Ný stjórnarskrá í 10 ár – Viska almennings og máttur kvenna

Séra Örn Bárður Jónsson spyr í aðsendri grein hvers vegna Alþingi hafi ekki tekið tillögu stjórnlagaráðs að nýrri stjórnarskrá til afgreiðslu.

Auglýsing

Sam­tök kvenna um Nýja stjórn­ar­skrá eiga heiður skilið fyrir að hafa vakið athygli á mik­il­vægi þess að lög­festa beri nýja stjórn­ar­skrá á grund­velli til­lagna stjórn­laga­ráðs. Þau hafa á liðnum miss­erum virkjað lands­menn til að huga að þeim órétti sem stjórn­mála­öflin hafa beitt hið lýð­ræð­is­lega og fagra ferli sem ritun nýju stjórn­ar­skrár­innar var. Ég hrós­aði þeim í eyru konu með ríka rétt­læt­is­kennd, sem tók undir orð mín, og benti mér á, að breska kven­rétt­inda­kon­an, Emmeline Pank­hur­st, hefði eitt sinn sagt í einum af sínum mörgu og beittu ræð­um: „Konur eru mjög seinar til að rísa upp, en þegar þær hafa risið upp, þegar þær hafa ákveðið sig, fær þær ekk­ert á jörðu og ekk­ert á himni til að gef­ast upp; það er óger­legt ...“

Fyrr­nefnd sam­tök lyftu grettistaki án þess að hafa að baki sér voldug fyr­ir­tæki eða stjórn­endur þeirra með bólgna vasa af ágóða af eigum almenn­ings, fyr­ir­tæki sem sum halda úti „skæru­lið­um“ til að berja á þeim sem ögra for­rétt­inda­stöðu þeirra í land­inu. Þessi fyr­ir­tæki halda úti frétta­veitum sem bjaga sann­leik­ann og í sumum til­fellum hafa þau ráðið til sín menn sem hegða sér eins og skúrkar í hasar­mynd­um. Kon­urnar beittu ein­ungis sam­taka­mætti sínum og höfðu atkvæð­is­rétt sinn og rétt­læt­is­kennd ein vopna í örvamælum sín­um.

Viska almenn­ings. Ég man það eins og gerst hefði í gær þegar 523 fram­bjóð­endur til stjórn­laga­þings fengu hver og einn að kynna mál sitt í útvarpi allra lands­manna árið 2010. Að upp­lifa það að allt þetta fólk hafði sínar skoð­anir á lands­ins gagni og nauð­synjum og tjáði þær í orði, með rökum og sann­fær­ingu, færði mér heim sann­inn um, að í öllu fólki býr viska. Ég hef einnig kom­ist að því sem prestur sem hefur skrifað urmul minn­ing­ar­orða um ólíkt fólk á öllum aldri, að ævi sér­hverrar mann­eskju er merki­leg, því þar býr reynsla og viska, bæði súr og sæt.

Auglýsing

Við 25, sem kosin vorum til stjórn­laga­þings, vorum kosin sem ein­stak­lingar en ekki sem pakka­til­boð af listum stjórn­mála­flokka.

Hæsti­réttur ógilti kosn­ing­una á ein­tómum get­gátum eða hýpótesum um að ein­hvers staðar hefði hugs­an­lega ein­hver getað með ein­hverjum hætti, séð ein­hvers staðar yfir skjól­borðið á milli kjör­bása og kom­ist að því hvað ein­hver annar kjós­andi hugs­an­lega kaus. Ég er sann­færður um að allar kosn­ingar á Íslandi í áranna rás mætti ógilda með sömu get­gát­um.

Stjórn­völd sáu við þess­ari ósvinnu Hæsta­réttar og skip­uðu þau sem valin höfðu verið til stjórn­laga­þings í stjórn­laga­ráð. Ég vek athygli á því að að baki þeim sem valin voru var meira atkvæða­magn en að baki þing­mönnum á yfir­stand­andi þingi sem senn lýk­ur. Hluti kjós­enda að baki hverjum sitj­andi þing­manni er 1,254% en að baki hverjum full­trúa stjórn­lag­þings var hann 1,438%. (Þor­kell Helga­son, stærð­fræð­ing­ur)

Stjórn­laga­ráð skil­aði verki sínu á fjórum mán­uðum og að margra mati með undra­verðum árangri sé vísað til sér­fróðra manna á sviði stjórn­ar­skrár­fræða í mörgum lönd­um. Eft­ir­tekt hefur vakið hve mik­inn aðgang almenn­ingur hafði að ferl­inu, bæði sér­fróðir ein­stak­lingar og almennt áhuga­fólk um grund­vall­ar­lög lands­ins.

En hvað svo?

Hvers vegna hefur Alþingi ekki tekið til­lögu stjórn­laga­ráðs til afgreiðslu?

And­stæð­ingum þessa starfs má auð­veld­lega finna stað, aðal­lega í þremur stjórn­mála­flokk­um, Sjálf­stæð­is­flokki, Fram­sókn og Mið­flokki. Slitrur má svo finna innan ann­arra flokka. Döng­un­ar­leysi og svik sumra þing­manna í Sam­fylk­ing­unni og mis­beit­ing dag­skrár­valds hjá for­seta Alþingis á sínum tíma skað­aði vissu­lega ferl­ið.

