Svo miklu, miklu meira

Hákon Sæberg fjallar um mikilvægi kennarastarfsins en hann segir nauðsynlegt í allri umræðu um starfið að benda á raunverulegt eðli þess og þá virðingu sem það eigi skilið.

Auglýsing

Á síð­ast­liðnum árum hefur tölu­vert verið fjallað um kenn­ara­skort sem blasir við í leik- og grunn­skólum lands­ins. Í kjöl­farið hefur skap­ast nokkur umræða um kenn­ara­starfið sjálft; virð­ingu stétt­ar­innar og hvernig hvetja megi fólk til þess að fara í kenn­ara­nám.

Í þess­ari umræðu eru margir sem hafa haft orð á því hvað kenn­ara­starfið sé skemmti­legt og/eða gef­andi. Það hefur lengi farið nokkuð fyrir brjóstið á mér þegar þessi orð eru notuð til þess að lýsa starfi kenn­ara, því þau eru að mínu mati til marks um ákveðið virð­ing­ar­leysi gagn­vart kenn­ur­um. Ef starf lög­fræð­inga eða lækna væri til umræðu á ég erfitt með að ímynda mér að sú umræða sneri að því hversu skemmti­legt og gef­andi það væri. Þegar full­yrt er að starf kenn­ar­ans sé skemmti­legt og gef­andi má líta svo á að það sé fyrst og fremst unnið í þágu kenn­ar­ans sjálfs:

Kenn­ara­starfið er svo skemmti­legt – fyrir kennar­ann.

Kenn­ara­starfið er svo gef­andi – fyrir kennar­ann.

Auglýsing

Mál­flutn­ingur sem þessi er hvorki til þess fall­inn að auka hróður stétt­ar­innar né gefur hann rétta mynd af raun­veru­legum ástæðum kenn­ara fyrir starfs­vali sínu. Sá sem ætl­aði að leggja fyrir sig starf með það efst í huga að það ætti að vera skemmti­legt og gef­andi myndi vænt­an­lega velja sér eitt­hvað annað en þá háskóla­mennt­uðu starfs­stétt sem glímir við hvað mestan kvíða, and­legt álag og vefja­gigt. Ástæðan fyrir því að fólk leggur fyrir sig starf kenn­ar­ans ristir dýpra en svo. Kenn­ara­starfið er ekki bara „skemmti­legt og gef­and­i“, heldur svo miklu, miklu meira en það.

Hvað er kenn­ara­starf­ið?

Starf kenn­ar­ans er að und­ir­búa kom­andi kyn­slóðir fyrir fram­tíð­ina. Menntun er ein af grunn­stoðum sam­fé­lags­ins og gegnir lyk­il­hlut­verki í fram­þróun þess. Í því felst að til­einka nem­endum skap­andi og gagn­rýna hugsun og kenna þeim að takast á við ófyr­ir­sjá­an­legar áskor­anir fram­tíð­ar­innar á skap­andi hátt. Á tímum veld­is­vaxtar í tækni­fram­förum og yfir­vof­andi breyt­inga á lofts­lagi jarðar vegna hnatt­rænnar hlýn­unar er sam­fé­lag okkar að taka hrað­ari breyt­ingum en nokkru sinni fyrr. Það er erfitt að spá fyrir um hvaða áskor­anir munu blasa við ungu fólki í dag þegar fram líða stund­ir. Þannig má færa rök fyrir því að kenn­ara­starfið hafi sjaldan verið mik­il­væg­ara fyrir fram­tíð­ina en einmitt nú.

Starf kenn­ar­ans er hlekkur í að við­halda öfl­ugu lýð­ræði í sam­fé­lag­inu. Einn meg­in­til­gangur mennt­unar er að und­ir­búa ein­stak­linga til að verða virkir þátt­tak­endur í lýð­ræð­is­legu sam­fé­lagi. Það felur í sér að rækta hjá nem­endum lýð­ræð­is­leg gildi s.s. sam­á­byrgð, sam­vinnu, sam­ræðu, sam­kennd, gagn­rýna hugsun og virkni í lýð­ræð­is­legu þjóð­fé­lagi. Á tímum þar sem m.a. upp­gangur þjóð­ern­ispopúl­isma og dreif­ing fals­frétta ógnar lýð­ræð­inu víðs vegar um heim­inn má færa rök fyrir því að kenn­ara­starfið hafi sjaldan verið mik­il­væg­ara lýð­ræð­inu en einmitt nú.

Starf kenn­ar­ans er krefj­andi sér­fræð­ings­starf sem þarfn­ast sér­fræði­þekk­ingar til þess að koma til móts við ólíkar þarfir fólks. Í því felst að koma til móts við ein­stak­lings­bundnar þarfir nem­enda og stuðla að alhliða þroska þeirra allra. Kenn­ar­inn þarf að hafa sér­þekk­ingu á námi og kennslu til að geta skipu­lagt athafnir og verk­efni sem efla hæfni nem­enda og hvetja þá til frek­ari þekk­ingaröfl­un­ar. Sam­hliða því þarf að huga að ólíkum þörfum hvers ein­stak­lings sem allir hafa ólíkan bak­grunn, þarfir og færni. Með til­komu skóla án aðgrein­ingar og síauknum fjöl­breyti­leika og fjöl­menn­ingu í nútíma sam­fé­lagi hefur þörf fyrir því að koma til móts við ein­stak­lings­þarfir nem­enda auk­ist til muna. Þannig má færa rök fyrir því að sér­fræði­þekk­ing kenn­ara á námi og kennslu hafi sjaldan verið mik­il­væg­ari en einmitt nú.

