Svo miklu, miklu meira

Hákon Sæberg fjallar um mikilvægi kennarastarfsins en hann segir nauðsynlegt í allri umræðu um starfið að benda á raunverulegt eðli þess og þá virðingu sem það eigi skilið.

Auglýsing

Á síðastliðnum árum hefur töluvert verið fjallað um kennaraskort sem blasir við í leik- og grunnskólum landsins. Í kjölfarið hefur skapast nokkur umræða um kennarastarfið sjálft; virðingu stéttarinnar og hvernig hvetja megi fólk til þess að fara í kennaranám.

Í þessari umræðu eru margir sem hafa haft orð á því hvað kennarastarfið sé skemmtilegt og/eða gefandi. Það hefur lengi farið nokkuð fyrir brjóstið á mér þegar þessi orð eru notuð til þess að lýsa starfi kennara, því þau eru að mínu mati til marks um ákveðið virðingarleysi gagnvart kennurum. Ef starf lögfræðinga eða lækna væri til umræðu á ég erfitt með að ímynda mér að sú umræða sneri að því hversu skemmtilegt og gefandi það væri. Þegar fullyrt er að starf kennarans sé skemmtilegt og gefandi má líta svo á að það sé fyrst og fremst unnið í þágu kennarans sjálfs:

Kennarastarfið er svo skemmtilegt – fyrir kennarann.

Kennarastarfið er svo gefandi – fyrir kennarann.

Auglýsing

Málflutningur sem þessi er hvorki til þess fallinn að auka hróður stéttarinnar né gefur hann rétta mynd af raunverulegum ástæðum kennara fyrir starfsvali sínu. Sá sem ætlaði að leggja fyrir sig starf með það efst í huga að það ætti að vera skemmtilegt og gefandi myndi væntanlega velja sér eitthvað annað en þá háskólamenntuðu starfsstétt sem glímir við hvað mestan kvíða, andlegt álag og vefjagigt. Ástæðan fyrir því að fólk leggur fyrir sig starf kennarans ristir dýpra en svo. Kennarastarfið er ekki bara „skemmtilegt og gefandi“, heldur svo miklu, miklu meira en það.

Hvað er kennarastarfið?

Starf kennarans er að undirbúa komandi kynslóðir fyrir framtíðina. Menntun er ein af grunnstoðum samfélagsins og gegnir lykilhlutverki í framþróun þess. Í því felst að tileinka nemendum skapandi og gagnrýna hugsun og kenna þeim að takast á við ófyrirsjáanlegar áskoranir framtíðarinnar á skapandi hátt. Á tímum veldisvaxtar í tækniframförum og yfirvofandi breytinga á loftslagi jarðar vegna hnattrænnar hlýnunar er samfélag okkar að taka hraðari breytingum en nokkru sinni fyrr. Það er erfitt að spá fyrir um hvaða áskoranir munu blasa við ungu fólki í dag þegar fram líða stundir. Þannig má færa rök fyrir því að kennarastarfið hafi sjaldan verið mikilvægara fyrir framtíðina en einmitt nú.

Starf kennarans er hlekkur í að viðhalda öflugu lýðræði í samfélaginu. Einn megintilgangur menntunar er að undirbúa einstaklinga til að verða virkir þátttakendur í lýðræðislegu samfélagi. Það felur í sér að rækta hjá nemendum lýðræðisleg gildi s.s. samábyrgð, samvinnu, samræðu, samkennd, gagnrýna hugsun og virkni í lýðræðislegu þjóðfélagi. Á tímum þar sem m.a. uppgangur þjóðernispopúlisma og dreifing falsfrétta ógnar lýðræðinu víðs vegar um heiminn má færa rök fyrir því að kennarastarfið hafi sjaldan verið mikilvægara lýðræðinu en einmitt nú.

Starf kennarans er krefjandi sérfræðingsstarf sem þarfnast sérfræðiþekkingar til þess að koma til móts við ólíkar þarfir fólks. Í því felst að koma til móts við einstaklingsbundnar þarfir nemenda og stuðla að alhliða þroska þeirra allra. Kennarinn þarf að hafa sérþekkingu á námi og kennslu til að geta skipulagt athafnir og verkefni sem efla hæfni nemenda og hvetja þá til frekari þekkingaröflunar. Samhliða því þarf að huga að ólíkum þörfum hvers einstaklings sem allir hafa ólíkan bakgrunn, þarfir og færni. Með tilkomu skóla án aðgreiningar og síauknum fjölbreytileika og fjölmenningu í nútíma samfélagi hefur þörf fyrir því að koma til móts við einstaklingsþarfir nemenda aukist til muna. Þannig má færa rök fyrir því að sérfræðiþekking kennara á námi og kennslu hafi sjaldan verið mikilvægari en einmitt nú.

