Matvæli fyrir alla á móður Jörð

Guðjón Sigurbjartsson fjallar um tollamúra á matvæli en hann telur þá rýra lífskjör tugþúsunda manna verulega og sé það lífsspursmál fyrir þúsundir að fella þá niður.

Auglýsing

Við viljum flest vera sið­leg í okkar umsvifum hér á jörð­inni. Það er dap­ur­legt þegar vænt fólk styður háa tollam­úra og tækni­legra við­skipta­hind­r­ana á mat­væli því það kemur niður á svo mörgu.

Ísland er norð­læg og harð­býl eyja. Vaxt­ar­tím­inn er stuttur og veð­ur­far kalt. Við getum ekki fram­leitt öll mat­væli og það sem við fram­leiðum kostar mik­ið. Sunnar á hnett­inum vex græn­meti utan húss með sól­ar­ljósi og vatni og skepnur ganga úti allt árið. Líf­ræn ræktun er auð­vald­ari, notkun til­bú­ins áburðar minni og fjár­fest­ing til­tölu­lega lít­ill.

Ungur bóndi í Afríku Mynd: FAO

Hér eru nokkuð góð lífs­kjör en samt búa margir við skort. Sunnar á hnett­in­um, sér­stak­lega í þró­un­ar­lönd­um, lifa millj­ónir við mik­inn skort. Við getum hjálpað þeim og neyt­endum hér með því að opna á verslun og við­skipti með mat­væli.

Auglýsing

Toll­verndin er verst fyrir fátæka

Skatt­greið­endur hér verja um 15 millj­örðum á ári í beinan stuðn­ing við land­bún­að­inn. Auk þess kostar það neyt­endur um 25 millj­arða á ári, eða um 480.000kr. fyrir fjög­urra manna fjöl­skyldu, að hafa ekki aðgang að toll­frjálsum mat­væl­um. Sam­tals eru þetta 40 millj­arðar á ári.

Fátækt fólk hér telst vera 40 - 50.000, þar af um 7.000 börn. Fátækt fólk þarf að spara við sig holl og góð matæli og neyta óhollrar og ónógrar fæðu. Í suð­lægum þró­un­ar­löndum vantar marga vinnu og næga nær­ingu.

Það er umhverf­is­vænt að flytja inn mat­væli

Við hér nýtum mat­ar­kistu hafs­ins með umhverf­is­vænum og hag­kvæmum hætti. Það sama verður ekki sagt um land­bún­að­inn. Sauðfé er víða beitt á gróð­ur­snauð víð­erni sem heldur gróðri niðri og dregur úr vinnslu súr­efnis úr gróð­ur­húsa­loft­teg­und­um. Þurrkun vot­lendis vegna land­bún­aðar er mesta upp­spretta gróð­ur­húsa­loft­teg­unda á Íslandi. Til að fram­leiða 1 kg. af kjúklinga og svína­kjöti þarf að flytja inn um 2 kg. af korni o.s.frv. Því er umhverf­is­vænt að fram­leiða minna af mat­vælum hér og flytja meira inn.

Það hagn­ast nán­ast allir á frjálsum við­skiptum

Fólk hér þráir holl, fjöl­breytt, ódýr mat­væli. Fólk í þró­un­ar­löndum þráir að geta fram­leitt eitt­hvað sem selst og bætir þeirra líf. Hér kunna margir vel til verka varð­andi mat­væla­fram­leiðslu. Við ættum að hjálpa fólki í þró­un­ar­löndum að þróa mat­væla­fram­leiðslu og kaupa hluta af fram­leiðsl­unni af þeim.. Mörg Evr­ópu­lönd gera þetta og kaupa sam­tals yfir 10.000 millj­arða kr. virði af land­bún­að­ar­vörum frá þró­un­ar­löndum á ári.

Verum víð­sýn og sið­leg

Hvort skyldi vera mik­il­væg­ara að verð kjöts, mjólk­ur­af­urða og eggja lækki um sem nemur um 120.000 kr. á ári á hvern neyt­enda eða að um 500 manns af þeim sem nú vinna við mat­væla­fram­leiðslu þurfi að velja sér annan starfs­vett­vang?

Breyt­ist svarið ef gert er ráð fyrir því að:


  • Við 35% lækkun mat­ar­verða hér fjölgar störfum í ferða­þjón­ustu ef til vill um 5.000


  • En ef tekið er til­lit til þess að kolefn­is­spor af mat­vælum minnkar við auk­inn inn­flutn­ing

  • En ef lægri mat­væla­verð leiða til þess að um 500 færri Íslend­ingar flytji til útlanda á ári?

