Neftóbakssala fer yfir 40 tonn á árinu

ÁTVR vill hækkun á tóbaksgjaldi á neftóbak, en sett verður met í sölu á því á þessu ári. ÁTVR treystir sér ekki lengur til þess að greina á milli munn­tó­baks og nef­tó­baks, og hefur leitað til heilbrigðisráðuneytisins með málið.

neftobak_800_030214.jpg
Auglýsing

Sala á nef­tó­baki hefur marg­fald­ast á und­an­förnum árum og ÁTVR gerir ráð fyrir því að yfir 40 tonn af nef­tó­baki verði seld á árinu sem er að líða. Þetta kemur fram í umsögn fyr­ir­tæk­is­ins til efna­hags- og við­skipta­nefndar Alþingis um frum­varp um ýmsar for­sendur fjár­laga­frum­varps­ins fyrir næsta ár.

ÁTVR vill að ríkið hækki tóbaks­gjald á nef­tó­bak og annað tóbak um 55,2-69%. Til­gang­ur­inn væri að sam­ræma tóbaks­gjald, en í núgild­andi lögum sé það svo að nef­tó­bak og annað tóbak beri tals­vert lægra tóbaks­gjald en sígar­ettur og vind­ling­ar. Það hafi verið umtals­vert mis­ræmi í gjald­töku eftir tóbak­s­teg­undum allt frá því að tóbaks­gjaldið var tekið upp árið 2001. 

Aldrei hefur eins mikið selst af nef­tó­baki og í fyrra, þegar 36,1 tonn af tóbak­inu voru seld. Nú verður það met slegið á nýjan leik, því gert er ráð fyrir að 40,1 tonn selj­ist á þessu ári. Nef­tó­baks­salan er arð­bær og ÁTVR fékk 748 millj­ónir í kass­ann án virð­is­auka­skatts í fyrra. Tekj­urnar af söl­unni hafa auk­ist veru­lega, en þær juk­ust um 30% á tveimur árum til árs­ins 2016. 

Auglýsing

Árið 2000 seld­ust ríf­lega 10 tonn af nef­tó­baki, en síðan þá hefur salan auk­ist jafnt og þétt. Eina und­an­tekn­ingin er að salan minnk­aði árin 2012 og 2013 áður en hún jókst á ný. ÁTVR segir að salan hafi dreg­ist lít­il­lega saman þessi ár eftir að tóbaks­gjald á nef­tó­bak var tvö­fald­að. Salan fór niður í 27,6 tonn árið 2013 en hefur svo auk­ist mikið á ný. Í fyrra voru 36,1 tonn seld af tóbak­inu og í ár er sem fyrr segir gert ráð fyrir að salan fari yfir 40 tonn. 

Í umsögn frá Ívari J. Arndal, for­stjóra ÁTVR, kemur fram að kann­anir sýni að það tóbak sem selt er og mark­aðs­sett sem nef­tó­bak á Íslandi er í yfir­gnæf­andi meiri­hluta til­vika tekið í munn og not­endur þess séu að stórum hluta ungt fólk og nýir tóbaks­neyt­end­ur. „Rétt er að benda á að ÁTVR treystir sér ekki lengur til þess að greina á milli munn­tó­baks og nef­tó­baks og hefur leitað leið­bein­inga hjá heil­brigð­is­ráðu­neyt­inu um hvernig skuli greina á milli nef­tó­baks og munn­tó­baks. Önnur varan er lög­leg á Íslandi, hin ólög­leg.“ 

Ein­okun frá árinu 2002

Í jan­úar 2002 var fín­­­kornað munn- og nef­tó­bak bannað með lögum á Íslandi. Það þýðir að nef­tó­bakið sem ÁTVR fram­­­leiðir hefur verið í nán­­­ast ein­ok­un­­­ar­­­stöðu á mark­aðnum síðan lögin voru sett. Sam­hliða hefur neysla á munn­tó­baki auk­ist tölu­vert og þeir sem neyta þess kaupa ann­að­hvort smygl­varn­ing á svörtum mark­aði, þar sem er mikið fram­­­boð, eða nota nef­tó­bakið sem ÁTVR fram­­­leið­ir, hinn svo­­­kall­aða „Rudda“, sem munn­tó­bak. Þessi aukna neysla hefur skilað auknum tekjum í vasa hins opin­bera svo um mun­­­ar, bæði vegna hækk­­­unar á tóbaks­­­gjaldi og stór­auk­innar eft­ir­­­spurn­­­ar. Tóbaks­­­­­gjald á nef­tó­bak hækk­­­aði til að mynda um 100 pró­­­sent 1. jan­úar 2013. Gera má ráð fyrir tekju­aukn­ingu ef tóbaks­gjaldið verður hækkað enn frek­ar. 

