Grundartangi sem grænn hringrásargarður

Framkvæmdastjóri Þróunarfélags Grundartanga segir félagið þróa nýja vaxtarmöguleika með grænum iðngarði byggðum á hringrásarhugsun. Umhverfisáhrif verði lágmörkuð, auðlindanotkun minnki sem og losun óæskilegra efna.

Auglýsing

Hið öfl­uga atvinnu­svæði á Grund­ar­tanga í Hval­fjarð­ar­sveit á mikið undir sjálf­bærri fram­tíð. Um miðjan maí s.l. sam­þykktu fyr­ir­tæki og sveit­ar­fé­lög vilja­yf­ir­lýs­ingu um að á Grund­ar­tanga verði komið á fót grænum iðn­garði byggðum á hringrás­ar­hugs­un. Að yfir­lýs­ing­unni standa Þró­un­ar­fé­lag Grund­ar­tanga, fimm sveit­ar­fé­lög, Faxa­flóa­hafnir og 15 öflug fyr­ir­tæki. Vernd­ari verk­efn­is­ins er Guð­laugur Þór Þórð­ar­son, umhverf­is-, orku- og lofts­lags­ráð­herra.

Með þessu er stefnt gera Grund­ar­tanga að grænum iðn­garði sem verði leið­andi á heims­vísu á sínu sér­sviði. Sköpuð verður umgjörð sjálf­bærni fyrir svæðið með upp­bygg­ingu hringrás­ar­hag­kerfis ásamt bættri fjöl­nýt­ingu auð­linda og inn­viða.

Mik­il­vægi Grund­ar­tanga

Í dag eru um 20 stór og smá iðn‐ og þjón­ustu­fyr­ir­tæki á Grund­ar­tanga sem veita yfir 1.100 manns atvinnu. Rekja má meira en 1.000 afleidd störf til starf­sem­inn­ar. Þessi sam­steypa eru langstærstu vinnu­veit­endur Hval­fjarð­ar­sveitar og Akra­ness. Tvö stærstu fyr­ir­tæk­in, Norð­urál og Elkem Ísland, greiða laun og kaupa þjón­ustu fyrir rúm­lega 23 millj­arða króna á ári. Munar nú um minna.

Auglýsing
Atvinnusvæðið hefur verið byggt upp með sam­starfi fyr­ir­tækja og fram­sýnna sveit­ar­fé­laga. Til frek­ari fram­fara­skrefa var Þró­un­ar­fé­lag Grund­ar­tanga stofnað 2016. Að því standa Hval­fjarð­ar­sveit, Borg­ar­byggð, Skorra­dals­hrepp­ur, Akra­nes­kaup­stað­ur, Reykja­vík­ur­borg og Faxa­flóa­hafn­ir. Það sam­einar krafta sveit­ar­fé­lag­anna, Faxa­flóa­hafna og fyr­ir­tækj­anna á svæð­inu til að skapa öfl­ugt sókn­ar­svæði og þróa vaxt­ar­mögu­leika.

Af hverju Grund­ar­tangi?

Í dag býr atvinnu­svæðið á Grund­ar­tanga yfir flestum kostum þess sem grænn iðn­garður þarf. Það nær yfir skil­greint land­svæði og hefur sam­eig­in­legt aðal­skipu­lag sem auð­veldar fram­þróun svæð­is­ins. Raf­magn kemur frá end­ur­nýj­an­legum auð­lindum og afurðir svæð­is­ins eru end­ur­vinn­an­leg­ar. Auka­af­urðir eru nú þegar vel nýttar í efna- og bygg­ing­ar­iðn­aði og framundan eru fleiri tæki­færi í fjöl­breyttri atvinnu­starf­semi. Þá fellur starf­semi fyr­ir­tækja á svæð­inu vel að skil­grein­ingum sem tengj­ast hringrás­ar­hag­kerfi.

Frá kynningu á viljayfirlýsingu um uppbyggingu græns iðngarðs á Grundartanga í Hvalfjarðarsveit. Mynd: Aðsend

Þró­un­ar­fé­lagið

Þró­un­ar­fé­lagið lét vinna sviðs­myndir um fram­tíð Grund­ar­tanga­svæð­is­ins og mót­aði sér í kjöl­farið stefnu sem byggir á sýn um nýsköp­un­ar‐ og þró­un­ar­klasa á Grund­ar­tanga. Innan hans verði fjöl­breytt starf­semi ólíkra fyr­ir­tækja, stofn­ana og sveit­ar­fé­laga sem teng­ist svæð­inu, til umbóta, sam­starfs og þró­un­ar. Metn­að­ur­inn liggur í sjálf­bærri verð­mæta­sköp­un, lág­mörkun vistspors og bættrar umhverf­is­vernd­ar.

Félagið byggir á þeirri trú að jákvæður ábati rekst­urs og fjár­fest­inga styrki sam­keppn­is­hæfni fyr­ir­tækja á svæð­inu. Hann skapar örugg­ara atvinnu­um­hverfi, styður bætta þjón­ustu sveit­ar­fé­laga og skapar mót­vægi við lofts­lags­breyt­ing­ar. Þetta er veg­ferð sjálf­bærni fyr­ir­tækja og sam­fé­lags.

