Neyðarástand: Lýðræðinu aflýst eða eina björgin?

Gunnhildur Fríða Hallgrímsdóttir og Eyþór Máni Steinarsson fjalla um gildi þess að lýsa yfir neyðarástandi í loftslagsmálum í aðsendri grein.

Gunnhildur Fríða Hallgrímsdóttir og Eyþór Máni Steinarsson
Gunnhildur Fríða Hallgrímsdóttir og Eyþór Máni Steinarsson
Auglýsing

Nýlega fóru for­svars­menn lofts­lags­verk­falls­ins á fund með full­trúum rík­is­stjórn­ar­innar þar sem lagðar voru fram tvær kröf­ur, að rík­is­stjórn lýsi yfir neyð­ar­á­standi með við­eig­andi aðgerðum og að rík­is­stjórn láti 3,5% af vergri lands­fram­leiðslu í lofts­lags­mál eins og milli­ríkja­nefnd Sam­ein­uðu Þjóð­ana, IPCC segir að þurfi til að takast á við lofts­lags­mál. 

Rík­is­stjórn skrif­aði ekki undir þessar kröfur okkar og voru það mikil von­brigði fyrir ungt fólk. Í kjöl­far þess­arar nið­ur­stöðu skrif­aði Gró Ein­ars­dótt­ir, doktor í umhverf­is- og félags­­sál­fræð­i, grein í Kjarn­ann þar sem hún seg­ist vera sam­mála 2,5% (ekki talan sem við nefnd­um) en mót­fallin yfir­lýs­ingu um neyð­ar­á­stand. Því verður hér farið yfir hvað neyð­ar­á­stand gæti gert og hvað það myndi þýða fyrir sam­fé­lag­ið.

Mark­miðið með yfir­lýs­ing­unni er að und­ir­strika hversu aðkallandi lofts­lags­váin er. En til þess að sjá hvað neyð­ar­á­stand þýðir þarf ekki að leita lengra en í grein­ar­gerð for­svars­manna lofts­lags­verk­falls­ins þar sem það er skil­greint. Neyð­ar­á­standið er ekki leið fyrir Alþingi til þess að taka upp á ólýð­ræð­is­legum hlutum eins og höf­undur nefnir í grein sinni þar sem hún ótt­ast það að „lög­reglan fari að hand­taka þá sem nota jarð­efna­elds­neyt­i.”

Auglýsing

Neyð­ar­á­standið eru tveir hlut­ir, bæði við­ur­kenn­ing á alvar­leika vanda­máls­ins og til­lögur að aðgerðum sem yrði gripið til strax. Í til­lögu for­svars­manna lofts­lags­verk­falls­ins er meðal ann­ars vísað í los­un­ar­tak­mörk á fyr­ir­tæki, tak­mörkun á inn­flutn­ing jarða­efna­elds­neyti, bann á olíu­leit, bann á fjár­fest­ingum í olíu­tengdum verk­efnum og við­skipta­þving­anir á meng­andi ríki. Aðgerð­irnar sem þessar virð­ast kannski rót­tækar, en þær eru fremur lít­il­fjör­legar í sam­an­burði við þær aðgerðir sem við munum þurfa að ráð­ast í, ef ekki verður gripið í taumana núna.

Mynd­lík­ing af brenn­andi húsi er oft notuð til þess að lýsa lofts­lags­vánni, en það er ekki að ástæðu­lausu, því að húsið okkar er vissu­lega að brenna. En vegna þess að við breyt­ing­arnar eru ekki af jafn aug­ljósum toga og bók­staf­legt brenn­andi hús er auð­velt að hundsa vand­ann þar til það er um sein­an. Ef jörðin okk­ar, húsið okk­ar, væri bók­staf­lega að brenna væri ekk­ert sjálf­sagð­ara en að lýsa yfir neyð­ar­á­standi. Við þurfum leið til þess að taka þetta hug­læga, óáþreif­an­lega vanda­mál sem virð­ist eins og hægt lest­ar­slys fyrir augum okkar og færa aðgerðir gegn því í eitt­hvað taf­ar­laust, eitt­hvað sem við getum strax séð og mælt árangur af. Eitt­hvað sem gerir öllum ljóst hver staðan er. Til þess er neyð­ar­á­stand­ið.

