Húsnæðismarkaður að þorna upp en met slegin í útlánum

Nóvember var enn einn metmánuðurinn í útlánum lífeyrissjóða til íbúðarkaupa. Á sama tíma er framboð á íbúðamarkaði að þorna upp og eignir seljast oft á sýningardegi. Nánast öll ný lán eru verðtryggð.

_abh3592_9954417613_o.jpg
Auglýsing

Líf­eyr­is­sjóðir lands­ins lán­uðu heim­ilum þess 80 millj­arða króna á fyrstu ell­efu mán­uðum árs­ins 2016. Það er fjórum sinnum meira en þeir lán­uðu þeim allt árið 2015. Í nóv­em­ber einum sam­an, sem var met­mán­uður í útlánum líf­eyr­is­sjóða til heim­ila, lán­uðu þeir 9,6 millj­arða króna. Til sam­an­burðar þá er sú upp­hæð 82 pró­sent af því sem líf­eyr­is­sjóðir lán­uðu heim­ilum lands­ins allt árið 2014. Þetta kemur fram í hag­tölum Seðla­banka Íslands. Lánin sem sjóð­irnir veita eru fyrst og fremst lán til íbúð­ar­kaupa.  

Á sama tíma er fram­boð hús­næðis að þorna upp, eignir selj­ast oft á sýn­ing­ar­degi og verðið hækkar bara og hækk­ar. Það þýðir að lánin sem þarf að taka hækka bara og hækka. Og lánin sem Íslend­ingar eru að taka eru nán­ast ein­vörð­ungu verð­tryggð lán, sem sveifl­ast með verð­bólgu­þró­un.

Fram­boðið að þorna upp

Fast­eigna­verð á Íslandi hefur hækkað gríð­ar­lega á und­an­förnum árum. Frá miðju ári 2010, þegar það náði lág­marki eftir hrun­ið, hefur verðið á höf­uð­borg­ar­svæð­inu hækkað um 68 pró­sent. Leigu­verð hefur hækkað um 60,1 pró­sent frá byrjun árs 2011. Mik­ill skortur er á fram­boði íbúð­ar­hús­næð­is, meðal ann­ars vegna þess að síauk­inn fjöldi íbúða eru not­aðar til að hýsa þann mikla fjölda ferða­manna sem sækir Íslands heim á hverju ári, þar sem hefð­bundin gisti­rými eins og hótel anna ekki eft­ir­spurn. Á fundi sem hag­deild Íbúða­lána­sjóðs hélt í síð­ustu viku var meðal ann­ars fjallað um þörf­ina fyrir nýtt hús­næði. Þar sagði Sig­urður Jón Björns­son, fram­kvæmda­stjóri fjár­stýr­ingar Íbúða­lána­sjóðs, að það væru skýr meri um að fram­boð eigna á hús­næð­is­mark­aði væru við það að þorna upp. Eignir selj­ist nú oft á sýn­ing­ar­degi sem sé óeðli­legt ástand. Sig­urður sagði enn fremur að miðað við fjölda íbúða í land­inu, og að níu til tíu pró­sent þeirra skipti um hendur á ári og fjög­urra mán­aða veltu­hraða, þá ættu þrjú þús­und íbúðir að vera til sölu í dag. Talan sé hins vegar nær eitt þús­und. Þetta geti verið merki um ofhitun og Sig­urður sagði að almenn­ingur ætti að stíga var­lega til jarð­ar.

Auglýsing

Í þessu ástandi hafa líf­eyr­is­sjóðir sótt hratt inn á íbúða­lána­mark­að­inn. Hlut­deild líf­eyr­is­sjóða á þeim mark­aði hefur auk­ist veru­lega eftir að nokkrir stórir sjóðir hófu að bjóða allt að 75 pró­sent íbúða­lán, betri vaxta­kjör en bank­arn­ir, óverð­tryggð lán og lægri lán­töku­gjöld á síð­ari hluta árs­ins 2015. Hlut­deild banka í slíkum lánum hefur að sama skapi dreg­ist sam­an.  Á fyrstu tíu mán­uðum árs­ins 2016 lán­uðu þeir sam­tals 67,8 millj­arða króna til heim­ila, að frá­dregnum upp­greiðslum og bíla­lán­um.

