Hatursorðræða og níð á útleið úr kosningabaráttu

Björg Eva Erlendsdóttir segir að í kosningabaráttunni fyrir nýafstaðnar kosningar virðist sem meiri árangur hafi náðst við að stemma stigu við nafnlausum áróðri og þar með níði, en í fyrri kosningum.

Auglýsing

Nafn­laus áróður sem kviknar í leynum hefur oft verið hluti af kosn­inga­bar­áttu og vakið spennu. Safa­rík hneyksli fá vængi og fljúga um sam­fé­lags­miðla á ógn­ar­hraða, þótt óstað­fest séu. Versta teg­und af níði og hat­ursum­ræðu er einmitt sú eng­inn veit hvaðan kem­ur. Þannig kosn­inga­bar­átta er eitur sem skekkir lýð­ræðið og skemmir sam­fé­lags­um­ræð­una. Öll vitum við að gróu­sögur eru oft áhrifa­rík­ari en stað­reynd­ir, þegar ætl­unin er að brjóta niður og snúa almenn­ings­á­liti gegn ein­stak­lingum og heilum flokkum í kosn­inga­bar­áttu.

Nafn­laus áróður var áber­andi bæði í Alþing­is­kosn­ingum 2016 og 2017 og hans varð vart í sveit­ar­stjórn­ar­kosn­ingum 2018. Nefnd fram­kvæmda­stjóra stjórn­mála­flokka sem sæti eiga á Alþingi vann í nokkur ár að því að bæta umhverfi stjórn­mál­anna og leggja til breyt­ingar á lögum til að auka gagn­sæi og traust á stjórn­mál­um.

Eitt af því sem þar var undir var nafn­lausi áróð­ur­inn. Fyrsta skrefið í þess­ari vinnu til að hindra níð og hat­ursum­ræðu í kosn­inga­bar­áttu var ákvæði um að flokk­arnir sjálfir og full­trúar þeirra gengju á undan með góðu for­dæmi. Stjórn­mála­flokk­arnir bönn­uðu sjálfum sér að fjár­magna birt­ingu eða taka þátt í birt­ingu nafn­lauss áróð­urs.

Auglýsing

„Stjórn­mála­sam­tök­um, kjörnum full­trúum þeirra og fram­bjóð­end­um, sem og fram­bjóð­end­um í per­sónu­kjöri, er óheim­ilt að fjár­magna, birta eða taka þátt í birt­ingu efnis eða aug­lýs­inga í tengslum við stjórn­mála­bar­áttu nema fram komi við birt­ingu að efnið sé birt að til­stuðlan eða með þátt­töku þeirra.“

Þetta ákvæði hjálp­aði mik­ið. En það náði ekki alla leið, enda er stór og lík­lega stækk­andi hluti stjórn­mála­bar­áttu rek­inn af öðrum en flokk­unum sjálfum og full­trúum þeirra. Því varð fljótt ljóst að ákvæði til að hindra hat­urs­orð­ræðu og níð í kosn­inga­bar­áttu þyrfti að ná til stærri hóps. Eftir mikla yfir­legu fram­kvæmda­stjóra flokk­anna með stórum hópi sér­fræð­inga um mann­rétt­indi og tján­ing­ar­frelsi varð eft­ir­far­andi ákvæði til og bundið í lög um stjórn­mála­bar­áttu nú í vor 2021.

„Frá þeim degi er kjör­dagur hefur form­lega verið aug­lýstur vegna kosn­inga til Alþing­is, til sveit­ar­stjórna eða til emb­ættis for­seta Íslands, svo og vegna boð­aðrar þjóð­ar­at­kvæða­greiðslu, skulu aug­lýs­ingar og annað kostað efni, sem ætlað er að hafa áhrif á úrslit kosn­inga, vera merkt aug­lýsanda eða ábyrgð­ar­mann­i.“

Í kosn­inga­bar­áttu fyrir nýaf­staðnar kosn­ingar til Alþingis 25. sept­em­ber virð­ist sem meiri árangur hafi náðst við að stemma stigu við nafn­lausum áróðri og þar með níði, en í fyrri kosn­ing­um. Það er mikið fagn­að­ara­efni. Ástæða er til að ætla að krafa í lögum um merk­ingar og ábyrgð á aug­lýs­ingum sé hluti af þeirri góðu þró­un. Fleira kom einnig til og má nefna nýjar reglur Face­book, verk­lags­reglur stjórn­mála­flokk­anna um sam­fé­lags­miðla, fræðslu­á­tak Fjöl­miðla­nefndar og upp­lýsta umræðu í sam­fé­lag­inu. Hitt er jafn öruggt að vinnu gegn lúa­legum bar­áttu­að­ferðum í póli­tík lýkur aldrei. Nú stytt­ist í sveit­ar­stjórn­ar­kosn­ingar og þá er gott að fólkið í land­inu sé með­vitað um hvað ein­kennir heil­brigða stjórn­mála­um­ræðu og haldi áfram að veita það aðhald sem þarf.

