Matvæli fyrir alla á móður Jörð

Guðjón Sigurbjartsson fjallar um tollamúra á matvæli en hann telur þá rýra lífskjör tugþúsunda manna verulega og sé það lífsspursmál fyrir þúsundir að fella þá niður.

Auglýsing

Við viljum flest vera sið­leg í okkar umsvifum hér á jörð­inni. Það er dap­ur­legt þegar vænt fólk styður háa tollam­úra og tækni­legra við­skipta­hind­r­ana á mat­væli því það kemur niður á svo mörgu.

Ísland er norð­læg og harð­býl eyja. Vaxt­ar­tím­inn er stuttur og veð­ur­far kalt. Við getum ekki fram­leitt öll mat­væli og það sem við fram­leiðum kostar mik­ið. Sunnar á hnett­inum vex græn­meti utan húss með sól­ar­ljósi og vatni og skepnur ganga úti allt árið. Líf­ræn ræktun er auð­vald­ari, notkun til­bú­ins áburðar minni og fjár­fest­ing til­tölu­lega lít­ill.

Ungur bóndi í Afríku Mynd: FAO

Hér eru nokkuð góð lífs­kjör en samt búa margir við skort. Sunnar á hnett­in­um, sér­stak­lega í þró­un­ar­lönd­um, lifa millj­ónir við mik­inn skort. Við getum hjálpað þeim og neyt­endum hér með því að opna á verslun og við­skipti með mat­væli.

Auglýsing

Toll­verndin er verst fyrir fátæka

Skatt­greið­endur hér verja um 15 millj­örðum á ári í beinan stuðn­ing við land­bún­að­inn. Auk þess kostar það neyt­endur um 25 millj­arða á ári, eða um 480.000kr. fyrir fjög­urra manna fjöl­skyldu, að hafa ekki aðgang að toll­frjálsum mat­væl­um. Sam­tals eru þetta 40 millj­arðar á ári.

Fátækt fólk hér telst vera 40 - 50.000, þar af um 7.000 börn. Fátækt fólk þarf að spara við sig holl og góð matæli og neyta óhollrar og ónógrar fæðu. Í suð­lægum þró­un­ar­löndum vantar marga vinnu og næga nær­ingu.

Það er umhverf­is­vænt að flytja inn mat­væli

Við hér nýtum mat­ar­kistu hafs­ins með umhverf­is­vænum og hag­kvæmum hætti. Það sama verður ekki sagt um land­bún­að­inn. Sauðfé er víða beitt á gróð­ur­snauð víð­erni sem heldur gróðri niðri og dregur úr vinnslu súr­efnis úr gróð­ur­húsa­loft­teg­und­um. Þurrkun vot­lendis vegna land­bún­aðar er mesta upp­spretta gróð­ur­húsa­loft­teg­unda á Íslandi. Til að fram­leiða 1 kg. af kjúklinga og svína­kjöti þarf að flytja inn um 2 kg. af korni o.s.frv. Því er umhverf­is­vænt að fram­leiða minna af mat­vælum hér og flytja meira inn.

Það hagn­ast nán­ast allir á frjálsum við­skiptum

Fólk hér þráir holl, fjöl­breytt, ódýr mat­væli. Fólk í þró­un­ar­löndum þráir að geta fram­leitt eitt­hvað sem selst og bætir þeirra líf. Hér kunna margir vel til verka varð­andi mat­væla­fram­leiðslu. Við ættum að hjálpa fólki í þró­un­ar­löndum að þróa mat­væla­fram­leiðslu og kaupa hluta af fram­leiðsl­unni af þeim.. Mörg Evr­ópu­lönd gera þetta og kaupa sam­tals yfir 10.000 millj­arða kr. virði af land­bún­að­ar­vörum frá þró­un­ar­löndum á ári.

Verum víð­sýn og sið­leg

Hvort skyldi vera mik­il­væg­ara að verð kjöts, mjólk­ur­af­urða og eggja lækki um sem nemur um 120.000 kr. á ári á hvern neyt­enda eða að um 500 manns af þeim sem nú vinna við mat­væla­fram­leiðslu þurfi að velja sér annan starfs­vett­vang?

Breyt­ist svarið ef gert er ráð fyrir því að:


  • Við 35% lækkun mat­ar­verða hér fjölgar störfum í ferða­þjón­ustu ef til vill um 5.000


  • En ef tekið er til­lit til þess að kolefn­is­spor af mat­vælum minnkar við auk­inn inn­flutn­ing

  • En ef lægri mat­væla­verð leiða til þess að um 500 færri Íslend­ingar flytji til útlanda á ári?

  • 
En ef aldr­aðir og öryrkjar sem lifa á stríp­uðum líf­eyri munu hafa það betra ef mat­ar­verð lækka? 
- En ef störfum við mat­væla­fram­leiðslu ann­ars staðar fjölgar á móti fækkun hér

  • 
En ef tekið er til­lit til þess að ef við kaupum mat­væli frá þró­un­ar­löndum til dæmis Afr­íku, myndi störfum fjölga meira þar en þeim fækkar hér vegna minni tæk­in­væð­ing­ar.


  • En ef tekið er til­lit til þess að óbein áhrif auk­inna tekna í þró­un­ar­löndum bæta lífs­kjör tug­þús­unda?

