Samverjar

Húbert Nói Jóhannesson fjallar um sjávarútvegsmál og Samherja í aðsendri grein.

Auglýsing

Tveir bræður föður míns lét­ust við sjó­sókn. Einn við það að tog­vír slitn­aði sem klippti á líf tveggja skip­verja, hinn frændi minn fórst í ofsa­veðri. Afi minn var kall­aður til þegar lík rak á land í kjöl­far strands til að sjá hvort hann bæri þar kennsl á son sinn. Hann taldi svo vera en gat þó ekki sagt með fullri vissu. Hinn sjó­rekni hvílir nú í Foss­vogs­kirkju­garði við minn­is­merki óþekkta sjó­manns­ins.

Svona sögur eru til í flestum ef ekki öllum fjöl­skyldum á Íslandi. Sögur sem sýna að öll þjóðin lagði sitt af mörkum oft með átak­an­legum hætti við að finna út hvers­konar útgerð væri hent­ug­ust og hvað þyrfti til í umgengni við þessi oft óblíðu nátt­úru­öfl.

Bar­áttan við að draga afla úr sjó upp á líf og dauða var má segja okkar frels­is­stríð þar sem sókn í sam­eig­in­leg fiski­mið fólks­ins í land­inu gerði kleift að byggja upp sam­fé­lagið sem tók örum fram­förum fyrir verð­mæti auð­linda hafs­ins.

Auglýsing

Skatt­tekjur sem runnu í sam­eig­in­lega sjóði lands­manna gerðu mögu­legt að mennta og manna öfl­uga veð­ur­stofu, land­helg­is­gæslu og haf­rann­sókn­ar­stofu sem sam­eig­in­lega tryggðu frekara öryggi sjó­manna og vernd­uðu fiski­mið­in.

Sú verndun kall­aði á land­helg­is­stríð fleiri en tvö og allur sá rekstur kost­aður úr sam­eig­in­legum sjóðum lands­manna.

Sú bar­átta var ekki hugsuð til að afhenda fáum fjöl­skyldum meiri auð­æfi en þeim er hollt og ægi­vald yfir sjáv­ar­plássum og gjald­fella þau og þá sem þar búa sýnd­ist þeim svo.

Þjóð­ar­eign er orð sem menn hrasa um vilj­andi þegar hentar þeirra hags­mun­um.

Það á líka við um stjórn­mála­flokka sem sumir skilja setn­ing­una – auð­lind í þjóð­ar­eign – eins og ber að skilja hana fyrir kosn­ingar en þegar þeir setj­ast í ráð­herra­stóla verður stafaröðin – í þjóð­ar­eign – þeim svo loðin og óskIlj­an­leg að kalla þarf til fjölda sér­fræð­inga til að flækja hana enn frek­ar.

Þjóð er það mengi fólks sem að lang­feðra­tali hefur verið saman á afmörk­uðu svæði með sam­eig­in­leg mark­mið, yfir­leitt skil­greint með landa­mærum, innan sömu landamæra geta þó rúm­ast mis­mun­andi þjóðir sem má skil­greina erfða­fræði­lega, menn­ing­ar­legra eða út frá tungu­máli.

Á Íslandi býr eins­leit þjóð, hvað svo sem verða kann, og hún svo afmörkuð og skráð að það skóp hug­mynd að einu fram­sækn­asta fyr­ir­tæki ver­aldar á sviði erfða­vís­inda. Þessi þjóðar gen hafa borgað tíund og skatt svo lengi sem þau muna og eru þær greiðslur eflaust enn til ein­hvers staðar skjal­fest­ar.

Þar sem íslensk þjóð hefur lagt til fé og séð um að gæta og í seinni tíð rækta með veiði­tak­mörk­unum auð­lindir sjávar er það sam­kvæmt öllum mæli­kvörðum eign þess­arar Þjóð­ar. Sam­eig­in­legir sjóðir hafa verið not­aðir til að halda utan um og varð­veita þessa þjóð­ar­auð­lind.