Hringrás­ar­hag­kerfi á Grund­ar­tanga

Meg­in­á­herslur Þró­un­ar­fé­lags­ins síð­asta árið hafa snú­ist um að þróun Grund­ar­tanga­svæð­is­ins sem grænan iðn­garð með hringrás­ar­hugsun að leið­ar­ljósi. Í því felst að mótuð verði umgjörð sjálf­bærni fyrir svæðið og upp­bygg­ing hringrás­ar­hag­kerfis með bættri fjöl­nýt­ingu auð­linda og inn­viða.

Dregið verður úr losun gróð­ur­húsa­loft­teg­unda, stuðlað að sjálf­bærri auð­linda­nýt­ingu, auk­inni end­ur­vinnslu og end­ur­nýt­ingu úrgangs. Úrgangur sem til fellur fær við­eig­andi með­höndlun til að skapa ekki hættu fyrir heil­brigði manna og dýra eða umhverf­is­skaða.

Þetta er í takt við stefnu stjórn­valda og sveit­ar­fé­laga um þróun hringrás­ar­hag­kerfis og styður við aðgerð­ar­á­ætlun í loft­lags­málum og Sjálf­bærni­mark­mið Sam­ein­uðu þjóð­anna. Stutt verður við sjálf­bærni með inn­leið­ingu félags­legra, efna­hags­legra og umhverf­is­vænnna sjón­ar­miða í skipu­lagi, stýr­ingu og fram­kvæmd á svæð­inu.

Ávinn­ing­ur: Minni mengun – Meiri nýtni

Ávinn­ingur veg­ferð­ar­innar mun skila sér m.a. í spenn­andi umhverfi fyrir fyr­ir­tæki sem hafa hug á að nýta tæki­færi í sjálf­bærni og taka þátt í upp­bygg­ingu svæð­is­ins til fram­tíð­ar.

Fyrir þátt­tak­endur í hringrás­ar­hag­kerfi svæð­is­ins liggur ávinn­ingur til skemmri tíma í auk­inni hag­sæld, tekj­um, sparn­aði og lægri fram­leiðslu­kostn­aði. Umhverf­is­á­hrif verða lág­mörkuð og dregið úr auð­linda­notkun og losun óæski­legra efna. Nýt­ing hrá­efna svo sem vatns, orku og ann­arra efna verður betri. Þetta mun opna á aðra mark­aði, fleiri vöru­teg­undir og aukna þjón­ustu sem laðar að ný fyr­ir­tæki og við­skipta­vini til Grund­ar­tanga­svæð­is­ins. Veg­ferðin er einnig lík­leg til að auka aðgengi að styrkjum og grænni fjár­mögn­un. Eftir standa sam­keppn­is­hæf­ari fyr­ir­tæki og styrkara sam­fé­lag.

Leið­andi í sjálf­bærni

Grænn iðn­garður Grund­ar­tanga hefur alla burði til að vera leið­andi í sjálf­bærni, bættri fjöl­nýt­ingu auð­linda og inn­viða í gegnum hringrás­ar­hag­kerf­ið. Mörg tæki­færi liggja í að minnka áhrif lofts­lags­breyt­inga, auka skyn­sama hrá­efna­notk­un, koma á fjöl­nýt­ing­ar­verk­efnum og bæta end­ur­heimt auð­linda.

Frá kynningu á viljayfirlýsingu um uppbyggingu græns iðngarðs á Grundartanga í Hvalfjarðarsveit. Mynd: Aðsend

Dæmi um slíka hringrás er fyr­ir­tæki sem býr til vörur úr úrgangi Norð­ur­áls. Einnig hefur verið sýnt fram á að stá­lend­ur­vinnsla er áhuga­verð á svæð­inu. Þá fellur starfs­semi þjón­ustu­fyr­ir­tækja vel að skil­grein­ingum á vöru, þjón­ustu og við­haldi sem hluti af hringrás­ar­hag­kerfi.

Nýt­ing glat­varma frá stór­iðju má til að mynda nýta fyrir hita­veitu og er skýr þáttur í hringrás græns iðn­garðs. Sömu­leiðis má nefna förgun koldí­oxíð til notk­unar í fjöl­breytt­ari iðn­aði á svæð­inu, til að mynda fyrir orku­iðn­að, mat­væla­iðnað og líf­tækni­iðn­að. Tæki­færin eru ótal­mörg.

Veg­ferðin framundan

Árang­urs­rík upp­bygg­ing græns iðn­garðs kallar á skil­virka nálgun og sam­þætt­ingu, áætl­ana og aðgerða. Nú þegar menn hafa sam­mælst um stefnu, sýn og for­ystu fyrir grænan iðn­garð, þarf að byggja áfram upp á Grund­ar­tanga og smíða umgjörð um þessar sjálf­bærni­á­hersl­ur. Verk­efnið mun falla vel að skil­grein­ingum Alþjóða­bank­ans og Sam­ein­uðu þjóð­anna á grænum iðn­görð­um.

