Eðlis- og efnafræði gróðurhúsaáhrifanna (tilraun til útskýringar á mannamáli)

Gunnar Björgvinsson skrifar um það sem veldur gróðurhúsaáhrifum.

Auglýsing

Allir hlutir lýsa frá sér ljósi sem fer eftir hita­stigi þeirra. Þá er ekki verið að tala um það sýni­lega ljós, sem berst frá hlut­unum þegar fellur á þá sól­ar­ljós eða eitt­hvað slíkt, heldur ljós sem fer eftir hita­stigi þeirra. Því heit­ari sem hlut­ur­inn er, því orku­rík­ara er ljós­ið. Hjá venju­legum hlutum er þetta ljós ósýni­legt, (er t.d. á inn­rauða svið­in­u), en ef hlut­ur­inn er hit­aður meira fer hann að lýsa á sýni­lega svið­inu (eins og t.d. rauð­gló­andi heitt járn).

Sólin hitar yfir­borð jarð­ar­innar og jörðin geislar frá sér ósýni­legu ljósi sem fer eftir hita­stigi hennar á hverjum stað. Í and­rúms­loft­inu eru svo loft­teg­und­ir, m.a. gróð­ur­húsa­loft­teg­undir sem “gleypa” þetta ljós og þá fara sam­eind­irnar að snú­ast hraðar og titra meira og við það hitn­ar. Þetta er ekki alls ólíkt því sem ger­ist í örbylgju­ofni. Örbylgju­ofn­inn sendir frá sér ósýni­legt ljós, sem ofn­inn fram­leiðir með ákveðnum hætti og mat­ur­inn í honum gleypir þetta ljós og við það fara sam­eind­irnar í matnum að snú­ast hraðar og við það hitnar hann.

Þegar jörðin geislar frá sér sínu ósýni­lega ljósi, þá færi hluti af því bara út í geim, en þegar er aukið við gróð­ur­húsa­loft­teg­undir verður stærri hluti varmans eftir í loft­hjúpnum og hluti geisl­ast aftur til jarð­ar­inn­ar.

Auglýsing
Vandamálið er jarð­efna­elds­neyti, olía, gas og kol. Þegar það er brennt mynd­ast gróð­ur­húsa­loft­teg­undin koltví­sýr­ing­ur. Ein­hver kann þá að spyrja, hvort mað­ur­inn hafi ekki alltaf verið að brenna eldi­við og fram­leiða með því koltví­sýr­ing. Jú það er rétt, en það sem gerð­ist þá, var að plöntur tóku upp koltví­sýr­ing­inn, sem varð til við brun­ann, auk vatns og sól­ar­ljóss og fram­leiddu úr því súr­efni og kol­vetni, í ferli sem heitir ljóstil­lífun, þ.a. þetta var hringrás þar sem sá koltví­sýr­ingur sem mynd­að­ist við brun­ann á eldi­viðn­um, var upp­tek­inn af öðrum plöntum og magn koltví­sýr­ings hélst nokkuð stöð­ugur í and­rúms­loft­inu. Þegar jarð­efna­elds­neyti er brennt aftur á móti, þá bæt­ist við magn kolefnis í kolefn­is­hringrásinni og koltví­sýr­ings í and­rúms­loft­inu, sem veldur auknum gróð­ur­húsa­á­hrif­um, þar sem stærri hluti varmans sem jörðin geislar frá sér verður eftir í loft­hjúpn­um.

(Höf­undi þess­arar greinar er ekki kunn­ugt um hve stór hluti hnatt­rænnar hlýn­unar megi rekja til gróð­ur­húsa­á­hrif­anna og svo var ekki minnst á að hluti við­bætts koltví­sýr­ings í and­rúms­loft­inu fer í hafið og verður kol­sýra. Gerður skal sá fyr­ir­vari á að höf­undur er ekki alvitur og skilur ekki til fulls þau fræði sem liggja að baki og það er ekki víst að greinin sé eðl­is- og efna­fræði­lega 100% nákvæm). 

Höf­undur var efna­fræð­ingur í gamla daga.

Við þurfum á þínu framlagi að halda

Þú getur tekið beinan þátt í að halda úti öflugum fjölmiðli.

Við sem vinnum á ritstjórn Kjarnans viljum hvetja þig til að vera með okkur í liði og leggja okkar góða fjölmiðli til mánaðarlegt framlag svo við getum haldið áfram að vinna fyrir lesendur, fyrir fólkið í landinu.

