Sem spyrtir þorskar

Örn Bárður Jónsson fjallar um Samherjamálið í aðsendri grein en hann segir að löndin tvö, Ísland og Namibía, séu eins og spyrtir þorskar á trönum, spyrt saman með spillingarbandi af líkum toga.

Auglýsing

Á Kveik hefur kviknað ljós. Við höfum fengið að skyggn­ast inn í meintar, ógeð­felld­ar, athafnir Sam­herja, í fjar­lægu landi.

Ísland og Namibía eru ólík lönd en margt er þó líkt með þeim. Í báðum löndum býr fólk með vonir og þrár. Svo virð­ist sem Namibíska þjóðin hafi verið illa svikin og hún orðið leiksoppur brask­ara og spilltra póli­tíkusa.

Sam­herj­a­málið á eftir að rann­saka og von­andi verður sann­leik­ur­inn leiddur í ljós. Fram­komnar upp­lýs­ingar hljóta að vekja allt hugs­andi fólk með rétt­læt­is­kennd til vit­undar um að yfir­gnæf­andi líkur eru á því að óhreint mjöl sé í poka fyr­ir­tæk­is­ins, ýlda í lest­inni.

Auglýsing

Fyr­ir­tækið virð­ist hafa varið gríð­ar­legum fjár­munum til þess að fá í hendur fisk­veiði­kvóta í þessu fátæka landi, greitt fyrir hann og mútað áhrifa­mönnum til að tryggja sér veiði­rétt­inn.

Á Íslandi hefur útgerðin hins vegar fengið kvót­ann fyrir lítið sem ekk­ert með sam­þykki fólks á Alþingi sem þar með brást almenn­ingi hrapal­lega. Stjórn­mála­menn, sem bjuggu kvóta­málið í þann bún­ing sem það nú er í, hafa í raun fórnað æru sinni, með­vitað eða ómeð­vit­að, ókeypis eða fyrir borg­un. Ber gjörn­ing­ur­inn merki um ætl­aðan verknað í þágu "sinna manna" eða var þetta bara hreinn óvita­skap­ur? "Æ sér gjöf til gjalda", segir í fornu mál­tæki, ekk­ert fæst ókeyp­is. Hvað gekk Alþingi til með setn­ingu laga um fisk­veiði­kvót­ann, eign fólks­ins í land­inu? Er hægt að tak eign ann­arra og gefa hann örfáum ein­stak­lingum án þess að bera ábyrgð á verkn­að­in­um?

Auð­vitað þarf að stjórna veiðum í íslenskri land­helgi til að koma í veg fyrir ofveiði, en „gjafa­kvóta­kerf­ið“ er að flestra mati sið­laust og óverj­andi og hefur skipt þjóð­inni upp í tvær fylk­ing­ar. Ann­ars vegar er sá hluti almenn­ings, sem er með sæmi­lega með­vit­und, en hins vegar 20 fjöl­skyld­ur, sem virð­ast skorta bæði með­vitun og sam­kennd, með auð­inn okkar í bólgnum vösum sín­um.

Auður er vand­með­far­inn og margur mað­ur­inn höndlar það engan veg­inn að vera mold­rík­ur. Hand­hafar kvót­ans eru margir hverjir hið vænsta fólk, tel ég, og ég þekki sumt þeirra per­sónu­lega og af góðu einu. En vin­átta og kunn­ings­skapur breytir ekki afstöðu minni til grunn­gilda, breytir ekki sið­ferði­legri afstöðu minni til máls, sem varðar þjóð­ina alla, kaup hennar og kjör.

Veiði­heim­ildir hafa gengið kaupum og sölum um ára­bil. Flétt­urnar vænt­an­lega að hluta til hugs­aðar til að festa kerfið í sessi og gera alla þræði óljósa og vand­rekj­an­lega.

Auð­ur­inn, sem gefin var án nokk­urs end­ur­gjalds eða fyrir smán­ar­gjald og arð­ur­inn af auð­lind­inni, er í röngum höndum í báðum lönd­um, á Íslandi og í Namib­íu, í vös­um­mútu­þeg­anna syðra en kvóta­fólks­ins hér heima.

Ólík lönd en í áþekkum sporum and­spænis mis­notkun og spill­ingu. Namibía og Ísland. Namís­land.

Mynd: Örn Bárður Jónsson

Tvö lönd eins og spyrtir þorskar á trön­um, spyrt saman með spill­ing­ar­bandi af líkum toga.

Lög­reglan í Namibíu rann­sakar málið og hefur hand­tekið fólk en hér á landi eru allir eins og tvístrað­ir, hlaup­andi mófugl­ar, sem vita ekki sitt rjúk­andi ráð. Sjáv­ar­út­vegs­ráð­herra situr áfram á valda­stóli vina­væð­ing­ar­inn­ar. Sam­herji gengst sjálfur fyrir rann­sókn á eigin máli með aðstoð norskrar lög­manna. Hefur virki­lega eng­inn verið kall­aðu til yfir­heyrslu hér á landi? Eiga for­ystu­menn Sam­herja ekki að sitja í gæslu­varð­haldi meðan rann­sókn stendur yfir til að verja rann­sókn­ar­hags­muni og þar með hags­muni Namibíu og Íslands?

