Hver er okkar framtíðarsýn?

Guðrún Schmidt fjallar um leiðarljós fyrir alvöru og réttlátar loftslagsaðgerðir.

Auglýsing

Það hljómar svo þægi­lega að geta haldið áfram með okkar sóun­ar- og neyslu­lífs­stíl. Við bara raf­væðum sam­göng­urn­ar, kaupum „græn­ar“ vörur og kolefn­is­jöfnum okkur þegar við fáum sam­visku­bit. Geggj­að. Þannig reyna rík­is­stjórnir vest­rænna ríkja að selja okkur þeirra aðgerða­á­ætl­anir sem lausn á lofts­lags­vand­an­um. Lofts­lags­málin eru stærsta áskorun ald­ar­innar og innst inni vitum við von­andi öll að boð­aðar aðgerðir eru ekki nóg og taka ekki á rót vand­ans.

Skýr skila­boð Sam­ein­uðu þjóð­anna

Skila­boð Sam­ein­uðu þjóð­anna til heims­byggð­ar­innar eru að við þurfum að gera rót­tækar breyt­ingar innan sam­fé­lags­ins ef við ætlum að sleppa við verstu afleið­ingar lofts­lags­ham­fara og stuðla að sjálf­bærri þró­un. Gríð­ar­legar kerf­is­breyt­ingar þurfa að eiga sér stað á skömmum tíma. Heims­mark­miðin eru heild­stæður leið­ar­vísir á þess­ari veg­ferð þar sem rétt­læti innan og á milli kyn­slóða er haft að leið­ar­ljósi.

Við getum ekki nálg­ast lofts­lags­málin með því að minnka ein­göngu kolefn­is­spor eig­ins lands ef við horfum ekki á allt í sam­hengi við sjálf­bæra þróun og heims­mark­mið­in. Á meðan hag­kerfið byggir á hag­vexti, arð­semi og gróða, hvort sem hag­vöxt­ur­inn fær nýja heitið „grænn hag­vöxt­ur“ eður ei, munum við halda áfram að ofnýta nátt­úru­legar auð­lindir og arð­ræna fátæk lönd og fátækt fólk til að þjóna þessu kerfi og gildum þess. Hagn­aður hnatt­ræna kap­ít­al­ism­ans verður nefni­lega að hluta til í gegnum og vegna arð­ráns, mann­rétt­inda­brota og eyði­legg­ingar nátt­úr­unn­ar. En nátt­úru­legar auð­lindir jarð­ar­innar eru tak­mark­aðar og vernd og við­hald þeirra ætti að vera grund­vall­ar­mark­mið okkar enda byggir til­vera okkar á því.

Hver ber ábyrgð­ina?

Höfum við misst stjórn á hag­kerf­inu eða skortir stjórn­mála­menn bara vilj­ann til að grípa inn í? Hvernig stendur á því að ríki eru ennþá að nið­ur­greiða jarð­efna­elds­neyti? Af hverju má menga án þess borga fyrir afleið­ing­arn­ar? Af hverju má stunda þaul­eldi á dýrum vel vit­andi að þetta er dýra­níð? Af hverju má stunda ósjálf­bæra fram­leiðslu­hætti sem hafa hnignun og mengun vist­kerfa og stór­fellda skóg­areyð­ingu víðs vegar um heim­inn í för með sér? Af hverju erum við í vest­rænum heimi áfram að arð­ræna fátæku lönd­in, auð­lindir og íbúa þess, til að byggja upp og við­halda hag­vexti, okkar eigin ríki­dæmi og eyðslu-lífs­stíl? Af hverju getum við ekki treyst því að það sem við kaupum og neytum hafi ekki skaðað annað fólk, dýr eða nátt­úr­una? Í sífellu er reynt að yfir­færa ábyrgð­ina á ein­stak­linga sem eiga með kaupum sínum að reyna að breyta kerf­inu í stað­inn fyrir að ríkin setji stefn­ur, lög og reglur og verji með því almannahagsmuni.

