Lífeyrisaldur verði hækkaður í skrefum í 70 ár – Deilt um útfærslur

Viðræður um endurskipulagningu á opinbera lífeyriskerfinu og jöfnun lífeyrisréttinda standa nú yfir.

Bjarni Benediktsson
Auglýsing



Horft er til þess að hækka líf­eyr­i­s­töku­aldur úr 65 til 67 ára í 70 ár til að tryggja sjálf­bærni í fyr­ir­komu­lagi líf­eyr­is­mála hér á landi. Þetta yrði gert í skref­um, sam­hliða öðrum breyt­ingu, en vinna stend­ur nú yfir þar sem líf­eyr­is­kerfi opin­berra starfs­manna er til skoð­un­ar. Efna­hags- og fjár­mála­ráðu­neyt­ið, Sam­band íslenskra sveit­ar­fé­laga, auk heild­ar­sam­taka á op­in­berum vinnu­mark­aði með aðkomu BSRB, BHM og KÍ, eiga í þessum við­ræð­um, en þær fara fram í sam­hengi við kjara­samn­inga, hins svo­kall­aða SALEK-­sam­komu­lags.

Ekki ríkir ein­hugur um um hvernig breyta eigi líf­eyr­is­kerf­in­u, ­sam­kvæmt heim­ildum Kjarn­ans, en fyrir liggur að skerða þarf rétt­indi, frá því ­sem nú er, sam­kvæmt þeim til­lögum sem stjórn­völd hafa lagt fram og ýta á í fram­kvæmd um næstu ára­mót. Stétt­ar­fé­lög opin­berra starfs­manna eru sam­mála um ­mik­il­vægi þess að koma líf­eyr­is­kerf­inu í sjálf­bæra stöðu, en breyt­ingar meg­i ekki leiða til kjara­rýrn­unar sem sé sárs­auka­full. Það sé ekki ásætt­an­leg­t, heldur þurfi að leiða fram ígrund­aðar breyt­ingar yfir langan tíma sem vernda rétt­indi en um leið stuðla að sjálf­bærni kerf­is­ins. 

Auglýsing

Mik­ill vandi

Í grein Jóns Ævars Pálma­sonar stærð­fræð­ings hjá Fjár­mála­eft­ir­lit­inu, í vefrit­inu Fjár­mál­um, frá því nóv­em­ber, kemur fram að nei­kvæð trygg­ing­ar­fræði­leg ­staða líf­eyr­is­sjóða með ábyrgð launa­greið­enda, sem í flestum til­fellum er hið op­in­bera,  hafi numið 623 millj­örð­u­m króna. Hækk­andi lífaldur þrýsti enn fremur á um að breyt­ingar verði gerð­ar. Aðkalland­i sé að bregð­ast við þess­ari stöðu, og þar komi helst til greina að hækk­a líf­eyr­is­ald­ur, skerða rétt­indi og hækka iðgjöld, eða fara leið sem er blanda af þessum mögu­leik­um.

Lífeyriskerfið.



Breyt­ing­arnar sem unnið er að, snúa að sam­ræm­ingu og jöfnun rétt­inda á al­mennum og opin­berum vinnu­mark­aði. Vilji stjórn­valda er sá að það verði að grund­vall­ar­reglu kerf­is­ins að rétt­indi séu ald­urstengd ann­ars vegar og hins ­vegar að líf­eyr­is­aldur verði hækk­aður í áföngum til að tryggja sjálf­bærni, eins og áður seg­ir.

Vilji til breyt­inga og afnáms baká­byrgðar

Stétt­ar­fé­lög opin­berra starfs­manna hafa talað fyrir því að huga betur að því, en gert hefur verið ver­ið, hvernig skerð­ing á rétt­indum verði bætt. Aug­ljós­lega þurfi að gera breyt­ing­ar, en það megi ekki leiða til sárs­auka­fullrar kjara­rýrn­un­ar.

Þá stendur vilji hjá stjórn­völdum til að afnema baká­byrgð. Það þýðir að í stað fastra rétt­inda og breyti­legs iðgjalds kemur fast iðgjald en breyti­leg rétt­indi. Rétt­indi myndu því ráð­ast af stöðu sjóðs­ins eins og nú er á almenn­um ­mark­aði. Ef reikni­for­sendur breyt­ast þá verður breyt­ing á rétt­ind­um. Þessi ­til­laga miðar að því að jafna líf­eyr­is­rétt­indi milli opin­berra starfs­manna og þeirra sem eru á almennum vinnu­mark­aði.

Nýr grunnur kerf­is­ins

Eins og Jón Ævar kemur inn á í grein sinni í Fjár­mál­umþá liggur fyrir að inn­leið­ing nýrra taflna fyrir lífslíkur lands­manna, mun eiga sér stað á næst­unni. Hún byggir meðal ann­ars á mann­fjölda­spám og mati á lífaldri. Í ljósi þess að þjóðin er að eldast, með til­heyr­andi áhrifum á heil­brigð­is- og líf­eyr­is­kerf­inu, þá mun vafa­lítið koma til þess að laga þurfi stöðu líf­eyr­is­sjóða að þessum grund­vall­ar­breyt­ingum trygg­ing­ar­fræði­legum útreikngum á stöð­u líf­eyr­is­mála hér á land­i. 

Þetta er ríkur áhættu­þáttur í líf­eyr­is­kerf­inu, eins og rakið var ítar­lega í erindi Stein­unnar Guð­jóns­dóttur trygg­inga­stærð­fræð­ings, í apríl 2013.

Stétt­ar­fé­lög opin­berra starfs­manna, telja að meta þurfi hvernig best sé hægt að tryggja rétt­indi félags­manna, en um leið vernda ­sam­keppn­is­hæf kjör, á grund­velli nýgerðra kjara­samn­inga.

Ert þú í Kjarnasamfélaginu?

Kjarninn er opinn vefur en líflínan okkar eru frjáls framlög frá lesendum, Kjarnasamfélagið. Sú stoð undir reksturinn er okkur afar mikilvæg.

Með því að skrá þig í Kjarnasamfélagið gerir þú okkur kleift að halda áfram að vinna í þágu almennings og birta vandaðar fréttaskýringar, djúpar greiningar á efnahagsmálum og annað fréttatengt gæðaefni. 

Kjarninn hefur verið til taks fyrir kröfuharða lesendur undanfarin sjö ár og við ætlum okkur að standa vaktina áfram. 

Fyrir þá sem nú þegar eru stoltir styrkjendur Kjarnans þá leyfum við okkur að benda á að hægt er að óska eftir að hækka mánaðarlega framlagið með því að senda póst á takk@kjarninn.is


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Meira eftir höfundinnMagnús Halldórsson
Meira úr sama flokkiFréttaskýringar
None