Allt nema morðin

Soffía Sigurðardóttir heldur áfram að fjalla um Guðmundar- og Geirfinnsmálið í aðsendri grein.

Auglýsing

Ákveð­inn sam­hljómur er í máli lög­mann­anna tveggja sem síð­ast hafa skrifað grein­ar­gerðir um Guð­mund­ar- og Geir­finns­mál og teng­ist óhugn­an­lega þeirri heitu kart­öflu sem end­ur­upp­töku­nefnd vildi heldur ekki snerta á: Fals­vitn­is­burð­irnir í G&G mál­in­u. Guð­mund­ar- og Geir­finns­málin eru þrjú. Eitt er hvarf Guð­mundar og annað er hvarf Geir­finns, en hvor­ugt það mál hefur nokk­urn­tíma verið upp­lýst. Hið þriðja er það fræg­asta og hefur tekið alla athygli af skort­inum á að upp­lýsa hin fyrri – það er Guð­mund­ar- og Geir­finns­mál­ið.

Í Guð­mund­ar- og Geir­finns­mál­inu (G&G) gerð­ist tvennt sem ég ætla að benda á hér. Annað er að hand­tekn­ir, grun­aðir og sak­felldir sam­þykktu allir á ein­hverjum tíma fjöl­margar verkn­að­ar­lýs­ingar sem sak­bentu aðra og hitt er að þeir sam­þykktu líka fjöl­margar verkn­að­ar­lýs­ingar sem sak­bentu þá sjálfa og játn­ingar á eigin sök.

Sýknuð af morðum en ekki af sak­ar­giftum

Í fyrsta kafla ákærunnar í G&G eru fjórir karl­menn ákærðir fyrir tvö morð og þar af tveir þeirra fyrir þau bæði og enn­fremur einn (AKS) fyrir að hindra að upp kom­ist í annarri morð­sök­inni. Í öðrum köflum ákærunnar eru nokkrir úr hópnum ákærðir fyrir ýmsar aðrar sakir sem ótengdar eru G&G og enn­fremur eru þeir sem ákærðir eru fyrir morðið á Geir­finni og ein kona (EB) í við­bót ákærð fyrir rangar sak­ar­giftir gegn fjórum mönnum sem lengi sátu í gæslu­varð­haldi vegna þess, oft köll­uðum Klúbb­mönnum (þótt aðeins tveir þeirra tengd­ust Klúbbn­um).

Auglýsing

End­ur­upp­töku­nefnd leggur til end­ur­upp­töku á I. kafla ákæranna, en ekki á neinum öðum köflum og þar með ekki á ákærum vegnan rangra sak­ar­gifta í G&G. Við dóm sinn í end­ur­upp­töku máls­ins kemst hæsti­réttur að þeirri nið­ur­stöðu að ekki sé hægt annað en að sýkna AKS líka af aðild sinni að því morð­máli sem áður dæmdir morð­ingjar eru nú sýkn­aðir af.

Eftir standa ennþá af G&G dóm­arnir yfir öllum þeim sem dæmdir voru fyrir rangar sak­ar­giftir gegn fjórum mönnum (Klúbb­mönn­um).

Sam­hengið í játn­ingum og öðrum frá­sögnum

Þegar hæsti­réttur sýknar dæmda loks­ins af morð­á­kærum í G&G er hann fáorður um for­sendur sín­ar, hann fellst bara á forms­at­riðin og sýknu­kröf­urn­ar. Slær hamr­inum í borð­ið: Púff! Vofa G&G er hins vegar ekki kveðin nið­ur. Af hverju urðu allar þessar sögur til í með­förum rétt­ar­kerf­is­ins? Af hverju allar þessar fölsku frá­sagn­ir, bæði af eigin verkn­aði og ann­arra? Af hverju er kom­inn hæsta­rétt­ar­dómur um sýknu á játn­ingum á eigin verkn­aði, en sekt stendur samt ennþá um ásak­an­irnar um verkn­aði ann­arra? Hver er mun­ur­inn á því hvernig þessar frá­sagnir urðu til?

Rétt­ar­kerfið ætlar að sleppa með það eitt að sýkna af morð­um, en sleppa því hvernig játn­ing­arn­ar, ásak­anir á aðra og fjöl­margar skraut­legar frá­sagnir urðu til í með­förum rétt­ar­kerf­is­ins. Hver var hlutur rétt­ar­kerf­is­ins í því hvernig G&G velt­ist og fór?

Þessa stöðu nota tveir lög­menn nýlega í skrif­legum grein­ar­gerðum sín­um. Annar er settur rík­is­lög­maður til að svara fyrir kröfur sýkn­aðra sak­born­inga um miska­bæt­ur, hinn er lög­maður sem skrifar for­sæt­is­ráð­herra til að mót­mæla því að greiddar verði miska­bætur fyrir mein­sær­is­dóm sem stendur enn­þá. Báðir vitna til þess að þeir sem óski eftir miska­bótum hafi komið sér sjálfir í þá stöðu sem þeir end­uðu í með því að ljúga upp enda­lausum sögum í allri með­ferð máls­ins, að ljúga bæði upp á sjálfa sig og aðra.

Það skiptir máli að taka á því hvernig hinar fölsku játn­ingar urðu til og það verður óhjá­kvæmi­lega ekki skilið frá því hvernig hinar fölsku ásak­anir urðu til.