Auð­linda­gjald fyrir veiði­rétt, á for­sendum eig­enda, er sjálf­sagt í þessu ljósi þar sem þjóðin á auð­lind­ina og þar með hlut­deild í afla­verð­mæti auk­in­heldur sem sam­eig­in­legir sjóðir kosta alla umsýslu varð­andi eft­ir­lit og rann­sóknir sem og öryggi sjó­far­enda.

Með kvóta­kerf­inu hefur fyr­ir­tækjum verið feng­inn veiði­réttur á fisk.

Öll hafa þau aug­ljós­lega hagn­ast vel og dafn­að.

Þrátt fyrir þessa vel­gengni hafa sum þess­ara fyr­ir­tækja lent í sið­ferði­legum haf­villum og í örvænt­ingu vill­unnar eru farin að vega að sam­fé­lags­sátt­mál­an­um, sið­aðra manna sam­komu­lagi, með afsið­andi vinnu­brögðum til að rétt­læta sinn kúrs. Um þetta má lesa í fréttum og enn bætir í.

Það er skylda full­trúa þjóð­ar­innar á Alþingi þar sem þeir úthluta kvót­anum og sjá um það reglu­verk allt, að bregð­ast við með við­eig­andi hætti.

Það er eðli­legt að eig­endur auð­lind­ar­inn­ar, við þjóð­in, veltum því fyrir okkur hvort veiði­rétt­ur­inn sé ekki betur kom­inn hjá aðilum sem telja sig vera hluta af sam­fé­lag­inu vilja því vel og stuðla að frek­ari fram­förum í þágu allra.

Afl stjórn­mála­flokka er ekki fólgið í frekju­hundum sem setja fé í kosn­inga­sjóði, aflið kemur frá kjós­endum sem geta sam­svarað sig við­kom­andi flokk. Á sama hátt er afl fyr­ir­tækis fólgið í þeim fjölda sem vill eiga við það við­skipti.

Margur dugn­að­ar­fork­ur­inn væri nú með skip sitt og áhöfn á hafs­botni – sama hversu mikið væri spítt á kað­al­inn – ef ekki hefðu verið til­tæk kort, vit­ar, veð­ur­spár og strand­gæsla að styðja sig við á sigl­ingum um úfið haf umhverfis land­ið.

Yfir­læti á hér ekki heima frekar en ann­ars staðar og sókn í sam­eig­in­lega auð­lind sjávar er sam­starfs­verk­efni.

Íslensk þjóð þarf ekki og á ekki að sætta sig við yfir­gang sem er drifin áfram af arði frá hennar eigin auð­lindum sem hún er fjár­hags­lega og til­finn­inga­lega sam­of­in.

Höf­undur er mynd­list­ar­mað­ur.

Við þurfum á þínu framlagi að halda

Þú getur tekið beinan þátt í að halda úti öflugum fjölmiðli.

Við sem vinnum á ritstjórn Kjarnans viljum hvetja þig til að vera með okkur í liði og leggja okkar góða fjölmiðli til mánaðarlegt framlag svo við getum haldið áfram að vinna fyrir lesendur, fyrir fólkið í landinu.

Kjarninn varð níu ára í sumar. Þegar hann hóf að taka við frjálsum framlögum þá varð slagorðið „Frjáls fjölmiðill fyrir andvirði kaffibolla“ til og lesendur voru hvattir til að leggja fram í það minnsta upphæð eins kaffibolla á mánuði.

Mikið vatn hefur runnið til sjávar á þeim níu árum sem Kjarninn hefur lifað. Í huga okkar á Kjarnanum hefur þörfin fyrir fjölmiðla sem veita raunverulegt aðhald og taka hlutverk sitt alvarlega aukist til muna.

Við trúum því að Kjarninn skipti máli fyrir samfélagið.

Við trúum því að sjálfstæð og vönduð blaðamennska skipti máli.

Ef þú trúir því sama þá endilega hugsaðu hvort Kjarninn er ekki allavega nokkurra kaffibolla virði á mánuði.

Vertu með okkur í liði. Þitt framlag skiptir máli.

