Ekkert pukur með styrki

Þingmaður Viðreisnar vill að allar upplýsingar um þá sem fái styrki úr ríkissjóði vegna efnahagsaðstæðna verði birtar opinberlega og eigi að vera aðgengilegar öllum.

Auglýsing

Ríkið það er ég – er haft eftir Loðvík 14. konungi Frakka. Það var í þá tíð þegar einvaldar þáðu vald sitt frá guði og réðu lögum og lofum í bókstaflegri merkingu.

Nú er nær lagi að segja – Ríkið það erum við. Valdhafar stjórna í umboði okkar allra og í krafti þess deila þeir út gæðum, réttindum og skyldum, í nafni ríkisins samkvæmt þeim leikreglum sem við höfum sett þeim með lýðræðislegum leikreglum.

Hjálparhönd ríkisins

Við höfum ákveðið að úr sameiginlegum sjóðum okkar séu veittir styrkir af ýmsu tagi til margs konar starfsemi og rekstrar. Við höfum ákveðið að stíga stór skref í þessum efnum til þess að draga úr alvarlegum efnahagslegum afleiðingum COVID-19. 

Kastljósið beinist að mikilvægi þess að fullkomið gagnsæi ríki um hverjir njóta ríkisstyrkja og af hvaða tilefni.  Í fortíð hefur það verið feimnismál og hjúpað leynd þegar ríkið hefur veitt styrki, a.m.k á sumum sviðum. Sem betur fer hafa orðið framfarir og viðhorfsbreyting í þá veru að leyndarhulu skuli svipt í burtu. 

Engin fyrirstaða birtingar

Nýjustu dæmin um þetta eru annars vegar upplýsingar sem landbúnaðarráðuneytið sá sig knúið til að leggja fram um styrki til bænda í svari við fyrirspurn minni á Alþingi, reyndar hafði þar úrslitaáhrif úrskurður Úrskurðarnefndar upplýsingamála. Afleiðingin er sú að í fyrsta sinn hafa allir landsmenn aðgang að sundurliðuðum upplýsingum eftir styrkþegum og tegund styrkja. Hins vegar má nefna glænýtt bréf Persónuverndar til Vinnumálastofnunar um birtingu upplýsinga um þau fyrirtæki sem hafa farið svokallaða hlutabótaleið sem segir að persónuverndarlög standi ekki í vegi fyrir slíkri birtingu.

Bæði Úrskurðarnefnd upplýsingamála og Persónuvernd leggja mikla áherslu á að ríkir almannahagsmunir standi til þess að upplýsingar um úthlutun efnahagslegra gæða séu aðgengilegar.

Auglýsing
Í bréfi Persónuverndar, dagsettu 12. maí segir m.a: 

„Persónuvernd telur að leggja verði til grundvallar að almannahagsmunir standi til þess að upplýsingar um þau fyrirtæki sem hafa starfsmenn, sem sótt hafa um bætur hjá Vinnumálastofnun á grundvelli XIII. ákvæðis til bráðabirgða í lögum nr. 54/2006, verði gerðar aðgengilegar. Í því sambandi athugast að miklir efnahagslegir hagsmunir eru bundnir við greiðslu bóta samkvæmt ákvæðinu. Þá verður að telja að slíkur aðgangur geti skapað aðhald fyrir fyrirtæki sem kjósa að minnka starfshlutfall starfsmanna sinna, með það fyrir augum að þeir fái bætur á grundvelli ákvæðisins. “ 

Í úrskurði Úrskurðarnefndar í máli 876/2020 vegna styrkja til landbúnaðar segir: 

„Það er mat úrskurðarnefndarinnar að þrátt fyrir að upplýsingarnar varði greiðslur til lögbýla og þar með fjárhagsmálefni þeirra sem þiggja greiðslur vegna sauðfjárræktar verði ekki talið að upplýsingarnar gefi slíka innsýn í fjármál þeirra sem að rekstrinum standa að rétt sé að takmarka aðgang að upplýsingum um þær og víkja þannig til hliðar upplýsingarétti almennings um ráðstöfun opinberra fjármuna.“

Traust og aðhald

Alþingi fer með fjárveitingarvaldið og setur lögin. Það hefur ákveðið að opna fjárhirslur ríkisins, okkar sameiginlegu sjóði, til þess m.a. að veita veigamikinn fjárstuðning og fyrirgreiðslu til fyrirtækjanna í landinu, stuðning sem ríkið eitt getur veitt.

