Myndin af Mao Zedong

mao.jpg
Auglýsing

Ég er stundum að velta því fyrir mér hvað hægt er að gera í þessu með Torg hins himneska frið­ar. Það er kannski stærsta torg ver­aldar en … tja það væri vel hægt að lífga svo lítið upp á það. Í hvert sinn sem ég álp­ast þangað fæ ég á til­finn­ing­una að ég sé að skríða út úr neð­an­jarð­ar­byrgi dag­inn eftir kjarn­orku­árás eða inn­rás úr geimn­um. Him­inn og jörð renna saman í enda­lausa grárústrauða flatneskju. Aðeins gulir þaktoppar þing­húss­ins standa upp úr og minna helst á log­andi rústir sigr­aðrar borg­ar.

Og myndin af Maó Zedong hangir yfir Torg­inu eins og minn­is­varði um tap­aðan mál­stað. -- En hvað er þetta? Glottir hann? Hvað er hann að segja? Það setur að mér ugg. Er þetta ekki ann­ars orðið gott hjá kall­in­um? Það fannst stúd­entum í Pek­ing 30. maí 1989. Þá stylltu þeir upp 10 metra hárri styttu and­spænis honum og köll­uðu hana Gyðju frels­is­ins. Fimm dögum síðar var hún jöfnuð við jörðu af skrið­dreka.

Aldrei aftur Laug­ar­dals­völlur



Ég held ég hafi fylgst með öllum heims­meist­ar­mót­unum í fót­bolta síðan HM á Spáni 1982. Hver keppnin annarri stór­brotn­ari. Í dag sam­einar lík­lega engin við­burður mann­kynið betur í til­hlökk­un, leik og gleði en HM. Skuggi hefur þó hvílt yfir síð­ustu árin. Orðrómur hefur verið á kreiki um spill­ingu innan Alþjóða­knatt­spyrnu­sam­bands­ins (FIFA). Þá hefur maður oftar en einu sinni rek­ist á myndir í fjöl­miðlum af ömur­legum aðstæðum verka­fólks­ins sem vinnur að því að byggja upp sviðs­mynd mót­anna. Hingað til hef ég ekki hugsað um það í mik­illi alvöru að kannski ætti ég að hætta að horfa fyrst svona er í pott­inn búið - þar til nú á dög­unum er banda­rískur sak­sókn­ari lagði fram kæru á hendur stjórn­ar­mönnum FIFA fyrir stór­tæka mútu­þægni. Ég hef tekið ákvörðun um að horfa ekki á HM í Katar 2022. Er enn í bar­áttu við sjálfan mig vegna HM í Rúss­landi 2018.

En það er önnur hlið á þessu sem veldur mér jafn­vel enn meira hug­ar­angri. Síð­ustu 2-3 árin hef ég bundið miklar vonir við að fót­bolt­inn geti gert góða hluti hér í Kína. Inn­leitt frjáls­lynd við­horf. Myndað mót­vægi við hina yfir­þyrm­andi nær­veru Komm­ún­ista­flokks­ins í kín­versku sam­fé­lagi. Orðið fyr­ir­mynd að póli­tískum umbót­um. En nú renna á mig tvær grím­ur. Ef satt reyn­ist að spill­ing og mann­vonska hafi grafið um sig í knatt­spyrnu­heim­inum hvernig í ósköp­unum getur bolt­inn þá orðið far­vegur umbóta í Kína? Sumir halda því meira að segja fram að orsaka­sam­hengið sé í hina átt­ina. Að það séu lönd eins og Kína - er predíka mark­aðsvæð­ingu án lýð­ræð­isum­bóta - sem séu smám saman að breyta knatt­spyrn­unni í sína mynd en ekki öfugt. Þegar öllu er á botnin hvolft þá er það ekki svo frá­leit kenn­ing að vald­hafar rísandi heims­veldis reyni að seil­ast til áhrifa í alþjóða­skemmt­ana­iðn­að­in­um. Að stjórn­ar­menn FIFA með for­set­ann Sepp Blatter í far­ar­broddi hafi ein­fald­lega gengið á mála hjá þeim.

Auglýsing

Æ-ó, þetta er of flók­ið. Er ekki best að afgreiða bolt­ann bara með einu penna­striki hér og nú í eitt skipti fyrir öll: Hann hefur orðið myrkum öflum að bráð. Þau véla með hann til að brjóta niður sið­ferð­is­þrek okkar og þenja út veldi hins illa. Fót­bolt­inn er ópíum fólks­ins. Segjum nei við FIFA. Segjum nei við HM. Segjum nei við bolt­anum í hvaða mynd sem hann birt­ist. Aldrei aftur Upton Park, aldrei aftur Laug­ar­dals­völl­ur, aldei aftur kín­verski bolt­inn. Þetta er búið að vera skemmti­legt ferða­lag. Eft­ir­minni­leg­asta markið skor­aði sjálfur Guð með sinni almátt­ugu hönd á 51. mínutu leiks Argent­ínu og Eng­lands í Mexíkó 1986. Það var hápunkt­ur­inn. En nú er þetta búið. Nú slekk ég á sjón­varp­inu … eða horfi í mesta lagi á smá­þjóða­leik­ana og EM í hand­bolta (þegar Ísland er með).

