Auglýsing

Ang­ela Merkel, kansl­ari Þýska­lands og leið­togi hins frjálsa heims – eins og Barack Obama kall­aði hana á fundi sem hann átti með henni, skömmu eftir en hann hætti sem for­seti – er að fara hætta í starfi sínu, áður en langt um líð­ur. Hún hefur verið kansl­ari frá árinu 2005.

Hún hefur á ferli sínum talað skýrt fyrir alþjóða­sam­vinnu, sam­einaðri Evr­ópu, og mik­il­vægi þess að þjóðir tak­ist í sam­ein­ingu á við áskor­anir nútím­ans. 

Eitt af því sem tala má um sem hápunkt á hennar ferli, var þegar hún beitti sér fyrir því að opna Þýska­land – á víð­sjár­verðum tím­um, árið 2015. Þá sam­þykktu stjórn­völd að taka við einni milljón flótta­manna, sem flestir komu frá víg­völlum í Sýr­landi, Líbíu og nágrenni, með við­komu í flótta­manna­búð­u­m. 

Auglýsing

Hún hefur síðan þurft að verja þessa ákvörðun af alefli, en grunn­rök­semdin hjá henni voru mann­úð­ar­á­stæð­ur. 

Spenna á landa­mærum ríkja í Aust­ur-­Evr­ópu – ekki bara við Þýska­land – var það sem ástæða var til að ótt­ast. 

Ekki eru nema 25 ár síðan Balkanskaga­stríð­inu lauk, en á undra­skömmum tíma – á árunum 1990 til 1995 – voru 200 þús­und manns lát­in, og millj­ónir á flótta í Evr­ópu, án þess að alþjóða­sam­fé­lagið hafi gripið inn nægi­lega snemma.

Flókið mál

Í fyrstu voru tug­þús­undir af þessum fjölda sem kom til Þýska­lands á umferð­ar­eyj­um, í tjald­búðum og víða á opnum svæðum í borg­um, þar sem pláss var að finna. 

Síðan var farið skipu­lega í að reyna að hjálpa flótta­mönn­unum að koma undir sig fót­un­um. Sumir fóru aftur til síns heima, en flestir – aldrei allir samt – í miklu betri stöðu en þeir voru fyr­ir. Aðrir hafa verið áfram í Þýska­landi og reynt að byggja upp nýtt líf. 

Það væri mikil ein­föld að halda því fram, að það væri auð­velt að fram­kvæma svona og án hnökra. 

Merkel taldi að Þýska­land hefði sið­ferða­lega skyldu í þessum efn­um, og byggð­ist opn­unin á henni. Vissu­lega „raskaði þetta ró” margra, og hafði víða mikil áhrif – félags­leg, póli­tísk og efna­hags­leg – en lík­lega mun það aldrei koma fylli­lega í ljós, hversu mik­il­væg þessi ákvörðun var. 

Mögu­lega afstýrði hún blóð­ugum átökum í Evr­ópu en það eitt er ljóst, að hún bjarg­aði mörgum manns­lífum og var mik­il­væg yfir­lýs­ing um að vest­rænar þjóðir geta lagt mikið af mörkum til að hjálpa þeim sem minna mega sín. 

4.500 flótta­menn til Íslands?

Hlut­falls­lega er þetta eins og að íslensk stjórn­völd myndu ákveða, að taka við 4.500 flótta­mönnum – hratt og örugg­lega. Hvernig haldið þið að sú ákvörðun myndi falla í kramið hjá Íslend­ingum og ekki síst bak­landi stjórn­mála­flokk­anna? Ekki er víst að það yrði auð­velt að takast á við það. 

Sé mið tekið af því hvernig spil­ast hefur úr stöðu mála í Þýska­landi, frá því að landið var opnað fyrir einni milljón flótta­manna, þá er ekki hægt að segja annað en staðan sé um margt góð.

Atvinnu­leysi mælist nú 3,1 pró­sent, en til sam­an­burðar er atvinnu­leysi á Íslandi um 5 pró­sent og með­al­talið í Evr­ópu er nú 6,3 pró­sent, og hefur reyndar lækkað hratt á und­an­förnum árum, ekki síst í Suð­ur­-­Evr­ópu. 

Hag­vaxt­ar­horfur í Evr­ópu eru ekki sér­stak­lega góðar – stöðnun er í kort­unum á næstu tveimur árum, sam­kvæmt spám, sem er sam­bæri­legt við það sem Seðla­banki Íslands telur að sé framundan hér á land­i. 

Stöndum saman

Oft er lítið rætt um grund­vall­ar­stefnu­málin hjá Merkel – sam­einuð Evr­ópu. Það er lyk­il­at­riði að hafa stórt sam­eig­in­legt mynt­svæði. Evru­ríkin eru nú 19, af 27 aðild­ar­ríkjum ESB, en þeim fækk­aði um eitt með útgöngu Breta 31. jan­ú­ar. 

