Fjárlagafrumvarp sem stendur vörð um velferð

Steinunn Þóra Árnadóttir, þingmaður Vinstri grænna, segir að með því að standa vörð um velferðina og dreifa högginu af heimsfaraldrinum á lengri tíma muni Íslendingar geta komist á fætur á nýjan leik og vaxið saman út úr kreppunni.

Auglýsing

Á sama tíma og aðgerðir hafa verið hertar vegna þriðju bylgju kór­ónu­veiru­far­ald­urs­ins er fjallað um fjár­lög og fjár­mála­á­ætlun á Alþingi. Í þeim er stað­inn vörður um vel­ferð­ar­kerf­ið, þó svo að tekjur rík­is­ins lækki veru­lega vegna heims­far­ald­urs­ins. 

Það er ljóst að halla­rekstur rík­is­sjóðs á þessu ári og því næsta verður mik­ill og raunar sá mesti í hund­rað ár. Rík­is­stjórnin hefur markað þá mik­il­vægu stefnu að standa vörð um vel­ferð­ina í þessum efna­hags­legu svipt­ing­um. Það sést til að mynda á því að rétt rúm­lega helm­ingur fjár­heim­ilda rík­is­ins árið 2021 fer til heil­brigð­is-, og félags-, og hús­næð­is­mála. Ef mennta- og menn­ing­ar­málum er bætt við eru þetta rúm­lega 60% af fjár­heim­ild­unum rík­is­sjóðs.  Þá blasir trúin á fram­tíð­ina jafn­framt við og  grunnur er lagður að því við getum vaxið út úr efna­hags­þreng­ing­unum með stór­auknum fram­lögum til verk­legra fram­kvæmda, rann­sókna og umhverf­is­mála. Þetta er með­vituð póli­tísk stefnu­mótun sem snýst um vel­ferð fólks og þá trú að íslenskt sam­fé­lag og íslenskt hag­kerfi eigi fram­tíð­ina fyrir sér þegar veiru­far­ald­ur­inn er gengin yfir. Hún er alger and­stæða hug­mynda­fræði nýfrjáls­hyggju sem myndi alltaf miða að því að skera niður opin­bera þjón­ustu, sér í lagi í svona árferð­i. 

Auglýsing
Þó að fjár­hagstjón hinna ýmsu aðila í atvinnu­líf­inu sé mikið og sárt þá eru fram­leiðslu­tækin enn til staðar að mestu leyti og ýmsar sér­tækar aðgerðir í gangi til að hjálpa fyr­ir­tækjum í gegnum ástand­ið, einmitt svo þau geti haldið uppi starf­semi og þar með fólki í vinnu. Þá er fjár­magni for­gangs­raðað í að efla hverskyns nýsköpun og þannig lagður grunnur að því að margir sprotar geti blómstrað til fram­tíð­ar. Þar er unnið undir grænum for­merkj­um, enda þurfum við að byggja ann­ars­konar og vist­vænna hag­kerfi til fram­tíð­ar. Lofts­lags­breyt­ingar af manna­völdum fara ekk­ert þó svo að athygli okkar sé nú að miklu leyti á heims­far­aldri. Þær eru að verða á ógn­ar­hraða og það sjáum við nú þegar hvort sem við lítum til líf­ríkis hafs­ins í kring um okkur eða skóg­ar­elda víðs­vegar um heim­inn. 