Prag­mat­ismi



Í Kína segja menn stundum „huo ran kai lang,“ þegar mikið útsýni lýkst upp þar sem eng­inn átti von á. Góðir kín­verskir leið­sögu­menn labba ekki með þig beint inn í aðal­garð must­er­is­ins. Nei þeir þreyta þig með röð af til­breyt­inga­lausum for­görð­um. Taka síðan óvætan sveig fram hjá vindsorfnum kalk­steins­hnull­ungi eða fyrir horn í undnum skugga­göngum -- Bingó! Við þér blasa vötn og fjöll. Feg­urra ger­ist það ekki. Ja-á, þegar gefur á bát­inn á maður ekki að fórna höndum eða leggj­ast flatur undir þóftu. Nei. Og við skulum ekki gleyma að jafn­vel þó að allar ávirð­ing­arnar á hendur FIFA reyn­ast réttar þá bein­ast þær ekki gegn gras­rót­ar­starf­inu. Hin sjálf­sprottna hreyf­ing áhuga­manna sem laðar fram hæfi­leik­a­ríka knatt­spyrnu­menn og byggir upp dyggan hóp stuðn­ings­manna er ólöskuð. Það er einmitt þetta afl sem ég hef bundið vonir við að geti gert góða hluti hér eystra.

Síð­ustu 20-30 ár hafa Kín­verjar verið að reyna að byggja upp gott fót­boltalands­lið á grunni sömu prinsippa og þeir beita til að knýja fram 10% hag­vöxt ár eftir ár (mark­aðsvæð­ing án lýð­ræð­isum­bóta). Tekin var upp atvinnu­mennska 1992. Öll helstu liðin eru nú með öfl­uga styrkt­ar­að­ila á bak við sig. Miklir fjár­munir hafa farið í mann­virki, launa­greiðsl­ur,  kaup á erlendum leik­mönnum o.s.frv. Klúbba­starf hefur hins vegar verið í skötu­líki. Skuggi Flokks­ins hefur hvílt yfir því. Þegar ákvarð­anir eru teknar skipta póli­tísk tengsl oft meira máli en fag­leg sjón­ar­mið. Leik­menn, þjálf­ar­ar, dóm­arar og flokks­gæð­ingar hafa marg­sinnis orðið upp­vísir að því að hag­ræða úrslit­um, taka við mútu­greiðslum og öðru svínaríi. Áhugi almenn­ings hefur dalað í sam­ræmi við þetta. Fjöldi ung­menna sem stundar knatt­spark hrap­að. Það þarf því engan að undra þó gæði fót­bolt­ans í land­inu séu ekki upp á marga fiska.

Hingað og ekki lengra segir núver­andi for­seti lands­ins Xi Jin­p­ing. Hann hefur til­kynnt að nú eigi gras­rótin að fá séns. Fót­bolta­klúb­b­arnir eiga að fá frelsi til að skipu­leggja sín mál sjálfir án afskipta Flokks­ins. Vel að merkja þetta frelsi er tak­markað við knatt­spyrn­una og nær ekki til ann­arra sviða sam­fé­lags­ins. Það merki­lega er að for­set­inn gerir þetta ekki endi­lega af því hann hafi séð ljós­ið. Þvert á móti má ætla að hann geri þetta þrátt fyrir að hann telji að félaga­frelsi henti alls ekki „sér­stökum kín­verskum aðstæð­u­m“. Það er hins vegar búið að prófa allt annað til að bæta bolt­ann í Kína. Nú er bara þetta eft­ir. Þetta er hreinn prag­mat­ismi hjá hr. Xi. Þess má geta að einmitt svona fóru umbæt­urnar af stað í efna­hags­líf­inu fyrir 30-40 árum síð­an. Afskipti Maós af dag­legu skipu­lagi land­bún­að­ar­starf­anna hafði leitt til hung­ursneiðar um gjör­valt Kína. Þá kom Deng Xia­op­ing og sagði: „Það skiptir ekki máli hvort kött­ur­inn er svartur eða hvítur -- bara að hann veiði mýs.“ Afhelgun Maós var haf­in. Til­raunir með mark­aða­svæð­ingu voru gerðar á afmörk­uðum svæð­um. Síðar útfærðar fyrir allt land­ið.

Hásum­ar­stemm­ing



Það er komið hásumar hér  í Kína. Þau fræ sem sáð var í vor eru orðin að bylgj­andi ökrum. Það ríður á að ná inn upp­sker­unni áður en árviss flóð stór­fljót­anna skola henni til hafs. Í bolt­anum hugsa menn um að koma sem flestum stigum í höfn áður en sum­ar­hitarnir fara að há veru­lega spila­mennsk­unni.

