Bráðum koma blessuð jólin, börnin fara að hlakka til ...

Árni Már Jensson fjallar um Samherjamálið í aðsendri grein en hann telur að tími sé kominn til að „hreinsa upp“ í hinum ýmsu kerfum á Íslandi.

Auglýsing

Í gegnum fal­legu jóla­lögin á aðvent­unni mega hugs­anir lands­manna nú glíma við að skilja eða reyna að skilja mann­lega hegðun út frá nýjum mæli­kvörð­um. Sam­kvæmt frétta­skýr­inga­þætt­inum Kveik, Al Jazeera og fyrir til­stilli Wiki­leaks, hefur sam­steypa í eigu stærsta sjáv­ar­út­vegs­fyr­ir­tækis lands­ins orðið upp­víst að alvar­legri mis­beit­ingu fjár­magns.

Á milli þess sem fjöl­skyld­ur, börn, frændur og vinir eru að huga að, hvernig gleðja megi ást­vini með hlýjum hugs­un­um, veislum og gjöfum í anda jól­anna, þurfa hin sömu að brjóta heilan um hvernig börnin og fjöl­skyld­urnar í Namibíu hafi það, landi sem lifir við mikla fátækt og skort.

Við erum jú vön að styrkja kristi­legt Hjálp­ar­starf kirkj­unnar og Barna­hjálpar SOS sem ann­ast líkn­ar- og hjálp­ar­störf meðal fátæk­ari ríkja Afr­íku. Okkur er ekki sama og höfum sýnt það í verki.

Auglýsing

Þró­un­ar­sam­vinnu­stofnun Ísland stóð fyrir inn­leið­ingu fisk­veiði­stjórn­un­ar­kerfis og kennslu í Namibíu til að hjálpa blá­fá­tækri þjóð að nýta gjöf­ula sjáv­ar­auð­lind undan ströndum lands­ins. Hjart­næmur stuðn­ingur okkar við Namibíu hefur komið úr vösum okkar beint og gegnum skattfé til þró­un­ar­starfs­ins og myndað traust milli þjóð­anna, nokkuð sem hand­völdum íslenskum kvóta­höfum var afhent til mis­notk­unar og eyði­legg­ing­ar.

Nú hafa upp­lýs­ingar um mútu­greiðslur úr hendi sam­steypu stærsta sjáv­ar­út­vegs­fyr­ir­tækis Íslands verið afhjúpað­ar. Fyr­ir­tækis sem hefur hagn­ast gríð­ar­lega í skjóli póli­tískt tengdra sér­hags­muna á Íslandi gegnum kvóta­kerfi sem inni­heldur sér­hönnuð göt og gloppur fyrir skipu­lagða fjár­plógs­starf­semi.

Umliðna ára­tugi eða allt frá því ljóst var hvert stefndi í kvóta­kerf­inu bentu almenn­ingur og sér­fræð­ingar á þá stað­reynd að ekki væri hægt að leigja frá sér eign til þriðja aðila sem þú ættir ekki, hvað þá heldur að selja til þriðja aðila eitt­hvað sem hvorki var þín eign, né að þú hafir greitt fyrir hana, hvað þá heldur að stinga and­virð­inu í vas­ann. Um þver­bak keyrði síðan þegar hand­hafa kvóta var leyft að veð­setja óveiddan fisk­inn í sjónum sem hann upp­haf­lega átti aldrei, en þessi sjálfs skömmtun fárra er inn­byggð í fisk­veiði­kerfi Íslend­inga.

Eitt það fyrsta sem við lærðum í æsku af for­eldrum okkar var sú dyggð heið­ar­leik­ans, að ef þú færð eitt­hvað að láni þarf að passa það vel og skila síðan til rétt­mæts eig­anda að notkun lok­inni. Þetta er einnig eitt það fyrsta sem við leið­beinum börnum okkar um, enda inni­heldur grunn­gildi sið­ferði­legrar hugs­un­ar.

Í fisk­veiði­kerfi Íslend­inga eru allar grund­vall­ar­reglur um eigna­rétt, sið­ferði, heið­ar­leika og góða við­skipta­hætti þver­brotn­ar. Regl­urnar eru ekki þver­brotnar óvart, heldur vegna þess að stjórn­mála­fólk og flokkar hafa hag af því að setja völdum útgerð­ar­fé­lögum reglu­gerðir og lög til fjár­plógs en á sama tíma hlunn­fara eig­and­ann, þjóð­ina, af sama fjár­magni. Hvers vegna er sið­ferðið svona veikt hér á Íslandi þegar kemur að sam­skiptum stjórn­mála og stór­út­gerð­ar?

Aðferða­fræðin hefur nú verið opin­beruð af Kveik, Al Jazeera og Wiki­leaks í Sam­herj­a­mál­inu.

Namib­íu­mál Sam­herja opin­berar aðferð­ar­fræði sem er ekki ný af nál­inni. Hags­muna­tengsl stjórn­mála­flokka og stór­út­gerðar á Íslandi bjaga lýð­ræðið og skekkja stöðu heil­brigð­is- og vel­ferða­mála.