Með neyð­ar­á­stand­inu, er lýð­ræð­inu svo sann­ar­lega ekki aflýst, en því verður hins vegar aflýst ef það verður eng­inn lýður eftir til þess að ráða.

Höf­undar eru lofts­lagsaktí­vist­ar.

Ert þú í Kjarnasamfélaginu?

Kjarninn er opinn vefur en líflínan okkar eru frjáls framlög frá lesendum, Kjarnasamfélagið. Sú stoð undir reksturinn er okkur afar mikilvæg.

Með því að skrá þig í Kjarnasamfélagið gerir þú okkur kleift að halda áfram að vinna í þágu almennings og birta vandaðar fréttaskýringar, djúpar greiningar á efnahagsmálum og annað fréttatengt gæðaefni. 

Kjarninn hefur verið til taks fyrir kröfuharða lesendur undanfarin sjö ár og við ætlum okkur að standa vaktina áfram. 

Fyrir þá sem nú þegar eru stoltir styrkjendur Kjarnans þá leyfum við okkur að benda á að hægt er að óska eftir að hækka mánaðarlega framlagið með því að senda póst á takk@kjarninn.is


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Brynjar sakar Pírata um popúlisma – Björn Leví segir Brynjar vera latan og gera ekkert
Tveir þingmenn, annar úr Sjálfstæðisflokki og hinn frá Pírötum, tókust hart á á samfélagsmiðli í gær. Sá fyrrnefndi ásakaði hinn um popúlisma. Sá síðarnefndi sagði hinn vera latan og reyna að gera sem minnst.
Kjarninn 30. september 2020
Ríkisbankarnir tveir á meðal þriggja stærstu eigenda Icelandair Group
Þeir 23 milljarðar hluta sem seldust í hlutafjárútboði Icelandair fyrr í mánuðinum voru teknir til viðskipta í Kauphöllinni í dag. Icelandair hefur uppfært lista yfir 20 stærstu hluthafa félagsins.
Kjarninn 30. september 2020
Seðlabankinn hyggst selja 66 milljónir evra í október
Í næsta mánuði ætlar Seðlabankinn að selja um 3 milljónir evra hvern viðskiptadag til að auka dýpt á gjaldeyrismarkaðnum.
Kjarninn 30. september 2020
Á öðrum ársfjórðungi varð 97 prósenta tekjusamdráttur í rekstri móðurfélagsins sem sinnir rekstri Keflavíkurflugvallar.
Isavia tapaði 7,6 milljörðum á hálfu ári
Tap opinbera hlutafélagsins Isavia nam 7,6 milljörðum á fyrstu sex mánuðum ársins. Sveinbjörn Indriðason forstjóri segir að jafnvel sé útlit fyrir að flugumferð fari ekki af stað fyrr en í lok fyrsta ársfjórðungs á næsta ári.
Kjarninn 30. september 2020
Gunnar Hólmsteinn Ársælsson
Baneitraðir Rússar
Kjarninn 30. september 2020
Ben van Beurden, framkvæmdastjóri Royal Dutch Shell
Allt að níu þúsund uppsagnir hjá Shell á næstu tveimur árum
Olíufyrirtækið Shell hyggst leggjast í endurskipulagningu á næstu árum og segja upp allt að níu þúsund starfsmanna sinna. Eitt af nýju verkefnum fyrirtækisins er kolefnisförgun í Noregshafi.
Kjarninn 30. september 2020
Gauti Jóhannesson (D) og Stefán Bogi Sveinsson (B) leiða flokkana tvo sem mynda meirihluta.
Sjálfstæðisflokkur og Framsókn vinna saman í Múlaþingi
Sjálfstæðisflokkur og Framsóknarflokkur hafa komist að samkomulagi um myndun meirihluta í Múlaþingi, nýja sameinaða sveitarfélaginu á Austurlandi.
Kjarninn 30. september 2020
Jón Sigurðsson, stjórnarformaður Stoða.
Stoðir töpuðu tæpum hálfum milljarði króna á fyrri hluta ársins 2020
Stoðir, sem eru einn umsvifamesti einkafjárfestirinn á íslenska markaðnum, á eignir upp á tæpa 25 milljarða króna og skuldar nánast ekkert. Verði af sameiningu TM og Kviku munu stoðir verða stærsti einkafjárfestirinn í báðum einkareknu bönkum landsins.
Kjarninn 30. september 2020
Meira úr sama flokkiAðsendar greinar