Bjargráð – ekki bólur

Varaformaður Viðreisnar segir að Seðlabankinn verði að breyta stefnu sinni þannig að hann auki áherslu á að kaupa skuldabréf ríkis og sveitarfélaga til að auka rými þeirra til aðgerða, fremur en að fjármagna uppgang á fasteignamarkaði.

Auglýsing

Síð­ast­liðna viku hafa borist afar jákvæðar fréttir sem varða fram­tíð­ar­horfur heims­ins. Tvö lyfja­fyr­ir­tæki, Pfizer og Moderna, hafa til­kynnt um árangur af þróun bólu­efna gegn kór­ónu­veirunni. Ísland hefur tryggt sér aðgang að báðum gegnum sam­starf við Evr­ópu­þjóð­ir. Ekki er hægt að und­ir­strika nægi­lega hve jákvæðar og mik­il­vægar þessar fréttir eru. Nú er í fyrsta skipti hægt að tíma­setja hvenær yfir­stand­andi far­aldri líkur og lífið getur færst aftur í eðli­legt horf.

Íslenskt stjórn­völd hafa getað gripið til umfangs­mik­illa mót­væg­is­að­gerða í skjóli sterkrar stöðu rík­is­sjóðs og umfangs­mik­ils gjald­eyr­is­vara­forða. Aðgerð­irnar hafa samt lit­ast af óvissu um hvort og hvenær bólu­efni fynd­ist. Aðgerð­irnar hafa verið fjöl­breyttar og áætl­anir gert ráð fyrir að þær gætu staðið í nokkurn tíma. Nú þegar veru­lega hefur verið dregið úr þess­ari óvissu er mik­il­vægt að end­ur­meta þessar aðgerðir þannig að árangur þeirra verði sem mest­ur.

Fjár­mála­ráð hefur ítrekað bent á þá hættu sem getur fylgt stór­auknum umsvifum rík­is­ins. Séu slíkar aðgerðir til langs tíma er hætta á að þær nái yfir upp­gangs­tíma­bil í hag­kerf­inu og valdi þenslu. Fjár­mála­ráð hefur því lagt áherslu á að ríkið geri ráð fyrir reglu­legri end­ur­skoðun aðgerð­anna til að forð­ast það. Undir þetta verður að taka.

Hjarð­ó­næmi í okkar helstu við­skipta­löndum um og eftir mitt næsta ár mun opna að nýju fyrir þau við­skipti sem lok­uð­ust þegar far­ald­ur­inn skall á. Nær­tæk­ustu tæki­færin til að auka verð­mæta­sköpun og skapa störf er að end­ur­vekja þau við­skipti. Því ætti að end­ur­skoða áætl­anir stjórn­valda með það að mark­miði að gera þessar atvinnu­greinar í stakk búnar til þess að grípa aftur þau tæki­færi sem hurfu með far­aldr­in­um.

Þrátt fyrir sam­drátt og mikla aukn­ingu í atvinnu­leysi hefur kaup­máttur hald­ist nokkuð stöð­ugur frá því far­ald­ur­inn hófst. Það þýðir að mörg fyr­ir­tæki og ein­stak­lingar finna lítið fyrir nei­kvæðum efna­hags­legum afleið­ingum far­ald­urs­ins. Óþarfi er að grípa til aðgerða sem styðja þennan hóp. Almennar skatta­lækk­anir sem og inn­spýt­ing fjár­magns inn í banka­kerfið eru dæmi um slíkar aðgerð­ir. Raunar virð­ist inn­spýt­ing fjár­magns inn í banka­kerfið fyrst of fremst hafa leitt til upp­gangs og verð­hækk­ana á fast­eigna­mark­aði. Fjár­fest­ingar hins opin­bera sem ekki koma til fram­kvæmda fyrr en eftir mitt næsta ár eru einnig því marki brennd að skapa fremur hættu á þenslu en að leysa aðsteðj­andi vanda.

Auglýsing
Sértækar aðgerð­ir, sem bein­ast að þeim fyr­ir­tækjum sem orðið hafa fyrir tjóni og þeim ein­stak­lingum sem misst hafa vinn­una eru lík­legri til að koma að gagni. Hluta­bæt­ur, tekju­teng­ing atvinnu­leys­is­bóta, hækkun bóta, mennt­un­ar­úr­ræði og félags­legur stuðn­ingur við atvinnu­lausa eru dæmi um aðgerðir í þágu þeirra sem lík­legar eru að draga úr nei­kvæðum áhrifum krepp­unn­ar. Gagn­vart sjálf­stætt starf­andi ein­stak­lingum og fyr­ir­tækjum þarf að beita beinum stuðn­ingi. Nágranna­lönd okk­ar, t.d. Dan­mörk og Þýska­land, hafa þegar hafið slíkar aðgerð­ir. Þeim er ætlað að við­halda getu fyr­ir­tækja til að bregð­ast við þegar eft­ir­spurn eftir fram­leiðslu þeirra tekur aftur við sér upp úr miðju næsta ári. Vísir að þessu er þegar til stað­ar, t.d. gagn­vart lista­mönn­um. Aðgerð af sam­bæri­legri stærð­argráðu gagn­vart ferða­þjón­ust­unni er lík­lega örugg­asta leiðin til þess að tryggja að kreppan verði stutt.