Sven Har­ald Oygard fyrrum seðla­banka­stjóri sagði nýlega í við­tali í Silfr­inu: „Það er eitt­hvað und­ar­legt í gangi á Íslandi og kom­inn tími til að hreinsa upp.“

Ég er honum sam­mála.

Á Íslandi, umliðna þrjá ára­tugi, hefur ómann­úð­legt rányrkju­kerfi verið þróað sem svift hefur almenn­ing sann­gjörnum arði auð­linda sinna. Hug­mynda­fræði þessa kerfis er nú orðin útflutn­ings­vara til van­þró­aðri landa. Þolendur eru fátækar fjöl­skyldur og börn sem líða fyrir skort á góðri mennt­un, hús­næði og heilsu­sam­legs fæð­is. Börn og fjöl­skyldur sem veikj­ast og deyja vegna skorts á fjár­magni til heil­brigð­is­mála svo fátt eitt sé nefnt.

Ennþá situr íslenskur sjáv­ar­út­vegs­ráð­herra í emb­ætti þrátt fyrir að vera per­sónu­legur vinur meints höf­uð­paurs í þessu máli og fyrrum stjórn­ar­for­maður umrædds fyr­ir­tæk­is.

Kæru vin­ir, njótið kristi­legs kær­leika og fal­legrar aðventu en ekki gleyma þeim sem minna mega sín í Namibíu og líða skort, því ástand þeirra er m.a. á ábyrgð okkar aðgerða­leys­is.

Kanntu vel við Kjarnann?

Frjáls framlög lesenda eru mikilvægur þáttur í rekstri Kjarnans. Þau gera okkur kleift að halda áfram að taka þátt í umræðunni á vitrænan hátt og greina kjarnann frá hisminu fyrir lesendur. 

Kjarninn er fjölmiðill sem leggur sig fram við að upplýsa og skýra út það sem á sér stað í samfélaginu með áherslu á gæði og dýpt. 

Okkar tryggð er aðeins við lesendur. Við erum skuldbundin ykkur og værum þakklát ef þið vilduð vera með í að gera Kjarnann enn sterkari. 

Ef þú kannt vel við það efni sem þú lest á Kjarnanum viljum við hvetja þig til að styrkja okkur. Þinn styrkur er okkar styrkur.

Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Lilja D. Alfreðsdóttir, mennta- og menningarmálaráðherra.
Drög að nýjum þjónustusamningi við RÚV kynnt
Mennta- og menningarmálaráðherra hefur kynnt nýjan þjónustusamning við Ríkisútvarpið fyrir ríkisstjórn en núgildandi samningur rennur út um áramótin.
Kjarninn 14. desember 2019
Agnar Snædahl
Frá kreppuþakuppbyggingu og myglu
Kjarninn 14. desember 2019
Undraheimur bókmenntanna: Veisla Soffíu Auðar Birgisdóttur
Gagnrýnandi Kjarnans skrifar um „Maddama, kerling, fröken, frú. Konur í íslenskum nútímabókmenntum".
Kjarninn 14. desember 2019
Jón Baldvin Hannibalsson
Norrænt velferðarríki eða arðrænd nýlenda?
Kjarninn 14. desember 2019
Björgólfur Jóhannsson, tímabundinn forstjóri Samherja, þegar hann tók við starfinu.
Björgólfur efast um að mútur hafi verið greiddar og telur Samherja ekki hafa brotið lög
Forstjóri Samherja telur Jóhannes Stefánsson hafa verið einan að verki í vafasömum viðskiptaháttum fyrirtækisins í Afríku. Greiðslur til Dúbaí eftir að Jóhannes hætt,i sem taldar eru vera mútur, hafi verið löglegar greiðslur fyrir kvóta og ráðgjöf.
Kjarninn 14. desember 2019
Litla hraun
Vilja að betrun fanga hefjist strax frá dómsuppkvaðningu
Starfshópur félagsmálaráðherra hefur lagt til unnið sé að bataferli einstaklinga sem hlotið hafa refsidóm strax frá uppkvaðningu dóms, á tímabilinu áður en afplánun refsingar hefst, á meðan afplánun varir og einnig eftir að afplánun lýkur.
Kjarninn 14. desember 2019
Síminn að festa sig aftur í sessi sem sá stærsti á markaðnum
Gagnamagnsnotkun Íslendinga á farsímaneti heldur áfram að aukast ár frá ári. Hún hefur 265faldast á áratug. Síminn hefur styrkt stöðu sína sem markaðsleiðandi á farsímamarkaði en tekjur vegna sölu á slíkri þjónustu hafa dregist verulega saman.
Kjarninn 14. desember 2019
Eitt af hverjum sex dauðsföllum tengt matarvenjum
Offita er orðið umfangsmikið lýðheilsuvandamál á Íslandi en alls þjást um fimmtungur fullorðinna Íslendinga af offitu.
Kjarninn 14. desember 2019
Meira úr sama flokkiAðsendar greinar