Leiðin úr skrúfstykki sérhagsmunanna

Gunnar Hólmsteinn Ársælsson segir að Ísland þurfi ríkisstjórn alvöru jafnaðarmennsku, þar sem lykiláhersla sé á blandað hagkerfi, ríka velferð og jöfnuð, framúrskarandi menntun, sem og alþjóðahyggju.

Auglýsing

Það eru ákveðnir aðilar hér á landi sem eru sífellt að segja okkur að ESB sé ekki á dag­skrá. Flestir þess­ara aðila eru upp­gjafa­stjórn­mála­menn sem eru þekktir fyrir íhalds­semi, að vera tals­menn kyrr­stöðu og varð­stöðu um sér­hags­muni.

En skoðum málið aðeins nán­ar. Eru lægri vextir ekki á dag­skrá? Jú, að sjálf­sögðu, en vaxta­stig á Íslandi hefur lengi verið út úr öllu korti, bæði fyrir almenna neyt­end­ur, fyr­ir­tæki og hið opin­bera. Fyrir skömmu voru vextir hækk­aðir (eftir að hafa þó lækkað veru­lega) og Seðla­banki Íslands hefur boðað „vaxta­hækk­un­ar­ferli“. Hvers vegna þarf „vaxta­hækk­un­ar­ferli“ á Íslandi en ekki í öðrum nágranna­löndum okk­ar? Af hverju er það lög­mál að vextir á Íslandi séu hærri en í öðrum löndum í kringum okk­ur?

Galið mat­ar­verð

Er lægra mat­ar­verð ekki á dag­skrá? Jú, auð­vit­að. Við fáum reglu­lega fréttir af því að Ísland sé með dýr­ustu löndum i heimi og að hér sé verð­lag hrein­lega alveg galið. Eða hvar í Evr­ópu myndi fólk borga sem sam­svarar 8000 krónum fyrir eina venju­lega rauð­víns­flösku á veit­inga­stað, um 55 evr­ur? Frakki sem fengi þetta í hausinn, myndi hrein­lega fá áfall. Og af hverju er nið­ur­greitt íslenskt lamba­kjöt samt eitt dýrasta kjötið í búð­inn­i? 

Auglýsing
Verðlag hér er með því hæsta sem þekk­ist í Evr­ópu og sam­kvæmt könnun frá Eurostat, sem síðan var stað­fest af Neyt­enda­sam­tök­unum kom í ljós að með­al­verð mat­væla hér á landi var 66% hærra en í Evr­ópu. Af hverju?

Næst eru það fast­eigna­kaup almenn­ings hér landi, en Íslend­ingar borga þegar upp er staðið 1,5 til 2 fast­eign­ir, á meðan Norð­ur­landa­bú­ar/­Evr­ópu­búar borga fyrir eina. Hvers vegna á það að vera við­miðið og annað svona „fá­rán­leika­lög­mál“?

Er lægri verð­bólga ekki á dag­skrá? Jú, án nokk­urs vafa. Verð­bólga hér á landi er búin að vera í nokkra mán­uði vel yfir mark­miði Seðla­banka Íslands og er verð­bólga núna yfir 4%, sem er með því mesta sem mælst hefur lengi. Verð­bólga étur upp eignir fólks og veldur sífelldum verð­hækk­un­um. Hún skekkir líka sam­keppn­is­stöðu íslenskra fyr­ir­tækja gagn­vart erlend­um.

Krónan upp­spretta óstöð­ug­leika

Er not­hæfur gjald­mið­ill ekki á dag­skrá? Jú, en krónan okkar er hið mesta ólík­inda­tól og hefur í gegnum tíð­ina valdið ótrú­legum skaða með geng­is­falli og verið helsta upp­spretta óstöð­ug­leika í efna­hags­mál­um. Með upp­töku evru, eða teng­ingu krón­unnar við hana (líkt og Danir ger­a), væri þessi óstöð­ug­leiki (og kostn­að­ur) sem teng­ist krón­unni úr sög­unni.

Aðild að ESB ætti líka að vera á dag­skrá hjá fyr­ir­tækja­eig­endum og Sam­tökum atvinnu­lífs­ins, því það er ein­fald­lega stað­reynd að við inn­göngu í ESB hefur magn við­skipta hjá inn­göngu­þjóðum auk­ist um allt að 5, 10, jafn­vel 15%.  Hér á landi mætti sjá fyrir veru­lega veltu­aukn­ingu í atvinnu­líf­inu vegna auk­inna verk­efna sem tengj­ast mögu­legri aðild. Til dæmis í ýmsum fram­kvæmd­um, vega­gerð og almennri upp­bygg­ingu inn­viða, t.d. brú­ar­smíði, flug­völlum og mörgu öðru. Þörf er á upp­bygg­ingu inn­viða hér á landi fyrir fleiri hund­ruð millj­arða króna og það er stað­fest í nýrri skýrslu Sam­taka iðn­að­ar­ins fyrr á þessu ári.

60% vildu áfram­hald­andi aðild­ar­við­ræður

Árið 2014 stóð SA fyrir könnun meðal félaga sinna og var m.a. spurt hvort slíta ætti aðild­ar­við­ræðum við ESB. Um 60% svar­enda voru því and­víg, en 40% vildu slíta. Engu að síður var það gert í ráð­herra­tíð Gunn­ars Braga Sveins­son­ar, úr Fram­sókn­ar­flokki, í mars árið 2015. Sér­hags­mun­irnir hér á landi voru því settir í for­gang, sér­hags­munir land­bún­aðar og sjáv­ar­út­vegs. 

End­an­lega hefur þó ekki verið klippt alveg á mál­ið. Ekki er nokkur spurn­ing í huga und­ir­rit­aðs að SA og þar með atvinnu­líf Íslands myndi njóta góðs af fullri aðild að ESB. Vill SA virki­lega ekki athuga þennan mögu­leika?