Sið­­­ferð­is­­­leg spurn­ing hvenær nef­tó­bak er munn­tó­bak

Í inn­­­­­gangi árs­­­skýrslu ÁTVR fyrir árið 2014, fjall­aði Ívar einnig um áhyggjur sínar af auk­inni nef­tó­baksneyslu. Þar sagði Ívar: „Kann­­­anir sýna að neyslan á nef­tó­baki hefur færst í munn og nú er svo komið að yfir­­­­­gnæf­andi hluti nef­tó­baks­ins er not­aður í munn. Nýir not­endur eru helst ungir karl­­­menn. Sam­­­kvæmt lögum er sala munn­tó­baks ólög­­­leg á Íslandi. Það er sið­­­ferð­i­­­leg spurn­ing hvenær íslenska nef­tó­bak­ið, sem búið er að fram­­­leiða eftir sömu upp­­­­­skrift frá því fyrir stríð, er raun­veru­­­lega orðið að munn­tó­baki og þar með ólög­­­legt. Í dag er íslenska nef­tó­bakið sem ÁTVR fram­­­leiðir eina reyklausa tóbakið á mark­að­in­­­um. Engin for­m­­­leg skil­­­grein­ing er til á því hvaða eðl­is­þættir það eru sem greina á milli nef­tó­baks og munn­tó­baks. ÁTVR hefur vakið athygli heil­brigð­is­yf­­ir­­valda á mál­inu en ljóst er að neyslu­aukn­ingin á nef­tó­bak­inu er slæm og nauð­­­syn­­­legt að sporna við þró­un­inn­i.“

Lars Larsen
„Go´daw, jeg hedder Lars Larsen, jeg har et godt tilbud“
Danski milljónamæringurinn Lars Lar­sen lést á heim­ili sínu í síðustu viku, 71 árs að aldri. Hann var á meðal auðugustu manna í Danmörku og jafnframt þeirra þekktustu. Kjarninn rifjar hér upp sögu hans.
Kjarninn 25. ágúst 2019
Árni Már Jensson
Að lesa milli línanna
Kjarninn 25. ágúst 2019
Guðrún Margrét Jóhannsdóttir
„Að hanna er eins og að anda með heilanum“
Guðrún Margrét Jóhannsdóttir safnar nú fyrir nýrri hönnun á Karolina Fund.
Kjarninn 25. ágúst 2019
Matthildur Björnsdóttir
Af hverju eru goðsagnir takmarkandi?
Kjarninn 25. ágúst 2019
Ólafur Ísleifsson, þingmaður Miðflokksins, spurði um innstæðutryggingar.
Um 83 prósent innstæðna í íslenskum bönkum voru tryggðar um áramót
Tryggingasjóður innstæðueigenda tryggir um 83 prósent af þeim 1.707 milljörðum króna sem geymdir voru á íslenskum bankareikningum í lok síðasta árs. Samt voru bara 38 milljarðar króna í sjóðnum.
Kjarninn 25. ágúst 2019
Benedikt Jóhannesson
Styrmir gegn Styrmi – Frumkvöðull í einkavæðingu orkufyrirtækja
Kjarninn 25. ágúst 2019
Donald Trump, forseti Bandaríkjanna.
Trump um Trump frá Trump til Trump
Bandarískir ráðamenn reyna nú hvað þeir geta að bæta fyrir geðvonskutíst og eftiráskýringar Bandaríkjaforseta um aflýsingu Danmerkurferðar sinnar. Ástæðuna sagði forsetinn þá að danski forsætisráðherrann vildi ekki ræða hugmynd hans um kaup á Grænlandi.
Kjarninn 25. ágúst 2019
Listi yfir þjónustugjöld bankanna skólabókardæmi um fákeppni
Gylfi Zoega segir að það sé ekki hægt að nota ódýrt kort í innanlandsviðskiptum hérlendis vegna þess að það myndi minnka hagnað bankanna.
Kjarninn 25. ágúst 2019
Meira eftir höfundinnÞórunn Elísabet Bogadóttir
Meira úr sama flokkiInnlent
None