Mesti Evrópusinninn og mesti Evrópuandstæðingurinn unnu

Á skömmum tíma hafa Frakkar hafnað tveimur forsetum og þremur forsætisráðherrum. Bergþór Bjarnason skrifar um úrslit fyrri umferðar forsetakosninganna í Frakklandi.

Emmanuel Macron á kosningafundi.
Emmanuel Macron á kosningafundi.
Auglýsing

Þann 7. maí í seinni umferð for­seta­kosn­ing­anna í Frakk­landi verða það Emmanuel Macron (23,9%) úr sam­tök­unum En Marché og Mar­ine Le Pen (21,4%) frá Þjóð­ar­fylk­ing­unni sem mæt­ast. Sögu­legt nú fimmtán árum eftir að Jean-Marie Le Pen, faðir Mar­ine Le Pen, komst í aðra umferð á móti Jacques Chirac for­seta. Hvorki klass­ískir hægri eða vinstri flokkar komust áfram að þessu sinni. François Fillon fram­bjóð­andi Repúblik­ana hlaut 19,9% og Ben­oit Hamon frá Sós­í­alista­flokknum aðeins 6,3%. Annað óvænt er að hinn vinstri­s­inn­aði Jean-Luc Mel­enchan fékk aðeins 0,3% minna en Fillon, 19,6% og hefði þurft minna en 2% í við­bót til að ýta Le Pen út.

Þótt skoð­ana­kann­anir hefðu hvorki séð Brexit né kosn­ingu Don­ald Trump fyrir þá höfðu margar þeirra nokkurn veg­inn séð fyrir úrslitin í fyrri umferð frönsku for­seta­kosn­ing­anna. Hvorki var búist við því í könn­unum til vinstri og hægri að Hamon eða Fillon myndu vinna. Því má segja að kann­anir hafi aðeins náð að rétta hlut sinn hvað trú­verð­ug­leika varð­ar. 

Margir tala um „Big bang“ í frönskum stjórn­málum í Frakk­landi. Á örfáum mán­uðum hafa Frakkar hafnað tveimur for­set­um, Nicolas Sar­kozy í for­kosn­ingum og François Hollande í skoð­ana­könn­un­um, sem olli því að hann bauð sig ekki fram. Einnig þremur fyrrum for­sæt­is­ráð­herrum, Alain Juppé til hægri, Manuel Valls sem sagði af sér og ætl­aði sér að vinna hjá Sós­í­alistum og svo á sunnu­dag François Fillon, for­sæt­is­ráð­herra Sar­kozys. 

Auglýsing

Macron sem á end­anum varð efst­ur, og nær allir stjórn­mála­leið­togar hafa lýst yfir stuðn­ingi við, fyrir seinni umferð­ina, er aðeins 39 ára og hefur aldrei boðið sig fram í kosn­ingum fyrr en nú. Hann kemur úr hinum fræga ENA stjórn­sýslu­skóla, þaðan hafa margir sem ná langt í opin­beru starfi komið og reyndar oft stjórn­mála­el­ít­an. Hann hætti hins vegar í opin­bera geir­anum og fór að vinna hjá einka­fyr­ir­tæki, í hinum fræga Rochild-­banka. Seinna varð hann ráð­gjafi Hollande for­seta í Elysée og efna­hags­ráð­herra hans í tvö ár. Það er ein­stakt í franskri stjórn­mála­sögu að fram­bjóð­andi hafi ekki verið þing­maður eða ráð­herra árum saman og að hann komi ekki heldur úr stjórn­mála­flokki. Fyrir aðeins þremur árum vissi eng­inn hver Emmanuel Macron var. 

Það að Mar­ine Le Pen komst í seinni umferð­ina var nokkuð fyr­ir­sjá­an­legt. Skoð­ana­kann­anir höfðu sýnt það síð­ustu þrjú ár.  Í hér­að­stjórna­kosn­ing­unum í Frakk­landi 2015 varð Þjóð­ar­fylk­ingin efst og hefur síðan þá verið stærsti flokkur lands­ins. Margir höfðu von­ast eftir því að Le Pen kæm­ist ekki áfram því það yrði blettur á ímynd lands­ins að öfga hægrifram­bjóð­andi hefði raun­veru­lega mögu­leika á að vinna kosn­ing­arn­ar. Góðu frétt­irnar eru þær að Mar­ine Le Pen hefur tapað sex pró­sentum á tveimur mán­uðum því hún var lang efst lengi vel og það eru þó jákvæð skila­boð. Sam­kvæmt könnun sem gerð var á sunnu­dags­kvöld mun Macron sigra með 62 pró­sentum en Le Pen fá 38 pró­sent í seinni umferð­inni.

Marine Le Pen

Fyr­ir­vara verður þó að hafa á öllu þessu því að nú hefst ný kosn­inga­bar­átta sem stendur í tvær vikur og margt getur breyst þó vissu­lega hafi Mar­ine Le Pen ekki mik­inn vara­sjóð í atkvæð­um. Sam­kvæmt því sem kjós­endur segja skipt­ast atkvæði Fillons í þrennt, einn þriðji til Le Pen, helm­ingur til Macrons og 20 pró­sent segj­ast ætla að skila auðu í annarri umferð. Sós­í­alistar munu fylkja sér bak við Macron og um 60 pró­sent þeirra sem kusu Melanchon. Því ætti Le Pen ekki að eiga mögu­leika á að vinna.