Hvernig ætli að það hefði ver­ið, í fjár­málakrepp­unni, að hafa 28 mynt­svæði innan álf­unnar í gjald­miðla­stríði, þar sem hver þjóð fyrir sig hefði reynt að verð­leggja mynt sína þokka­lega gagn­vart Banda­ríkja­dalnum til að ná við­spyrnu í gang efna­hags­mála? Ætli það hefði verið góður vísir að friði og yfir­vegun í erf­iðum aðstæð­um?

Dæmi nú hver fyrir sig.

Í alþjóða­væddum heimi virð­ist það ekki alltaf til vin­sælda fallið í stjórn­mál­um, að tala fyrir ein­beittri stefnu fyrir sam­vinnu ríkja, í víðum skiln­ingi. Þar á meðal í inn­flytj­enda- og flótta­manna­mál­um. Merkel hefur gert það og beitt sér fyrir lausnum, og von­andi mun ein­hver taka við kefl­inu þegar hún stígur af svið­in­u. 

Styrkir þú Kjarnann?

Kjarninn reiðir sig á framlög lesenda. Með því að styrkja Kjarnann mánaðarlega tekur þú þátt í að halda úti öflugum fjölmiðli.

Kjarninn hefur verið til taks fyrir kröfuharða lesendur í sjö ár og býður almenningi upp á vandaða umfjöllun þar sem áhersla er á gæði og dýpt.  

Ef þú ert nú þegar styrkjandi leyfum við okkur að benda á að hægt er að óska eftir að hækka styrkinn með því að senda póst á takk@kjarninn.is


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Tæknivarpið
Tæknivarpið
Tæknivarpið – Þáttur ársins
Kjarninn 21. janúar 2021
Leið evrópskra fótboltamanna til Englands þrengdist vegna Brexit
Frjálst flæði evrópsks vinnuafls til Bretlands heyrir sögunni til. Það á einnig við um fótboltamenn, sem nú þurfa að uppfylla ákveðnar gæðakröfur til að fá atvinnuleyfi. Leið ungra leikmanna til Englands er orðin þrengri. Kjarninn rýndi í breytingarnar.
Kjarninn 21. janúar 2021
Haukur V. Alfreðsson
Læsi og lífsgæði
Kjarninn 21. janúar 2021
Ursula von der Leyen, forseti framkvæmdastjórnar ESB.
ESB þrýstir á Biden til að setja tæknifyrirtækjunum þröngar skorður
Framkvæmdastjórn Evrópusambandsins fagnaði í gær innsetningu Joe Biden í embætti Bandaríkjaforseta, en hvatti til aukins samstarfs milli ríkjanna við að takmarka vald stóru tæknifyrirtækjanna.
Kjarninn 21. janúar 2021
ESA hefur verið með augun á íslensku leigubílalöggjöfinni allt frá árinu 2017.
ESA boðar samningsbrotamál út af íslensku leigubílalöggjöfinni
Þrátt fyrir að frumvarp um breytingar á lögum liggi fyrir Alþingi sendi Eftirlitsstofnun EFTA íslenskum stjórnvöldum bréf í dag og boðar að mögulega verði farið í mál út af núgildandi lögum, sem brjóti gegn EES-samningnum.
Kjarninn 20. janúar 2021
Joe Biden, forseti Bandaríkjanna, sór embættiseið fyrr í dag.
Biden: „Það verður enginn friður án samheldni“
Joe Biden var svarinn í embætti forseta Bandaríkjanna fyrr í dag. Í innsetningarræðu sinni kallaði hann eftir aukinni samheldni meðal Bandaríkjamanna svo að hægt yrði að takast á við þau erfiðu verkefni sem biðu þjóðarinnar.
Kjarninn 20. janúar 2021
Helgi Hrafn Gunnarsson
Mikið fagnaðarefni að „nýfasistinn og hrottinn Donald Trump“ láti af embætti
Þingflokksformaður Pírata fagnar brotthvarfi Donalds Trump úr embætti Bandaríkjaforseta og bendir á að uppgangur nýfasisma geti átt sér stað ef við gleymum því að það sé mögulegt.
Kjarninn 20. janúar 2021
Frá miðstjórnarfundi hjá Alþýðusambandi Íslands í febrúar árið 2019.
Segja skorta á röksemdir fyrir sölu á hlut ríkisins í Íslandsbanka
Miðstjórn ASÍ mótmælir harðlega áformum um sölu á hlut ríkisins í Íslandsbanka, segir flýti einkenna ferlið og telur að ekki hafi verið færðar fram fullnægjandi röksemdir fyrir sölunni.
Kjarninn 20. janúar 2021
Meira úr sama flokkiLeiðari