Bráðum koma blessuð jólin, börnin fara að hlakka til ...

Árni Már Jensson fjallar um Samherjamálið í aðsendri grein en hann telur að tími sé kominn til að „hreinsa upp“ í hinum ýmsu kerfum á Íslandi.

Auglýsing

Í gegnum fal­legu jóla­lögin á aðvent­unni mega hugs­anir lands­manna nú glíma við að skilja eða reyna að skilja mann­lega hegðun út frá nýjum mæli­kvörð­um. Sam­kvæmt frétta­skýr­inga­þætt­inum Kveik, Al Jazeera og fyrir til­stilli Wiki­leaks, hefur sam­steypa í eigu stærsta sjáv­ar­út­vegs­fyr­ir­tækis lands­ins orðið upp­víst að alvar­legri mis­beit­ingu fjár­magns.

Á milli þess sem fjöl­skyld­ur, börn, frændur og vinir eru að huga að, hvernig gleðja megi ást­vini með hlýjum hugs­un­um, veislum og gjöfum í anda jól­anna, þurfa hin sömu að brjóta heilan um hvernig börnin og fjöl­skyld­urnar í Namibíu hafi það, landi sem lifir við mikla fátækt og skort.

Við erum jú vön að styrkja kristi­legt Hjálp­ar­starf kirkj­unnar og Barna­hjálpar SOS sem ann­ast líkn­ar- og hjálp­ar­störf meðal fátæk­ari ríkja Afr­íku. Okkur er ekki sama og höfum sýnt það í verki.

Auglýsing

Þró­un­ar­sam­vinnu­stofnun Ísland stóð fyrir inn­leið­ingu fisk­veiði­stjórn­un­ar­kerfis og kennslu í Namibíu til að hjálpa blá­fá­tækri þjóð að nýta gjöf­ula sjáv­ar­auð­lind undan ströndum lands­ins. Hjart­næmur stuðn­ingur okkar við Namibíu hefur komið úr vösum okkar beint og gegnum skattfé til þró­un­ar­starfs­ins og myndað traust milli þjóð­anna, nokkuð sem hand­völdum íslenskum kvóta­höfum var afhent til mis­notk­unar og eyði­legg­ing­ar.

Nú hafa upp­lýs­ingar um mútu­greiðslur úr hendi sam­steypu stærsta sjáv­ar­út­vegs­fyr­ir­tækis Íslands verið afhjúpað­ar. Fyr­ir­tækis sem hefur hagn­ast gríð­ar­lega í skjóli póli­tískt tengdra sér­hags­muna á Íslandi gegnum kvóta­kerfi sem inni­heldur sér­hönnuð göt og gloppur fyrir skipu­lagða fjár­plógs­starf­semi.

Umliðna ára­tugi eða allt frá því ljóst var hvert stefndi í kvóta­kerf­inu bentu almenn­ingur og sér­fræð­ingar á þá stað­reynd að ekki væri hægt að leigja frá sér eign til þriðja aðila sem þú ættir ekki, hvað þá heldur að selja til þriðja aðila eitt­hvað sem hvorki var þín eign, né að þú hafir greitt fyrir hana, hvað þá heldur að stinga and­virð­inu í vas­ann. Um þver­bak keyrði síðan þegar hand­hafa kvóta var leyft að veð­setja óveiddan fisk­inn í sjónum sem hann upp­haf­lega átti aldrei, en þessi sjálfs skömmtun fárra er inn­byggð í fisk­veiði­kerfi Íslend­inga.

Eitt það fyrsta sem við lærðum í æsku af for­eldrum okkar var sú dyggð heið­ar­leik­ans, að ef þú færð eitt­hvað að láni þarf að passa það vel og skila síðan til rétt­mæts eig­anda að notkun lok­inni. Þetta er einnig eitt það fyrsta sem við leið­beinum börnum okkar um, enda inni­heldur grunn­gildi sið­ferði­legrar hugs­un­ar.

Í fisk­veiði­kerfi Íslend­inga eru allar grund­vall­ar­reglur um eigna­rétt, sið­ferði, heið­ar­leika og góða við­skipta­hætti þver­brotn­ar. Regl­urnar eru ekki þver­brotnar óvart, heldur vegna þess að stjórn­mála­fólk og flokkar hafa hag af því að setja völdum útgerð­ar­fé­lögum reglu­gerðir og lög til fjár­plógs en á sama tíma hlunn­fara eig­and­ann, þjóð­ina, af sama fjár­magni. Hvers vegna er sið­ferðið svona veikt hér á Íslandi þegar kemur að sam­skiptum stjórn­mála og stór­út­gerð­ar?

Aðferða­fræðin hefur nú verið opin­beruð af Kveik, Al Jazeera og Wiki­leaks í Sam­herj­a­mál­inu.

Namib­íu­mál Sam­herja opin­berar aðferð­ar­fræði sem er ekki ný af nál­inni. Hags­muna­tengsl stjórn­mála­flokka og stór­út­gerðar á Íslandi bjaga lýð­ræðið og skekkja stöðu heil­brigð­is- og vel­ferða­mála.

Sven Har­ald Oygard fyrrum seðla­banka­stjóri sagði nýlega í við­tali í Silfr­inu: „Það er eitt­hvað und­ar­legt í gangi á Íslandi og kom­inn tími til að hreinsa upp.“

Ég er honum sam­mála.

