Matvæli fyrir alla á móður Jörð

Guðjón Sigurbjartsson fjallar um tollamúra á matvæli en hann telur þá rýra lífskjör tugþúsunda manna verulega og sé það lífsspursmál fyrir þúsundir að fella þá niður.

Auglýsing

Við viljum flest vera sið­leg í okkar umsvifum hér á jörð­inni. Það er dap­ur­legt þegar vænt fólk styður háa tollam­úra og tækni­legra við­skipta­hind­r­ana á mat­væli því það kemur niður á svo mörgu.

Ísland er norð­læg og harð­býl eyja. Vaxt­ar­tím­inn er stuttur og veð­ur­far kalt. Við getum ekki fram­leitt öll mat­væli og það sem við fram­leiðum kostar mik­ið. Sunnar á hnett­inum vex græn­meti utan húss með sól­ar­ljósi og vatni og skepnur ganga úti allt árið. Líf­ræn ræktun er auð­vald­ari, notkun til­bú­ins áburðar minni og fjár­fest­ing til­tölu­lega lít­ill.

Ungur bóndi í Afríku Mynd: FAO

Hér eru nokkuð góð lífs­kjör en samt búa margir við skort. Sunnar á hnett­in­um, sér­stak­lega í þró­un­ar­lönd­um, lifa millj­ónir við mik­inn skort. Við getum hjálpað þeim og neyt­endum hér með því að opna á verslun og við­skipti með mat­væli.

Auglýsing

Toll­verndin er verst fyrir fátæka

Skatt­greið­endur hér verja um 15 millj­örðum á ári í beinan stuðn­ing við land­bún­að­inn. Auk þess kostar það neyt­endur um 25 millj­arða á ári, eða um 480.000kr. fyrir fjög­urra manna fjöl­skyldu, að hafa ekki aðgang að toll­frjálsum mat­væl­um. Sam­tals eru þetta 40 millj­arðar á ári.

Fátækt fólk hér telst vera 40 - 50.000, þar af um 7.000 börn. Fátækt fólk þarf að spara við sig holl og góð matæli og neyta óhollrar og ónógrar fæðu. Í suð­lægum þró­un­ar­löndum vantar marga vinnu og næga nær­ingu.

Það er umhverf­is­vænt að flytja inn mat­væli

Við hér nýtum mat­ar­kistu hafs­ins með umhverf­is­vænum og hag­kvæmum hætti. Það sama verður ekki sagt um land­bún­að­inn. Sauðfé er víða beitt á gróð­ur­snauð víð­erni sem heldur gróðri niðri og dregur úr vinnslu súr­efnis úr gróð­ur­húsa­loft­teg­und­um. Þurrkun vot­lendis vegna land­bún­aðar er mesta upp­spretta gróð­ur­húsa­loft­teg­unda á Íslandi. Til að fram­leiða 1 kg. af kjúklinga og svína­kjöti þarf að flytja inn um 2 kg. af korni o.s.frv. Því er umhverf­is­vænt að fram­leiða minna af mat­vælum hér og flytja meira inn.

Það hagn­ast nán­ast allir á frjálsum við­skiptum

Fólk hér þráir holl, fjöl­breytt, ódýr mat­væli. Fólk í þró­un­ar­löndum þráir að geta fram­leitt eitt­hvað sem selst og bætir þeirra líf. Hér kunna margir vel til verka varð­andi mat­væla­fram­leiðslu. Við ættum að hjálpa fólki í þró­un­ar­löndum að þróa mat­væla­fram­leiðslu og kaupa hluta af fram­leiðsl­unni af þeim.. Mörg Evr­ópu­lönd gera þetta og kaupa sam­tals yfir 10.000 millj­arða kr. virði af land­bún­að­ar­vörum frá þró­un­ar­löndum á ári.

Verum víð­sýn og sið­leg

Hvort skyldi vera mik­il­væg­ara að verð kjöts, mjólk­ur­af­urða og eggja lækki um sem nemur um 120.000 kr. á ári á hvern neyt­enda eða að um 500 manns af þeim sem nú vinna við mat­væla­fram­leiðslu þurfi að velja sér annan starfs­vett­vang?

