gauta Hjalta­sonar sem nú er utan flokka og Berg­þórs sjálfs, full­trúa Mið­flokks. Stjórn­ar­liðar hafa eftir þennan gjörn­ing kosið að útskýra val sitt á þann veg í fjöl­miðlum að þeir hafi neyðst til þess svo hægt væri að koma á vinnu­friði í nefnd­inni. Þetta er langt í frá rétt enda lá önnur til­laga fyr­ir, en þessir full­trúar tóku ákvörðun um að styðja Mið­flokk­inn og þeirra til­lögu og brjóta með því sam­komu­lag sem gert var milli allra stjórn­ar­and­stöðu­flokka og stjórn­ar­flokka.

Eftir stendur Alþingi uppi með verk­efn­ið; MeToo og hvað svo? Svo virð­ist sem þing­heimi sé ómögu­legt að senda skýr skila­boð út til sam­fé­lags­ins um að kyn­bundið ofbeldi og áreiti sé ólíð­andi með öllu. Að klám­fengin aðdróttun að þing­kon­um, ráð­herrum, starfs­fólki þings nú eða per­sónum utan þings sé með öllu ólíð­andi og að slík hegðun kunni að hafa ein­hverjar afleið­ing­ar. Hvernig stendur á því að þing­menn gátu ekki komið sér saman um að senda skýr skila­boð, sér í lagi til varnar þeim þing­konum og þeim ráð­herra sem mest máttu þola níð­ið? Hvernig stendur á því að þing­kona Fram­sóknar stóð ekki með sínum vara­for­manni? Af hverju völdu nefnd­ar­menn að styðja frekar til­lögu Mið­flokks í stað þess að standa við áður gerðan samn­ing sem og standa gegn ofbeldi? Ég á ekki von á að fá neinar skýr­ingar á þessu, en von­brigðin eru mik­il.

Höf­undur er þing­maður Sam­fylk­ing­ar­inn­ar.

Greta Thunberg biðlar til þingmanna að vera í liði með vísindum
Greta Thunberg heimsótti franska þingið í morgun. Hún biðlaði til þingmanna að hlusta á vísindi og láta börn ekki ein bera ábyrgðina á því að breyta stefnum ríkja í loftslagsmálum.
Kjarninn 23. júlí 2019
Vinna að viðbragðsáætlun í kringum leikskóla á „gráum dögum“
Reykjavíkurborg vinnur nú að viðbragðsáætlun til að auka loftgæði í kringum leik- og grunnskóla í borginni. Áætlunin byggir á tillögu frá fjórum umhverfisverndarsamtökum sem leggja til að ökutæki verði ekki leyfð í kringum leikskóla á ákveðnum tímum.
Kjarninn 23. júlí 2019
Ró­bert Wessman
Ró­bert Wessman í stjórn jap­anska lyfja­fyr­ir­tæk­is­ins Fuji Pharma
For­stjóri Al­vo­gen og stjórn­ar­formaður Al­votech var í vik­unni kos­inn í stjórn jap­anska lyfja­fyr­ir­tæk­is­ins Fuji Pharma en fyrirtækið keypti 4,6 pró­sent eign­ar­hlut í Alvot­ech fyrir síðustu áramót.
Kjarninn 23. júlí 2019
Dagur Bollason
Útþenslu höfuðborgarsvæðisins er langt því frá lokið
Kjarninn 23. júlí 2019
Kristbjörn Árnason
Kemur engum á óvart
Leslistinn 23. júlí 2019
Hundruð þúsunda mótmæla í Púertó Ríkó
Mótmælin hafa staðið yfir í rúmlega viku og beindust í fyrstu að ríkisstjóra Púertó Ríkó í kjölfar uppljóstrunar afar ósmekklegra samskipta hans við vini og samstarfsmenn.
Kjarninn 23. júlí 2019
Trump segir Boris munu verða frábæran forsætisráðherra
Forseti Bandaríkjanna óskaði Boris Johnson til hamingju með kjörið sem næsti forsætisráðherra Bretlands. Trump og Johnson hafa lengi átt í vinalegum samskiptum.
Kjarninn 23. júlí 2019
Jeremy Corbyn
Corbyn telur að Bretar eigi að velja forsætisráðherrann
Formaður Verkamannaflokksins í Bretlandi segir að Boris Johnson hafi ekki unnið sér inn stuðning landa sinna og að Bretar eigi að kjósa um hver verði forsætisráðherra landsins.
Kjarninn 23. júlí 2019
Meira úr sama flokkiAðsendar greinar