Á Íslandi, umliðna þrjá ára­tugi, hefur ómann­úð­legt rányrkju­kerfi verið þróað sem svift hefur almenn­ing sann­gjörnum arði auð­linda sinna. Hug­mynda­fræði þessa kerfis er nú orðin útflutn­ings­vara til van­þró­aðri landa. Þolendur eru fátækar fjöl­skyldur og börn sem líða fyrir skort á góðri mennt­un, hús­næði og heilsu­sam­legs fæð­is. Börn og fjöl­skyldur sem veikj­ast og deyja vegna skorts á fjár­magni til heil­brigð­is­mála svo fátt eitt sé nefnt.

Ennþá situr íslenskur sjáv­ar­út­vegs­ráð­herra í emb­ætti þrátt fyrir að vera per­sónu­legur vinur meints höf­uð­paurs í þessu máli og fyrrum stjórn­ar­for­maður umrædds fyr­ir­tæk­is.

Kæru vin­ir, njótið kristi­legs kær­leika og fal­legrar aðventu en ekki gleyma þeim sem minna mega sín í Namibíu og líða skort, því ástand þeirra er m.a. á ábyrgð okkar aðgerða­leys­is.

Ert þú í Kjarnasamfélaginu?

Kjarninn er opinn vefur en líflínan okkar eru frjáls framlög frá lesendum, Kjarnasamfélagið. Sú stoð undir reksturinn er okkur afar mikilvæg.

Með því að skrá þig í Kjarnasamfélagið gerir þú okkur kleift að halda áfram að vinna í þágu almennings og birta vandaðar fréttaskýringar, djúpar greiningar á efnahagsmálum og annað fréttatengt gæðaefni. 

Kjarninn hefur verið til taks fyrir kröfuharða lesendur undanfarin sjö ár og við ætlum okkur að standa vaktina áfram. 

Fyrir þá sem nú þegar eru stoltir styrkjendur Kjarnans þá leyfum við okkur að benda á að hægt er að óska eftir að hækka mánaðarlega framlagið með því að senda póst á takk@kjarninn.is


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Ef eftirspurn verður fyrir hendi er mögulegt að Icelandair bjóði ferðir til Kanarí og Tenerife í sumar.
Kannski flogið til Kanarí í sumar
Icelandair vonast til þess að geta hafið daglegt flug til lykiláfangastaða eftir að landamæri Íslands verða opnuð um miðjan júní. Þá reiknar félagið með að geta boðið flugferðir til Kanarí, Tenerife og annarra áfangastaða á Spáni í sumar.
Kjarninn 27. maí 2020
Um þessar mundir eru fáir á ferli við Brandenborgarhliðið.
Evrópa opnar á ný
Frá og með 15. júní mun stór hluti íbúa Evrópu geta ferðast til annarra landa álfunar. Útgöngubann í Bretlandi líður senn undir lok. Danir í fjarsambandi geta hitt ástvini á ný.
Kjarninn 26. maí 2020
Indriði H. Þorláksson
Veirumolar – Súkkulaði fyrir sykurfíkla
Kjarninn 26. maí 2020
Ferðaþjónustufyrirtæki þurfa að vera búin undir smit meðal viðskiptavina
Öll ferðaþjónustufyrirtæki verða að vera undir það búin að takast á við smit meðal viðskiptavina sinna og þess verður að krefjast að allir aðilar geri viðbragðsáætlanir. Þetta kemur fram í skýrslu um framkvæmd skimunar meðal erlendra ferðamanna.
Kjarninn 26. maí 2020
Þuríður Lilja Rósenbergsdóttir
Velferðarkennsla og jákvæð sálfræði, af hverju?
Kjarninn 26. maí 2020
Sjúkrastofnanir telja „verulega áhættu“ felast í opnun landsins fyrir ferðamennsku
Bæði Landspítali og Sjúkrahúsið á Akureyri telja áhættu felast í opnun landsins með skimunum. Farsóttarnefnd Landspítala telur skimun einkennalausra ferðamanna takmarkað úrræði og að líklegra en ekki sé að einhverjir komi hingað smitaðir.
Kjarninn 26. maí 2020
Bæta þarf aðstöðu sýkla- og veirufræðideildar Landspítalans, alveg óháð skimun á ferðamönnum.
Veirufræðideildin getur aðeins unnið 500 sýni á dag
Í skýrslu verkefnisstjórnar um undirbúning framkvæmdar vegna sýnatöku og greiningar á COVID-19 meðal farþega sem koma til landsins kemur fram að verkefnið sé framkvæmanlegt en að leysa þurfi úr mörgum verkþáttum áður en hægt verður að hefjast handa.
Kjarninn 26. maí 2020
Fjármálastefna, fjármálaáætlun og fjármálafrumvarp lögð fram samhliða í haust
Viðræður standa yfir milli stjórnar og stjórnarandstöðu hvernig haga skuli þingstörfum á næstunni. Ríkisstjórnin hefur samþykkt frumvarp fjármála- og efnahagsráðherra um breytingar á lögum um opinber fjármál.
Kjarninn 26. maí 2020
Meira úr sama flokkiAðsendar greinar