Matvæli fyrir alla á móður Jörð

Guðjón Sigurbjartsson fjallar um tollamúra á matvæli en hann telur þá rýra lífskjör tugþúsunda manna verulega og sé það lífsspursmál fyrir þúsundir að fella þá niður.

Auglýsing

Við viljum flest vera siðleg í okkar umsvifum hér á jörðinni. Það er dapurlegt þegar vænt fólk styður háa tollamúra og tæknilegra viðskiptahindrana á matvæli því það kemur niður á svo mörgu.

Ísland er norðlæg og harðbýl eyja. Vaxtartíminn er stuttur og veðurfar kalt. Við getum ekki framleitt öll matvæli og það sem við framleiðum kostar mikið. Sunnar á hnettinum vex grænmeti utan húss með sólarljósi og vatni og skepnur ganga úti allt árið. Lífræn ræktun er auðvaldari, notkun tilbúins áburðar minni og fjárfesting tiltölulega lítill.

Ungur bóndi í Afríku Mynd: FAO

Hér eru nokkuð góð lífskjör en samt búa margir við skort. Sunnar á hnettinum, sérstaklega í þróunarlöndum, lifa milljónir við mikinn skort. Við getum hjálpað þeim og neytendum hér með því að opna á verslun og viðskipti með matvæli.

Auglýsing

Tollverndin er verst fyrir fátæka

Skattgreiðendur hér verja um 15 milljörðum á ári í beinan stuðning við landbúnaðinn. Auk þess kostar það neytendur um 25 milljarða á ári, eða um 480.000kr. fyrir fjögurra manna fjölskyldu, að hafa ekki aðgang að tollfrjálsum matvælum. Samtals eru þetta 40 milljarðar á ári.

Fátækt fólk hér telst vera 40 - 50.000, þar af um 7.000 börn. Fátækt fólk þarf að spara við sig holl og góð matæli og neyta óhollrar og ónógrar fæðu. Í suðlægum þróunarlöndum vantar marga vinnu og næga næringu.

Það er umhverfisvænt að flytja inn matvæli

Við hér nýtum matarkistu hafsins með umhverfisvænum og hagkvæmum hætti. Það sama verður ekki sagt um landbúnaðinn. Sauðfé er víða beitt á gróðursnauð víðerni sem heldur gróðri niðri og dregur úr vinnslu súrefnis úr gróðurhúsalofttegundum. Þurrkun votlendis vegna landbúnaðar er mesta uppspretta gróðurhúsalofttegunda á Íslandi. Til að framleiða 1 kg. af kjúklinga og svínakjöti þarf að flytja inn um 2 kg. af korni o.s.frv. Því er umhverfisvænt að framleiða minna af matvælum hér og flytja meira inn.

Það hagnast nánast allir á frjálsum viðskiptum

Fólk hér þráir holl, fjölbreytt, ódýr matvæli. Fólk í þróunarlöndum þráir að geta framleitt eitthvað sem selst og bætir þeirra líf. Hér kunna margir vel til verka varðandi matvælaframleiðslu. Við ættum að hjálpa fólki í þróunarlöndum að þróa matvælaframleiðslu og kaupa hluta af framleiðslunni af þeim.. Mörg Evrópulönd gera þetta og kaupa samtals yfir 10.000 milljarða kr. virði af landbúnaðarvörum frá þróunarlöndum á ári.

Verum víðsýn og siðleg

Hvort skyldi vera mikilvægara að verð kjöts, mjólkurafurða og eggja lækki um sem nemur um 120.000 kr. á ári á hvern neytenda eða að um 500 manns af þeim sem nú vinna við matvælaframleiðslu þurfi að velja sér annan starfsvettvang?

Breytist svarið ef gert er ráð fyrir því að:


  • Við 35% lækkun matarverða hér fjölgar störfum í ferðaþjónustu ef til vill um 5.000

  • En ef tekið er tillit til þess að kolefnisspor af matvælum minnkar við aukinn innflutning
  • En ef lægri matvælaverð leiða til þess að um 500 færri Íslendingar flytji til útlanda á ári?
  • 
En ef aldraðir og öryrkjar sem lifa á strípuðum lífeyri munu hafa það betra ef matarverð lækka? 
- En ef störfum við matvælaframleiðslu annars staðar fjölgar á móti fækkun hér
  • 
En ef tekið er tillit til þess að ef við kaupum matvæli frá þróunarlöndum til dæmis Afríku, myndi störfum fjölga meira þar en þeim fækkar hér vegna minni tækinvæðingar.

  • En ef tekið er tillit til þess að óbein áhrif aukinna tekna í þróunarlöndum bæta lífskjör tugþúsunda?