Þetta er aðeins brot af því sem kennarastarfið snýst um enda ekki ætlunin að setja fram tæmandi lista yfir eðli þess. Orð eins og „skemmtilegt og gefandi“ gefa aftur á móti ekki rétta mynd af starfinu. Það er því nauðsynlegt í allri umræðu um kennarastarfið að benda á raunverulegt eðli þess og þá virðingu sem starfið á skilið.

Kennarastarfið er mikilvægt – fyrir framtíðina.

Kennarastarfið er mikilvægt – fyrir lýðræðið.

Kennarastarfið er mikilvægt – fyrir fjölbreytileikann.

Kennarastarfið er fyrst og fremst mikilvægt.

Höfundur er grunnskólakennari.

Styrkir þú Kjarnann?

Kjarninn reiðir sig á framlög lesenda. Með því að styrkja Kjarnann mánaðarlega tekur þú þátt í að halda úti öflugum fjölmiðli.

Kjarninn hefur verið til taks fyrir kröfuharða lesendur í sjö ár og býður almenningi upp á vandaða umfjöllun þar sem áhersla er á gæði og dýpt.  

Ef þú ert nú þegar styrkjandi leyfum við okkur að benda á að hægt er að óska eftir að hækka styrkinn með því að senda póst á takk@kjarninn.is


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Sema Erla telur að dómsmálaráðherra og staðgengill Útlendingastofnunar ættu að segja starfi sínu lausu.
„Ómannúðlegar, kaldrifjaðar og forkastanlegar“ aðgerðir ÚTL
Formaður Solaris segir að aðgerðir Útlendingastofnunar séu okkur sem samfélagi til háborinnar skammar – að æðstu stjórnendur útlendingamála gerist sekir um ólöglegar aðgerðir gegn fólki á flótta.
Kjarninn 22. júní 2021
Þorsteinn Már Baldvinsson, forstjóri Samherja, ásamt samstarfsaðilum frá Namibíu er þeir komu í heimsókn til Íslands.
Samherji „hafnar alfarið ásökunum um mútugreiðslur“
Starfshættir Samherja í Namibíu, sem voru að frumkvæði og undir stjórn Jóhannesar Stefánssonar, voru látnir viðgangast allt of lengi og hefði átt að stöðva fyrr. Þetta kemur fram í „yfirlýsingu og afsökun“ frá Samherja.
Kjarninn 22. júní 2021
Afsökunarbeiðnin sem birtist í Fréttablaðinu og Morgunblaðinu í morgun. Undir hana skrifar Þorsteinn Már Baldvinsson, forstjóri Samherja.
Samherji biðst afsökunar á starfseminni í Namibíu: „Við gerðum mistök“
Forstjóri Samherja skrifar undir afsökunarbeiðni sem birtist í á heilsíðu í tveimur dagblöðum í dag. Þar segir að „ámælisverðir viðskiptahættir“ hafi fengið að viðgangast í starfsemi útgerðar Samherja í Namibíu.
Kjarninn 22. júní 2021
Neyðarástandi vegna faraldurs kórónuveiru var aflétt í Tókýó í gær.
Allt að tíu þúsund áhorfendur á hverjum keppnisstað Ólympíuleikanna
Ákvörðun hefur verið tekin um að leyfa áhorfendum að horfa á keppnisgreinar Ólympíuleikanna á keppnisstað en Japönum einum mun verða hleypt á áhorfendapallana. Ólympíuleikarnir í Tókýó hefjast þann 23. júlí.
Kjarninn 21. júní 2021
Gunnar Hólmsteinn Ársælsson
Aðförin að lýðræðinu
Kjarninn 21. júní 2021
Guðrún Johnsen hagfræðingur og lektor við Viðskiptaháskólann í Kaupmannahöfn.
Segir dálkahöfundinn Tý í Viðskiptablaðinu hafa haft sig á heilanum í meira en áratug
Guðrún Johnsen hagfræðingur segir allt sem hún hafi sagt í viðtali við RÚV um sölu á Íslandsbanka í byrjun árs hafa gengið eftir. Afslátturinn sem hafi verið gefinn á raunvirði bankans sé 20-50 prósent.
Kjarninn 21. júní 2021
Tæpum helmingi íslenskra blaðamanna verið ógnað eða hótað á síðustu fimm árum
Samkvæmt frumniðurstöðum úr nýrri rannsókn um þær ógnir sem steðja að blaðamönnum kemur fram að helmingur blaðamanna hafi ekki orðið fyrir hótunum á síðustu fimm árum. Töluvert um að siðferði blaðamanna sé dregið í efa.
Kjarninn 21. júní 2021
Viðar Halldórsson
Má ekki bara sleppa þessu? Um verðlaunaafhendingar á skólaútskriftum
Kjarninn 21. júní 2021
Meira úr sama flokkiAðsendar greinar