Þungt er að horfa upp á slíka van­hæfni okkar Íslend­inga. Málið varðar bæði löndin og fólkið sem á auð­lind­irn­ar, auð­inn sem braskað hefur verið með og vélað um, með ólög­mætum hætti.

Rót­tækra breyt­inga er þörf. Auð­lindin verður að vera skil­greind á ótví­ræðan hátt sem eign þjóð­ar­innar og hún verður að fá að njóta arðs­ins af henni. Það sæmir ekki að 20 fjöl­skyldur leiki sér með auð­lind þjóð­ar­inn­ar, en þeim er hins vegar vel­komið að nýta hana gegn „fullu gjaldi“ á hverjum tíma. Nú er komið að skulda­dögum og algjöru upp­gjöri.

Við, sem þolum ekki þetta mis­rétti, bíðum þess að allur kvót­inn verði inn­kall­aður og svo leigður út aftur – en við bíðum ekki lengi.

Í upphafi árs 2020

Við á Kjarnanum göngum bjartsýn og einbeitt inn í nýtt ár og þökkum lesendum fyrir það traust sem þeir sýna með því að styrkja Kjarnann. 

Frjáls framlög frá lesendum hafa vaxið jafnt og þétt síðustu árin og eru mikilvæg tekjustoð undir reksturinn. Þau gera okkur kleift að halda áfram að taka þátt í umræðunni og greina kjarnann frá hisminu. 

Við tökum hlutverk okkar sem fjölmiðill í þjónustu almennings alvarlega. Kjarninn birti 409 fréttaskýringar og 2.367 fréttir á árinu 2019. Kjarninn er vettvangur umræðu og á nýliðnu ári voru 539 skoðanagreinar birtar, stærstur hluti þeirra aðsendar greinar. 

Okkar tryggð er aðeins við lesendur. Við erum skuldbundin ykkur og værum þakklát ef þið vilduð vera með í að gera Kjarnann enn sterkari.

Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
„Lúalegt bragð“ að ala á samviskubiti foreldra
Kvenréttindafélag Íslands hefur sent borgarráði opið bréf vegna fyrirhugaðrar styttingar opnunartíma leikskóla í Reykjavíkurborg.
Kjarninn 21. janúar 2020
Þorgerður spyr Katrínu um hverjar skaðabótakröfur stórútgerðarinnar séu
Búið er að leggja fram skriflega fyrirspurn til forsætisráðherra um hversu háa upphæð stórútgerðir eru að krefja íslenska ríkið vegna úthlutunar á makrílkvóta. Kjarninn óskaði fyrst eftir þeim upplýsingum í fyrrasumar en ríkið vill ekki afhenda þær.
Kjarninn 21. janúar 2020
Rúmur hálfur milljarður í utanlandsferðir þingmanna og forseta þingsins á tíu árum
Rúmar 60 milljónir fóru í utanlandsferðir embættis forseta Alþingis og þingmanna árið 2018. Kostnaðurinn var minnstur árið 2009 – rétt eftir hrun.
Kjarninn 21. janúar 2020
Ólafur Örn Nielsen ráðinn aðstoðarforstjóri Opinna kerfa
Nýir fjárfestar komu að Opnum kerfum í fyrra og hana nú ráðið bæði nýjan forstjóra og aðstoðarforstjóra.
Kjarninn 21. janúar 2020
Auður ríkustu konu Afríku byggður á arðráni fátækrar þjóðar
Frá Angóla og víða um Afríku, Evrópu og Mið-Austurlönd, liggur flókið net fjárfestinga í bönkum, olíu, sementi, fjarskiptum, fjölmiðlum og demöntum. Ríkasta kona Afríku segist hafa byggt þetta ævintýralega viðskiptaveldi sitt upp á eigin verðleikum.
Kjarninn 21. janúar 2020
Kvikan
Kvikan
#Megxit, peningaþvætti, spilling og brot Seðlabankans
Kjarninn 21. janúar 2020
Þorgerður Katrín Gunnarsdóttir er formaður Viðreisnar. Hún er fyrsti flutningsmaður frumvarpsins.
Mælt fyrir frumvarpi sem kúvendir fiskveiðistjórnunarkerfinu
Frumvarp þriggja stjórnarandstöðuflokka um eðlisbreytingu á því umhverfi sem sjávarútvegsfyrirtæki starfa í hérlendis, verður tekið til umræðu á þingi í dag samkvæmt fyrirliggjandi dagskrá.
Kjarninn 21. janúar 2020
Stuðningskonur leikskólanna
Kynjað verðmætamat og leikskólinn
Kjarninn 21. janúar 2020
Meira úr sama flokkiAðsendar greinar