  • 
En ef aldr­aðir og öryrkjar sem lifa á stríp­uðum líf­eyri munu hafa það betra ef mat­ar­verð lækka? 
- En ef störfum við mat­væla­fram­leiðslu ann­ars staðar fjölgar á móti fækkun hér

  • 
En ef tekið er til­lit til þess að ef við kaupum mat­væli frá þró­un­ar­löndum til dæmis Afr­íku, myndi störfum fjölga meira þar en þeim fækkar hér vegna minni tæk­in­væð­ing­ar.


  • En ef tekið er til­lit til þess að óbein áhrif auk­inna tekna í þró­un­ar­löndum bæta lífs­kjör tug­þús­unda?

Kjarni málsin er að tollam­úrar á mat­væli eru ósið­leg­ir. Þeir rýra lífs­kjör tug­þús­unda veru­lega og það er lífs­spurs­mál fyrir þús­undir að fella þá nið­ur. Evr­ópu­þjóðir hafa fyrir löngu lagt niður mat­ar­toll­múr­ana sín á milli og við eigum við að gera slíkt hið sama fyrir okkur sjálf og fjöl­marga aðra hér á Móður Jörð.

Til­vís­an­ir:


  1. htt­p://www.fa­o.org­/fa­o-­stor­ies/­art­icle/en/c/1176294/ 

  2. https://betriland­buna­d­ur.wordpress.com/

Höf­undur er við­skipta­fræð­ingur með áhuga á neyt­enda­málum og vel­ferð.

Skora á stjórnvöld að bjóða upp á grænkerafæði í skólum
Samtök grænkera á Íslandi skora á stjórnvöld að bjóða upp á grænkerafæði í skólum, sjúkrahúsum og öðrum opinberum stofnunum í ljósi loftslagsbreytinga.
Kjarninn 21. ágúst 2019
Hefnendurnir
Hefnendurnir
Hefnendurnir CLXXX - Bavíaninn sem át móður sína
Kjarninn 21. ágúst 2019
Jón Ólafsson, stofnandi Icelandic Glacial.
Átta milljarða fjármögnun Icelandic Glacial
Drykkjarvöruframleiðandinn Icelandic Glacial hefur lokið hlutafjáraukningu að fjárhæð tæplega 4 milljarða íslenskra króna. Jafnframt hefur fyrirtækið fengið tæplega 4,4 milljarða lán frá bandarískum skuldabréfasjóði.
Kjarninn 21. ágúst 2019
Forgangsatriði hjá ríkisstjórninni að hlífa fjármagnseigendum
Samkvæmt ASÍ virðist það vera forgangsatriði hjá ríkisstjórninni að hlífa fjármagnseigendum við að greiða sitt til samfélagsins eins og launafólki ber að gera. Á meðan bóli ekkert á skattalækkunum fyrir lágtekjufólk.
Kjarninn 21. ágúst 2019
Fleiri gifta sig utan þjóðkirkjunnar
Helmingur þeirra para sem gekk í hjónaband í síðasta mánuði gifti sig innan þjóðkirkjunnar. Hlutfall kirkjunnar í hjónavígslum hefur farið minnkandi á síðustu árum en um aldarmótin var hlutur þjóðkirkjunnar rúmlega 71 prósent.
Kjarninn 21. ágúst 2019
Kristbjörn Árnason
Barlómur verslunareigenda og veitingamanna fer nú með himinskautum.
Leslistinn 21. ágúst 2019
Vilhjálmur Birgisson
Vill að Landsvirkjun niðurgreiði störf í áliðnaðinum
Formaður Verkalýðsfélags Akraness óttast um starfsöryggi félagsmanna sinna vegna samninga Landsvirkjunar við Elkem Ísland á Grundartanga og Norðurál.
Kjarninn 21. ágúst 2019
Réttindi Íslendinga sem flytja til Bretlands eftir Brexit skerðast
Sendiráð Íslands í London segir að réttindi Íslendinga sem búsettir eru í Bretlandi fyrir Brexit muni ekki skerðast í kjölfar útgöngu. Sendiráðið segir það hins vegar áhyggjuefni hversu fáir Íslendingar hafi sótt um svokallaðan Settled Status.
Kjarninn 21. ágúst 2019
Meira úr sama flokkiAðsendar greinar