Kjarni málsin er að tollam­úrar á mat­væli eru ósið­leg­ir. Þeir rýra lífs­kjör tug­þús­unda veru­lega og það er lífs­spurs­mál fyrir þús­undir að fella þá nið­ur. Evr­ópu­þjóðir hafa fyrir löngu lagt niður mat­ar­toll­múr­ana sín á milli og við eigum við að gera slíkt hið sama fyrir okkur sjálf og fjöl­marga aðra hér á Móður Jörð.

Til­vís­an­ir:


  1. htt­p://www.fa­o.org­/fa­o-­stor­ies/­art­icle/en/c/1176294/ 

  2. https://betriland­buna­d­ur.wordpress.com/

Höf­undur er við­skipta­fræð­ingur með áhuga á neyt­enda­málum og vel­ferð.

Ert þú í Kjarnasamfélaginu?

Kjarninn er opinn vefur en líflínan okkar eru frjáls framlög frá lesendum, Kjarnasamfélagið. Sú stoð undir reksturinn er okkur afar mikilvæg.

Með því að skrá þig í Kjarnasamfélagið gerir þú okkur kleift að halda áfram að vinna í þágu almennings og birta vandaðar fréttaskýringar, djúpar greiningar á efnahagsmálum og annað fréttatengt gæðaefni. 

Kjarninn hefur verið til taks fyrir kröfuharða lesendur undanfarin sjö ár og við ætlum okkur að standa vaktina áfram. 

Fyrir þá sem nú þegar eru stoltir styrkjendur Kjarnans þá leyfum við okkur að benda á að hægt er að óska eftir að hækka mánaðarlega framlagið með því að senda póst á takk@kjarninn.is


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Skiljum ekkert eftir
Skiljum ekkert eftir
Skiljum ekkert eftir – Heimajarðgerð
Kjarninn 29. maí 2020
Alma Möller landlæknir og Kári Stefánsson forstjóri ÍE á upplýsingafundi almannavarna.
Ríkið hefur ekki greitt Íslenskri erfðagreiningu neitt fyrir skimanir
Íslensk erfðagreining hefur ekkert fengið greitt frá íslenskum yfirvöldum fyrir skimanir sínar gegn veirunni. Kári Stefánsson forstjóri fyrirtækisins verðmat framlag fyrirtækisins til samfélagsins á þrjá milljarða króna í Kastljósi á miðvikudagskvöld.
Kjarninn 29. maí 2020
Icelandair Group er efst á lista, enda með meira en eitt og hálft prósent íslenska vinnumarkaðarins í hlutastarfi í mars og apríl.
Fyrirtækin sem fengu mest út úr hlutabótaleiðinni í mars og apríl
Í skýrslu Ríkisendurskoðunar um hlutabótaleiðina má finna niðurbrot á því hversu mikið fé rann frá Vinnumálastofnun til starfsmanna fyrirtækja sem nýttu hlutabótaleiðina í mars og apríl. Kjarninn tók það helsta saman.
Kjarninn 28. maí 2020
Samkeppniseftirlitið sektar Símann um 500 milljónir
Samkvæmt Samkeppniseftirlitinu hefur Síminn brotið gegn skilyrðum í sáttum sem fyrirtækið hefur á undanförnum árum gert við eftirlitið. Það telur að brotin séu alvarleg og sektar Símann vegna þessa um 500 milljónir króna. Síminn ætlar að áfrýja.
Kjarninn 28. maí 2020
Skúli Eggert Þórðarson er ríkisendurskoðandi.
Talin hafa breytt launaseðlum til að ná hærri greiðslum úr ríkissjóði vegna hlutabótaleiðar
Ríkisendurskoðun telur að leiða megi líkum að því að ákveðinn hópur sem nýtti sér hlutabótaleiðina hafi breytt áður uppgefnum launum til hækkunar svo þeir myndu fá hærri greiðslur úr ríkissjóði. Hækkunin í heild nemur 114 milljónum króna.
Kjarninn 28. maí 2020
Oddný G. Harðardóttir vill að uppsagnarstyrkjum verði breytt.
Vill banna þeim sem átt hafa í fjárhagslegum tengslum við skattaskjól að fá uppsagnarstyrk
Oddný G. Harðardóttir hefur lagt fram breytingartillögu við frumvarp um stuðning úr ríkissjóði vegna greiðslu launakostnaðar í uppsagnarfresti. Kallar eftir aðgerðum fyrirtækja í loftslagsmálum, endurgreiðslu styrkja og þaki á laun stjórnenda.
Kjarninn 28. maí 2020
Svört skýrsla um hlutabótaleiðina sýnir grun um misnotkun
Ríkisendurskoðun gagnrýnir framkvæmd hlutabótaleiðarinnar harðlega í skýrslu sem hún hefur unnið. Of margir sem áttu ekki í bráðum rekstrarvanda hafi nýtt sér hana til að sækja fjármuni í ríkissjóð og misbrestur hafi verið á eftirliti.
Kjarninn 28. maí 2020
Smári McCarthy, þingmaður Pírata.
Hægt sé að lesa á milli línanna og sjá hvaða fyrirtæki uppsagnarstyrkir séu hugsaðir fyrir
Þingmaður Pírata telur líklegt að sagan muni dæma frumvarp um að greiða 27 milljarða króna í styrkti til fyrirtækja til að hjálpa þeim að segja upp fólki, sem mistök. Stöðugleika þorra launamanna sé fórnað fyrir hagsmuni nokkurra fyrirtækjaeigenda.
Kjarninn 28. maí 2020
Meira úr sama flokkiAðsendar greinar