En hvað hafa menn fram að færa í gagn­rýni sinni á nýju stjórn­ar­skrána sem oft er nefnd svo? Hafa stjórn­mála­menn komið með ein­hver hald­bær rök? Nei, engin rök frá einum ein­asta and­stæð­ingi. Þeir bara nöldra án raka, eru í fýlu vegna þess að þeir sjálfir eða aðrar fylgi­spakar strengja­brúður flokk­anna tóku ekki þátt í leikn­um. Þeir hafa reynt að varpa rýrð á full­trúa stjórn­laga­ráðs og sagt þetta fólk ekki spegla þjóð­ina. En gera þeir það sjálfir? Þeir una ekki úrslitum í „lands­leikn­um“ - og því má í raun, að breyttu breyt­anda, líkja þeim við fót­bolta­bull­urnar ensku á dög­un­um, sem hegð­uðu sér eins og naut í flagi.

And­staðan er ekki rök­leg, ekki mál­efna­leg, heldur er hún sið­ferð­is­leg. Alþingi skortir sið­ferði þegar það hunsar þjóð­ar­vilj­ann. And­stæð­ing­arnir tönnlast á því að allt of lítil þátt­taka hafi verið í þjóð­ar­at­kvæða­greiðsl­unni árið 2011, en skoð­ana­kann­anir gerðar á sama tíma sýndu að engu skipti hvort þátt­tak­endur voru 49% eða 75% því nið­ur­stöður skoð­ana­kann­ana sýndu við­líka nið­ur­stöðu og taln­ing atkvæða gerði og hafa æ síðan sýnt sömu nið­ur­stöðu. Rökin þeirra eru því bara nöldur eins og urgur í reiðum hund­um.

Á vef Hag­stof­unnar er þetta tekið sam­an:

„Við kosn­ing­arnar voru alls 236.850 á kjör­skrá, 73,9% lands­manna. Af þeim greiddu 115.890 atkvæð­i, 48,9% kjós­enda. Kosn­inga­þátt­taka karla var hærri en kvenna, 49,9% á mót­i 47,9% hjá kon­um.“

Þau sem mæta á kjör­stað og kjósa ráða för. Hin sem heima sitja hafa þar með fært þeim sem kusu það vald í hendur að ráða úrslit­un­um.

And­staða stjórn­mála­afl­anna er sið­ferði­leg því hún byggir nefni­lega á skorti á sið­ferði.

Skjöldurinn við kirkjugarðinn í Ringsaker. Mynd: Örn Bárður Jónsson

Í Nes­kirkju sem er í Ringsa­ker á Heið­merk­ur­svæð­inu í Nor­egi, þar sem ég þjón­aði sem sókn­ar­prestur í 4 ár, og er ein höf­uð­kirkna á svæð­inu, er emel­er­aður skjöldur á vegg við hliðið að kirkju­garð­inum þar sem kirkjan stend­ur. Þar er þess minnst að í kirkj­unni fór fram kosn­ing til stjórn­laga­þings árið 1814. Kosið var í öllum höf­uð­kirkjum um land allt, utan í einu hér­aði sem fékk kon­ungs­bréfið um kjörið svo seint að þeim tókst ekki að und­ir­búa kosn­ing­una. Þingið kom svo saman á Eiðsvelli og samdi stjórn­ar­skrá Nor­egs sem enn stend­ur, ein sú elsta í heim­in­um. Þar fóru menn eftir leik­reglum en ekki geð­þótta eða geð­vonsku áróð­urs­manna, eins og hér á landi, sem reka sín mál raka­laust og eru ofan í kaup­ið, beint eða óbeint, á launum og bit­lingum hjá þeim sem hirða óeðli­legan arð af sjáv­ar­auð­lind okkar lands­manna.

Vandi Íslands er sið­ferð­is­leg­ur. Fólk sem virðir ekki þjóð sína og mein­ingar hennar þarf að taka sig á og huga að hug­tökum eins og rétt­læti og sann­leika, jafn­ræði og virð­ingu, kær­leika og ham­ingju ein­stak­linga og þjóð­ar­heild­ar.

Almenn­ingur býr yfir visku og stjórn­ar­skrár­valdið er í höndum hans. Alþing­is­menn eru kall­aðir til að vinna í umboði þjóðar sinnar en hún hefur ekki gefið þeim stjórn­ar­skrár­vald­ið. Það liggur hjá þjóð­inni.

Í kom­andi kosn­ingum færi vel á því að þjóðin sýndi vilja sinn öðru sinni í stjórn­ar­skrár­mál­inu með því að veita þeim fram­bjóð­endum einum braut­ar­gengi sem ætla megi að hafi og sýni sið­vit og sið­vilja og kunni að standa í fæt­urna. Veljum slíkt fólk til að þjóna þjóð okkar á braut rétt­lætis og sann­leik, en hegða sér ekki eins og fót­bolta­bull­ur, sem fara í fýlu af því að nið­ur­staða leiks­ins var þeim ekki í hag.