En það er EN í þess­ari grein­ingu. Kosn­inga­þátt­taka í fyrri umferð­inni var 77 pró­sent og því voru 23 pró­sent sem sátu heima. Ef stór hluti þeirra sem ekki kusu á sunnu­dag kjósa sunnu­dag­inn 7. maí og þá Le Pen, getur jafn­vægið breyst. Einnig verða þeir sem kusu í fyrri umferð­inni að skila sér og kjósa, sem auð­vitað er ekki öruggt. Svo má ekki gleyma því sem allir ótt­ast eftir skotárás­ina á Champs-Elysée-breið­göt­unni á fimmtu­dag og hand­töku mann­anna tveggja í Marseille á mánu­dag í síð­ustu viku sem voru að skipu­leggja hryðju­verka­árs­ás, að ef eitt­hvað slíkt myndi ger­ast að nýju er óvíst hvernig almenn­ingur mundi bregð­ast við. Mar­ine Le Pen hefur árum saman spilað inn á hræðslu fólks við inn­flytj­endur og nú sér­stak­lega múslima eftir þær árásir sem landið hefur upp­lifað síðan í jan­úar 2015. Emmanuel Macron hefur verið gagn­rýndur fyrir að hafa ekki nógu harða stefnu í örygg­is­málum og það gæti unnið gegn hon­um, ger­ist eitt­hvað óvænt sem eng­inn auð­vitað ósk­ar. 

Verð­bréfa­mark­aðir og Evr­ópu­sam­bands­lönd eru ánægð með úrslitin á sunnu­dag. Mark­aðir voru í upp­sveiflu við opnun í morg­un, í Frakk­landi hækk­uðu verð­bréf um 4,5%. Stjórn­mála­menn í Þýska­landi og ýmsir yfir­menn hjá Evr­ópu­sam­band­inu í Brus­sel eru ánægðir með að eini fram­bjóð­and­inn sem talar með jákvæðum hætti um Evr­ópu­sam­vinnu og vill auka hana, skuli hafa orðið efstur og eigi góða mögu­leika á að sigra. Bæði Sig­mar Gabriel og Ang­ela Merkel hafa lýst yfir stuð­ingi við Macron.

Kanntu vel við Kjarnann?

Frjáls framlög lesenda eru mikilvægur þáttur í rekstri Kjarnans. Þau gera okkur kleift að halda áfram að taka þátt í umræðunni á vitrænan hátt og greina kjarnann frá hisminu fyrir lesendur. 

Kjarninn er fjölmiðill sem leggur sig fram við að upplýsa og skýra út það sem á sér stað í samfélaginu með áherslu á gæði og dýpt. 

Okkar tryggð er aðeins við lesendur. Við erum skuldbundin ykkur og værum þakklát ef þið vilduð vera með í að gera Kjarnann enn sterkari. 

Ef þú kannt vel við það efni sem þú lest á Kjarnanum viljum við hvetja þig til að styrkja okkur. Þinn styrkur er okkar styrkur.

Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Sýknað og refsing milduð í Glitnismáli
Löng málsmeðferð leiddi til þess að refsing var skilorðsbundin. Tveir af fimm áfrýjuðu fyrri niðurstöðu til Landsréttar.
Kjarninn 6. desember 2019
Nú sé kominn tími til að bregðast við
Ný skýrsla Umhverfisstofnunar Evrópu er komin út.
Kjarninn 6. desember 2019
Bjarki Þór Grönfeldt
Rauði múrinn gliðnar
Kjarninn 6. desember 2019
Jón Atli Benediktsson
Jón Atli sækist eftir því að vera áfram rektor HÍ
Embætti rektors hefur verið auglýst laust til umsóknar fyrir tímabilið 1. júlí 2020 til 30. júní 2025.
Kjarninn 6. desember 2019
Þorsteinn Víglundsson, þingmaður Viðreisnar er fyrsti flutningsmaður frumvarpsins.
Jafnréttismiðuð fyrirtæki greiði lægra tryggingagjald
Þingmenn úr þremur flokkum hafa lagt til að fyrirtæki með jafnara kynjahlutfall í stjórnunarstöðum greiði lægra tryggingagjald. Markmiðið er að fjölga konum í stjórnunarstöðum og þar með draga úr óleiðréttum launamun kynjanna.
Kjarninn 6. desember 2019
Hafa aldrei lánað meira til húsnæðiskaupa en í október
Tvö met voru sett í útlánum lífeyrissjóða til sjóðsfélaga sinna í október 2019. Í fyrsta lagi lánuðu þeir 26 prósent meira en þeir höfðu gert í fyrri metmánuði og í öðru lági voru útlánin 45 prósent fleiri en nokkru sinni áður innan mánaðar.
Kjarninn 6. desember 2019
Pexels
Íslendingar kaupa sífellt meira á alþjóðlegum netverslunardögum
Gífurleg aukning hefur orðið í fjölda póstsendinga hjá Póstinum í kjölfar stóru alþjóðlegu netverslunardaganna á síðustu árum. Alls hefur fjöldi innlendra sendinga aukist um 140 prósent frá árinu 2015.
Kjarninn 6. desember 2019
Íbúðalánasjóður getur gjaldfellt lán eða breytt lánskjörum hjá þeim sem ætla að græða
Íbúðalánasjóður hefur gripið til aðgerða gagnvart félögum sem rekin eru með arðsemissjónarmiði en hafa tekið lán hjá sjóðnum sem ætluð eru fyrir óhagnaðardrifin leigufélög.
Kjarninn 6. desember 2019
Meira úr sama flokkiFréttaskýringar
None