Þriðji orkupakkinn og sæstrengir

Bjarni Már Magnússon skrifar um þriðja orkupakkann, sæstrengi og landhelgi Íslands.

Auglýsing

Skúli Magn­ús­son hér­aðs­dóm­ari og dós­ent við laga­deild HÍ rit­aði á dög­unum upp­lýs­indi grein á þessum vett­vangi sem nefn­ist „Eng­inn orku­pakki, eng­inn sæstreng­ur?“ Í grein­inni hrekur Skúli þær hug­myndir að með sam­þykkt ­þriðja orku­pakk­ans skap­ist skylda til að heim­ila lagn­ingu sæstrengs til­ Ís­lands. Und­ir­rit­aður vill taka undir með Skúla og benda á nokkur atriði til­ við­bótar sem styrkja rök­semdir hans.

Alþjóð­leg­t ­reglu­verk fyrir sæstrengi

Í sam­ræmi við tækni­þróun á 19. öld ­skap­að­ist þörf til að setja reglur um sæstrengi utan lög­sögu ríkja. Alþjóð­leg­t ­reglu­verk fyrir sæstrengi var fyrst komið á með alþjóð­legum samn­ingi árið 1884 ­sem nefndur var á íslensku „Samn­ing­ur um vernd á hrað­frétta­­þráð­um er lagð­ir eru neð­ansæv­­ar“ (e. Con­vention on the Prot­ect­­ion of Submar­ine Cables). Danir gerð­ust aðilar að samn­ingnum og þar með varð Ísland bundið af hon­um.

Auglýsing
Við gerð haf­rétt­ar­samn­ings Sam­ein­uð­u ­þjóð­anna frá 1982 var stuðst við samn­ing­inn frá 1884. Í haf­rétt­ar­samn­ingn­um kemur fram að öllum ríkjum sé heim­ilt að leggja neð­an­sjáv­ar­strengi og -leiðsl­ur á land­grunnið og á úthaf­inu í sam­ræmi við nán­ast til­greind skil­yrði. Það rík­ir því tölu­vert frelsi varð­andi lagn­ingu neð­an­sjáv­ar­leiðslna og strengja. Það eru ­yf­ir­leitt einka­að­ilar sem not­færa sér þessi rétt­indi aðild­ar­ríkja haf­rétt­ar­samn­ings­ins. Of langt mál er að fara út í þá sálma hér.

Í þessu sam­hengi verður að hafa í huga að hið lög­fræði­lega land­grunns­heiti er annað en hið nátt­úru­vís­inda­lega. Þetta veldur tals­verðum rugl­ingi. Land­grunns­hug­takið í skiln­ingi þjóða­réttar hefst utan­ land­helgi ríkja, þ.e. oft­ast 12 sjó­mílum frá svoköll­uðum grunn­lín­um. Frelsið að því varðar lagn­ingu neð­an­sjáv­ar­leiðslna og strengja á land­grunn­inu tekur ekki til land­helg­inn­ar.

Land­helgi - full­veldi

Í 4. mgr. 79. gr. haf­rétt­ar­samn­ings­ins kemur bein­línis fram að ekk­ert, í þeim hluta samn­ings­ins sem fjallar um land­grunn­ið, hafi áhrif á rétt strand­rík­is­ins til að setja skil­yrði vegna ­strengja eða leiðslna, sem ná inn í land eða land­helgi þess. Full­veld­i ­strand­ríkja í land­helg­inni er nær algjört. Er þetta í sam­ræmi við samn­ing­inn frá 1884 en sá samn­ingur gilti ein­vörð­ungu utan land­helgi aðild­ar­ríkja hans.

Mynd: aðsend

Öll aðild­ar­ríki EES-­samn­ings­ins (sem og ESB sjálft) eru aðilar að haf­rétt­ar­samn­ingi Sam­ein­uðu þjóð­anna. Í haf­rétt­ar­samn­ingnum er tekið fram að almennt skuli ákvæði ann­arra samn­inga, sem að­ild­ar­ríki haf­rétt­ar­samn­ings­ins eiga aðild að, að vera í sam­ræmi við haf­rétt­ar­samn­ing­inn.