Höf­undur er fram­kvæmda­stjóri Vinstri grænna og for­maður nefndar fram­kvæmda­stjóra stjórn­mála­flokka sem sæti eiga á Alþingi.

Styrkir þú Kjarnann?

Kjarninn reiðir sig á framlög lesenda. Með því að styrkja Kjarnann mánaðarlega tekur þú þátt í að halda úti öflugum fjölmiðli.

Kjarninn hefur verið til taks fyrir kröfuharða lesendur í sjö ár og býður almenningi upp á vandaða umfjöllun þar sem áhersla er á gæði og dýpt.  

Ef þú ert nú þegar styrkjandi leyfum við okkur að benda á að hægt er að óska eftir að hækka styrkinn með því að senda póst á takk@kjarninn.is


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Um 80 prósent HIV smitaðra í Afríku eru undir fimmtugu. Meðferð vegna veirusýkingingarinnar hefur fallið í skuggann af faraldri COVID-19.
„Leikvöllur“ veirunnar hvergi stærri en í sunnanverðri Afríku
HIV smitaðir sem ekki hafa fengið viðeigandi meðferð eru í margfalt meiri hættu á að deyja úr COVID-19. Vísbendingar eru auk þess um að líkami þeirra sé eins og útungunarvél fyrir ný afbrigði veirunnar. Óréttlát dreifing bóluefna er grafalvarlegur vandi.
Kjarninn 5. desember 2021
Ástandið er að eyðileggja líf allra – Á vappinu í stórborginni Hólagarði
Á næstunni munu Auður Jónsdóttir rithöfundur og Bára Huld Beck blaðamaður rúnta um úthverfi höfuðborgarsvæðisins og kanna bæði stemninguna og rekstrarskilyrðin í kófinu í hinum ýmsu verslunarkjörnum. Hólagarður var fyrsti viðkomustaðurinn.
Kjarninn 5. desember 2021
Líkin í lestinni og fangarnir fjórir
Í tíu daga hefur dönsk freigáta lónað skammt undan landi á Gíneuflóa. Áhöfnin bíður fyrirmæla danskra stjórnvalda um hvað gera skuli við óvenjulega fragt um borð í skipinu: fjögur lík og fjóra fanga.
Kjarninn 5. desember 2021
Hanna Katrín Friðriksson, þingmaður Viðreisnar, bað um skýrsluna á sínum tíma.
Vill fá að vita af hverju upplýsingar um fjárfestingar útgerðarfélaga voru felldar út
Í lok ágúst var birt skýrsla sem átti að sýna krosseignatengsl eða ítök útgerðarfélaga í einstökum fyrirtækjum, en að mati þess þingmanns sem bað um hana gerði hún hvorugt. Síðar kom í ljós að mikilvægar upplýsingar voru felldar út fyrir birtingu.
Kjarninn 4. desember 2021
Ingrid Kuhlman
Dánaraðstoð: Óttinn við misnotkun er ástæðulaus
Kjarninn 4. desember 2021
Guðni Th. Jóhannesson, forseti Íslands, ásamt Agnesi M. Sigurðardóttur, biskup Íslands.
Sóknargjöld lækka um 215 milljónir króna milli ára
Milljarðar króna renna úr ríkissjóði til trúfélaga á hverju ári. Langmest fer til þjóðkirkjunnar og í fyrra var ákveðið að hækka tímabundið einn tekjustofn trúfélaga um 280 milljónir króna. Nú hefur sú tímabundna hækkun verið felld niður.
Kjarninn 4. desember 2021
Íbúðafjárfesting hefur dregist saman á árinu, á sama tíma og verð hefur hækkað og auglýstum íbúðum á sölu hefur fækkað.
Mikill samdráttur í íbúðafjárfestingu í ár
Fjárfestingar í uppbyggingu íbúðarhúsnæðis hefur dregist saman á síðustu mánuðum, samhliða mikilli verðhækkun og fækkun íbúða á sölu. Samkvæmt Hagstofu er búist við að íbúðafjárfesting verði rúmlega 8 prósentum minni í ár heldur en í fyrra.
Kjarninn 4. desember 2021
„Ég fór með ekkert á milli handanna nema lífið og dóttur mína“
Þolandi heimilisofbeldis – umkomulaus í ókunnugu landi og á flótta – bíður þess að íslensk stjórnvöld sendi hana og unga dóttur hennar úr landi. Hún flúði til Íslands fyrr á þessu ári og hefur dóttir hennar náð að blómstra eftir komuna hingað til lands.
Kjarninn 4. desember 2021
Meira úr sama flokkiAðsendar greinar