13 lykilatriði úr Alþingiskosningunum í gær

Íslenskt stjórnmálalandslag er gjörbreytt eftir kosningarnar í gær. Sjö flokkar verða á þingi, aldrei hafa fleiri konur verið kjörnar og nýlegir flokkar fengu 38 prósent atkvæða. Kjarninn fer yfir meginlínur kosninganna.

Bjarni Benediktsson mun líkast til leyfa sér að brosa hringinn í dag. Það mun Sigurður Ingi Jóhannsson þó líklega ekki gera, eftir að hafa leitt flokk sinn í gegnum verstu kosningar hans frá upphafi.
Bjarni Benediktsson mun líkast til leyfa sér að brosa hringinn í dag. Það mun Sigurður Ingi Jóhannsson þó líklega ekki gera, eftir að hafa leitt flokk sinn í gegnum verstu kosningar hans frá upphafi.
Auglýsing

  1. Rík­is­stjórn Sjálf­stæð­is­flokks og Fram­sókn­ar­flokks er kol­fall­in. Hún fékk 51,1 pró­sent atkvæða árið 2013 og hvor flokkur fyrir sig fékk 19 þing­menn. Sam­tals voru þeir því 38. Nú fá flokk­arnir sam­tals 40,6 pró­sent og 29 þing­menn. Fylgi þeirra minnkar því um 10,5 pró­sent og þing­mönn­unum fækkar um 9. Rík­is­stjórn stjórn­ar­and­stöðu­flokk­anna, sem fundað hafði und­an­farnar vikur um mögu­legt stjórn­ar­sam­starf, er enn lengra frá því að ná meiri­hluta. Sam­tals ná flokkar hennar 27 þing­mönnum miðað við stöð­una nú.
  2. Sjálf­stæð­is­flokk­ur­inn stendur einn eftir sem turn í íslenskum stjórn­mál­um. Flokk­ur­inn fær yfir 29,1 pró­sent atkvæða og bætir við sig tveimur þing­mönnum milli kosn­inga. Næst stærsti flokkur lands­ins verður Vinstri græn, sem bæta við sig umtals­verðu fylgi milli kosn­inga, sem fékk 15,9 pró­sent atkvæða og tíu þing­menn. Sá flokkur er því tæp­lega helm­ingi minni.
  3. Nið­ur­stöður kosn­ing­anna voru mjög frá­brugðnar síð­ustu skoð­ana­könn­unum að því leyti að Sjálf­stæð­is­flokk­ur­inn og Fram­sókn­ar­flokk­ur­inn fengu um fimm pró­sent meira fylgi en t.d. Kosn­ingapsá Kjarn­ans hafði spáð, en Píratar fimm pró­sent minna fylgi en þeim hafði verið spáð. Þar sem vænt­an­legir kjós­endur Píratar voru taldir afar ólík­legir kjós­endur stjórn­ar­flokk­anna, og öfugt, þá er lík­legt að aðrar breytur en stefna skýri þennan mun, t.d. kosn­inga­þátt­taka. Píratar mæld­ust með sterka stöðu hjá ungu fólki sem er ólík­leg­ast að skila sér á kjör­stað á meðan að sitj­andi stjórn­ar­flokkar mæld­ust sterkir hjá eldra fólki, sem er mun lík­legra til að kjósa.
  4. Staða fjór­flokks­ins svo­kall­aða; Sjálf­stæð­is­flokks, Fram­sókn­ar­flokks, Sam­fylk­ingar og Vinstri grænna í íslenskum stjórn­málum er nú gjör­breytt. Hann fékk 62,1 pró­sent atkvæða í kosn­ing­un­um. Árið 2013 fékk hann 74,9 pró­sent þeirra og árið 2009 og 2007 fékk hann um 90 pró­sent. Flokkar sem stofn­aðir voru eftir árið 2012 fengu nú 37,9 pró­sent atkvæða.
  5. Aldrei hafa fleiri konur verið kjörnar á þing. 30 konur voru kjörnar á þing í gær. Metið fram að þessu eru 27 þing­konur af þeim 63 þing­mönnum sem eru kjörn­ir. Nú verða konur því 47,6 pró­sent þing­heims. Undir lok þessa kjör­tíma­bils sátu 29 konur á Alþingi vegna þess að fjórar konur komu inn í stað þeirra þing­manna sem lét­ust eða hættu á kjör­tíma­bil­inu.
  6. Það verða sjö flokkar á Alþingi eftir þessar kosn­ing­ar. Það hefur ein­ungis einu sinni gerst áður á lýð­veld­is­­tím­­an­um, en það var árið 1987. Þá voru klofn­ings­fram­­boð frá bæði Sjálf­­stæð­is­­flokki og Fram­­sókn­­ar­­flokki í fram­­boði og fengu menn inn á þing. Borg­­ara­­flokk­­ur­inn, undir for­ystu Alberts Guð­­munds­­son­­ar, náði sjö mönnum inn á þing. Þá fengu Sam­tök um jafn­­rétti og félags­­hyggju einn mann kjör­inn í eina kjör­­dæm­inu sem boðið var fram í, Norð­­ur­landi eystra, en það var Stefán Val­­geir­s­­son. Sam­tök um jafn­­rétti og félags­­hyggju var sér­­fram­­boð hans, en hann hafði áður verið lengi þing­­maður fyrir Fram­­sókn­­ar­­flokk­inn, rétt eins og Albert hafði lengi verið þing­­maður Sjálf­­stæð­is­­flokks­ins.

