Kallar stríð í Úkraínu á aðild Íslands að Evrópusambandinu út frá varnarhagsmunum?

Jóhann Friðrik Friðriksson þingmaður Framsóknarflokksins spyr hvort stríðið í Úkraínu kalli á inngöngu í ESB út frá varnarhagsmunum Íslands. Hann segir að svarið sé þvert NEI.

Auglýsing

Um langt skeið höfðu Banda­ríkja­menn og fleiri varað Úkra­ínu­menn og aðrar Evr­ópu­þjóðir við yfir­vof­andi inn­rás Rúss­lands. Því miður tóku fæstir þessum við­vör­unum nógu alvar­lega. Bæði fyrir stríð og nú þegar stríð er hafið virð­ist skiln­ingur margra vera tak­mark­aður á því hver til­gangur stjórn­ar­herra í Kreml raun­veru­lega sé. Ekki ætla ég að setj­ast þar í dóm­ara­sæti en þegar sagan er skoðuð er þó flestum ljóst að þar virð­ast draumar um end­ur­reisn fyrrum áhrifa­svæða vera und­ir­liggj­andi.

Stefnan gjald­þrota

Það er kannski skilj­an­legt að fæstum hafi órað fyrir þeim hild­ar­leik sem nú á sér stað, enda mót­ast hugs­un­ar­háttur margra íbúa í Evr­ópu af lang­tíma friði með fáum und­an­tekn­ing­um. Um margra ára skeið byggðu stóru Evr­ópu­þjóð­irn­ar, Frakkar og Þjóð­verjar ásamt fleirum, gríð­ar­leg við­skipta­tengsl við Rúss­land sem byggð­ust meðal ann­ars á orku­kaupum og jafn­framt þeirri von að við­skipti og aukin sam­skipti gætu einnig haft þau áhrif að stuðla að friði fyrir vik­ið. Segja má að þessi til­raun sé nú gjald­þrota. Þjóðir sitja uppi með þann klafa að þurfa að halda áfram að fjár­magna stríðs­rekstur Rúss­lands með kaupum á orku þar sem önnur leið er ekki í færi sem stend­ur. For­dæma­lausar við­skipta­þving­anir hafa verið lagðar á Rúss­land frá upp­hafi stríðs­ins og lík­legt er að þær eigi eftir að harðna. Stríðið heldur þó áfram með þeim hræði­legu hörm­ungum sem því fylgir og enn bæt­ist í hóp þeirra milljóna sem nú eru á flótta í nágranna­ríkjum eða eigin landi.

Rauð flögg í aðdrag­anda stríðs­ins

Þegar aðdrag­andi stríðs­ins er skoð­aður er ekki hægt að segja annað en að rauð flögg hafi blasað við. Eftir fall múrs­ins lögðu þau lönd sem næst voru frjálsri Evr­ópu mikla áherslu á að kom­ast undir vernd­ar­væng NATO þar sem hræðsla þeirra og van­traust í garð Rússa var algjört. Eystra­salts­lönd­in, Pól­land og fleiri til­heyra þeim hópi. Segja má að þær áhyggjur séu á rökum reistar í ljósi sög­unn­ar. Í kalda stríð­inu minn­ast margir ítrek­aðra við­bragða Sov­ét­ríkj­anna við til­raunum um lýð­ræð­isum­bætur í sjálf­stjórn­ar­ríkjum þar sem rauði her­inn barði niður andóf af miklum þunga. Er Rúss­land réðst inn í Georgíu voru við­brögð tak­mörk­uð. Þegar Rúss­land hertók Krím­skaga var við­skipta­þving­unum beitt, en svo virð­ist sem þær hafi borið tak­mark­aðan eða nán­ast engan árang­ur. Við­var­andi stríðs­á­tök milli þjóð­anna köll­uðu ekki á afger­andi við­brögð vest­ur­landa gegn Rúss­landi fyrr en alls­herjar innrás hófst.

