Villuráf: Ásgeiri Daníelssyni svarað

Ragnar Árnason, prófessor emeritus í hagfræði, svarar grein Ásgeirs Daníelssonar hagfræðings og segir söguskýringu hans um upphaf kvótakerfis í botnfiskveiðum fjarri sanni.

Auglýsing

Athygli mín hefur verið vakin á því að Ásgeir Daníelsson telur vera villur í skýrslu Daða Más Kristóferssonar um fyrningar aflahlutdeilda sem hann ritaði árið 2010. Daði er auðvitað fullfær um að svara fyrir sína skýrslu, en þar sem Ásgeir reynir að setja greinargerð sem ég tók nýlega saman undir sama hatt tel ég rétt að leiðrétta stærstu missagnir hans.

Söguskýring Ásgeirs um upphaf kvótakerfis í botnfiskveiðum árið 1984 er fjarri sanni. Í fyrsta lagi höfðu stjórnvöld ekki forgöngu um upptöku þess. Í öðru lagi þurfti ekki að lofa útgerðamönnum að kerfið væri til skamms tíma. Þeir höfðu þegar góða reynslu af hliðstæðum kvótakerfum í síldveiðunum (frá 1975) og loðnuveiðum (1982) og mikill meirihluti þeirra aðhylltist því slíkt kerfi í botnfiskveiðunum. Í þriðja lagi var afkoma sjávarútvegsins árið 1984 miklu betri en árin 1982 og 1983. Þessar sögulegu staðreyndir eru hins vegar aukaatriði í gagnrýni Ásgeirs og óþarfi að fara fleirum orðum um þær.

Villa sú (ekki villur í fleirtölu) sem Ásgeir þykist hafa séð í skýrslu Daða Más og minni er að verðmæti aflahlutdeilda sé aðeins að hluta fært í efnahagsreikning sjávarútvegsins og hrein eign hans sé því að sama skapi hærri. Þetta er hins vegar engin villa, því að í báðum skýrslunum er skýrt tekið fram að miðað sé við bókfært eigið fé útvegsins en ekki það sem það kann raunverulega að vera.

Auglýsing

Í málflutningi sínum leiðir Ásgeir hins vegar lesendur afvega (eða gerir villu svo notað sé orðalag hans) með öðrum og alvarlegri hætti. Hann gleymir því að eignaskerðing sú sem í fyrningu aflaheimilda felst á sér ekki aðeins stað í upphafi þegar markaðsvirði þeirra fellur í samræmi við fyrningarhlutfallið. Eignaskerðingin heldur áfram með fyrningu hvers árs þar til ekkert er eftir. Sama gildir um hagnað fyrirtækjanna. Hann dvínar eftir því sem á fyrninguna líður uns ekkert er eftir. Það skiptir því litlu þótt raunverulegt eigið fé fyrirtækjanna sé í upphafi eitthvað hærra en bókfært virði. Sé eigið fé sjávarútvegsfyrirtækjanna ekki umfram markaðsvirði aflahlutdeildanna mun fyrning þeirra þurrka þetta eigið fé út. Eina spurningin er hvort það gerist þegar í upphafi eða einhverjum árum síðar. Það er því villandi, svo ekki sé meira sagt, að halda því fram, eins og Ásgeir gerir í tölulegu dæmi sínu, að tiltekin fyrning muni skilja eftir talsvert eigið fé hjá sjávarútvegsfyrirtækjunum.

Höfundur er prófessor emeritus í hagfræði.

Styrkir þú Kjarnann?

Kjarninn reiðir sig á framlög lesenda. Með því að styrkja Kjarnann mánaðarlega tekur þú þátt í að halda úti öflugum fjölmiðli.

Kjarninn hefur verið til taks fyrir kröfuharða lesendur í sjö ár og býður almenningi upp á vandaða umfjöllun þar sem áhersla er á gæði og dýpt.  

Ef þú ert nú þegar styrkjandi leyfum við okkur að benda á að hægt er að óska eftir að hækka styrkinn með því að senda póst á takk@kjarninn.is


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Þrettán starfsmenn Landspítalans í einangrun
Um helgina komu upp smit hjá starfsmönnum í nokkrum starfseiningum Landspítala. Rakning er langt komin og þrettán starfsmenn eru komnir í einangrun og nokkur fjöldi starfsmanna og sjúklinga í sóttkví.
Kjarninn 26. júlí 2021
Benedikt Jóhannesson, einn stofnenda Viðreisnar, mun starfa áfram með flokknum.
Sættir hafa náðst hjá Viðreisn og Benedikt starfar áfram innan flokksins
Benedikt Jóhannesson fyrrverandi formaður Viðreisnar greinir frá því í dag að samkomulag hafi náðst um að hann starfi áfram með flokknum.
Kjarninn 26. júlí 2021
Meirihluti þjóðarinnar er bólusettur og meirihluti þeirra sem eru að greinast með veiruna er bólusettur.
116 óbólusettir greinst á einni viku
Um 64 prósent þeirra sem eru með COVID-19 á landinu eru á aldrinum 18-39 ára. Flestir sem greinst hafa síðustu daga eru bólusettir en 116 óbólusettir einstaklingar hafa greinst með veiruna á einni viku.
Kjarninn 26. júlí 2021
Þórður Snær Júlíusson
Endalok tálmyndar um endurkomu hins eðlilega lífs
Kjarninn 26. júlí 2021
Himinn og haf skilja fátækari ríki heims og þau ríkari að þegar kemur að bólusetningum.
Þórólfur: Hægt að hafa margar skoðanir á siðferði bólusetninga
Að baki þeirri ákvörðun að gefa fólki bólusettu með Janssen örvunarskammt býr að sögn sóttvarnalæknis sú stefna að reyna að bólusetja sem flesta hér á landi með áhrifaríkum hætti. 1,32 prósent íbúa fátækustu ríkja heims hafa verið bólusett.
Kjarninn 26. júlí 2021
Sajid Javid heilbrigðisráðherra Bretlands tók við af Matt Hancock fyrr í sumar.
Biðst afsökunar á að hafa sagt fólki að hætta að „hnipra sig saman“ andspænis veirunni
Sajid Javid heilbrigðisráðherra Bretlands segist hafa notað óheppilegt orðfæri til að lýsa því hvernig landar hans þyrftu að fara að lifa með veirunni, í ljósi útbreiddra bólusetninga.
Kjarninn 25. júlí 2021
DÓTTIR er stuttmynd um ást, þráhyggju og brotna sjálfsmynd.
Stuttmyndin DÓTTIR er „ástarbréf til Íslands“
Sofia Novakova, leik- og kvikmyndagerðarkona frá Slóvakíu, er þessa dagana að taka upp stuttmyndina DÓTTIR hér á landi. Safnað er fyrir útgáfu myndarinnar á Karolina Fund.
Kjarninn 25. júlí 2021
Hólmfríður Árnadóttir menntunarfræðingur og Heiða Guðný Ásgeirsdóttir bóndi skipa 1. og 2. sæti á lista Vinstri grænna í Suðurkjördæmi.
Þjórsáin okkar allra
Kjarninn 25. júlí 2021
Meira úr sama flokkiAðsendar greinar