Villuráf: Ásgeiri Daníelssyni svarað

Ragnar Árnason, prófessor emeritus í hagfræði, svarar grein Ásgeirs Daníelssonar hagfræðings og segir söguskýringu hans um upphaf kvótakerfis í botnfiskveiðum fjarri sanni.

Auglýsing

Athygli mín hefur verið vakin á því að Ásgeir Dan­í­els­son telur vera villur í skýrslu Daða Más Krist­ó­fers­sonar um fyrn­ingar afla­hlut­deilda sem hann rit­aði árið 2010. Daði er auð­vitað full­fær um að svara fyrir sína skýrslu, en þar sem Ásgeir reynir að setja grein­ar­gerð sem ég tók nýlega saman undir sama hatt tel ég rétt að leið­rétta stærstu missagnir hans.

­Sögu­skýr­ing Ásgeirs um upp­haf kvóta­kerfis í botn­fisk­veiðum árið 1984 er fjarri sanni. Í fyrsta lagi höfðu stjórn­völd ekki for­göngu um upp­töku þess. Í öðru lagi þurfti ekki að lofa útgerða­mönnum að kerfið væri til skamms tíma. Þeir höfðu þegar góða reynslu af hlið­stæðum kvóta­kerfum í síld­veið­unum (frá 1975) og loðnu­veiðum (1982) og mik­ill meiri­hluti þeirra aðhyllt­ist því slíkt kerfi í botn­fisk­veið­un­um. Í þriðja lagi var afkoma sjáv­ar­út­vegs­ins árið 1984 miklu betri en árin 1982 og 1983. Þessar sögu­legu stað­reyndir eru hins vegar auka­at­riði í gagn­rýni Ásgeirs og óþarfi að fara fleirum orðum um þær.

Villa sú (ekki villur í fleir­tölu) sem Ásgeir þyk­ist hafa séð í skýrslu Daða Más og minni er að verð­mæti afla­hlut­deilda sé aðeins að hluta fært í efna­hags­reikn­ing sjáv­ar­út­vegs­ins og hrein eign hans sé því að sama skapi hærri. Þetta er hins vegar engin villa, því að í báðum skýrsl­unum er skýrt tekið fram að miðað sé við bók­fært eigið fé útvegs­ins en ekki það sem það kann raun­veru­lega að vera.

Auglýsing

Í mál­flutn­ingi sínum leiðir Ásgeir hins vegar les­endur afvega (eða gerir villu svo notað sé orða­lag hans) með öðrum og alvar­legri hætti. Hann gleymir því að eigna­skerð­ing sú sem í fyrn­ingu afla­heim­ilda felst á sér ekki aðeins stað í upp­hafi þegar mark­aðsvirði þeirra fellur í sam­ræmi við fyrn­ing­ar­hlut­fall­ið. Eigna­skerð­ingin heldur áfram með fyrn­ingu hvers árs þar til ekk­ert er eft­ir. Sama gildir um hagnað fyr­ir­tækj­anna. Hann dvínar eftir því sem á fyrn­ing­una líður uns ekk­ert er eft­ir. Það skiptir því litlu þótt raun­veru­legt eigið fé fyr­ir­tækj­anna sé í upp­hafi eitt­hvað hærra en bók­fært virði. Sé eigið fé sjáv­ar­út­vegs­fyr­ir­tækj­anna ekki umfram mark­aðsvirði afla­hlut­deild­anna mun fyrn­ing þeirra þurrka þetta eigið fé út. Eina spurn­ingin er hvort það ger­ist þegar í upp­hafi eða ein­hverjum árum síð­ar. Það er því vill­andi, svo ekki sé meira sagt, að halda því fram, eins og Ásgeir gerir í tölu­legu dæmi sínu, að til­tekin fyrn­ing muni skilja eftir tals­vert eigið fé hjá sjáv­ar­út­vegs­fyr­ir­tækj­un­um.

Höf­undur er pró­fessor emeritus í hag­fræði.

Við þurfum á þínu framlagi að halda

Þú getur tekið beinan þátt í að halda úti öflugum fjölmiðli.

Við sem vinnum á ritstjórn Kjarnans viljum hvetja þig til að vera með okkur í liði og leggja okkar góða fjölmiðli til mánaðarlegt framlag svo við getum haldið áfram að vinna fyrir lesendur, fyrir fólkið í landinu.

Kjarninn varð níu ára í sumar. Þegar hann hóf að taka við frjálsum framlögum þá varð slagorðið „Frjáls fjölmiðill fyrir andvirði kaffibolla“ til og lesendur voru hvattir til að leggja fram í það minnsta upphæð eins kaffibolla á mánuði.