Þetta er aðeins brot af því sem kenn­ara­starfið snýst um enda ekki ætl­unin að setja fram tæm­andi lista yfir eðli þess. Orð eins og „skemmti­legt og gef­andi“ gefa aftur á móti ekki rétta mynd af starf­inu. Það er því nauð­syn­legt í allri umræðu um kenn­ara­starfið að benda á raun­veru­legt eðli þess og þá virð­ingu sem starfið á skil­ið.

Kenn­ara­starfið er mik­il­vægt – fyrir fram­tíð­ina.

Kenn­ara­starfið er mik­il­vægt – fyrir lýð­ræðið.

Kenn­ara­starfið er mik­il­vægt – fyrir fjöl­breyti­leik­ann.

Kenn­ara­starfið er fyrst og fremst mik­il­vægt.

Höf­undur er grunn­skóla­kenn­ari.

Ert þú í Kjarnasamfélaginu?

Kjarninn er opinn vefur en líflínan okkar eru frjáls framlög frá lesendum, Kjarnasamfélagið. Sú stoð undir reksturinn er okkur afar mikilvæg.

Með því að skrá þig í Kjarnasamfélagið gerir þú okkur kleift að halda áfram að vinna í þágu almennings og birta vandaðar fréttaskýringar, djúpar greiningar á efnahagsmálum og annað fréttatengt gæðaefni. 

Kjarninn hefur verið til taks fyrir kröfuharða lesendur undanfarin sjö ár og við ætlum okkur að standa vaktina áfram. 

Fyrir þá sem nú þegar eru stoltir styrkjendur Kjarnans þá leyfum við okkur að benda á að hægt er að óska eftir að hækka mánaðarlega framlagið með því að senda póst á takk@kjarninn.is


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Telur stjórnvöld vinna gegn eigin markmiðum með hagræðingarkröfu á Hafró
Forstjóri Hafrannsóknastofnunar segir að stjórnvöld gangi gegn eigin markmiðum um eflingu haf- og umhverfisrannsókna með því að gera sífellda hagræðingarkröfu á Hafró. Hann segir stofnunina sinna hættulega litlum grunnrannsóknum.
Kjarninn 5. júní 2020
Inga Sæland
Segir sama gamla spillingarkerfið blómstra sem aldrei fyrr
„Hvenær hættir maður að verða hissa á sérhagsmunagæslunni í pólitík?“ spyr formaður Flokks fólksins.
Kjarninn 5. júní 2020
Leirdalur með Leirdalsvatni og Leirdalsá falla í Geitdalsá. Í Leirdal hugsar Arctic Hydro sér upphafslón Geitdalsárrvirkjunar.
„Nýtt virkjanaáhlaup“ á hálendi Austurlands verði stöðvað
Stjórnvöld þurfa að koma í veg fyrir að hálendi Austurlands verði raskað frekar og standa við fyrirheit sem gefin voru um að þar yrði ekki virkjað meira. Þetta kemur fram í tillögu að ályktun sem lögð verður fyrir aðalfund Landverndar á morgun.
Kjarninn 5. júní 2020
Lilja D. Alfreðsdóttir, mennta- og menningarmálaráðherra.
Ráðherra metur næstu skref með lögmönnum
Mennta- og menningarmálaráðherra fer nú yfir úrskurð kærunefndar jafnréttismála með lögmönnum. Hún segir að ekki hafi skipt máli að Páll Magnússon væri framsóknarmaður.
Kjarninn 5. júní 2020
Komufarþegar munu þurfa að greiða sjálfir fyrir sýnatöku frá 1. júlí.
Komufarþegar greiða 15 þúsund fyrir sýnatöku
Sýnataka á landmærum Íslands verður gjaldfrjáls fyrstu tvær vikurnar en frá 1. júlí munu komufarþegar þurfa að greiða 15 þúsund krónur fyrir rannsóknina.
Kjarninn 5. júní 2020
Óvenjulegur sjómannadagur framundan
Vegna COVID-19 faraldursins verður sjómannadagurinn í ár ólíkur því sem Íslendingar eiga að venjast. Þó verður lágmarksdagskrá víða um land með heiðrunum aldinna sjómanna, minningarathöfnum og veittar verða viðurkenningar fyrir björgunarafrek.
Kjarninn 5. júní 2020
Jane Goodall fór á þrítugsaldri inn í skóga Tansaníu og dvaldi þar lengi í hópi simpansa. Rannsóknir hennar gjörbreyttu þekkingu manna á öðrum dýrategundum.
Mannkynið er „búið að vera“ ef það skiptir ekki um kúrs í kjölfar COVID
„Við erum komin að tímamótum í sambandi okkar við náttúruna,“ segir Jane Goodall sem barist hefur verið náttúruvernd í sex áratugi. Hún segir að nú hafi opnast lítill gluggi til að gera róttækar breytingar svo koma megi í veg fyrir frekari hörmungar.
Kjarninn 5. júní 2020
Lilja D. Alfreðsdóttir og Björn Leví Gunnarsson
„Það eru nákvæmlega svona mál sem halda aftur af Íslandi“
Þingmaður Pírata gagnrýnir ákvarðanir mennta- og menningarmálaráðherra. „Svona mál leiða til lélegri niðurstaðna í öllu sem gerist í framhaldinu af því að hæfasta fólkið er ekki að taka ákvarðanirnar.“
Kjarninn 5. júní 2020
Meira úr sama flokkiAðsendar greinar