Neyðarástand: Lýðræðinu aflýst eða eina björgin?

Gunnhildur Fríða Hallgrímsdóttir og Eyþór Máni Steinarsson fjalla um gildi þess að lýsa yfir neyðarástandi í loftslagsmálum í aðsendri grein.

Gunnhildur Fríða Hallgrímsdóttir og Eyþór Máni Steinarsson
Gunnhildur Fríða Hallgrímsdóttir og Eyþór Máni Steinarsson
Auglýsing

Nýlega fóru for­svars­menn lofts­lags­verk­falls­ins á fund með full­trúum rík­is­stjórn­ar­innar þar sem lagðar voru fram tvær kröf­ur, að rík­is­stjórn lýsi yfir neyð­ar­á­standi með við­eig­andi aðgerðum og að rík­is­stjórn láti 3,5% af vergri lands­fram­leiðslu í lofts­lags­mál eins og milli­ríkja­nefnd Sam­ein­uðu Þjóð­ana, IPCC segir að þurfi til að takast á við lofts­lags­mál. 

Rík­is­stjórn skrif­aði ekki undir þessar kröfur okkar og voru það mikil von­brigði fyrir ungt fólk. Í kjöl­far þess­arar nið­ur­stöðu skrif­aði Gró Ein­ars­dótt­ir, doktor í umhverf­is- og félags­­sál­fræð­i, grein í Kjarn­ann þar sem hún seg­ist vera sam­mála 2,5% (ekki talan sem við nefnd­um) en mót­fallin yfir­lýs­ingu um neyð­ar­á­stand. Því verður hér farið yfir hvað neyð­ar­á­stand gæti gert og hvað það myndi þýða fyrir sam­fé­lag­ið.

Mark­miðið með yfir­lýs­ing­unni er að und­ir­strika hversu aðkallandi lofts­lags­váin er. En til þess að sjá hvað neyð­ar­á­stand þýðir þarf ekki að leita lengra en í grein­ar­gerð for­svars­manna lofts­lags­verk­falls­ins þar sem það er skil­greint. Neyð­ar­á­standið er ekki leið fyrir Alþingi til þess að taka upp á ólýð­ræð­is­legum hlutum eins og höf­undur nefnir í grein sinni þar sem hún ótt­ast það að „lög­reglan fari að hand­taka þá sem nota jarð­efna­elds­neyt­i.”

Auglýsing

Neyð­ar­á­standið eru tveir hlut­ir, bæði við­ur­kenn­ing á alvar­leika vanda­máls­ins og til­lögur að aðgerðum sem yrði gripið til strax. Í til­lögu for­svars­manna lofts­lags­verk­falls­ins er meðal ann­ars vísað í los­un­ar­tak­mörk á fyr­ir­tæki, tak­mörkun á inn­flutn­ing jarða­efna­elds­neyti, bann á olíu­leit, bann á fjár­fest­ingum í olíu­tengdum verk­efnum og við­skipta­þving­anir á meng­andi ríki. Aðgerð­irnar sem þessar virð­ast kannski rót­tækar, en þær eru fremur lít­il­fjör­legar í sam­an­burði við þær aðgerðir sem við munum þurfa að ráð­ast í, ef ekki verður gripið í taumana núna.

Mynd­lík­ing af brenn­andi húsi er oft notuð til þess að lýsa lofts­lags­vánni, en það er ekki að ástæðu­lausu, því að húsið okkar er vissu­lega að brenna. En vegna þess að við breyt­ing­arnar eru ekki af jafn aug­ljósum toga og bók­staf­legt brenn­andi hús er auð­velt að hundsa vand­ann þar til það er um sein­an. Ef jörðin okk­ar, húsið okk­ar, væri bók­staf­lega að brenna væri ekk­ert sjálf­sagð­ara en að lýsa yfir neyð­ar­á­standi. Við þurfum leið til þess að taka þetta hug­læga, óáþreif­an­lega vanda­mál sem virð­ist eins og hægt lest­ar­slys fyrir augum okkar og færa aðgerðir gegn því í eitt­hvað taf­ar­laust, eitt­hvað sem við getum strax séð og mælt árangur af. Eitt­hvað sem gerir öllum ljóst hver staðan er. Til þess er neyð­ar­á­stand­ið.