Auglýsing

Umræða um Evr­ópu­sam­bands­að­ild og varn­ar­hags­muni

Þrátt fyrir þá stað­reynd að Evr­ópu­sam­bandið hafi sofið á verð­inum gagn­vart ógn­ar­til­burðum Rúss­lands hefur heyrst sá tónn að nú sé mik­il­vægt að Ísland end­ur­veki aðild­ar­ferli að Evr­ópu­sam­band­inu. Látið er að því liggja að inn­ganga tryggi varnir okkar enn frekar þrátt fyrir þá stað­reynd að Íslands sé bæði stofn­að­ili að NATO og einnig með varn­ar­samn­ing við Banda­rík­in, sem er án nokk­urs vafa stærsta hern­að­ar­veldi heims. Ég hef furðað mig á þeirri umræðu enda sýn­ist mér að það meinta frið­ar­banda­lag sem ESB sann­ar­lega telur sig vera hafi algjör­lega brugð­ist í nálgun sinni.

Fyrst ber að nefna að orku­kaup ESB ríkja hafa stór­lega eflt getu Rúss­lands til hern­að­ar­um­svifa en á sama tíma hafa þjóðir eins og Þýska­land kom­ist upp með að leggja mun minna til sinna varna í skjóli NATÓ aðild­ar. Í umræð­unni hefur verið bent á að Evr­ópu­sam­bands­að­ild inni­haldi skuld­bind­ingu ríkja til sam­eig­in­legra varna. Í því sam­hengi má nefna að Finn­land og Sví­þjóð róa nú öllum árum að NATÓ aðild. Bæði þessi ríki eru í miklu sam­starfi við NATÓ og báðar þjóðir vita­skuld í Evr­ópu­sam­band­inu. Þær þjóðir telja að minnsta kosti ekki raun­hæft að láta ESB aðild duga enda hern­að­ar­máttur NATÓ bor­inn uppi af stærstum hluta af þeim öfl­ugu ríkjum sem ekki standa innan Evr­ópu­sam­bands­ins.

ESB ríkin héldu áfram að selja Rúss­landi vopn

Nú kemur í ljós sam­kvæmt upp­lýs­ingum frá blaða­mönnum Tel­egraph að minnst tíu ríki ESB seldu Rússum áfram vopn eftir inn­rás þeirra inn í Krím­skaga á meðan blátt bann ESB átti að koma í veg fyrir það. Sam­kvæmt frétt­inni nýttu aðilar smugu í reglu­verki ESB til þess að halda áfram að mata rúss­neska stríðs­vél. Varla finnst ESB sinnum þetta í lagi. Hags­muna­matið er í hið minnsta vart í takt við gild­is­mat Íslend­inga. Það kemur á óvart að umrædd frétt fari ekki hærra enda nokkuð slá­andi.

Ég skil vel þá sem telja að Ísland eigi að vera í Evr­ópu­sam­band­inu út frá við­skipta­legum sjón­ar­miðum þó svo ég sé þeim ekki sam­mála. Nú þegar stefna stóru ESB ríkj­anna gagn­vart Rúss­landi hefur hlotið skip­brot og í ljósi ofan­greindra þátta stendur eftir stóra spurn­ing­in. Kallar stríðið í Úkra­ínu á inn­göngu í ESB út frá varn­ar­hags­munum Íslands? Svarið er þvert NEI.

Höf­undur er þing­maður Fram­sóknar og nefnd­ar­maður í utan­rík­is­mála­nefnd Alþingis

Skiptir Kjarninn þig máli?

Kjarninn reiðir sig á framlög lesenda. Með því að styrkja Kjarnann mánaðarlega tekur þú þátt í að halda úti öflugum fjölmiðli.

Við erum til staðar fyrir lesendur og fjöllum um það sem skiptir máli.

Ef Kjarninn skiptir þig máli þá máttu endilega vera með okkur í liði.

Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Mette Frederiksen, Ursula van der Leyen forseti framkvæmdastjórnar ESB, Olaf Scholz kanslari Þýskalands, Mark Rutte forsætisráðherra Hollands og Alexander De Croo forsætisráðherra Belgíu hittust í Esbjerg.
Tíu þúsund risastórar vindmyllur
Á næstu árum og áratugum verða reistar 10 þúsund vindmyllur, til raforkuframleiðslu, í Norðursjónum. Samkomulag um þessa risaframkvæmd, sem fjórar þjóðir standa að, var undirritað í Danmörku sl. miðvikudag.
Kjarninn 22. maí 2022
Jódís Skúladóttir þingmaður VG.
Segir náin tengsl á milli hatursglæpa, vændis, kvenhaturs og útlendingahaturs
Þingmaður Vinstri grænna segir að hinsegin fólk sem fellur undir hatt fleiri minnihlutahópa sé útsettara fyrir ofbeldi en annað hinsegin fólk og því sé aldrei hægt að gefa afslátt í málaflokkum sem viðkoma þessum hópum.
Kjarninn 21. maí 2022
Hanna Katrín Friðriksson þingmaður Viðreisnar.
„Hvernig stendur á þessari vitleysu?“
Þingflokksformaður Viðreisnar telur að líta þurfi á heilbrigðiskerfið í heild sinni og spyr hvort það sé „í alvöru til of mikils ætlast að stjórnvöld ráði við það verkefni án þess að það bitni á heilsu og líðan fólks“.
Kjarninn 21. maí 2022
Framsóknarflokkurinn í Mosfellsbæ er í lykilstöðu um myndun meirihluta bæjarstjórnar.
Viðræðum Framsóknarflokksins og Vina Mosfellsbæjar slitið
Framsóknarflokkurinn í Mosfellsbæ tilkynnti Vinum Mosfellsbæjar skömmu fyrir áætlaðan fund þeirra í morgun að ákveðið hefði verið að slíta viðræðum. Líklegast er að Framsókn horfi til þess að mynda meirihluta með Samfylkingunni og Viðreisn.
Kjarninn 21. maí 2022
Gísli Pálsson
„Svartur undir stýri“: Tungutak á tímum kynþáttafordóma
Kjarninn 21. maí 2022
Horft frá toppi Úlfarsfells yfir Blikastaði
Blikastaðir eru „fallegasta byggingarland við innanverðan Faxaflóa“
„Notaleg“ laxveiði, æðardúnn í eina sæng á ári og næstu nágrannar huldufólk í hóli og kerling í bæjarfjallinu. Blikastaðir, ein fyrsta jörðin sem Viðeyjarklaustur eignaðist á 13. öld, á sér merka sögu.
Kjarninn 21. maí 2022
Selur í sínu náttúrulega umhverfi.
Ætla að gelda selina í garðinum með lyfjum
Borgaryfirvöld fundu enga lausn á óviðunandi aðstöðu selanna í Húsdýragarðinum aðra en að stækka laugina. Þeir yngstu gætu átt 3-4 áratugi eftir ólifaða. 20-30 kópum sem fæðst hafa í garðinum hefur verið lógað frá opnun hans.
Kjarninn 21. maí 2022
Í ávarpi sínu fór Katrín yfir þann lærdóm sem hægt er að draga af kórónuveirufaraldrinum, meðal annars að samheldni samfélagsins hafi reynst okkar mestu verðmæti.
Ekki einungis hægt að vísa ábyrgð á launafólk
Katrín Jakobsdóttir segir atvinnulíf og stjórnvöld bera mikla ábyrgð á bráttunni við verðbólguna og að ekki sé hægt að vísa ábyrgðinni eingöngu á launafólk í komandi kjarasamningum.
Kjarninn 20. maí 2022
Meira úr sama flokkiAðsendar greinar