Ritstjórn Kjarnans: Sunna Ósk Logadóttir, Þórður Snær Júlíusson, Erla María Markúsdóttir, Arnar Þór Ingólfsson, Eyrún Magnúsdóttir og Grétar Þór Sigurðsson.


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Ingrid Kuhlman
Að rækta með sér von er lykillinn að farsælu lífi
Kjarninn 28. nóvember 2022
Isabel dos Santos er elsta dóttir fyrrverandi forseta Angóla.
Forríka forsetadóttirin: „Ég er ekki í felum“
Dóttir fyrrverandi forseta Angóla, milljarðamæringurinn Isabel dos Santos, segist ekki á flótta undan réttvísinni. Stjórnvöld í heimalandi hennar hafa beðið alþjóða lögregluna, Interpol, um aðstoð við að hafa uppi á henni.
Kjarninn 28. nóvember 2022
Heiðrún Lind Marteinsdóttir er framkvæmdstjóri Samtaka fyrirtækja í sjávarútvegi. Hún skrifar undir umsögnina.
SFS styðja frumvarp Svandísar um að hækka veiðigjöld á næsta ári en lækka þau árin á eftir
Ríkisstjórnin setti inn heimild fyrir útgerðir til að fresta skattgreiðslum á meðan að á kórónuveirufaraldrinum stóð. Sjávarútvegur skilaði methagnaði á meðan. Allt stefndi í að veiðigjöld yrðu fyrir vikið mun lægri en fjárlagafrumvarpið gerir ráð fyrir.
Kjarninn 28. nóvember 2022
Litla-Sandfell í Þrengslum myndaðist í gosi undir jökli fyrir þúsundum ára.
„Til að búa til sement og steypu þarf að fórna“ Litla-Sandfelli
Eden Mining, sem ætlar að mylja Litla-Sandfell niður til útflutnings, er virkilega annt um loftslag jarðar ef marka má svör fyrirtækisins við gagnrýni stofnana á framkvæmdina. „Það er óraunhæft að öll íslensk náttúra verði ósnortin um aldur og ævi.“
Kjarninn 28. nóvember 2022
Ferðamenn við íshellana í Kötlujökli.
Vísa ásökunum um hótanir á bug
EP Power Minerals, fyrirtækið sem hyggur á námuvinnslu á Mýrdalssandi segir engan fulltrúa sinn hafa hótað ferðaþjónustufyrirtækjum svæðinu líkt og þau haldi fram. Skuldinni er skellt á leigjendur meðeigenda að jörðinni Hjörleifshöfða.
Kjarninn 28. nóvember 2022
Gylfi Zoega, prófessor í hagfræði sem situr í peningastefnunefnd Seðlabanka Íslands.
Ætti ríkið að greiða hverri nýrri kynslóð „heimanmund“ til þess að byrja ævina á?
Gylfi Zoega, prófessor í hagfræði, veltir fyrir sér þriðju leiðinni sem sameini hagkvæmni húsnæðismarkaðar og réttlætiskennd okkar gagnvart því að allir eigi rétt á þaki yfir höfuðið.
Kjarninn 27. nóvember 2022
Bjarni Bjarnason, forstjóri Orkuveitu Reykjavíkur, var í viðtali í Silfrinu á RÚV. Mynd / Aðsend.
Hugmyndir um útbreidd vindorkuver „alls ekki raunhæfar”
Bjarni Bjarnason forstjóri Orkuveitu Reykjavíkur varar við því að reist verði mörg vindorkuver á skömmum tíma. Hann segir fyrirtæki sem sækist eftir því að reisa vindorkuver ekki gera það til að bjarga loftslaginu heldur hugsi um ágóða.
Kjarninn 27. nóvember 2022
Búa til vistvæn leikföng og vörur fyrir börn
Tveir Íslendingar í Noregi safna fyrir næstu framleiðslu á nýrri leikfangalínu á Karolina Fund.
Kjarninn 27. nóvember 2022
Meira úr sama flokkiAðsendar greinar