Mikið vatn hefur runnið til sjávar á þeim níu árum sem Kjarninn hefur lifað. Í huga okkar á Kjarnanum hefur þörfin fyrir fjölmiðla sem veita raunverulegt aðhald og taka hlutverk sitt alvarlega aukist til muna.

Við trúum því að Kjarninn skipti máli fyrir samfélagið.

Við trúum því að sjálfstæð og vönduð blaðamennska skipti máli.

Ef þú trúir því sama þá endilega hugsaðu hvort Kjarninn er ekki allavega nokkurra kaffibolla virði á mánuði.

Vertu með okkur í liði. Þitt framlag skiptir máli.

Ritstjórn Kjarnans: Sunna Ósk Logadóttir, Þórður Snær Júlíusson, Erla María Markúsdóttir, Arnar Þór Ingólfsson, Eyrún Magnúsdóttir og Grétar Þór Sigurðsson.


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Ásgeir Jónsson seðlabankastjóri er formaður peningastefnunefndar.
Stýrivextir hækka í níunda skiptið í röð – Nú upp í 5,75 prósent
Stýrivextir hafa verið hækkaðir upp í 5,75 prósent. Greiðslubyrði margra heimila mun fyrir vikið þyngjast. Ákvarðanir í atvinnulífi, á vinnumarkaði og í ríkisfjármálum munu skipta miklu um þróun vaxta á næstu misserum, að sögn peningastefnunefndar.
Kjarninn 5. október 2022
Bjarni Benediktsson, Katrín Jakobsdóttir og Sigurður Ingi Jóhannsson, formenn ríkissjórnarflokkanna, sendu frá sér yfirlýsingu í apríl þar sem segir að ekki verði ráðist í frekari sölu á hlutum ríkissin í Íslandsbanka að sinni. Sú yfirlýsing stendur enn.
Standa enn við að ekki verði ráðist í frekari sölu á hlutum í Íslandsbanka
Fjármálaráðherra sagði mikilvægt að halda áfram að selja hlut ríkisins í Íslandsbanka við kynningu fjárlagafrumvarpsins. Í yfirlýsingu stjórnarflokkanna frá því í vor segir að ekki verði ráðist í sölu á frekari hlutum bankans að sinni. Hún gildir enn.
Kjarninn 5. október 2022
Eyþór Arnalds var oddviti Sjálfstæðisflokksins í Reykjavík.
Félag Eyþórs hagnaðist um 388,4 milljónir vegna afskriftar á láni frá Samherja
Eigið fé félags Eyþórs Arnalds fór úr því að vera neikvætt um 305 milljónir í að vera jákvætt um 83,9 milljónir í fyrra. Félag í eigu Samherja afskrifaði seljendalán sem veitt var vegna kaupa í útgáfufélagi Morgunblaðsins.
Kjarninn 4. október 2022
Neyðarúrræði en ekki neyðarástand
Fjöldahjálparstöð fyrir umsækjendur um alþjóðlega vernd hefur verið opnuð í skrifstofuhúsnæði í Borgartúni þar sem Vegagerðin var áður til húsa. Hægt verður að taka á móti 150 manns að hámarki og miðað er við að fólk dvelji ekki lengur en þrjár nætur.
Kjarninn 4. október 2022
Örn Bárður Jónsson
Um skjálífi og skjána
Kjarninn 4. október 2022
Þrjú félög voru skráð á markað í sumar. Þeirra stærst er Alvotech, sem var skráð á First North markaðinn í júní. Hér sést Róbert Wessman, stofnandi og stjórnarformaður félagsins, hringja inn fyrstu viðskipti með bréfin.
Virði skráðra félaga í Kauphöllinni lækkað um 254 milljarða króna á tveimur mánuðum
Það sem af er ári hefur Úrvalsvísitala Kauphallarinnar lækkað um 28,3 prósent. Hún hækkaði um rúmlega 20 prósent árið 2020 og 33 prósent í fyrra. Leiðrétting er að eiga sér stað á virði skráðra félaga.
Kjarninn 4. október 2022
Steingrímur J. Sigfússon
Einu sinni var Póstur og Sími
Kjarninn 4. október 2022
Svandís Svavarsdóttir er matvælaráðherra og fer með málefni sjávarútvegs.
Svandís boðar frumvarp um tengda aðila í sjávarútvegi á næsta ári
Samkvæmt lögum mega tengdir aðilar í sjávarútvegi ekki halda á meira en tólf prósent af úthlutuðum kvóta á hverjum tíma. Skiptar skoðanir eru um hvort mikil samþjöppun í sjávarútvegi sé í samræmi við þetta þak.
Kjarninn 4. október 2022
Meira úr sama flokkiAðsendar greinar