Með neyð­ar­á­stand­inu, er lýð­ræð­inu svo sann­ar­lega ekki aflýst, en því verður hins vegar aflýst ef það verður eng­inn lýður eftir til þess að ráða.

Höf­undar eru lofts­lagsaktí­vist­ar.

Í upphafi árs 2020

Við á Kjarnanum göngum bjartsýn og einbeitt inn í nýtt ár og þökkum lesendum fyrir það traust sem þeir sýna með því að styrkja Kjarnann. 

Frjáls framlög frá lesendum hafa vaxið jafnt og þétt síðustu árin og eru mikilvæg tekjustoð undir reksturinn. Þau gera okkur kleift að halda áfram að taka þátt í umræðunni og greina kjarnann frá hisminu. 

Við tökum hlutverk okkar sem fjölmiðill í þjónustu almennings alvarlega. Kjarninn birti 409 fréttaskýringar og 2.367 fréttir á árinu 2019. Kjarninn er vettvangur umræðu og á nýliðnu ári voru 539 skoðanagreinar birtar, stærstur hluti þeirra aðsendar greinar. 

Okkar tryggð er aðeins við lesendur. Við erum skuldbundin ykkur og værum þakklát ef þið vilduð vera með í að gera Kjarnann enn sterkari.

Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Björn H. Halldórsson
Hafnar „ávirðingum“ í skýrslu innri endurskoðanda Reykjavíkurborgar
Framkvæmdastjóri SORPU segir að á þeim 12 ára tíma sem hann hefur gegnt stöðu framkvæmdastjóra hafi aldrei verið gerðar athugasemdir við störf hans.
Kjarninn 22. janúar 2020
Bankakerfið dregst saman
Eignir innlánsstofnanna á Íslandi hafa verið að dragast saman að undanförnu.
Kjarninn 22. janúar 2020
Gas- og jarðgerðarstöðin sem á að rísa í Gufunesi.
Framkvæmdastjóri Sorpu látinn víkja eftir svarta skýrslu innri endurskoðunar
Alvarlegur misbrestur var á upplýsingagjöf framkvæmdastjóra Sorpu til stjórnar fyrirtækisins. Afleiðingin var að framkvæmdakostnaður vegna gas- og jarðgerðarkostnaðar fór langt fram úr áætlunum.
Kjarninn 22. janúar 2020
Gylfi Magnússon
Gylfi Magnússon nýr forseti viðskiptafræðideildar HÍ
Fyrrverandi efnahags- og viðskiptaráðherra hefur verið kjörinn forseti viðskiptafræðideildar Háskóla Íslands næstu tvö árin.
Kjarninn 22. janúar 2020
Halla Gunnarsdóttir
Húsmóðirin og leikskólinn
Kjarninn 22. janúar 2020
Katrín Jakobsdóttir, forsætisráðherra.
Forsætisráðherra leggur fram frumvarp um varnir gegn hagsmunaárekstrum
Hagsmunaverðir verða að skrá sig, fyrrverandi ráðherrar verða að bíða í sex mánuði áður en þeir ráða sig til hagsmunasamtaka eftir að hafa látið af störfum og ráðamenn verða að gefa upp fjárhagslega hagsmuni sína, verði nýtt frumvarp að lögum.
Kjarninn 22. janúar 2020
Tæknivarpið
Tæknivarpið
Tæknivarpið – Íslenskt fyrirtæki á CES og FBI vill bakdyr að iPhone
Kjarninn 22. janúar 2020
Kallað eftir því að ÁTVR aðgreini tekjur af tóbaki og áfengi
Fyrirspurn liggur fyrir á Alþingi þar sem farið er fram á að ÁTVR sundurliði tekjur af tóbaks- og áfengissölu. ÁTVR hefur ekki viljað gera það hingað til. Í ársreikningi má þó sjá að allt bendir til þess að tóbakssala sé að niðurgreiða áfengissölu.
Kjarninn 22. janúar 2020
Meira úr sama flokkiAðsendar greinar