Eng­in ­sæ­strengja­skylda

Það er ekk­ert í reglum EES-­­samn­ings­ins eða sam­­bæri­­legum regl­u­m ES­B-réttar sem felur í sér skyldu aðild­­ar­­ríkj­anna til að heim­ila lagn­ing­u ­sæ­strengs eins og Skúli Magn­ús­son lýsir vel í grein sinni. Slík skylda fær heldur ekki stoð í helsta samn­ingi þjóða­réttar um haf­ið, haf­rétt­ar­samn­ing­i ­Sam­ein­uðu þjóð­anna, og á sér enga stoð í því alþjóð­lega reglu­verki sem ver­ið hefur við lýði síðan 1884 um sæstrengi. Réttur Íslands til að setja skil­yrð­i ­vegna sæstrengja sem ná inn á íslenskt land­svæði eða land­helgi Íslands stend­ur ó­hagg­aður hvað sem þriðja orku­pakk­anum líð­ur.

Höf­undur er pró­fessor við laga­deild HR.

Styrkir þú Kjarnann?

Kjarninn reiðir sig á framlög lesenda. Með því að styrkja Kjarnann mánaðarlega tekur þú þátt í að halda úti öflugum fjölmiðli.

Kjarninn hefur verið til taks fyrir kröfuharða lesendur í sjö ár og býður almenningi upp á vandaða umfjöllun þar sem áhersla er á gæði og dýpt.  

Ef þú ert nú þegar styrkjandi leyfum við okkur að benda á að hægt er að óska eftir að hækka styrkinn með því að senda póst á takk@kjarninn.is


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Kröfum gegn starfsmannaleigunni Menn í vinnu og Eldum rétt vísað frá dómi
Kröfum fjögurra erlendra starfsmanna gagnvart starfsmannaleigunni Menn í vinnu og notendafyrirtækinu Eldum rétt um vangreidd laun og miskabætur var vísað frá í Héraðsdómi Reykjavíkur í dag. Stjórnendur starfsmannaleigunnar fá greiddan málskostnað.
Kjarninn 24. febrúar 2021
Finnur Torfi Stefánsson
Vinstri Græn Samfylking
Kjarninn 24. febrúar 2021
Magnús Guðmundsson
Vatnajökulsþjóðgarður á góðri leið
Kjarninn 24. febrúar 2021
Grjóthrun hefur orðið á Reykjanesskaga og varað er við frekara hruni. Myndina tók áhöfn Landhelgisgæslunnar í eftirlitsflugi í morgun.
Hættustigi lýst yfir: Grjót hrunið úr fjöllum og hvítir gufustrókar sést
Lýst hefur verið yfir hættustigi almannavarna á Reykjanesskaga og höfuðborgarsvæðinu vegna jarðskjálftahrinunnar sem hófst í morgun. Grjót hefur hrunið úr fjöllum á Reykjanesi og hvítir gufustrókar á jarðhitasvæðum sést á svæðinu.
Kjarninn 24. febrúar 2021
Finnst það „mikill dómgreindarbrestur“ hjá Áslaugu að hafa hringt í lögreglustjórann
Þingmaður Viðreisnar gagnrýnir dómsmálaráðherra fyrir að hringja í lögreglustjórann á höfuðborgarsvæðinu eftir að lögreglan upplýsti um að annar ráðherra, formaður flokks hennar, hefði verið í samkvæmi sem leyst var upp vegna gruns um sóttvarnarbrot.
Kjarninn 24. febrúar 2021
Jóhann Páll Jóhannsson
Frá atvinnukreppu til framsækinnar atvinnustefnu
Kjarninn 24. febrúar 2021
Kristín Jónsdóttir, hópstjóri náttúruvárvöktunar Veðurstofu Íslands.
„Við þurfum að undirbúa okkur fyrir að það verði stærri skjálftar“
Kristín Jónsdóttir hjá náttúruvárvöktun Veðurstofu Íslands segir að líkur séu á fleiri skjálftum og að við þurfum að vera við því búin að þeir verði stærri en þeir sem orðið hafa í morgun.
Kjarninn 24. febrúar 2021
Ármann Höskuldsson eldfjallafræðingur við Háskóla Íslands.
„Þetta eru mikil læti“
Eldfjallafræðingurinn Ármann Höskuldsson segir að jarðskjálftahrinan mikla á Reykjanesi í dag þurfi ekki að leiða til eldgoss en bendir á að svæðið sé þekkt eldgosasvæði „og það hlýtur að koma að því“ að það komi „eitthvað upp“.
Kjarninn 24. febrúar 2021
Meira úr sama flokkiAðsendar greinar