Húsnæðismarkaður að þorna upp en met slegin í útlánum

Nóvember var enn einn metmánuðurinn í útlánum lífeyrissjóða til íbúðarkaupa. Á sama tíma er framboð á íbúðamarkaði að þorna upp og eignir seljast oft á sýningardegi. Nánast öll ný lán eru verðtryggð.

_abh3592_9954417613_o.jpg
Auglýsing

Líf­eyr­is­sjóðir lands­ins lán­uðu heim­ilum þess 80 millj­arða króna á fyrstu ell­efu mán­uðum árs­ins 2016. Það er fjórum sinnum meira en þeir lán­uðu þeim allt árið 2015. Í nóv­em­ber einum sam­an, sem var met­mán­uður í útlánum líf­eyr­is­sjóða til heim­ila, lán­uðu þeir 9,6 millj­arða króna. Til sam­an­burðar þá er sú upp­hæð 82 pró­sent af því sem líf­eyr­is­sjóðir lán­uðu heim­ilum lands­ins allt árið 2014. Þetta kemur fram í hag­tölum Seðla­banka Íslands. Lánin sem sjóð­irnir veita eru fyrst og fremst lán til íbúð­ar­kaupa.  

Á sama tíma er fram­boð hús­næðis að þorna upp, eignir selj­ast oft á sýn­ing­ar­degi og verðið hækkar bara og hækk­ar. Það þýðir að lánin sem þarf að taka hækka bara og hækka. Og lánin sem Íslend­ingar eru að taka eru nán­ast ein­vörð­ungu verð­tryggð lán, sem sveifl­ast með verð­bólgu­þró­un.

Fram­boðið að þorna upp

Fast­eigna­verð á Íslandi hefur hækkað gríð­ar­lega á und­an­förnum árum. Frá miðju ári 2010, þegar það náði lág­marki eftir hrun­ið, hefur verðið á höf­uð­borg­ar­svæð­inu hækkað um 68 pró­sent. Leigu­verð hefur hækkað um 60,1 pró­sent frá byrjun árs 2011. Mik­ill skortur er á fram­boði íbúð­ar­hús­næð­is, meðal ann­ars vegna þess að síauk­inn fjöldi íbúða eru not­aðar til að hýsa þann mikla fjölda ferða­manna sem sækir Íslands heim á hverju ári, þar sem hefð­bundin gisti­rými eins og hótel anna ekki eft­ir­spurn. Á fundi sem hag­deild Íbúða­lána­sjóðs hélt í síð­ustu viku var meðal ann­ars fjallað um þörf­ina fyrir nýtt hús­næði. Þar sagði Sig­urður Jón Björns­son, fram­kvæmda­stjóri fjár­stýr­ingar Íbúða­lána­sjóðs, að það væru skýr meri um að fram­boð eigna á hús­næð­is­mark­aði væru við það að þorna upp. Eignir selj­ist nú oft á sýn­ing­ar­degi sem sé óeðli­legt ástand. Sig­urður sagði enn fremur að miðað við fjölda íbúða í land­inu, og að níu til tíu pró­sent þeirra skipti um hendur á ári og fjög­urra mán­aða veltu­hraða, þá ættu þrjú þús­und íbúðir að vera til sölu í dag. Talan sé hins vegar nær eitt þús­und. Þetta geti verið merki um ofhitun og Sig­urður sagði að almenn­ingur ætti að stíga var­lega til jarð­ar.

Auglýsing

Í þessu ástandi hafa líf­eyr­is­sjóðir sótt hratt inn á íbúða­lána­mark­að­inn. Hlut­deild líf­eyr­is­sjóða á þeim mark­aði hefur auk­ist veru­lega eftir að nokkrir stórir sjóðir hófu að bjóða allt að 75 pró­sent íbúða­lán, betri vaxta­kjör en bank­arn­ir, óverð­tryggð lán og lægri lán­töku­gjöld á síð­ari hluta árs­ins 2015. Hlut­deild banka í slíkum lánum hefur að sama skapi dreg­ist sam­an.  Á fyrstu tíu mán­uðum árs­ins 2016 lán­uðu þeir sam­tals 67,8 millj­arða króna til heim­ila, að frá­dregnum upp­greiðslum og bíla­lán­um.

Nán­ast allt verð­tryggt

Nán­ast öllu lán sem veitt eru til íbúð­ar­kaupa hér­lendis á síð­asta ári voru verð­tryggð. Innan banka­kerf­is­ins voru 96 pró­sent lána, að frá­dregnum upp­greiðslum og bíla­lán­um, verð­tryggð. Öll lán Íbúða­lána­sjóðs í almenn lán, sam­tals um 2,4 millj­arðar króna á fyrstu ell­efu mán­uðum árs­ins, voru það líka.

Hjá líf­eyr­is­sjóð­unum er þró­unin svipuð og hjá bönk­un­um. Af þeim 80 millj­örðum króna sem þeir lán­uðu til íbúð­ar­kaupa á fyrstu ell­efu mán­uðum árs­ins voru 61,9 millj­arðar króna verð­tryggð lán, eða 77,4 pró­sent. Það þýðir að ein­ungis 22,6 pró­sent íbúða­lána sjóð­anna voru óverð­tryggð.

Við þurfum á þínu framlagi að halda

Þú getur tekið beinan þátt í að halda úti öflugum fjölmiðli.

Við sem vinnum á ritstjórn Kjarnans viljum hvetja þig til að vera með okkur í liði og leggja okkar góða fjölmiðli til mánaðarlegt framlag svo við getum haldið áfram að vinna fyrir lesendur, fyrir fólkið í landinu.

