Að gefa eigur ríkisins

Rannsóknarsérfræðingur við lagadeild Háskóla Íslands segir skýrslu Ríkisendurskoðunar um sölu á hlut Íslandsbanka vekja upp spurningar um hvort salan hafi falið í sér ólögmæta ívilnun til tiltekinna fyrirtækja í skilningi EES-samningsins.

Auglýsing

Sam­kvæmt 61. gr. EES-­samn­ings­ins er ríkjum á EES-­svæð­inu bannað að raska sam­keppni með því að nýta fjár­muni rík­is­ins til þess að ívilna ákveðnum fyr­ir­tækj­um. Í fram­kvæmd þýðir þetta m.a. að þegar íslenska ríkið selur eigur sín­ar, þá þurfi að gæta þess að þeim fyr­ir­tækjum sem heim­ilað er að kaupa, sé ekki veitt ívilnun með kaup­un­um, sem öðrum sam­bæri­legum fyr­ir­tækjum bjóð­ist ekki. Örugg­asta leiðin til þess að koma í veg fyrir slíka ólög­mæta ívilnun er að við­hafa opið útboð á þeirri eign sem selja skal og selja hæst­bjóð­anda. Ef víkja á frá slíku sölu­fyr­ir­komu­lagi þarf að gæta var­úðar til þess að raska ekki sam­keppni á milli fyr­ir­tækja og mik­il­vægt er að hlut­læg, gagnsæ og lög­mæt sjón­ar­mið búi að baki ef önnur sjón­ar­mið en hæsta verðið eiga að ráða því hver fær að kaupa.

Nú er út komin skýrsla Rík­is­end­ur­skoð­unar um sölu rík­is­ins á stórum eign­ar­hlut í Íslands­banka. Í henni er ekki tekin afstaða til sölu­ferl­is­ins með til­liti til rík­is­að­stoð­ar­reglna EES-­samn­ings­ins, en við lestur á henni vakna óneit­an­lega spurn­ingar um hvort salan hafi falið í sér ólög­mæta ívilnun til til­tek­inna fyr­ir­tækja í skiln­ingi hans.

Fyrir liggur að eign­ar­hlutur rík­is­ins í Íslands­banka flokk­ast sem fjár­munir rík­is­ins í skiln­ingi rík­is­að­stoð­ar­regln­anna. Fyrir liggur að ein­ungis völdum aðil­um, mest fyr­ir­tækjum sem valin voru af sölu­ráð­gjöf­um, bauðst að taka þátt í útboð­inu. Fyrir liggur sömu­leiðis að tekin var sér­stök ákvörð­un, sem borin var undir fjár­mála­ráð­herra til sam­þykktar í sím­tali, um að selja ekki hæst­bjóð­endum hlut­inn, heldur að freista þess að fá ákveðin erlend fyr­ir­tæki að borð­inu með því að bjóða lægra verð.

Auglýsing

Af hálfu rík­is­ins var því tekin sér­stök ákvörðun um að ívilna til­teknum fyr­ir­tækjum með því að bjóða þeim að kaupa eigur rík­is­ins á lægra verði en sem nam mark­aðs­verði og því verði sem til­boðs­gjafar voru reiðu­búnir að greiða. Í hlut­ar­ins eðli liggur að þessi ráð­stöfun var til þess fallin að raska sam­keppni á milli fyr­ir­tækja í fjár­fest­inga­starf­semi á EES-­svæð­inu á þann hátt að sumum bauðst að kaupa eigur íslenska rík­is­ins á afslætti en öðrum ekki.

Ekki er neinar við­hlít­andi skýr­ingar að finna í skýrslu Rík­is­end­ur­skoð­unar sem rétt­læta þessa ívilnun til þess­ara völdu aðila, sem ætla má að nemi á bil­inu 1,6 – 2,25 millj­örðum eftir því hvort miðað sé við mark­aðs­verð eða það verð sem til­boðs­gjafar voru reiðu­búnir að greiða sam­kvæmt inn­sendum til­boð­um.

Hér skal ekki full­yrt að um ólög­mæt rík­is­að­stoð hafi verið veitt í gegnum útboðið og þar með lög um rík­is­að­stoð brot­in. Sú atburð­ar­rás sem lýst er í skýrslu Rík­is­end­ur­skoð­unar ætti þó að verða Eft­ir­lits­stofnun EFTA til­efni til þess að taka þennan gjörn­ing til rann­sóknar með til­liti til skuld­bind­inga Íslands sam­kvæmt EES-­samn­ingn­um.

Höf­undur er rann­sókn­ar­sér­fræð­ingur við laga­deild Háskóla Íslands.

Við þurfum á þínu framlagi að halda

Þú getur tekið beinan þátt í að halda úti öflugum fjölmiðli.

Við sem vinnum á ritstjórn Kjarnans viljum hvetja þig til að vera með okkur í liði og leggja okkar góða fjölmiðli til mánaðarlegt framlag svo við getum haldið áfram að vinna fyrir lesendur, fyrir fólkið í landinu.