Kjarninn varð níu ára í sumar. Þegar hann hóf að taka við frjálsum framlögum þá varð slagorðið „Frjáls fjölmiðill fyrir andvirði kaffibolla“ til og lesendur voru hvattir til að leggja fram í það minnsta upphæð eins kaffibolla á mánuði.

Mikið vatn hefur runnið til sjávar á þeim níu árum sem Kjarninn hefur lifað. Í huga okkar á Kjarnanum hefur þörfin fyrir fjölmiðla sem veita raunverulegt aðhald og taka hlutverk sitt alvarlega aukist til muna.

Við trúum því að Kjarninn skipti máli fyrir samfélagið.

Við trúum því að sjálfstæð og vönduð blaðamennska skipti máli.

Ef þú trúir því sama þá endilega hugsaðu hvort Kjarninn er ekki allavega nokkurra kaffibolla virði á mánuði.

Vertu með okkur í liði. Þitt framlag skiptir máli.

Ritstjórn Kjarnans: Sunna Ósk Logadóttir, Þórður Snær Júlíusson, Erla María Markúsdóttir, Arnar Þór Ingólfsson, Eyrún Magnúsdóttir og Grétar Þór Sigurðsson.


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Sonur mannsins með leppinn: „Svona flúði ég vígasamtök föður míns“
Dakota Adams, sonur leiðtoga vígasamtakanna the Oath Keepers, ólst upp við að heimsendir væri í nánd og að öruggast væri að klæðast herklæðum og eiga sem flestar byssur. Dakota tókst að frelsa móður sína og yngri systkini frá heimilisföðurnum.
Kjarninn 5. desember 2022
Pétur Krogh Ólafsson hefur verið ráðinn í nýtt starf hjá Veitum.
Aðstoðarmaður borgarstjóra ráðinn, án auglýsingar, í nýja yfirmannsstöðu hjá Veitum
Pétur Krogh Ólafsson hefur verið ráðinn í nýtt starf þróunar- og viðskiptastjóra hjá Veitum, dótturfélagi Orkuveitu Reykjavíkur. Starfið var ekki auglýst, samkvæmt svari sem Kjarninn fékk frá Orkuveitunni.
Kjarninn 5. desember 2022
María Heimisdóttir.
María hættir – Vill ekki taka ábyrgð á vanfjármagnaðri stofnun
María Heimisdóttir hefur sagt upp störfum sem forstjóri Sjúkratrygginga Íslands. Hún segist ekki vilja taka ábyrgð á vanfjármagnaðri stofnun.
Kjarninn 5. desember 2022
Samtal við samfélagið – English
Samtal við samfélagið – English
Samtal við samfélagið – Migration and Integration in the Era of Climate Change
Kjarninn 5. desember 2022
Samtal við samfélagið
Samtal við samfélagið
Samtal við samfélagið – Fólksflutningar og samþætting á tímum loftslagsbreytinga
Kjarninn 5. desember 2022
Helga Árnadóttir hannar og myndskreytir Lestar Flóðhesta
Lestrar Flóðhestar eru fjölskylduverkefni
Lestrar Flóðhestar eru ný spil fyrir börn sem eru að taka sín fyrstu skref í lestri. „Okkur fannst vanta eitthvað fjörugt og skemmtilegt í lestrarúrvalið fyrir byrjendur,“ segir Helga Árnadóttir sem hannar og myndskreytir spilin.
Kjarninn 5. desember 2022
Guðmundur Björgvin Helgason ríkisendurskoðandi á fundi stjórnskipunar- og eftirlitsnefndar.
„Þetta er bara eins og að fara með rangt barn heim af róló“
Guðmundur Björgvin Helgason ríkisendurskoðandi skaut föstum skotum að forsvarsmönnum Bankasýslunnar á fundi stjórnskipunar- og eftirlitsnefndar og sakaði Lárus Blöndal um að hafa talað gegn betri vitund er hann sjálfur kom fyrir nefndina.
Kjarninn 5. desember 2022
Þórður Snær Júlíusson
Er Tene nýju flatskjáirnir eða eru kerfin og þeir sem stjórna þeim kannski vandamálið?
Kjarninn 5. desember 2022
Meira úr sama flokkiAðsendar greinar