Sam­særi um að bera af sér sak­leysi

Það er eðli­legt að menn sem bornir voru röngum sökum séu ekki sáttir við að mann­eskjan sem lék stórt hlut­verk í þeim sak­ar­giftum fái miska­bætur fyrir sinn hlut á meðan hún hefur ekki verið sýknuð af þeim röngu sak­ar­giftum sem hún var dæmd fyr­ir. Lög­maður þeirra lætur sér hins vegar ekki nægja að vísa í slíkar for­send­ur, heldur skrifar lang­loku þar sem hann rekur rangar sak­ar­giftir Erlu og lætur eins og þær komi nýjum sýknu­dómi hæsta­réttar í mál­inu ekk­ert við.

Í bréfi sínu rekur Val­týr Sig­urðs­son lög­maður (sá sami og stýrði upp­haf­legri rann­sókn á hvarfi Geir­finns) það hvernig Erla og félagar hennar fóru til Kefla­vík­ur, fóru í Hafn­ar­búð­ina, fóru í Slipp­inn – drápu ekki Geir­finn – fóru aftur til Reykja­víkur og héldu fund þar sem þau sam­mælt­ust um að ef þau yrðu ein­hvern­tíma hand­tekin fyrir að myrða Geir­finn þá ætl­uðu þau að kenna Klúbb­mönnum um og fóru svo og grófu líkið af Geir­finni. Hann lætur þess hins vegar ekki getið að atvika­lýs­ing á Kefla­vík­ur­för­inni er í veiga­miklum atriðum sam­hljóma frá­sögn manns sem áður spann upp sam­svar­andi sögu með tveimur Klúbb­mönnum í og gerð var lög­reglu­skýrsla um, þar sem atburða­rásinni var lýst en henni hafnað sem fyll­er­í­is­rausi. Sú saga var skráð nokkrum mán­uðum áður en Erla sagði sam­svar­andi sögu.

Með stöðu grun­aðs manns

Í einum af mörgum eft­ir­málum G&G var opin­ber rann­sókn á því hver bar sök á því að Magnús Leó­polds­son var dreg­inn inn í G&G. Í því máli átti m.a. að bera vitni nefndur Val­týr Sig­urðs­son lög­maður og fyrrum fógeta­full­trúi. Hann krafð­ist þess að fá stöðu grun­aðs manns í máls­með­ferð­inni og fékk það. Þar með þurfti hann ekki að bera vitni í rann­sókn sem hefði getað leitt til sak­fell­ingar hans sjálfs. Hann hefur því í raun ennþá stöðu grun­aðs manns um það hvernig sök var komið á Magnús Leó­polds­son.

Kanntu vel við Kjarnann?

Frjáls framlög lesenda eru mikilvægur þáttur í rekstri Kjarnans. Þau gera okkur kleift að halda áfram að taka þátt í umræðunni á vitrænan hátt og greina kjarnann frá hisminu fyrir lesendur. 

Kjarninn er fjölmiðill sem leggur sig fram við að upplýsa og skýra út það sem á sér stað í samfélaginu með áherslu á gæði og dýpt. 

Okkar tryggð er aðeins við lesendur. Við erum skuldbundin ykkur og værum þakklát ef þið vilduð vera með í að gera Kjarnann enn sterkari. 

Ef þú kannt vel við það efni sem þú lest á Kjarnanum viljum við hvetja þig til að styrkja okkur. Þinn styrkur er okkar styrkur.

Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
AGS segir hættumerkin hrannast upp í heimsbúskapnum
Alþjóðagjaldeyrissjóðurinn segir að nú séu hagvaxtarhorfur í heimsbúskapnum svipaðar og voru fyrir fjármálakreppuna 2007 til 2009.
Kjarninn 15. október 2019
Rauður dagur á markaði - Arion banki fellur enn í verði
Rauður dagur var í kauphöll Íslands í dag. Öll félögin lækkuðu nema eitt, Origo. Virði þess félags hækkaði um tæplega 2 prósent í dag, í viðskiptum upp á 677 þúsund.
Kjarninn 15. október 2019
Landsvirkjun hækkar raforkuverð um 2,5 prósent
Heildsöluverð á raforku hjá Landsvirkjun mun hækka um 2,5 prósent um næstu áramót.
Kjarninn 15. október 2019
Óverðtryggð lán aldrei verið eins stór hluti af heildarskuldum heimilanna
Óverðtryggð skuldsetning heimila hefur aldrei verið meiri hér á landi eða um 27 prósent af heildarskuldsetningu heimilanna. Verðtryggð skuldsetning er hins vegar oft eini raunhæfi valkosturinn fyrir lántakendur.
Kjarninn 15. október 2019
Kristbjörn Árnason
Almennt er staðhæft að íþróttir séu hollar fyrir börn og unglinga. En er það svo?
Leslistinn 15. október 2019
Ást og fótbolti
Auður Jónsdóttir rithöfundur gerðist íþróttafréttaritari og fór á landsleik með átta ára syni sínum og fótboltavinkonu. Henni fannst takturinn í HÚH-inu sem kyrjað var í stúkunni minna sig á stigvaxandi samfarir.
Kjarninn 15. október 2019
Kvikan
Kvikan
Ríkustu tíu prósentin, margföld mánaðarlaun hjá Kaupþingi og sókn Miðflokks
Kjarninn 15. október 2019
Magnús Harðarson skipaður nýr forstjóri Kauphallarinnar
Magnús Harðarsson tekur við af bróður sínum Páli sem forstjóri Nasdaq Iceland.
Kjarninn 15. október 2019
Meira úr sama flokkiAðsendar greinar