Þessar aðgerðir þarf að fjár­magna. Í því sam­hengi virð­ist aug­ljós­ast að stefnu Seðla­bank­ans verði breytt þannig að hann auki áherslu á að kaupa skulda­bréf ríkis og sveit­ar­fé­laga til að auka rými þeirra til aðgerða, fremur en að fjár­magna upp­gang á fast­eigna­mark­aði. Slík útfærsla magn­bund­innar íhlut­unar mundi auð­velda ríki og sveit­ar­fé­lögum að grípa til nauð­syn­legra aðgerða, nú þegar enda­markið er í aug­sýn.

Höf­undur er vara­­for­­maður Við­reisn­­­ar.

Styrkir þú Kjarnann?

Kjarninn reiðir sig á framlög lesenda. Með því að styrkja Kjarnann mánaðarlega tekur þú þátt í að halda úti öflugum fjölmiðli.

Kjarninn hefur verið til taks fyrir kröfuharða lesendur í sjö ár og býður almenningi upp á vandaða umfjöllun þar sem áhersla er á gæði og dýpt.  

Ef þú ert nú þegar styrkjandi leyfum við okkur að benda á að hægt er að óska eftir að hækka styrkinn með því að senda póst á takk@kjarninn.is


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Það er að birta til í faraldrinum, ári eftir að hann hófst hér á landi.
Tíu fróðleiksmolar um faraldurinn á Íslandi
Við höfum kannski ekki átt sjö dagana sæla í ýmsum skilningi undanfarna mánuði en við fikrumst þó í átt að viku án greindra smita á ný sem hefur ekki gerst síðan í júlí. Frá upphafi faraldursins fyrir rúmu ári hafa samtals 104 dagar verið án nýrra smita.
Kjarninn 3. mars 2021
„Þetta er mjög krítísk staða – órói sem sýnir að kvika sé að brjóta skorpuna en óvíst hvert hún leitar og hvert þetta ferli fer.“
„Þetta er mjög krítísk staða“
„Þetta er mjög krítísk staða,“ segir Freysteinn Sigmundsson deildarforseti jarðvísindadeildar Háskóla Íslands um gosóróann á Reykjanesi sem sýni að kvika sé að brjóta jarðskorpuna „en óvíst hvert hún leitar og hvert þetta ferli fer“.
Kjarninn 3. mars 2021
Gunnar Ingiberg Guðmundsson
Allur afli á markað
Kjarninn 3. mars 2021
Víðir Reynisson, yfirlögregluþjónn hjá almannavarnadeild ríkislögreglustjóra.
„Engar hamfarir yfirvofandi“
Víðir Reynisson, yfirlögregluþjónn hjá almannavörnum, segir sterkt merki um að gos sé að hefjast á Reykjanesi en bendir ennfremur á að engar hamfarir séu yfirvofandi.
Kjarninn 3. mars 2021
Óróapúlsinn mælist við Litla Hrút, suður af Keili.
Órói mælist á Reykjanesi
Eldgos er mögulega að hefjast á Reykjanesi. Það myndi ekki ógna byggð né vegasamgöngum. Óróapúls byrjaði að mælast kl. 14:20, en slíkir púlsar margra smárra jarðskjálfta mælast gjarnan í aðdraganda eldgosa. Síðast gaus á Reykjanesi á 13. öld.
Kjarninn 3. mars 2021
Sigmundur Davíð Gunnlaugsson er fyrsti flutningsmaður tillögunnar.
Mæla á fyrir tillögu um að Alþingi biðjist afsökunar á Landsdómsmálinu
Sigmundur Davíð Gunnlaugsson er fyrsti flutningsmaður þingsályktunartillögu sem felur í sér að Geir H. Haarde, og þeir þrír ráðherrar sem ekki var ákveðið að ákæra, verði beðin afsökunar á Landsdómsmálinu. Til stendur að mæla fyrir málinu í dag.
Kjarninn 3. mars 2021
Spyr hvar Alþingisappið sé
Sara Elísa Þórðardóttir, varaþingmaður Pírata, vill að komið verði á fót smáforriti þar sem almenningur getur sótt sér upplýsingar um störf þingsins. Forritið mætti fjármagna með sölu á varningi í gegnum netið.
Kjarninn 3. mars 2021
Í þingsályktunartillögu þingflokks Viðreisnar er lagt til að upplýsingar um opinbera styrki og greiðslur verði aðgengilegar öllum án endurgjalds.
Þörfin eftir upplýsingum um landbúnaðarstyrki „óljós“ að mati Bændasamtakanna
Nýlega var lögð fram þingsályktunartillaga þess efnis að upplýsingar um opinbera styrki og greiðslur til landbúnaðar verði gerðar opinberar. Í umsögn frá Bændasamtökunum segir að ekki hafi verið sýnt fram á raunverulega þörf á því.
Kjarninn 3. mars 2021
Meira úr sama flokkiAðsendar greinar