Matvæli fyrir alla á móður Jörð

Guðjón Sigurbjartsson fjallar um tollamúra á matvæli en hann telur þá rýra lífskjör tugþúsunda manna verulega og sé það lífsspursmál fyrir þúsundir að fella þá niður.

Auglýsing

Við viljum flest vera sið­leg í okkar umsvifum hér á jörð­inni. Það er dap­ur­legt þegar vænt fólk styður háa tollam­úra og tækni­legra við­skipta­hind­r­ana á mat­væli því það kemur niður á svo mörgu.

Ísland er norð­læg og harð­býl eyja. Vaxt­ar­tím­inn er stuttur og veð­ur­far kalt. Við getum ekki fram­leitt öll mat­væli og það sem við fram­leiðum kostar mik­ið. Sunnar á hnett­inum vex græn­meti utan húss með sól­ar­ljósi og vatni og skepnur ganga úti allt árið. Líf­ræn ræktun er auð­vald­ari, notkun til­bú­ins áburðar minni og fjár­fest­ing til­tölu­lega lít­ill.

Ungur bóndi í Afríku Mynd: FAO

Hér eru nokkuð góð lífs­kjör en samt búa margir við skort. Sunnar á hnett­in­um, sér­stak­lega í þró­un­ar­lönd­um, lifa millj­ónir við mik­inn skort. Við getum hjálpað þeim og neyt­endum hér með því að opna á verslun og við­skipti með mat­væli.

Auglýsing

Toll­verndin er verst fyrir fátæka

Skatt­greið­endur hér verja um 15 millj­örðum á ári í beinan stuðn­ing við land­bún­að­inn. Auk þess kostar það neyt­endur um 25 millj­arða á ári, eða um 480.000kr. fyrir fjög­urra manna fjöl­skyldu, að hafa ekki aðgang að toll­frjálsum mat­væl­um. Sam­tals eru þetta 40 millj­arðar á ári.

Fátækt fólk hér telst vera 40 - 50.000, þar af um 7.000 börn. Fátækt fólk þarf að spara við sig holl og góð matæli og neyta óhollrar og ónógrar fæðu. Í suð­lægum þró­un­ar­löndum vantar marga vinnu og næga nær­ingu.

Það er umhverf­is­vænt að flytja inn mat­væli

Við hér nýtum mat­ar­kistu hafs­ins með umhverf­is­vænum og hag­kvæmum hætti. Það sama verður ekki sagt um land­bún­að­inn. Sauðfé er víða beitt á gróð­ur­snauð víð­erni sem heldur gróðri niðri og dregur úr vinnslu súr­efnis úr gróð­ur­húsa­loft­teg­und­um. Þurrkun vot­lendis vegna land­bún­aðar er mesta upp­spretta gróð­ur­húsa­loft­teg­unda á Íslandi. Til að fram­leiða 1 kg. af kjúklinga og svína­kjöti þarf að flytja inn um 2 kg. af korni o.s.frv. Því er umhverf­is­vænt að fram­leiða minna af mat­vælum hér og flytja meira inn.

Það hagn­ast nán­ast allir á frjálsum við­skiptum

Fólk hér þráir holl, fjöl­breytt, ódýr mat­væli. Fólk í þró­un­ar­löndum þráir að geta fram­leitt eitt­hvað sem selst og bætir þeirra líf. Hér kunna margir vel til verka varð­andi mat­væla­fram­leiðslu. Við ættum að hjálpa fólki í þró­un­ar­löndum að þróa mat­væla­fram­leiðslu og kaupa hluta af fram­leiðsl­unni af þeim.. Mörg Evr­ópu­lönd gera þetta og kaupa sam­tals yfir 10.000 millj­arða kr. virði af land­bún­að­ar­vörum frá þró­un­ar­löndum á ári.

Verum víð­sýn og sið­leg

Hvort skyldi vera mik­il­væg­ara að verð kjöts, mjólk­ur­af­urða og eggja lækki um sem nemur um 120.000 kr. á ári á hvern neyt­enda eða að um 500 manns af þeim sem nú vinna við mat­væla­fram­leiðslu þurfi að velja sér annan starfs­vett­vang?

Breyt­ist svarið ef gert er ráð fyrir því að:


  • Við 35% lækkun mat­ar­verða hér fjölgar störfum í ferða­þjón­ustu ef til vill um 5.000


  • En ef tekið er til­lit til þess að kolefn­is­spor af mat­vælum minnkar við auk­inn inn­flutn­ing

  • En ef lægri mat­væla­verð leiða til þess að um 500 færri Íslend­ingar flytji til útlanda á ári?

  • 
En ef aldr­aðir og öryrkjar sem lifa á stríp­uðum líf­eyri munu hafa það betra ef mat­ar­verð lækka? 
- En ef störfum við mat­væla­fram­leiðslu ann­ars staðar fjölgar á móti fækkun hér

  • 
En ef tekið er til­lit til þess að ef við kaupum mat­væli frá þró­un­ar­löndum til dæmis Afr­íku, myndi störfum fjölga meira þar en þeim fækkar hér vegna minni tæk­in­væð­ing­ar.


