Aðgerðir í þágu atvinnulausra

Prófessor í hagfræði segir að svigrúm ríkissjóðs til tímabundinna mótvægisaðgerða vegna stóraukins atvinnuleysis sé til staðar.

Auglýsing

Sú mikla aukn­ing atvinnu­leysis sem nú á sér stað mun hafa mikil nei­kvæð áhrif. Fót­unum er kippt undan fram­tíð þeirra ein­stak­linga sem missa vinn­una með til­heyr­andi fjár­hags­vanda­mál­um, áhyggjum og kvíða. Þetta bitnar bæði á ein­stak­lingn­um, hans nán­ustu og sam­fé­lag­inu. Þar að auki glat­ast verð­mætin sem ein­stak­ling­ur­inn hefði skapað með vinnu sinni.

Stuðla atvinnu­leys­is­bætur að atvinnu­leysi?

Atvinnu­leys­is­bótum er ætlað að draga úr þessu áfalli og skapa ein­stak­lingnum svig­rúm til að finna sér nýja vinnu þar sem hæfi­leikar hans nýt­ast sem best. Ríku­legur bóta­réttur styður þessi mark­mið. Á hinn bóg­inn benda líkön hag­fræð­innar til þess að ríku­legur bóta­réttur geti dregið úr hvat­anum til þess að vinna.

Rann­sóknir styðja jákvæð áhrif bóta en benda jafn­framt til þess að ríku­legar bætur geti dregið úr hvat­anum til að vinna. Rann­sóknir sýna hins vegar að þessi áhrif eru háð því hvar í hag­sveifl­unni hag­kerfið er statt. Í nið­ur­sveifl­um, sér­stak­lega þar sem nið­ur­sveiflan leggst mis­jafn­lega á atvinnu­grein­ar, eru jákvæðu áhrifin meiri en þau nei­kvæðu.

Hug­myndir að aðgerðum

Þessar nið­ur­stöður styðja fram­leng­ingu tekju­teng­ingar bóta. Þær benda einnig til þess að tíma­bundin hækkun lægstu bóta muni hafa lítil nei­kvæð áhrif á vinnu­mark­að. Slík hækkun mundi hins vegar draga mjög úr áfalli þeirra sem ekki njóta tekju­teng­ingar og styðja við hag­kerfið með því að við­halda inn­lendri eft­ir­spurn. Tíma­bundin upp­bót á atvinnu­leys­is­bætur gæti því verið áhuga­verð aðgerð fyrir stjórn­völd.

Auglýsing
Aðrar leiðir má einnig skoða. Þegar hefur verið lagt til að auka svig­rúm atvinnu­lausra til að sækja sér mennt­un. Einnig kæmi til greina að auka svig­rúm þeirra til að skapa sér tekjur með eigin atvinnu­starf­semi. Það má til dæmis gera með því að fjar­lægja hindr­anir eins og tekju­skil­yrði bóta og létta skrif­finnsku í tengslum við að hefja eigin rekst­ur.

Atvinnu­leysi er sam­fé­lags­mein

Nei­kvæð áhrif atvinnu­leysis á atvinnu­lausa og sam­fé­lagið í heild eru vel þekkt og rann­sök­uð. Sam­fé­lagið þarf að bregð­ast við í sam­ræmi við það. Svig­rúm rík­is­sjóðs til tíma­bund­inna mót­væg­is­að­gerða er til stað­ar. Á stjórn­völdum hvílir sú skylda að nýta það með besta mögu­lega hætti svo lág­marka megi nei­kvæðu afleið­ing­arnar af þeim tíma­bundnu þreng­ingum sem við göngum nú í gegn­um. 

Höf­undur er pró­fessor við hag­fræði­deild Háskóla Íslands og hefur til­kynnt fram­boð til vara­for­manns Við­reisnar á kom­andi lands­þingi flokks­ins. 

Ert þú í Kjarnasamfélaginu?