Krafa okkar á að vera skýlaus og fortakslaus. Birta á allar upplýsingar og þær eiga að vera aðgengilegar öllum og auðveldar til leitar og aflestrar. Þannig sköpum við traust og nauðsynlegt aðhald og vitum hverjir fá stuðning og hvers vegna. Einu gildir hvort um er að ræða brúarlán, lokunarstyrki, stuðningslán, hlutabótaleið eða greiðslu launa í uppsagnarfresti.

Ríkisstjórninni er ekkert að vanbúnaði að gefa út fyrirmæli þessa efnis til allra þeirra sem ráðstafa opinberum fjármunum til stuðnings fyrirtækjum. Það geta ekki verið hagsmunir neins að leynd ríki um viðtöku ríkisstuðnings, hvorki fyrirtækjanna né almennings.

Höfundur er þingmaður Viðreisnar.

Styrkir þú Kjarnann?

Kjarninn reiðir sig á framlög lesenda. Með því að styrkja Kjarnann mánaðarlega tekur þú þátt í að halda úti öflugum fjölmiðli.

Kjarninn hefur verið til taks fyrir kröfuharða lesendur í sjö ár og býður almenningi upp á vandaða umfjöllun þar sem áhersla er á gæði og dýpt.  

Ef þú ert nú þegar styrkjandi leyfum við okkur að benda á að hægt er að óska eftir að hækka styrkinn með því að senda póst á takk@kjarninn.is


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Vigdís Fríða Þorvaldsdóttir
Er vegan börnum mismunað í skólum á Íslandi?
Kjarninn 17. maí 2021
Katrín mun ræða málefni Ísraels og Palestínu við Blinken og Lavrov í vikunni
Málefni Ísraels og Palestínu voru rædd á þingi í dag. Þingmenn Pírata og Viðreisnar kölluðu eftir því að stjórnvöld tækju af skarið og fordæmdu aðgerðir Ísraela í stað þess að bíða eftir öðrum þjóðum. Forsætisráðherra mun tala fyrir friðsamlegri lausn.
Kjarninn 17. maí 2021
Fjölskylda á flótta hefst við úti á götu í Aþenu, höfuðborg Grikklands.
Útlendingastofnun setur hælisleitendum afarkosti: Covid-próf eða missa framfærslu
Útlendingastofnun er farin að setja fólki sem synjað er um vernd þá afarkosti að gangast undir COVID-próf ellegar missa framfærslu og jafnvel húsnæði. Í morgun var sýrlenskum hælisleitanda gert að pakka saman. „Hvar á hann að sofa í nótt?“
Kjarninn 17. maí 2021
Eurovision-hópurinn fékk undanþágu og fór fram fyrir í bólusetningu
RÚV fór fram á það við sóttvarnaryfirvöld að hópurinn sem opinbera fjölmiðlafyrirtækið sendi til Hollands til að taka þátt í, og fjalla um, Eurovision, myndi fá bólusetningu áður en þau færu. Við því var orðið.
Kjarninn 17. maí 2021
ÁTVR undirbýr nú lögbannsbeiðni á starfsemi vefverslana með áfengi.
ÁTVR ætlar að fara fram á lögbann á vefverslanir og undirbýr lögreglukæru
Áfengis- og tóbaksverslun ríkisins telur nauðsynlegt að fá úr því skorið hjá dómstólum hvort innlendar vefverslanir sem selja áfengi milliliðalaust til neytenda séu að starfa löglega, eins og rekstraraðilar þeirra vilja meina.
Kjarninn 17. maí 2021
Jónas Þór Þorvaldsson er framkvæmdastjóri Kaldalóns.
Kaldalón ætlar að skrá sig á aðallista Kauphallar Íslands árið 2022
Kaldalón hefur selt fasteignaþróunarverkefni í Vogabyggð og keypt tekjuberandi eignir í staðinn. Arion banki ætlar að sölutryggja fimm milljarða króna í nýtt hlutafé í tengslum við skráningu Kaldalóns á markað.
Kjarninn 17. maí 2021
Tækifæri í rafmyntaiðnaði til staðar meðan rafmyntir halda velli að mati ráðherra
Líklega mun hið opinbera nýta sér bálkakeðjutækni þegar fram líða stundir samkvæmt svari fjármála- og efnahagsráðherra við fyrirspurn um rafmyntir. Ekki er þó enn útlit fyrir að rafmyntir taki við af hefðbundinni greiðslumiðlun í bráð.
Kjarninn 17. maí 2021
Viðar Hjartarson
Glæpur og refsing – Hugleiðingar vegna nýfallins dóms
Kjarninn 17. maí 2021
Meira úr sama flokkiAðsendar greinar