Kjarni málsin er að tollamúrar á matvæli eru ósiðlegir. Þeir rýra lífskjör tugþúsunda verulega og það er lífsspursmál fyrir þúsundir að fella þá niður. Evrópuþjóðir hafa fyrir löngu lagt niður matartollmúrana sín á milli og við eigum við að gera slíkt hið sama fyrir okkur sjálf og fjölmarga aðra hér á Móður Jörð.

Tilvísanir:


  1. http://www.fao.org/fao-stories/article/en/c/1176294/ 
  2. https://betrilandbunadur.wordpress.com/

Höf­undur er viðskiptafræðingur með áhuga á neytendamálum og velferð.

Styrkir þú Kjarnann?

Kjarninn reiðir sig á framlög lesenda. Með því að styrkja Kjarnann mánaðarlega tekur þú þátt í að halda úti öflugum fjölmiðli.

Kjarninn hefur verið til taks fyrir kröfuharða lesendur í sjö ár og býður almenningi upp á vandaða umfjöllun þar sem áhersla er á gæði og dýpt.  

Ef þú ert nú þegar styrkjandi leyfum við okkur að benda á að hægt er að óska eftir að hækka styrkinn með því að senda póst á takk@kjarninn.is


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Sjókvíaeldi hefur aukist hratt á síðustu árum
Sjókvíaeldi hefur 13-faldast á sex árum
Umfang laxeldis hefur margfaldast á síðustu árum og útlit er fyrir að það muni vaxa enn frekar í náinni framtíð. Gangi spár eftir mun sjókvíaeldi á laxi árið 2023 verða tæplega helmingi meira en það var samanlagt á árunum 2010-2018.
Kjarninn 7. maí 2021
Eldgos hófst í Geldingadölum í Fagradalsfjalli þann 19. mars síðastliðinn.
„Nýr ógnvaldur“ við heilsu manna kominn fram á suðvesturhluta Íslands
Lungnalæknir segir að lítið sé vitað um langtímaáhrif vegna gasmengunar í lágum styrk til lengri tíma og áhrif kvikugasa í mjög miklum styrk í skamman tíma á langtímaheilsu. Nauðsynlegt sé að rannsóknir hefjist sem fyrst.
Kjarninn 7. maí 2021
Viðsnúningur Bandaríkjanna í óþökk lyfjarisa
Óvænt og fremur óljós stefnubreyting Bandaríkjanna varðandi afnám einkaleyfa af bóluefnum gegn COVID-19 hefur vakið litla kátínu í lyfjageiranum. Deildar meiningar eru um hvort afnám einkaleyfa kæmi til með að hraða framleiðslu bóluefna.
Kjarninn 7. maí 2021
Svandís Svavarsdóttir heilbrigðisráðherra.
Ísland skoðar að kaupa 100 þúsund skammta af Spútnik V og vill fá þorra þeirra fyrir 2. júní
Viðræður hafa átt sér stað milli fulltrúa íslenskra stjórnvalda og þeirra sem framleiða og markaðssetja hið rússneska Spútnik V bóluefni. Ísland myndi vilja fá að minnsta kosti 75 þúsund skammta fyrir 2. júní.
Kjarninn 7. maí 2021
Tæknivarpið
Tæknivarpið
Tæknivarpið – Sonos fær uppreist æru og Framsóknarmaður vill aldurstakmark á snjalltæki
Kjarninn 7. maí 2021
Bólusetningar ganga nú mjög hratt fyrir sig á Íslandi og samhliða dregur úr takmörkunum.
Fjöldatakmarkanir hækkaðar í 50 manns frá og með næsta mánudegi
Opnunartími veitingastaða verður lengdur um klukkustund, leyfilegur fjöldi í verslunum tvöfaldast, fleiri mega vera í sundi og fara í ræktina. Grímuskylda verður hins vegar óbreytt.
Kjarninn 7. maí 2021
Skálað á kaffihúsi í Danmörku.
Ýta við ferðaþjónustunni með 32 milljarða króna „sumarpakka“
Danska ríkisstjórnin ætlar að setja 1,6 milljarða danskra króna, um 32 milljarða íslenskra, í „sumarpakka“ til að örva ferðaþjónustu landsins.
Kjarninn 7. maí 2021
Kvótinn um 1.200 milljarða króna virði – Þrjár blokkir halda á tæplega helmingi hans
Miðað við síðustu gerðu viðskipti með aflaheimildir þá er virði þeirra langtum hærra en bókfært virði í ársreikningum útgerða. Í næstu viku munu örfáir eigendur útgerðar selja tæplega 30 prósent hlut sinn í henni.
Kjarninn 7. maí 2021
Meira úr sama flokkiAðsendar greinar