Fargjaldatekjur eru ekki þjóðhagslegur ábati

Ragnar Árnason, prófessor emeritus í hagfræði, svarar grein Pawel Bartoszek þar sem því var haldið fram að fargjaldatekjur væru sannarlega mælikvarði á hagkvæmni.

Auglýsing

Athygli mín hefur verið vakin á því að Pawel Bar­toszek for­seti borg­ar­stjórnar Reykja­víkur hafi and­mælt atriði í grein minni í Morg­un­blað­inu um þjóð­hags­lega óhag­kvæmni Borg­ar­línu. Pawel telur að þegar um aukna notkun eða nýja far­þega sé að ræða séu far­gjalda­tekjur mæli­kvarði á hag­kvæmni fram­kvæmdar og eigi því að reikna með í þjóð­hags­lega ábat­anum af fram­kvæmd­inni.

Þetta er hins vegar ekki rétt. Þau far­gjöld sem nýir far­þegar greiða eru að vísu tekjur fyr­ir­ far­miða­sal­ann. Þær eru hins vegar jafn­mikið tap fyrir aðra fram­leið­endur sem hinir nýju far­þeg­ar keyptu áður vörur af. Það er ekki hægt að eyða sömu tekjum tvisvar. Nið­ur­staðan er því eins og ég sagði í grein­inni í Morg­un­blað­inu að far­gjalda­tekj­urnar séu ein­ungis til­færsla.

Nýr við­skipta­maður Borg­ar­línu færir þær frá öðrum fram­leið­endum í hag­kerf­inu yfir í kassa ­Borg­ar­lín­unn­ar. Þjóð­ar­kakan vex ekki við þessa til­færslu. Þess vegna er getur hún ekki talist ­þjóð­hags­legur ábati af Borg­ar­línu.

Auglýsing
Frá þjóð­hags­legu sjón­ar­miði er það hags­bót neyt­enda sem máli skipt­ir. Þessa hags­bót reynir hin ­fé­lags­hag­fræði­lega úttekt á Borg­ar­línu sem Pawel vísar til að mæla með þeim tíma­sparn­aði sem vænt­an­legir Borg­ar­línu­far­þegar njóta.

Jafn­vel það er ofmat þegar um nýja far­þega er að ræða, því þótt þeir hafi af því hags­bót að færa neyslu sína yfir í ferðir með Borg­ar­línu tapa þeir ábat­anum sem þeir höfðu af sínu fyrra neyslu­mynstri. Það er með öðrum orðum ein­ungis við­bót­ará­bat­inn sem þeir hafa af því að færa sig yfir í Borg­ar­línu, en ekki allur tíma­sparn­að­ur­inn, sem getur talist þjóð­hags­legur ábati af þeirri fram­kvæmd.

Höf­undur er prófessor emeritus.

Skiptir Kjarninn þig máli?

Kjarninn reiðir sig á framlög lesenda. Með því að styrkja Kjarnann mánaðarlega tekur þú þátt í að halda úti öflugum fjölmiðli.

Við erum til staðar fyrir lesendur og fjöllum um það sem skiptir máli.

Ef Kjarninn skiptir þig máli þá máttu endilega vera með okkur í liði.

Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Ekki yfirgefa kettina ykkar ef þeir veikjast, segir höfundur rannsóknarinnar. Hugsið enn betur um þá í veikindunum en gætið að sóttvörnum.
Staðfest: Köttur smitaði manneskju af COVID-19
Teymi vísindamanna segist hafa staðfest fyrsta smit af COVID-19 frá heimilisketti í manneskju. Þeir eru undrandi á að það hafi tekið svo langan tíma frá upphafi faraldursins til sanna að slíkt smit geti átt sér stað.
Kjarninn 29. júní 2022
Cassidy Hutchinson fyrir framan þingnefndina í gær.
Það sem Trump vissi
Forseti Bandaríkjanna reyndi með valdi að ná stjórn á bíl, vildi að vopnuðum lýð yrði hleypt inn á samkomu við Hvíta húsið og sagði varaforseta sinn eiga skilið að hrópað væri „hengið hann!“ Þáttur Donalds Trump í árásinni í Washington er að skýrast.
Kjarninn 29. júní 2022
Óskar Guðmundsson
Hugmynd að nýju launakerfi öryrkja
Kjarninn 29. júní 2022
Þau Auður Arnardóttir og Þröstu Olaf Sigurjónsson hafa rannsakað hvaða áhrif kynjakvóti í stjörnum hefur haft á starfsemi innan þeirra.
Kynjakvóti leitt til betri stjórnarhátta og bætt ákvarðanatöku
Rannsókn á áhrifum kynjakvóta í stjórnum fyrirtækja bendir til að umfjöllunarefnin við stjórnarborðið séu fjölbreyttari en áður. Stjórnarformenn eru almennt jákvæðari í garð kynjakvóta en almennir stjórnarmenn.
Kjarninn 29. júní 2022
KR-svæði framtíðarinnar?
Nágrannar töldu sumir þörf á 400 bílastæðum í kjallara undir nýjum KR-velli
Íþróttasvæði KR í Vesturbænum mun taka stórtækum breytingum samkvæmt nýsamþykktu deiliskipulagi, sem gerir ráð fyrir byggingu hundrað íbúða við nýjan knattspyrnuvöll félagsins. Nágrannar hafa sumir miklar áhyggjur af bílastæðamálum.
Kjarninn 29. júní 2022
Landsvirkjun áformar að stækka þrjár virkjanir á Þjórsár-Tungnaársvæðinu: Sigölduvirkjun, Vatnsfellsvirkjun og Hrauneyjafossvirkjun.
Landsvirkjun afhendir ekki arðsemismat
Landsvirkjun segir að þrátt fyrir að áformaðar stækkanir virkjana á Þjórsársvæði muni ekki skila meiri orku séu framkvæmdirnar arðbærar. Fyrirtækið vill hins vegar ekki afhenda Kjarnanum arðsemisútreikningana.
Kjarninn 29. júní 2022
Húsnæðiskostnaður er stærsti áhrifaþátturinn í hækkun verðbólgunnar á milli mánaða, en án húsnæðisliðsins mælist verðbólga nú 6,5 prósent.
Verðbólgan mælist 8,8 prósent í júní
Fara þarf aftur til októbermánaðar árið 2009 til þess að finna meiri verðbólgu en nú mælist á Íslandi. Hækkandi húsnæðiskostnaður og bensín- og olíuverð eru helstu áhrifaþættir hækkunar frá fyrri mánuði, er verðbólgan mældist 7,6 prósent.
Kjarninn 29. júní 2022
Raddir margbreytileikans
Raddir margbreytileikans
Raddir margbreytileikans – 26. þáttur: Stjórnvaldstækni ríkisvaldsins og „vofa“ móðurinnar móta karlmennskuvitund ungra flóttamanna
Kjarninn 29. júní 2022
Meira úr sama flokkiAðsendar greinar