Þriðji orkupakkinn og sæstrengir

Bjarni Már Magnússon skrifar um þriðja orkupakkann, sæstrengi og landhelgi Íslands.

Auglýsing

Skúli Magn­ús­son hér­aðs­dóm­ari og dós­ent við laga­deild HÍ rit­aði á dög­unum upp­lýs­indi grein á þessum vett­vangi sem nefn­ist „Eng­inn orku­pakki, eng­inn sæstreng­ur?“ Í grein­inni hrekur Skúli þær hug­myndir að með sam­þykkt ­þriðja orku­pakk­ans skap­ist skylda til að heim­ila lagn­ingu sæstrengs til­ Ís­lands. Und­ir­rit­aður vill taka undir með Skúla og benda á nokkur atriði til­ við­bótar sem styrkja rök­semdir hans.

Alþjóð­leg­t ­reglu­verk fyrir sæstrengi

Í sam­ræmi við tækni­þróun á 19. öld ­skap­að­ist þörf til að setja reglur um sæstrengi utan lög­sögu ríkja. Alþjóð­leg­t ­reglu­verk fyrir sæstrengi var fyrst komið á með alþjóð­legum samn­ingi árið 1884 ­sem nefndur var á íslensku „Samn­ing­ur um vernd á hrað­frétta­­þráð­um er lagð­ir eru neð­ansæv­­ar“ (e. Con­vention on the Prot­ect­­ion of Submar­ine Cables). Danir gerð­ust aðilar að samn­ingnum og þar með varð Ísland bundið af hon­um.

Auglýsing
Við gerð haf­rétt­ar­samn­ings Sam­ein­uð­u ­þjóð­anna frá 1982 var stuðst við samn­ing­inn frá 1884. Í haf­rétt­ar­samn­ingn­um kemur fram að öllum ríkjum sé heim­ilt að leggja neð­an­sjáv­ar­strengi og -leiðsl­ur á land­grunnið og á úthaf­inu í sam­ræmi við nán­ast til­greind skil­yrði. Það rík­ir því tölu­vert frelsi varð­andi lagn­ingu neð­an­sjáv­ar­leiðslna og strengja. Það eru ­yf­ir­leitt einka­að­ilar sem not­færa sér þessi rétt­indi aðild­ar­ríkja haf­rétt­ar­samn­ings­ins. Of langt mál er að fara út í þá sálma hér.

Í þessu sam­hengi verður að hafa í huga að hið lög­fræði­lega land­grunns­heiti er annað en hið nátt­úru­vís­inda­lega. Þetta veldur tals­verðum rugl­ingi. Land­grunns­hug­takið í skiln­ingi þjóða­réttar hefst utan­ land­helgi ríkja, þ.e. oft­ast 12 sjó­mílum frá svoköll­uðum grunn­lín­um. Frelsið að því varðar lagn­ingu neð­an­sjáv­ar­leiðslna og strengja á land­grunn­inu tekur ekki til land­helg­inn­ar.

Land­helgi - full­veldi

Í 4. mgr. 79. gr. haf­rétt­ar­samn­ings­ins kemur bein­línis fram að ekk­ert, í þeim hluta samn­ings­ins sem fjallar um land­grunn­ið, hafi áhrif á rétt strand­rík­is­ins til að setja skil­yrði vegna ­strengja eða leiðslna, sem ná inn í land eða land­helgi þess. Full­veld­i ­strand­ríkja í land­helg­inni er nær algjört. Er þetta í sam­ræmi við samn­ing­inn frá 1884 en sá samn­ingur gilti ein­vörð­ungu utan land­helgi aðild­ar­ríkja hans.

Mynd: aðsend

Öll aðild­ar­ríki EES-­samn­ings­ins (sem og ESB sjálft) eru aðilar að haf­rétt­ar­samn­ingi Sam­ein­uðu þjóð­anna. Í haf­rétt­ar­samn­ingnum er tekið fram að almennt skuli ákvæði ann­arra samn­inga, sem að­ild­ar­ríki haf­rétt­ar­samn­ings­ins eiga aðild að, að vera í sam­ræmi við haf­rétt­ar­samn­ing­inn.