Virðum úrslit kosn­inga, virðum lýð­ræðið og þar með stjórn­ar­skrár­gjafann, þjóð­ina sjálfa og visku henn­ar, óhefta af ráð­villtum stjórn­mála­öfl­um.

Skiptir Kjarninn þig máli?

Kjarninn reiðir sig á framlög lesenda. Með því að styrkja Kjarnann mánaðarlega tekur þú þátt í að halda úti öflugum fjölmiðli.

Við erum til staðar fyrir lesendur og fjöllum um það sem skiptir máli.

Ef Kjarninn skiptir þig máli þá máttu endilega vera með okkur í liði.

Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Ingibjörg Dögg Kjartansdóttir er ritstjóri Stundarinnar, en Jón Trausti Reynisson er framkvæmdastjóri útgáfufélagsins auk þess að vera blaðamaður á miðlinum.
Útgáfufélag Stundarinnar tapaði rúmlega milljón krónum á síðasta ári
Tekjur útgáfufélags Stundarinnar námu 233,9 milljónum króna á síðasta ári og jukust þær um fjögur prósent á milli ára. Tapið af rekstrinum nam 1,2 milljónum króna í fyrra, samanborið við rúmlega sjö milljóna hagnað árið 2020.
Kjarninn 12. ágúst 2022
Þórdís Kolbrún Reykfjörð Gylfadóttir er utanríkisráðherra.
Inga Hrefna nýr aðstoðarmaður Þórdísar Kolbrúnar
Utanríkisráðherra er nú komin með tvo aðstoðarmenn. Alls má ríkisstjórnin ráða 27 aðstoðarmenn. Laun og starfs­­kjör aðstoð­­ar­­manna ráð­herra mið­­ast við kjör skrif­­stofu­­stjóra í ráðu­­neytum sam­­kvæmt ákvörð­unum kjara­ráðs.
Kjarninn 12. ágúst 2022
Jón Gunnarsson er dómsmálaráðherra.
Leggur til að sameina héraðsdómstóla landsins í eina stofnun
Jón Gunnarsson dómsmálaráðherra er með áform um að sameina þá átta héraðsdómstóla sem eru í landinu í eina stofnun. Forsenda sameiningarinnar er að sameinaður dómstóll hafi starfsstöðvar á landsbyggðinni.
Kjarninn 12. ágúst 2022
Kolafarmi frá Suður-Afríku skipað upp í pólskri höfn í sumar.
Pólverjum er vandi á höndum
Stærsti framleiðandi kola í Evrópu utan Rússlands er í vanda staddur eftir að hafa bannað innflutning á rússneskum kolum vegna innrásarinnar í Úkraínu.
Kjarninn 12. ágúst 2022
Kristján Loftsson forstjóri Hvals hf. virðir hér fyrir sér dauðan hval í Hvalfirði í júlímánuði.
Lögregla væntir þess að Hvalur hf. skili dróna svissneska ríkisútvarpsins í dag
Teymi frá svissneska ríkisfjölmiðlafyrirtækinu SRG SSR flaug dróna yfir hvalstöð Hvals hf. fyrr í vikunni. Starfsmenn Hvals hf. hirtu af þeim drónann og lögreglan á Akranesi hefur krafið fyrirtækið um að skila dróna Svisslendinganna.
Kjarninn 12. ágúst 2022
Hildur Björnsdóttir oddviti Sjálfstæðisflokksins í Reykjavík.
Hildur varði 9,3 milljónum í prófkjörsslaginn og átti eina og hálfa milljón afgangs
Hildur Björnsdóttir oddviti Sjálfstæðisflokksins átti 1,5 milljónir eftir í kosningasjóði sínum þegar prófkjör Sjálfstæðisflokksins í borginni var um garð gengið. Það fé ætlar hún að færa félagi sem hún sjálf stjórnar, en það heitir Frelsisborgin.
Kjarninn 12. ágúst 2022
Skúli Mogensen hefur byggt upp mikla ferðaþjónustu í Hvammsvík i Hvalfirði.
Áformin einkennist af „einhvers konar firringu“
Zephyr Iceland, sem áformar vindorkuver í Hvalfirði, „forðast að snerta á kjarna málsins“ í matsáætlun á framkvæmdinni. Kjarninn er sá að mati Skúla Mogensen, eiganda sjóbaðanna í Hvammsvík, að áformin einkennast af „einhvers konar firringu“.
Kjarninn 12. ágúst 2022
Vatnsyfirborð Rínarfljóts hefur lækkað stöðugt síðustu vikur.
Hættuástand að skapast í Rínarfljóti – Munu skipin geta siglt?
Vatnsyfirborð Rínarfljóts gæti á næstu dögum orðið hættulega lágt að mati þýskra yfirvalda. Sífellt erfiðara er að flytja vörur um ána, m.a. kol og bensín. Gríðarmiklir þurrkar hafa geisað víða í Evrópu með margvíslegum afleiðingum.
Kjarninn 11. ágúst 2022
Meira úr sama flokkiAðsendar greinar