Kjarninn varð níu ára í sumar. Þegar hann hóf að taka við frjálsum framlögum þá varð slagorðið „Frjáls fjölmiðill fyrir andvirði kaffibolla“ til og lesendur voru hvattir til að leggja fram í það minnsta upphæð eins kaffibolla á mánuði.

Mikið vatn hefur runnið til sjávar á þeim níu árum sem Kjarninn hefur lifað. Í huga okkar á Kjarnanum hefur þörfin fyrir fjölmiðla sem veita raunverulegt aðhald og taka hlutverk sitt alvarlega aukist til muna.

Við trúum því að Kjarninn skipti máli fyrir samfélagið.

Við trúum því að sjálfstæð og vönduð blaðamennska skipti máli.

Ef þú trúir því sama þá endilega hugsaðu hvort Kjarninn er ekki allavega nokkurra kaffibolla virði á mánuði.

Vertu með okkur í liði. Þitt framlag skiptir máli.

Ritstjórn Kjarnans: Sunna Ósk Logadóttir, Þórður Snær Júlíusson, Erla María Markúsdóttir, Arnar Þór Ingólfsson, Eyrún Magnúsdóttir og Grétar Þór Sigurðsson.


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Ríkisstjórn Katrínar Jakobsdóttur hefur setið að völdum síðan seint á árinu 2017. Hlutfall allra ríkustu landsmanna í heildartekjum þjóðarinnar hefur aukist milli allra ára sem hún hefur setið.
Ríkasta 0,1 prósent hefur ekki tekið til sín stærri hluta af tekjukökunni síðan 2007
Þær 244 fjölskyldur sem höfðu mestar tekjur á síðasta ári þénuðu alls 36 milljarða króna í fjármagnstekjur á árinu 2021. Það voru 20 prósent af öllum slíkum tekjum sem urðu til á því ári. Hópurinn þénaði 4,2 prósent af öllum tekjum sem urðu til í landinu.
Kjarninn 10. desember 2022
Meghan og Harry kynntust á Instagram. Hljómar kannski ekki eins og ævintýri, enda hafa þau sagt skilið við slík, að minnsta kosti konungleg ævintýri.
Sannleikur Harrys og Meghan – frá þeirra eigin sjónarhorni
Harry og Meghan fundu sig knúin til að segja „sinn eigin sannleika“ af samskiptum þeirra við konungsfjölskylduna og ákvörðun þeirra að segja skilið við allar konunglega skyldur. Sannleikurinn er nú aðgengilegur á Netflix en sitt sýnist hverjum.
Kjarninn 9. desember 2022
Ingrid Kuhlman
Sjö tegundir hvíldar
Kjarninn 9. desember 2022
Tillaga Andrésar Inga Jónsson, þingmanns Pírata, um að fresta umræðu um breytingu á lögum um útlendinga fram yfir áramót var felld við upphaf þingfundar. Stjórnarandstaðan sakar meirihlutann um að setja fjölda mála í uppnám með þessu.
Segja stjórnarmeirihlutann stilla öryrkjum upp á móti útlendingum
Tillaga þingmanns Pírata um að taka af dagskrá frumvarp um alþjóðlega vernd var felld á Alþingi. Stjórnarandstöðuþingmenn segja það fáránlegt að afgreiða eigi frumvarpið áður en eingreiðsla til öryrkja verði tekin fyrir á þingi.
Kjarninn 9. desember 2022
Katrín Jakobsdóttir, formaður Vinstri grænna og forsætisráðherra.
Ekki upplýst formlega en leitað til hennar „í krafti vináttu og persónulegra tengsla“
Forsætisráðherra segir að hún hafi ekki verið upplýst formlega um að ráðherra hafi sýnt af sér vanvirðandi framkomu. Þegar leitað sé til hennar sem trúnaðarvinar sé um persónuleg málefni að ræða sem kalli ekki á að hún setji þau í farveg stjórnsýslumála.
Kjarninn 9. desember 2022
Hægt er að horfa á sjónvarp með ýmsum hætti.
Myndlyklum í útleigu fækkað um 25 þúsund á fimm árum
Þeim sem leigja myndlykla fyrir nokkur þúsund krónur á mánuði af fjarskiptafyrirtækjum til að horfa á sjónvarp hefur fækkað um tíu þúsund á einu ári. Fleiri og fleiri kjósa að horfa á sjónvarp í gegnum app.
Kjarninn 9. desember 2022
Hér sést annar mannanna vera leiddur inn í héraðsdóm eftir handtöku í september.
Búið að birta ákæru gegn tveimur mönnum fyrir að skipuleggja hryðjuverk
Í september voru tveir menn handteknir grunaðir um að hafa ætlað að fremja hryðjuverk á Íslandi. Þeir eru taldir hafa ætlað að ráðast að Alþingi og nafngreindum stjórnmálamönnum. Búið er að birta lögmönnum þeirra ákæru.
Kjarninn 9. desember 2022
Litla-Sandfell stendur um 95 metra upp úr Leitahrauni í Þrengslunum.
Náma í Litla-Sandfelli veldur „miklum neikvæðum umhverfisáhrifum“
Skipulagsstofnun telur Eden Mining vanmeta umhverfisáhrif námu í Litla-Sandfelli. Að fjarlægja fjall velti upp þeirri hugmynd „hvort verið sé að opna á þá framtíðarsýn að íslenskar jarðmyndanir verði í stórfelldum mæli fluttar út til sementsframleiðslu“.
Kjarninn 9. desember 2022
Meira eftir höfundinnÞórður Snær Júlíusson
Meira úr sama flokkiFréttaskýringar
None