  7. Við­reisn nær næst­besta árangri sem nýr stjórn­mála­flokkur hefur náð í sínum fyrstu kosn­ingum frá upp­hafi og fær 10,5 pró­sent atkvæða sem þýðir sjö þing­menn. Besta árang­ur­inn á Borg­ara­flokk­ur­inn frá árinu 1987 þegar hann fékk 10,9 pró­sent.

  8. Píratar nálægt þre­falda fylgi sitt og þing­manna­fjölda á milli kosn­inga og verða með tíu þing­menn á kom­andi kjör­tíma­bili. Alls fær flokk­ur­inn 14,5 pró­sent atkvæða. Nið­ur­staðan er mun lak­ari en kann­anir höfðu bent til en flokk­ur­inn hefur verið stærsti eða næst­stærsti flokkur lands­ins sam­kvæmt þeim í næstum tvö ár. Við­bótin sem Píratar ná sér í er samt sem áður umtals­verð, flokk­ur­inn bætir 9,3 pró­sentu­stigum við sig frá árinu 2013.
  9. Sam­fylk­ingin beið afhroð aðrar kosn­ing­arnar í röð. Flokk­ur­inn, sem fékk 29,8 pró­sent atkvæða í kosn­ing­unum 2009 fékk 12,9 pró­sent í kosn­ing­unum 2013 og setti þá Íslands­met í fylgis­tapi. Nú fær flokk­ur­inn 5,7 pró­sent atkvæða og 3-4 þing­menn. Sam­fylk­ingin verður minnsti flokk­ur­inn á Alþingi á næsta kjör­tíma­bili. Ef Sam­fylk­ingin er sögu­lega tengd við Alþýðu­flokk­inn, helsta fyr­ir­renn­ara henn­ar, þá er um að ræða verstu úrslit í sögu flokks­ins. Alþýðu­flokk­ur­inn fékk minnst 6,8 pró­sent atkvæða í fyrstu kosn­ing­unum sem hann tók þátt í árið 1916.

  10. Annar flokkur sem beið sögu­legt afhroð er Fram­sókn­ar­flokk­ur­inn. Hann fær sína verstu nið­ur­stöðu í kosn­ingum frá því að flokk­ur­inn var stofn­aður árið 1916, eða 11,5 pró­sent atkvæða. Fylgi Fram­sóknar gjör­sam­lega hrynur á milli kosn­inga, en flokk­ur­inn fékk 24,4 pró­sent atkvæða árið 2013. Þing­flokkur Fram­sókn­ar­flokks­ins mun telja átta manns á kom­andi kjör­tíma­bili, en í honum sátu 19 síð­ustu ár.
  11. Björt fram­tíð vinnur svo­kall­aðan varn­ar­sigur í kosn­ing­un­um. Flokk­ur­inn hafði mælst í „pilsner-­fylg­i“, eins og for­maður hans sagði í gær, síð­ustu miss­erin áður en kosn­inga­bar­áttan hófst. Þegar talið var upp úr kjör­köss­unum náði flokk­ur­inn þó að slaga langt upp í kjör­fylgi sitt frá árinu 2013 með því að fá 7,2 pró­sent atkvæða. Þing­mönnum hans fækkar þó úr sex í fjóra.
  12. Flokkur fólks­ins sigr­aði „neðri­-­deild­ina“, þ.e. kosn­ingar þeirra flokka sem náðu ekki full­trúa á þing. Alls fékk flokk­ur­inn 3,5 pró­sent atkvæða sem þýðir að hann mun fá fjár­fram­lög úr rík­is­sjóði á kom­andi kjör­tíma­bili. Stjórn­mála­sam­tök sem hafa fengið a.m.k. einn mann kjör­inn á þing eða náð að lág­marki 2,5 pró­sent atkvæða eiga rétt til fram­laga.
  13. Ekki verður hægt að mynda tveggja flokka rík­is­stjórn, líkt og sterk hefð er fyrir í íslenskum stjórn­mál­um. Næst því að geta slíkt kom­ast Sjálf­stæð­is­flokkur og Vinstri græn með 31 þing­mann sam­an­lagt, en 32 þarf til að mynda meiri­hluta. Því er ljóst að þrír flokkar hið minnsta verða í næstu rík­is­stjórn lands­ins.