Varð­lið­arnir mínir hafa spilað vel á leik­tíð­inni til þessa. Oft sýnt meist­ara­takta og eftir að þreyta fór að segja til sín gert nóg til að tryggja sigra. Yfir­leitt. Í maí féllu þeir reyndar úr Asíu­keppni meist­ara­liða. Enn eru samt tveir titlar inni í mynd­inni, í deild og bik­ar.

Kvenna­lands­liðið stendur í ströngu á HM í Kanada. Í fyrsta leiknum héldu þær jöfnu gegn heima­mönnum fram á lokamín­útu fram­leng­ing­ar. Þá voru þær að mínu mati óheppnar að fá dæmda á sig víta­spyrnu sem Kana­da­konur skor­uðu úr. Með glæsi­legum sigri á Hol­lend­ingum og jafn­tefli gegn Nýja-­Sjá­landi tókst þeim samt að kom­ast í 16 liða úrslit. Þar gerðu þær sér lítið fyrir og lögðu lið Kamerún og eru því komnar alla leið í 8 liða úrslit.

Karl­arnir hófu þát­töku í und­ankeppni HM í Rúss­landi 2018 með úti­leik gegn áhuga­manna­liði kon­ungs­ríkis Hima­læj­a-fjalla Bhutan (í 159. sæti á styrk­leika­lista FIFA) þann 16. júní sl. Auð­vitað á Kína að vinna svona leik vand­ræða­laust. Það liðu samt taugastrekkj­andi 45 mín­útur þar til fyrsta markið kom rétt fyrir hálf­leik. Eftir að ísinn var brot­inn hlóð­ust hins veg­ar  mörkin inn og lauk leiknum með yfir­burða­sigri Kína 0:6.

Kanntu vel við Kjarnann?

Frjáls framlög lesenda eru mikilvægur þáttur í rekstri Kjarnans. Þau gera okkur kleift að halda áfram að taka þátt í umræðunni á vitrænan hátt og greina kjarnann frá hisminu fyrir lesendur. 

Kjarninn er fjölmiðill sem leggur sig fram við að upplýsa og skýra út það sem á sér stað í samfélaginu með áherslu á gæði og dýpt. 

Okkar tryggð er aðeins við lesendur. Við erum skuldbundin ykkur og værum þakklát ef þið vilduð vera með í að gera Kjarnann enn sterkari. 

Ef þú kannt vel við það efni sem þú lest á Kjarnanum viljum við hvetja þig til að styrkja okkur. Þinn styrkur er okkar styrkur.

Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Bankastjórar Arion banka kaupa hlutabréf fyrir 230 milljónir
Benedikt Gíslason bankastjóri og Ásgeir Helgi Reykfjörð aðstoðarbankastjóri keyptu hlutabréf í bankanum í dag.
Kjarninn 14. nóvember 2019
Þorsteinn Már vonar að tímabundið brotthvarf rói umræðu um Samherja
Þorsteinn Már Baldvinsson segir í viðtali við Vísi að Samherji sé ekki sálarlaust fyrirtæki. Honum blöskrar umræða um fyrirtækið í kjölfar afhjúpandi þáttar Kveiks um starfsemi Samherja í Namibíu.
Kjarninn 14. nóvember 2019
Indriði H. Þorláksson
Samherji í gráum skugga
Kjarninn 14. nóvember 2019
Björgólfur í leyfi frá störfum sem stjórnarformaður Íslandsstofu
Björgólfur Jóhannsson tekur við sem forstjóri Samherja tímabundið.
Kjarninn 14. nóvember 2019
Leifur Gunnarsson
Takmarkanir á tímum tæknibyltinga – Staða fólks með sykursýki 1 í dag
Kjarninn 14. nóvember 2019
Mosfellsbær heldur áfram að stækka
Íbúum Mosfellsbæjar hefur fjölgað gríðarlega á síðasta áratug sem og nýjum íbúðum. Bæjarstjórn Mosfellsbæjar býst við áframhaldandi fjölgun íbúa á næsta ári.
Kjarninn 14. nóvember 2019
Haukur Arnþórsson
Hugleiðingar um tengsl stjórnmála og sjávarútvegs
Kjarninn 14. nóvember 2019
Svæðið sem um ræðir
Steypuvinna vegna Landsbankabyggingarinnar – Reikna með að fara 190 ferðir á einum degi
Botnplata nýju Landsbankabyggingarinnar á Austurbakka 2 verður steypt laugardaginn næstkomandi. Meðan unnið er þarf að loka hægri akrein Kalkofnsvegar í átt að Lækjargötu.
Kjarninn 14. nóvember 2019
Meira úr sama flokkiÁlit
None