Staðið við fyrri áætl­anir

Lækkun á tekju­skatti var meðal atriða í stjórn­ar­sátt­mála rík­is­stjórn­ar­inn­ar. Hún kemur að fullu til fram­kvæmda nú um ára­mót­in. Sú skatt­kerf­is­breyt­ing er í þágu jöfn­uðar þar sem fleiri krónur verða eftir í veski þeirra sem hafa lágar atvinnu­tekj­ur. Ímyndum okkur fjöl­skyldu þar sem báðir for­eldrar eru úti­vinn­andi með lágar tekj­ur, 360 þús­und krónur á mán­uði hvort um sig. Fjöl­skyldan á tvö börn, annað undir sjö ára aldri. Þessi fjöl­skylda mun hafa 240 þús­und krónum meira í ráð­stöf­un­ar­tekjur á næsta ári vegna þess­arar skatt­kerf­is­breyt­ing­ar. Þá hafa barna­bætur til þess­arar fjöl­skyldu auk­ist til muna á kjör­tíma­bil­inu, hún fær 240 þús­und krónum meir á næsta ári en hún hefði fengið í því barna­bóta­kerfi sem þessi rík­is­stjórn tók við. Sam­an­lagt er þetta tæp hálf milljón sem þessi fjöl­skylda fær. Sams­konar fjöl­skylda þar sem for­eldr­arnir eru í hálauna­störfum fær ekki þessa kjara­bót – enda þarf að for­gangs­raða fyrst til þeirra sem eiga minnst. 

Þá leng­ist fæð­ing­ar­or­lofið um tvo mán­uði næstu ára­mót. Það er mikið fram­fara­skref fyrir bæði börn og for­eldra. Það er einnig skref að auknu jafn­rétti í land­inu. Það bætir efna­hags­lega stöðu barna­fjöl­skyldna sem margar hverjar glíma við að brúa bil milli fæð­ing­ar­or­lofs og leik­skóla og það er ein­fald­lega orðið löngu tíma­bært. Sömu sögu er að segja af hús­næð­is­málum – þar aukum við jöfn­uð. Á næsta ári munu hlut­deild­ar­lánin taka gildi, sem aðstoða tekju­lágt fólk við að eign­ast hús­næði með því að lána þeim fyrir útborg­un­inni sem greidd er til baka þegar íbúðin er seld.

Hefj­umst handa

Til þess að takast á við þá stöðu sem er í atvinnu­mál­um, þar sem tug­þús­undir eru atvinnu­laus eða atvinnu­lítil er aukið fjár­magn lagt í fram­halds- og háskóla. Þannig getur fólk sem misst hefur vinn­una skapað sér ný tæki­færi með að setj­ast á skóla­bekk. Þá er búið þannig um hnút­ana að atvinnu­leit­endur geti gert það án þess að atvinnu­leys­is­bætur falli niður í ákveð­inn tíma. Einnig hefur tíma­bil tekju­tengdra atvinnu­leys­is­bóta verið lengt um helm­ing til þess að bæta kjör þeirra sem misst hafa vinn­una. Nýtt fyr­ir­komu­lag náms­lána tekur einnig gildi á næsta ári, en það kemur ungum barna­fjöl­skyldum sér­stak­lega vel, þar sem að styrkir verða greiddir með hverju barn­i. 

Á næsta ári mun ríkið ráð­ast í umfangs­miklar opin­berar fram­kvæmdir til að auka atvinnustig. Enda er besta lausnin á atvinnu­leysi að skapa störf. Verk­efnin sem bæt­ast við eru af ýmsum toga, mörg tengd sam­göngu­málum og má þar sér­stak­lega nefna Borg­ar­línu. Fram­lög til rann­sókna­sjóða af ýmsu tagi er einnig stór­aukið en einnig er þar að finna stór­aukið fé í rann­sókna­sjóði af ýmsu tagi. Þá hefur verið tekin ákvörðun um að fram­lengja allir vinna átakið út næsta ár. 

Vegna þess tekju­sam­dráttar sem orðið hefur í kjöl­far heims­far­ald­urs­ins kallar þetta á auknar lán­tökur rík­is­sjóðs. Þess vegna er svo mik­il­vægt að með fram­kvæmdum nú sé lagður grunnur að sterk­ari fram­tíð. Með því að standa vörð um vel­ferð­ina og dreifa högg­inu af heims­far­aldr­inum á lengri tíma munum við geta kom­ist á fætur á nýjan leik og vaxið saman út úr krepp­unni.

Höf­undur er þing­maður Vinstri­hreyf­ing­ar­innar græns fram­boðs.