Kjarninn varð níu ára í sumar. Þegar hann hóf að taka við frjálsum framlögum þá varð slagorðið „Frjáls fjölmiðill fyrir andvirði kaffibolla“ til og lesendur voru hvattir til að leggja fram í það minnsta upphæð eins kaffibolla á mánuði.

Mikið vatn hefur runnið til sjávar á þeim níu árum sem Kjarninn hefur lifað. Í huga okkar á Kjarnanum hefur þörfin fyrir fjölmiðla sem veita raunverulegt aðhald og taka hlutverk sitt alvarlega aukist til muna.

Við trúum því að Kjarninn skipti máli fyrir samfélagið.

Við trúum því að sjálfstæð og vönduð blaðamennska skipti máli.

Ef þú trúir því sama þá endilega hugsaðu hvort Kjarninn er ekki allavega nokkurra kaffibolla virði á mánuði.

Vertu með okkur í liði. Þitt framlag skiptir máli.

Ritstjórn Kjarnans: Sunna Ósk Logadóttir, Þórður Snær Júlíusson, Erla María Markúsdóttir, Arnar Þór Ingólfsson, Eyrún Magnúsdóttir og Grétar Þór Sigurðsson.


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Stewart Rhodes, stofnandi og leiðtogi öfga- og vígasamtakanna The Oath Keepers.
„Maðurinn með leppinn“ sakfelldur fyrir árásina á bandaríska þinghúsið
Leiðtogi vígasveitarinnar Oath Keepers, maðurinn sem er með lepp af því að hann skaut sjálfan sig í augað, hefur verið sakfelldur fyrir árásina á bandaríska þinghúsið í janúar í fyrra. Hann á yfir höfði sér 20 ára fangelsisdóm.
Kjarninn 30. nóvember 2022
Helstu eigendur Samherja Holding eru Kristján Vilhelmsson og Þorsteinn Már Baldvinsson, forstjóri Samherja.
Samherjasamstæðan átti eigið fé upp á tæpa 160 milljarða króna um síðustu áramót
Endurskoðendur Samherja Holding gera ekki lengur fyrirvara við ársreikningi félagsins vegna óvissu um „mála­rekstur vegna fjár­hags­legra uppgjöra sem tengj­ast rekstr­inum í Namib­íu.“ Félagið hagnaðist um 7,9 milljarða króna í fyrra.
Kjarninn 30. nóvember 2022
Ari Trausti Guðmundsson
Flugaska eða gjóska?
Kjarninn 30. nóvember 2022
Vilhjálmur Birgisson er formaður Starfsgreinasambands Íslands.
Samningar við Starfsgreinasambandið langt komnir – Reynt að fá VR um borð
Verið er að reyna að klára gerð kjarasamninga við Starfsgreinasambandið um 20 til 40 þúsund króna launahækkanir, auknar starfsþrepagreiðslur og flýtingu á útgreiðslu hagvaxtarauka. Samningar eiga að gilda út janúar 2024.
Kjarninn 30. nóvember 2022
Bjarni Bjarnason er forstjóri Orkuveitu Reykjavíkur.
Vindorkuver um land allt yrðu mesta umhverfisslys Íslandssögunnar
Forstjóri Orkuveitunnar segir að ef þúsund vindmyllur yrðu reistar um landið líkt og vindorkufyrirtæki áforma „ættum við engu umhverfisslysi til að jafna úr Íslandssögunni. Hér væri reyndar ekki um slys að ræða því myllurnar yrðu reistar af ásetningi.“
Kjarninn 30. nóvember 2022
Halla Hrund Logadóttir orkumálastjóri.
„Matseðill möguleika“ ef stjórnvöld „vilja raunverulega setja orkuskipti í forgang“
Langtímaorkusamningar um annað en orkuskipti geta tafið þau fram yfir sett loftlagsmarkmið Íslands, segir orkumálastjóri. „Þótt stjórnvöld séu með markmið þá eru það orkufyrirtækin sem í raun og veru ákveða í hvað orkan fer.“
Kjarninn 30. nóvember 2022
Katrín Jakobsdóttir, formaður Vinstri grænna og forsætisráðherra, á fundi stjórnskipunar- og eftirlitsnefndar í morgun.
„Það var mjög óheppilegt að náinn ættingi hafi verið í þessum kaupendahópi“
Forsætisráðherra segir að ekki hafi verið ákveðið hvenær Bankasýsla ríkisins verði lögð niður og hvaða fyrirkomulag taki við þegar selja á hlut í ríkisbanka. Hún hafði ekki séð það fyrir að faðir Bjarna Benediktssonar yrði á meðal kaupenda í ríkisbanka.
Kjarninn 30. nóvember 2022
Á meðal eigna Bríetar er þetta fjölbýlishús á Selfossi.
Leigufélagið Bríet gefur 30 prósent afslátt af leigu í desember
Félag í opinberri eigu sem á um 250 leiguíbúðir um allt land og er ekki rekið með hagnaðarsjónarmið að leiðarljósi ætlar að lækka leigu allra leigutaka frá og með næstu áramótum.
Kjarninn 30. nóvember 2022
Meira úr sama flokkiAðsendar greinar