Breyt­ist svarið ef gert er ráð fyrir því að:


  • Við 35% lækkun mat­ar­verða hér fjölgar störfum í ferða­þjón­ustu ef til vill um 5.000


  • En ef tekið er til­lit til þess að kolefn­is­spor af mat­vælum minnkar við auk­inn inn­flutn­ing

  • En ef lægri mat­væla­verð leiða til þess að um 500 færri Íslend­ingar flytji til útlanda á ári?

  • 
En ef aldr­aðir og öryrkjar sem lifa á stríp­uðum líf­eyri munu hafa það betra ef mat­ar­verð lækka? 
- En ef störfum við mat­væla­fram­leiðslu ann­ars staðar fjölgar á móti fækkun hér

  • 
En ef tekið er til­lit til þess að ef við kaupum mat­væli frá þró­un­ar­löndum til dæmis Afr­íku, myndi störfum fjölga meira þar en þeim fækkar hér vegna minni tæk­in­væð­ing­ar.


  • En ef tekið er til­lit til þess að óbein áhrif auk­inna tekna í þró­un­ar­löndum bæta lífs­kjör tug­þús­unda?

Kjarni málsin er að tollam­úrar á mat­væli eru ósið­leg­ir. Þeir rýra lífs­kjör tug­þús­unda veru­lega og það er lífs­spurs­mál fyrir þús­undir að fella þá nið­ur. Evr­ópu­þjóðir hafa fyrir löngu lagt niður mat­ar­toll­múr­ana sín á milli og við eigum við að gera slíkt hið sama fyrir okkur sjálf og fjöl­marga aðra hér á Móður Jörð.

Til­vís­an­ir:


  1. htt­p://www.fa­o.org­/fa­o-­stor­ies/­art­icle/en/c/1176294/ 

  2. https://betriland­buna­d­ur.wordpress.com/

Höf­undur er við­skipta­fræð­ingur með áhuga á neyt­enda­málum og vel­ferð.

Guðni Karl Harðarson
Í krafti fjöldans
Kjarninn 20. apríl 2019
Skoða skattalegt umhverfi þriðja geirans
Starfshópur á að skoða hvort að skattalegar ívilnanir geti hvatt einstaklinga og fyrirtæki til að styrkja félög sem falla undir þriðja geirann. Dæmi um félög sem gætu notið góðs af mögulegum breytingum eru björgunarsveitir, íþróttafélög og mannúðarsamtök.
Kjarninn 20. apríl 2019
Það helsta hingað til: WOW air fer á hausinn með látum
Kjarninn tók saman helstu fréttamál íslensks samfélags á fyrstu mánuðum ársins 2019. Ein stærsta frétt ársins hingað til er án efa gjaldþrot WOW air eftir langvinnt dauðastríð sem fór fram fyrir opnum tjöldum.
Kjarninn 20. apríl 2019
Koma svo!
Koma svo!
Koma svo - Salt og ... paprika
Kjarninn 20. apríl 2019
Advania
Ríkið greiddi Advania rúman milljarð vegna tölvukerfa í fyrra
Upplýsingatæknifyrirtækið Advania fékk greiddan rúman milljarð fyrir rekstur og hýsingu tölvukerfa ríkisins árið 2018. Þar af greiddi ríkið 635 milljónir vegna tölvukerfisins Orra.
Kjarninn 20. apríl 2019
Búinn að bíða lengi eftir aðgerðum
Mikil vakning hefur orðið meðal landans á síðustu misserum varðandi umhverfismál og má með sanni segja að sjaldan hafi starf umhverfis- og auðlindaráðherra verið eins mikilvægt.
Kjarninn 20. apríl 2019
Sistkynin Sansa, Arya og Bran Stark úr sjónvarpsþáttunum Game of Thrones.
Game of Thrones vinsælasti þátturinn til niðurhals
Fyrsta þætti áttundu þáttaraðar Game of Thrones, sem sýndir eru á Stöð 2, hafði verið hlaðið niður tæplega sjö þúsund sinnum á deildu.net í gær. Íslendingar eru þannig enn að notfæra sér slíkan máta til að sækja sér efni til afþreyingar.
Kjarninn 20. apríl 2019
Lán lífeyrissjóða jukust um fjórðung að raunvirði milli ára
Heildareignir lífeyrissjóða nema yfir 4.400 milljörðum króna.
Kjarninn 19. apríl 2019
Meira úr sama flokkiAðsendar greinar