Styrkir þú Kjarnann?

Kjarninn reiðir sig á framlög lesenda. Með því að styrkja Kjarnann mánaðarlega tekur þú þátt í að halda úti öflugum fjölmiðli.

Kjarninn hefur verið til taks fyrir kröfuharða lesendur í sjö ár og býður almenningi upp á vandaða umfjöllun þar sem áhersla er á gæði og dýpt.  

Ef þú ert nú þegar styrkjandi leyfum við okkur að benda á að hægt er að óska eftir að hækka styrkinn með því að senda póst á takk@kjarninn.is


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Bjarni Benediktsson, fjármála- og efnahagsráðherra og formaður Sjálfstæðisflokksins, við kynningu á fjárlagafrumvarpi ársins 2022 í morgun
Afkoma ríkissjóðs batnar um 120 milljarða króna milli ára
Bjartari sviðsmyndir um afkomu ríkissjóðs eru að raungerast. Peningar verða settir í viðbótarhækkun á bótum örorku- og endurhæfingarlífeyrisþega og framlög til heilbrigðismála aukast mest. Ef markaðsástæður eru góðar verður ráðist í frekari sölu á banka.
Kjarninn 30. nóvember 2021
Frá gjörgæsludeildinni á Landspítalanum.
Gjörgæsluálagið vegna COVID-19 með því mesta á Norðurlöndunum
Ísland hefur færri gjörgæslurými á höfðatölu en öll hin Norðurlöndin. Vegna þess var mun hærra hlutfall þeirra undirlagt af COVID-19 sjúklingum hérlendis þegar faraldurinn var í hæstu hæðum heldur en í Noregi, Danmörku og Finnlandi.
Kjarninn 30. nóvember 2021
Ísland raðgreinir mest í heimi
Í Suður-Afríku, þar sem hið nýja afbrigði kórónuveirunnar Ómíkron greindist fyrst í síðustu viku, eru innan við 1 prósent jákvæðra sýna raðgreind. Hlutfallið er langhæst á Íslandi.
Kjarninn 29. nóvember 2021
Jóhanna Sigurðardóttir, fyrrverandi forsætisráðherra.
Jóhanna gagnrýnir ríkisstjórn undir forystu Vinstri grænna fyrir að fjölga ráðuneytum
Fyrrverandi forsætisráðherra segir það vekja furðu að Vinstri græn ætli að „afhenda íhaldinu“ umhverfis-og loftslagsmálin. Það hafi barist kröftulega gegn rammaáætlun í áratug.
Kjarninn 29. nóvember 2021
Orri Páll Jóhannesson er nýr þingflokksformaður Vinstri grænna.
Orri Páll þingflokksformaður Vinstri grænna
Orri Páll Jóhannsson var í dag valinn þingflokksformaður Vinstri grænna. Bjarni Jónsson verður ritari þingflokksins.
Kjarninn 29. nóvember 2021
Katrín Jakobsdóttir forsætisráðherra.
„Umhverfismálin eiga að vera alls staðar“
Katrín Jakobsdóttir segist horfa á boðaða stækkun Vatnajökulsþjóðgarðar sem áfanga í átt að þjóðgarði á borð við hálendisþjóðgarðinn, sem bakkað er með í nýja stjórnarsáttmálanum. Kjarninn ræddi umhverfismál við Katrínu í gær.
Kjarninn 29. nóvember 2021
Bólusetningarvottorð gildi aðeins í níu mánuði
Stjórn Evrópusambandsins hefur lagt til að bólusetningarvottorð gildi í níu mánuði í stað tólf. Örvunarskammtur framlengi svo gildistímann.
Kjarninn 29. nóvember 2021
Samtal við samfélagið
Samtal við samfélagið
Samtal við samfélagið – Íslenska heilbrigðiskerfið: Áskoranir og framtíðin
Kjarninn 29. nóvember 2021
Meira úr sama flokkiAðsendar greinar