Kjarninn er opinn vefur en líflínan okkar eru frjáls framlög frá lesendum, Kjarnasamfélagið. Sú stoð undir reksturinn er okkur afar mikilvæg.

Með því að skrá þig í Kjarnasamfélagið gerir þú okkur kleift að halda áfram að vinna í þágu almennings og birta vandaðar fréttaskýringar, djúpar greiningar á efnahagsmálum og annað fréttatengt gæðaefni. 

Kjarninn hefur verið til taks fyrir kröfuharða lesendur undanfarin sjö ár og við ætlum okkur að standa vaktina áfram. 

Fyrir þá sem nú þegar eru stoltir styrkjendur Kjarnans þá leyfum við okkur að benda á að hægt er að óska eftir að hækka mánaðarlega framlagið með því að senda póst á takk@kjarninn.is


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Hópuppsögn hjá Icelandair Group
Icelandair Group, sem sótti sér 23 milljarða króna í nýtt hlutafé fyrr í mánuðinum, hefur sagt upp 88 manns.
Kjarninn 29. september 2020
Búast má við mikilli innspýtingu í opinberum fjárfestingum, samkvæmt Íslandsbanka
Mikill samdráttur í ár en hraður viðsnúningur
Ný þjóðhagsspá Íslandsbanka gerir ráð fyrir töluvert meiri samdrætti en Seðlabankinn gerir ráð fyrir í ár. Hins vegar er búist við „skarpri viðspyrnu“ á næsta og þarnæsta ári.
Kjarninn 29. september 2020
PAR á nú innan við tvö prósent í Icelandair
Bandarískur fjárfestingasjóður sem keypti stóran hlut í Icelandair í vor og varð að stærsta einkafjárfesti félagsins er ekki lengur með stærstu eigendum þess.
Kjarninn 29. september 2020
Bjarni Már Magnússon
Basic að birta
Kjarninn 29. september 2020
Halldór Benjamín Þorbergsson er framkvæmdastjóri Samtaka atvinnulífsins.
Samtök atvinnulífsins segja ekki upp kjarasamningum
Eftir að stjórnvöld kynntu 25 milljarða króna aðgerðarpakka í morgun ákvað framkvæmdastjórn Samtaka atvinnulífsins að atkvæðagreiðsla um Lífskjarasamninginn myndi ekki fara fram. Kjarasamningar gilda því áfram.
Kjarninn 29. september 2020
Vísindamennirnir telja að enn eigi töluverður fjöldi eftir að greinast með COVID-19 í þessari bylgju faraldursins.
Um 300 til 1.100 gætu smitast á næstu þremur vikum
Í þriðju bylgju faraldurs COVID-19, sem hófst 11. september, hafa 506 greinst með sjúkdóminn. Vísindamenn við Háskóla Íslands spá því að næstu daga haldi áfram að greinast 20-40 ný smit á dag.
Kjarninn 29. september 2020
Rúmlega þrjátíu Íslendingar hafa greinst með veiruna í landamæraskimun
Af þeim 119 sem greindust með COVID-19 í landamæraskimun frá 15. júní til 18. september voru 32 með íslenskt ríkisfang, 23 frá Póllandi og 13 frá Rúmeníu og færri frá 23 ríkjum til viðbótar.
Kjarninn 29. september 2020
Drífa Snædal er forseti ASÍ.
ASÍ mótmælir lækkun á tryggingagjaldi – Efling segir opinberu fé ausið til efnafólks
ASÍ mótmælir fyrirhugaðri lækkun á tryggingagjaldi og segir að það sé „nánast eini skatturinn sem fyrirtæki greiða“. Sambandið vill að ríkisstjórnin gefi vilyrði um hækkun atvinnuleysisbóta samhliða því að nýjum aðgerðarpakka verði hrint í framkvæmd.
Kjarninn 29. september 2020
Meira úr sama flokkiAðsendar greinar