Auglýsing

Við þurfum að skapa raun­veru­legan þrýst­ing

Við­horfs- og lífs­stíls­breyt­ingar ein­stak­linga í vest­rænum heimi eru gíf­ur­lega mik­il­vægar og þær eiga eig­in­lega að vera sjálf­sagðar og að verða að normi. En þær munu ekki koma í stað­inn fyrir alvöru kerf­is­breyt­ingar sem rík­is­stjórnir bera ábyrgð á. Ein­stak­lings­að­gerðir og kerf­is­breyt­ingar hald­ast í hendur og styðja hvort ann­að. Það eru stjórn­völd sem setja regl­urnar sem hag­kerfið fer eftir og það er hag­kerfið sem þarf að breytast!

Stór hópur fólks um allan heim, ekki síst unga fólk­ið, skilur nauð­syn þess að fara í rót­tækar kerf­is­breyt­ingar á meðan stjórn­mála­fólk skýlir sér á bak­við „græn­an“ hag­vöxt og áætl­anir og fyr­ir­heit sem eru á dag­skrá „seinna“. Í ljósi þess geta ein­stak­lings­að­gerðir núna jafn­vel verið for­senda fyrir kerf­is­breyt­ing­um. Með því að þrýsta á stjórn­völd og krefja þau um alvöru lofts­lags­að­gerðir getum við lagt okkar af mörkum í bar­átt­unni fyrir betri heim. Við verðum að byggja upp stærstu fjölda­hreyf­ingu sög­unn­ar!

Hver er okkar fram­tíð­ar­sýn?

Við þurfum að opna augun okkar fyrir mik­il­vægi rót­tækra kerf­is­breyt­inga. Við þurfum að átta okkur á því að þær eru raun­hæfar og að máttur okkar er mik­ill. Hér er gott að horfa til baka á sögu mann­kyns. Fall Berlín­ar­múrs­ins er fjölda­hreyf­ingu fólks­ins í land­inu að þakka, eins afnám á aðskiln­að­ar­stefnu í Suð­ur­-Afr­íku og kyn­þátta­bar­áttan í Banda­ríkj­unum svo fáein dæmi séu nefnd. Það sem getur hjálpað okkur mikið í því að finna bar­áttu­anda er að búa til eigin fram­tíð­ar­sýn. Hvernig viljum við að heim­ur­inn líti út eftir 20-40 ár með heims­mark­miðin að leið­ar­ljósi? Búðu til fram­tíð­ar­sýn sem lætur þig hugsa út fyrir rammann og stíga skref út fyrir hamstra­hjól hins dag­legs lífs.

Fram­tíðin er það sem við stefnum að og búum til á hverjum degi. Það er kúnst að ímynda sér ákveðna óska­stöðu sem er ekki til staðar í nútíð­inni og læra hvernig væri hægt að raun­gera hana. Með slíka fram­tíð­ar­sýn í huga vitum við hvert við stefn­um, getum búið til mark­miða- og aðgerða­á­ætlun sem vörður að mark­inu og tekið áhrifa­mikil skref í átt að sjálf­bærri þróun og mik­il­vægum lofts­lags­mark­mið­um. Slík fram­tíð­ar­sýn hjálpar okkur einnig í því að norm­gera það sem nú virð­ist rót­tækt og fjar­lægt.

Það eru ekki öfgar að krefj­ast rót­tækra breyt­inga svo að afleið­ingar lofts­lags­ham­fara verði ekki svo geig­væn­legar að eng­inn muni vilja búa í slíkum heimi. Við erum komin á þann tíma­punkt þar sem drauma­fram­tíð­ar­sýn er orðin raun­hæf­ari val­kostur en óbreyttir lifn­að­ar­hætt­ir. Látum stjórn­völd vita að við sam­þykkjum ekki óbreyttar leik­regl­ur! Við þurfum að finna kraft­inn innra með okkur og hafa trú á okkur sjálfum og getu okkar til aðgerða. Við þurfum öll að rísa upp og berj­ast fyrir fram­tíð­inni, drauma­fram­tíð­inni okk­ar. Við getum öll lagt eitt­hvað af mörk­um, núna!

Höf­undur er sér­fræð­ingur hjá Land­vernd.