Eng­in ­sæ­strengja­skylda

Það er ekk­ert í reglum EES-­­samn­ings­ins eða sam­­bæri­­legum regl­u­m ES­B-réttar sem felur í sér skyldu aðild­­ar­­ríkj­anna til að heim­ila lagn­ing­u ­sæ­strengs eins og Skúli Magn­ús­son lýsir vel í grein sinni. Slík skylda fær heldur ekki stoð í helsta samn­ingi þjóða­réttar um haf­ið, haf­rétt­ar­samn­ing­i ­Sam­ein­uðu þjóð­anna, og á sér enga stoð í því alþjóð­lega reglu­verki sem ver­ið hefur við lýði síðan 1884 um sæstrengi. Réttur Íslands til að setja skil­yrð­i ­vegna sæstrengja sem ná inn á íslenskt land­svæði eða land­helgi Íslands stend­ur ó­hagg­aður hvað sem þriðja orku­pakk­anum líð­ur.

Höf­undur er pró­fessor við laga­deild HR.

Ert þú í Kjarnasamfélaginu?

Kjarninn er opinn vefur en líflínan okkar eru frjáls framlög frá lesendum, Kjarnasamfélagið. Sú stoð undir reksturinn er okkur afar mikilvæg.

Með því að skrá þig í Kjarnasamfélagið gerir þú okkur kleift að halda áfram að vinna í þágu almennings og birta vandaðar fréttaskýringar, djúpar greiningar á efnahagsmálum og annað fréttatengt gæðaefni. 

Kjarninn hefur verið til taks fyrir kröfuharða lesendur undanfarin sjö ár og við ætlum okkur að standa vaktina áfram. 

Fyrir þá sem nú þegar eru stoltir styrkjendur Kjarnans þá leyfum við okkur að benda á að hægt er að óska eftir að hækka mánaðarlega framlagið með því að senda póst á takk@kjarninn.is


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Félagsmiðlarnir Facebook og Twitter lágu undir ámæli í vikunni sem leið fyrir að hefta dreifingu fréttar frá New York Post.
Hliðverðirnir sýna klærnar
Vafasöm frétt í New York Post um Biden-feðgana Joe og Hunter og viðbrögð Facebook og Twitter við henni hafa vakið upp umræðu um ægivald félagsmiðlanna yfir þeim upplýsingum sem almenningur hefur fyrir augum á internetinu.
Kjarninn 20. október 2020
Icelandair ætlar að fljúga til 32 áfangastaða
Flugfélagið gerir ráð fyrir 25 til 30 prósentum færri sætum næsta sumar miðað við í fyrra, en stefnir þó á að fljúga til 22 borga í Evrópu og tíu í Norður-Ameríku.
Kjarninn 20. október 2020
Guðrún Þórðardóttir
Hvers vegna kostar 5.000 krónur að lesa vísindagrein?
Kjarninn 20. október 2020
Þórarinn Eyfjörð
Nýsköpunarmiðstöð Íslands – framúrskarandi stofnun
Kjarninn 20. október 2020
Skjálftinn varð um fimm kílómetra vestur af Seltúni.
Skjálftinn: Engar tilkynningar um meiðsli á fólki eða tjón á mannvirkjum
Óvissustig almannavarna hefur verið í gildi á Reykjanesi vegna landriss á svæðinu frá því í janúar.
Kjarninn 20. október 2020
Forsætisráðherra var brugðið, sem eðlilegt er.
Forsætisráðherra í beinni: „Guð minn góður, það er jarðskjálfti“
Katrín Jakobsdóttir forsætisráðherra var í beinni útsendingu á YouTube-rás bandaríska blaðsins Washington Post að ræða kórónuveirufaraldurinn þegar jarðskjálfti af stærðinni 5,6 reið yfir kl. 13:43 í dag.
Kjarninn 20. október 2020
Stór jarðskjálfti vestur af Krýsuvík
Jarðskjálfti, 5,6 að stærð samkvæmt Veðurstofu Íslands, fannst vel á höfuðborgarsvæðinu kl. 13:43 í dag. Upptök skjálftans voru vestur af Krýsuvík á Reykjanesi. Allt skalf og nötraði á Alþingi.
Kjarninn 20. október 2020
Stjórnmálamenn ræddu um sóttvarnaráðstafanir á þingi í gær.
„Sóttvarnareglur ríkisins eru þunglamalegar og dýrar“
Sjálfstæðisflokkurinn deilir þeim orðum Sigríðar Á. Andersen að opinberar sóttvarnareglur séu „þunglamalegar og dýrar“ á meðan að einstaklingsbundnar sóttvarnir séu áhrifaríkar. Líftölfræðingur segir einstaklingsbundnar aðgerðir ekki duga einar og sér.
Kjarninn 20. október 2020
Meira úr sama flokkiAðsendar greinar