Skrúf­stykki sér­hags­mun­anna

Spurn­ingin um aðild er svo síð­ast en ekki síst spurn­ing fyrir kom­andi kyn­slóðir Íslend­inga, hvort þær vilji búa við sam­bæri­leg kjör og við­mið­un­ar­þjóðir okkar í Evr­ópu. Eða eiga þær að halda áfram að greiða miklu meira en við­mið­un­ar­þjóðir okk­ar, fyrir t.d. hús­næð­i? 

Aðild­ar­spurn­ingin er líka spurn­ing um að losa Ísland úr því skrúf­stykki sér­hags­muna sem lands­mönnum hefur verið haldið í ára­tugum saman og kostað sam­fé­lag­ið, tugi, jafn­vel hund­ruð millj­arða króna.

Nú líður að kosn­ing­um. Ísland þarf rík­is­stjórn alvöru jafn­að­ar­mennsku, þar sem lyk­ilá­hersla er á blandað hag­kerfi, ríka vel­ferð og jöfn­uð, fram­úr­skar­andi mennt­un, sem og alþjóða­hyggju. 

Ísland þarf ekki rík­is­stjórn íhalds og sér­hags­muna­gæslu, sem lemur höfð­inu í stein­inn og úti­lokar að íhuga tæki­færi. Það heitir þröng­sýni.

Höf­undur er stjórn­mála­fræð­ing­ur.

Skiptir Kjarninn þig máli?

Kjarninn reiðir sig á framlög lesenda. Með því að styrkja Kjarnann mánaðarlega tekur þú þátt í að halda úti öflugum fjölmiðli.

Við erum til staðar fyrir lesendur og fjöllum um það sem skiptir máli.

Ef Kjarninn skiptir þig máli þá máttu endilega vera með okkur í liði.

Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Enn ein tilraun gerð til að semja um verndun úthafanna
Stjórnvöld á Íslandi, í Rússlandi og Kína vilja að fiskveiðar verði ekki settar inn í samning þjóðríkja um verndun hafsins. Stærstur hluti úthafanna er alþjóðlegt hafsvæði. Innan við 2 prósent þess nýtur verndar.
Kjarninn 15. ágúst 2022
Hafnfirðingar stefna að því að hefja vinnu við sérstaka hjólreiðaáætlun bæjarins á næstunni.
Hafnarfjörður ætlar að hefja vinnu við hjólreiðaáætlun
Skipulags- og byggingarráð Hafnarfjarðar hefur ákveðið að fela starfshópi með fulltrúum allra flokka að hefja vinnu við sérstaka hjólreiðaáætlun bæjarins. Örfá sveitarfélög hafa til þessa gert sérstakar áætlanir um hjólreiðar.
Kjarninn 15. ágúst 2022
Umhverfismat stækkunar Sigöldustöðvar er hafið. Landsvirkjun áformar að stækka tvær virkjanir til viðbótar á svæðinu
Landsvirkjun geri skýra grein fyrir forsendum stækkunar Sigöldustöðvar
Skipulagsstofnun vill að Landsvirkjun geri skýrari grein fyrir tilgangi og forsendum fyrirhugaðrar stækkunar Sigölduvirkjunar. Stækkunin myndi aðeins auka orkuframleiðslu lítillega. Meira vatn þurfi til að meira rafmagn verði framleitt.
Kjarninn 15. ágúst 2022
Bensínlítrinn lækkaði í fyrsta sinn á þessu ári en hlutdeild olíufélaganna í hverjum seldum lítra eykst
Framan af ári voru olíufélögin ekki að velta miklum hækkunum á bensíni út í verðið sem neytendum var boðið upp á. Nú þegar heimsmarkaðsverð hefur lækkað umtalsvert eru félögin að samak skapi að velta lækkunum hægar út í verðlagið en tilefni er til.
Kjarninn 15. ágúst 2022
Sortuæxli myndast þegar fólk verður fyrir sólbruna og raunar þrefaldast líkurnar á að fólk þrói með sér húðkrabbamein við það eitt að sólbrenna á tveggja ára fresti.
Óttast fjölgun tilfella sortuæxla samhliða hlýnandi veðri
Sérfræðingar í Bretlandi óttast að tilfellum húðkrabbameins muni fjölga samhliða loftslagsbreytingum og hvetja fólk til að vera vart um sig í sólinni.
Kjarninn 15. ágúst 2022
Kaupfélag Skagfirðinga hefur hagnast um 18 milljarða króna á fjórum árum
Eigið fé Kaupfélags Skagfirðinga, samvinnufélags í eigu 1.465 félagsmanna með höfuðstöðvar á Sauðárkróki, hefur þrefaldast frá árinu 2010 og er 49,5 milljarðar. Eignir félagsins eru metnar á tæplega 80 milljarða. Verðmætasta bókfærða eignin er kvóti.
Kjarninn 15. ágúst 2022
Áfengi spilar afar stjórt hlutverk í danskri unglingamenningu.
Danskir menntaskólar endurhugsi drykkjumenninguna
Danska heilbrigðisstofnunin hefur sent menntaskólum landsins bréf þar sem óskað er eftir því að hætt verði að gera áfengi hátt undir höfði á viðburðum á vegum skólanna.
Kjarninn 14. ágúst 2022
Vilja gera óperuna aðgengilega fyrir Íslendinga
Kammeróperan ætlar að flytja meistarverkið Così fan tutte eftir Mozart íslensku á óperukvöldverði í Iðnó. Safnað er fyrir verkefninu á Karolina fund.
Kjarninn 14. ágúst 2022
Meira úr sama flokkiAðsendar greinar