Skiptir Kjarninn þig máli?

Kjarninn reiðir sig á framlög lesenda. Með því að styrkja Kjarnann mánaðarlega tekur þú þátt í að halda úti öflugum fjölmiðli.

Við erum til staðar fyrir lesendur og fjöllum um það sem skiptir máli.

Ef Kjarninn skiptir þig máli þá máttu endilega vera með okkur í liði.

Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Aksturskostnaður Ásmundar Friðrikssonar 34 milljónir frá því að hann settist á þing
Kostnaður almennings vegna aksturs þingmanna jókst um ellefu prósent milli ára. Fjórir af þeim fimm þingmönnum sem keyra mest eru í Sjálfstæðisflokknum og fá yfir 30 prósent allra endurgreiðslna vegna aksturs.
Kjarninn 26. janúar 2022
Mette Frederiksen, forsætisráðherra Danmerkur.
Tímabært að „henda grímunni“
Í dag kemur í ljós hvort dönsk stjórnvöld fallist á tillögu farsóttarnefndar um að aflétta nær öllum takmörkunum í landinu á næstu dögum. „Tímabært“ segja margir sérfræðingar en einhverjir eru þó skeptískir á tímasetningu.
Kjarninn 26. janúar 2022
Íslandsbanki býst við að verðhækkanirnar á húsnæðismarkaðnum róist á árinu.
Spá fjögurra prósenta stýrivöxtum eftir tvö ár
Í nýrri þjóðhagsspá Íslandsbanka er gert ráð fyrir að stýrivextir verði 3,25 prósent á árinu. Í ársbyrjun 2024 verði vextirnir svo komnir í fjögur prósent, sem bankinn telur vera nálægt jafnvægisgildi þeirra.
Kjarninn 26. janúar 2022
SÁÁ fordæmir vændiskaup fyrrum formanns og ætlar að ráðast í gagngera skoðun
SÁÁ ætlar að gera nauðsynlegar umbætur á starfi sínu og kappkosta að tryggja öryggi skjólstæðinga sinna sem margir eru í viðkvæmri stöðu. „Umfram allt stöndum við með þolendum.“
Kjarninn 25. janúar 2022
Svandís Svavarsdóttir sjávarútvegs- og landbúnaðarráðherra.
Segir þá samþjöppun sem átt hefur sér stað í sjávarútvegi ekki sanngjarna
Sjávar- og landbúnaðarráðherra og formaður Viðreisnar tókust á um sjávarútvegsmál á þingi í dag.
Kjarninn 25. janúar 2022
Dagur B. Eggertsson borgarstjóri og Sigurður Ingi Jóhannsson innviðaráðherra tóku við félagshagfræðilegri greiningu um Sundabraut í gær.
Sundabraut samfélagslega hagkvæm, fækkar eknum kílómetrum en fjölgar bílferðum
Ábatinn af lagningu Sundabrautar fyrir samfélagið gæti numið allt að 236 milljörðum króna, samkvæmt greiningu Mannvits og COWI. Eknum kílómetrum gæti fækkað um rúmlega 140 þúsund á dag, en daglegum bílferðum gæti að sama skapi fjölgað um þúsundir.
Kjarninn 25. janúar 2022
Andrés Ingi Jónsson þingmaður Pírata.
„Það er lygi hjá Útlendingastofnun“
Miklar umræður sköpuðust á þingi í dag um fyrirkomulag er varðar afgreiðslu umsókna um ríkisborgararétt.
Kjarninn 25. janúar 2022
Lilja Alfreðsdóttir er ráðherra menningarmála.
Ríkisstjórnin setur 450 milljónir króna í aðgerðir fyrir tónlist og sviðslistir
Viðbótarlistamannalaun verða að stóru leyti eyrnamerkt tónlistar- og sviðslistarfólki undir 35 ára aldri og fjármunir verða settir í að styðja við ýmis konar viðburðarhald til að mæta miklum samdrætti í tekjum í kórónuveirufaraldrinum.
Kjarninn 25. janúar 2022
Meira úr sama flokkiAðsendar greinar