  • En ef tekið er til­lit til þess að óbein áhrif auk­inna tekna í þró­un­ar­löndum bæta lífs­kjör tug­þús­unda?

Kjarni málsin er að tollam­úrar á mat­væli eru ósið­leg­ir. Þeir rýra lífs­kjör tug­þús­unda veru­lega og það er lífs­spurs­mál fyrir þús­undir að fella þá nið­ur. Evr­ópu­þjóðir hafa fyrir löngu lagt niður mat­ar­toll­múr­ana sín á milli og við eigum við að gera slíkt hið sama fyrir okkur sjálf og fjöl­marga aðra hér á Móður Jörð.

Til­vís­an­ir:


  1. htt­p://www.fa­o.org­/fa­o-­stor­ies/­art­icle/en/c/1176294/ 

  2. https://betriland­buna­d­ur.wordpress.com/

Höf­undur er við­skipta­fræð­ingur með áhuga á neyt­enda­málum og vel­ferð.

Styrkir þú Kjarnann?

Kjarninn reiðir sig á framlög lesenda. Með því að styrkja Kjarnann mánaðarlega tekur þú þátt í að halda úti öflugum fjölmiðli.

Kjarninn hefur verið til taks fyrir kröfuharða lesendur í sjö ár og býður almenningi upp á vandaða umfjöllun þar sem áhersla er á gæði og dýpt.  

Ef þú ert nú þegar styrkjandi leyfum við okkur að benda á að hægt er að óska eftir að hækka styrkinn með því að senda póst á takk@kjarninn.is


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Guðjón S. Brjánsson sá þingmaður sem keyrði mest allra árið 2020
Í fyrsta sinn í mörgu ár er Ásmundur Friðriksson ekki sá þingmaður sem keyrði mest. Hann dettur niður í annað sætið á þeim lista. Kostnaður vegna aksturs þingmanna dróst saman um fimmtung milli ára.
Kjarninn 16. janúar 2021
Guðmundur Ingi Guðbrandsson umhverfis- og auðlindaráðherra.
Könnun: Fleiri andvíg en fylgjandi frumvarpi Guðmundar Inga um Hálendisþjóðgarð
Samkvæmt könnun frá Gallup segjast 43 prósent andvíg frumvarpi umhverfis- og auðlindaráðherra um stofnun Hálendisþjóðgarðs, en 31 prósent fylgjandi. Rúmlega fjórir af tíu segjast hafa litla þekkingu á frumvarpinu.
Kjarninn 16. janúar 2021
Örn Bárður Jónsson
Má hefta tjáningarfrelsi og var rétt að loka á Trump?
Kjarninn 16. janúar 2021
Bræðraborgarstígur 1 brann í sumar. Þorpið hefur keypt rústirnar og húsið við hliðina, Bræðraborgarstíg 3.
Keyptu hús og rústir á Bræðraborgarstíg á 270 milljónir og sækja um niðurrif eftir helgi
Loks hillir undir að brunarústirnar á Bræðraborgarstíg 1 verði rifnar. Nýir eigendur, sem gengið hafa frá kaupsamningi, vilja gera eitthvað gott og fallegt á staðnum í kjölfar harmleiksins sem kostaði þrjár ungar manneskjur lífið síðasta sumar.
Kjarninn 16. janúar 2021
Frá spítala í Manaus í gær. Þar skortir súrefni, sem hefur valdið ónauðsynlegum dauðsföllum bæði COVID-sjúklinga og annarra.
„Brasilíska afbrigðið“: Bretar herða reglur og súrefnið klárast í stórborg í Amazon
Faraldsfræðingur í Manaus í Brasilíu segir borgina að verða sögusvið eins sorglegasta kafla COVID-19 faraldursins hingað til. Súrefni skortir og nýburar eru fluttir í burtu. Á sama tíma grípa Bretar til hertra aðgerða til að verjast nýjum afbrigðum.
Kjarninn 15. janúar 2021
Eyþór Eðvarðsson
Þurfum stærri aðgerðir í loftslagsmálum
Kjarninn 15. janúar 2021
Telur mikilvægt að finna lausn sem gagnast ferðaþjónustunni betur
Starfshópur á vegum fjármála- og efnahagsráðuneytisins telur að hægt sé að auka hagvöxt um sex prósentustig með því að biðja komufarþega að framvísa neikvæðu vottorði gegn COVID-19 á landamærum og sleppa við 5-6 daga sóttkví við komuna til landsins.
Kjarninn 15. janúar 2021
Drífa Snædal, forseti ASÍ.
Segir ákall eftir sölu Íslandsbanka koma frá væntanlegum kaupendum, ekki almenningi
Forseti ASÍ bendir á að kannanir sýni lítinn stuðning almennings við sölu á banka í ríkiseigu. Í könnun sem gerð var við vinnslu hvítbókar um fjármálakerfið sögðust 61,2 prósent aðspurðra vera jákvæðir gagnvart því að íslenska ríkið sé eigandi banka.
Kjarninn 15. janúar 2021
Meira úr sama flokkiAðsendar greinar