Nán­ast allt verð­tryggt

Nán­ast öllu lán sem veitt eru til íbúð­ar­kaupa hér­lendis á síð­asta ári voru verð­tryggð. Innan banka­kerf­is­ins voru 96 pró­sent lána, að frá­dregnum upp­greiðslum og bíla­lán­um, verð­tryggð. Öll lán Íbúða­lána­sjóðs í almenn lán, sam­tals um 2,4 millj­arðar króna á fyrstu ell­efu mán­uðum árs­ins, voru það líka.

Hjá líf­eyr­is­sjóð­unum er þró­unin svipuð og hjá bönk­un­um. Af þeim 80 millj­örðum króna sem þeir lán­uðu til íbúð­ar­kaupa á fyrstu ell­efu mán­uðum árs­ins voru 61,9 millj­arðar króna verð­tryggð lán, eða 77,4 pró­sent. Það þýðir að ein­ungis 22,6 pró­sent íbúða­lána sjóð­anna voru óverð­tryggð.

Upphafið - Árstíðaljóð
Safnað fyrir fimmtu ljóðarbók Gunnhildar Þórðardóttur.
Kjarninn 18. ágúst 2019
Guðlaugur Þór Þórðarson
Rúmar 16 milljónir í aðkeypta ráðgjöf og álit vegna þriðja orkupakkans
Kostnaður vegna innlendrar ráðgjafar og álita nemur rúmlega 7,6 milljónum króna og erlends tæpum 8,5 milljónum króna.
Kjarninn 18. ágúst 2019
Katrín Jakobsdóttir forsætisráðherra.
Sex ríkisforstjórar með hærri laun en forsætisráðherra
Laun bankastjóra Landsbankans hafa hækkað mest allra ríkisforstjóra, eða um 82 prósent, frá því að bankaráð bankans tók yfir ákvörðun um launakjör hans. Átta ríkisforstjórar eru með hærri laun en flestir ráðherrar.
Kjarninn 18. ágúst 2019
Vilja steypa Boris Johnson af stóli
Breska stjórnarandstaðan leitar nú að nýjum þingmanni sem gæti orðið forsætisráðherra Bretlands í stað Borisar Johnson. Jeremy Corbyn telur sig vera manninn í verkið, en ekki eru allir innan stjórnarandstöðunnar á sama máli.
Kjarninn 18. ágúst 2019
Draumur um landakaup
Einhverjir hafa kannski, til öryggis, litið á dagatalið sl. föstudag þegar fréttir bárust af því að Bandaríkjaforseti hefði viðrað þá hugmynd að kaupa Grænland. Þetta var þó ekki aprílgabb og ekki í fyrsta skipti sem þessi hugmynd skýtur upp kollinum.
Kjarninn 18. ágúst 2019
Katrín Jakobsdóttir
Ok skiptir heiminn máli
Kjarninn 17. ágúst 2019
Peningastefnunefnd í tíu ár
Gylfi Zoega segir að framtíðin muni leiða í ljós hvort áfram takist að ná góðum árangri eins og hafi verið gert með peningastefnu síðustu 10 ára á Íslandi en reynslan síðasta áratuginn sé samt staðfesting þess að það sé hægt ef vilji sé fyrir hendi.
Kjarninn 17. ágúst 2019
Gunnar Hólmsteinn Ársælsson
Nýir tímar á Norðurslóðum?
Kjarninn 17. ágúst 2019
Meira eftir höfundinnÞórður Snær Júlíusson
Meira úr sama flokkiFréttaskýringar
None