Þá þarf að skapa sjálf­bærni­um­gjörð sem inni­heldur umhverf­is­mál, félags­lega þætti, hag­sæld og stjórn­ar­hætti. Því öfl­ugri sem umgjörðin er, því öfl­ugri verður græni iðn­garð­ur­inn og það mun laða að ný fyr­ir­tæki og starfs­fólk.

Vilja­yf­ir­lýs­ingin um grænan iðn­garð á Grund­ar­tanga er hollur heima­feng­inn baggi upp­bygg­ingu athafna­lífs en ekki síst fyrir fram­tíð­ar­kyn­slóðir þessa lands.

Höf­undur er fram­kvæmda­stjóri Þró­un­ar­fé­lags Grund­ar­tanga.

Skiptir Kjarninn þig máli?

Kjarninn reiðir sig á framlög lesenda. Með því að styrkja Kjarnann mánaðarlega tekur þú þátt í að halda úti öflugum fjölmiðli.

Við erum til staðar fyrir lesendur og fjöllum um það sem skiptir máli.

Ef Kjarninn skiptir þig máli þá máttu endilega vera með okkur í liði.

Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Katrín Jakobsdóttir, formaður Vinstri grænna og forsætisráðherra.
Fylgi Vinstri grænna hefur aldrei mælst minna í könnun Gallup – 7,2 prósent styðja flokkinn
Píratar hafa næstum því tvöfaldað fylgi sitt frá síðustu kosningum og Samfylkingin hefur aukið sitt fylgi um tæplega 40 prósent. Sjálfstæðisflokkur mælist undir kjörfylgi en Framsókn siglir lygnan sjó.
Kjarninn 2. júlí 2022
Það sem er sérstakt við spjöld þessi er að í stað þess að á þeim séu myndir og upplýsingar um landsliðsmenn í knattspyrnu eru þar að finna sögur verkafólks sem látist hafa við undirbúning mótsins.
Gefa út „fótboltaspil“ með verkafólki sem látist hefur við undirbúninginn í Katar
Þúsunda farandsverkamanna er minnst í átaki sænsku rannsóknarblaðamannasamtakanna Blankspot til að vekja athygli á mannlega kostnaðnum við Heimsmeistaramótið sem hefst í nóvember.
Kjarninn 2. júlí 2022
Alls fóru 0,0002% af fjármagni í COVID-viðbragðsáætlunum í að uppræta kynbundið ofbeldi
Ríki sem eiga sterka femíníska hreyfingu hafa verið talsvert líklegri til að taka tillit til kynjasjónamiða í COVID-19 áætlunum sínum en þau ríki þar sem engin eða veik femínísk hreyfing er við lýði, samkvæmt nýrri skýrslu.
Kjarninn 2. júlí 2022
Heimili eru talin ábyrg fyrir tonnum á tonn ofan af matvælum sem fara í ruslið.
Svona spornar þú við sóun í sumarfríinu
Það vill enginn koma heim í ýldulykt eftir gott frí. Þá vilja eflaust flestir ekki umturnast í umhverfissóða á ferðalaginu. Hér eru nokkur ráð til njóta sumarleyfisins langþráða án þess að koma heim í fýlu.
Kjarninn 2. júlí 2022
Þórður Snær Júlíusson
Partíið er búið
Kjarninn 2. júlí 2022
Alls 16 prósent ungra kjósenda fylgdist ekkert með pólitískum fréttum í kosningabaráttunni
Það færist í aukana að fólk fái fréttir af íslenskum stjórnmálum í gegnum netið og sérstaklega samfélagsmiðla. Fleiri 18 til 25 ára kjósendur notuðu samfélagsmiðla til að nálgast upplýsingar um síðustu kosningar en sjónvarpsfréttir.
Kjarninn 2. júlí 2022
Þorbjörg Sigríður spurði Bjarna Benediktsson um grænar fjárfestingar ríkisins.
Um 2 prósent af fjárfestingum ríkisins teljast „grænar“
Miðað við þrönga skilgreiningu námu grænar fjárfestingar um 2 prósentum af heildarfjárfestingum ríkisins í fyrra. Ef notast er við víðari skilgreiningu og t.d. framlög til nýs Landspítala tekin með, er hlutfallið 20 prósent.
Kjarninn 1. júlí 2022
Bjarni Beneditsson fjármála- og efnahagsráðherra.
„Gjör rétt – ávallt“
Fjármála- og efnahagsráðherra segir að laun dómara eins og annarra æðstu embættismanna séu ekki lækka. Um sé að ræða leiðréttingu. Hann segir að það sé ekkert minna en siðferðisbrestur að skila því ekki sem ofgreitt var úr opinberum sjóðum.
Kjarninn 1. júlí 2022
Meira úr sama flokkiAðsendar greinar