* Sam­an­tektin er gerð þegar búið er að telja 79,2 pró­sent atkvæða. Þær tölur sem í henni er um fjallað gætu því breyst lít­il­lega eftir að síð­asti fimmt­ungur talna verður tal­in.

Auglýsing

Kanntu vel við Kjarnann?

Við á Kjarnanum þökkum lesendum fyrir það traust sem þeir sýna með því að styrkja Kjarnann. 

Frjáls framlög frá lesendum hafa vaxið jafnt og þétt síðustu árin og eru mikilvæg tekjustoð undir reksturinn. Þau gera okkur kleift að halda áfram að taka þátt í umræðunni og greina kjarnann frá hisminu. 

Við tökum hlutverk okkar sem fjölmiðill í þjónustu almennings alvarlega. Kjarninn birti 409 fréttaskýringar og 2.367 fréttir á árinu 2019. Kjarninn er vettvangur umræðu og á nýliðnu ári voru 539 skoðanagreinar birtar, stærstur hluti þeirra aðsendar greinar. 

Okkar tryggð er aðeins við lesendur. Við erum skuldbundin ykkur og værum þakklát ef þið vilduð vera með í að gera Kjarnann enn sterkari.

Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Sanna Magdalena Mörtudóttir
Láglaunastefnan gerir mann svangan
Kjarninn 19. febrúar 2020
Loftslagsbreytingar, hnignun vistkerfa, fólksflótti, stríðsátök, ójöfnuður og skaðleg markaðssetning er meðal þess sem ógnar heilsu og framtíð barna í öllum löndum.
Loftslagsbreytingar ógn við framtíð allra barna
Ísland er eitt besta landið í veröldinni fyrir börn en samkvæmt nýrri skýrslu UNICEF, WHO og læknaritsins Lancet dregur mikil losun gróðurhúsalofttegunda okkur niður listann yfir sjálfbærni.
Kjarninn 19. febrúar 2020
Þorsteinn Már Baldvinsson, fyrrverandi og líkast til verðandi forstjóri Samherja.
Búist við að Þorsteinn Már snúi aftur sem forstjóri Samherja í næsta mánuði
Tímabundnu leyfi Þorsteins Más Baldvinssonar frá forstjórastóli Samherja virðist vera að fara að ljúka. Sitjandi forstjóri reiknar með að hann snúi aftur í næsta mánuði. Engin niðurstaða liggur fyrir í rannsókn Samherjamálsins hérlendis.
Kjarninn 19. febrúar 2020
Útvegsmenn vilja að sjómenn greiði hlutdeild í veiðigjaldi til stjórnvalda
Ein af nítján kröfum Samtaka fyrirtækja í sjávarútvegi er að sjómenn greiði hlut í veiðigjaldi og kolefnisgjaldi. Formanni Sjómannasambands Íslands líst ekki kröfurnar „frekar en endranær.“
Kjarninn 19. febrúar 2020
Hluthafar Arion banka gætu tekið út tugi milljarða úr bankanum í ár
Áframhaldandi breytt fjármögnun, samdráttur í útlánum, stórtæk uppkaup á eigin bréfum og arðgreiðslur sem eru langt umfram hagnað eru allt leiðir sem er verið að fullnýta til að auka getu Arion banka til að greiða út eigið fé bankans í vasa hluthafa.
Kjarninn 19. febrúar 2020
Björgólfur Jóhannsson, tímabundinn forstjóri Samherja.
Forstjóri Samherja vill aftur í stjórn Sjóvá
Tímabundinn forstjóri Samherja steig úr stól stjórnarformanns Sjóvá í nóvember í fyrra vegna anna. Hann sækist nú eftir því að setjast aftur í stjórnina á komandi aðalfundi. Samherji á tæpan helming í stærsta eiganda Sjóvá.
Kjarninn 19. febrúar 2020
Kristín Þorsteinsdóttir.
Fyrrverandi ritstjóri Fréttablaðsins vill í stjórn Sýnar
Á meðal þeirra sem vilja taka sæti í stjórn eins stærsta fjölmiðlafyrirtækis Íslands er fyrrverandi ritstjóri Fréttablaðsins og fyrrverandi stjórnarformaður VÍS.
Kjarninn 19. febrúar 2020
Magnús Halldórsson
Raskaði rónni
Kjarninn 18. febrúar 2020
Meira eftir höfundinnÞórður Snær Júlíusson
Meira úr sama flokkiFréttaskýringar
None