Mesti Evrópusinninn og mesti Evrópuandstæðingurinn unnu

Á skömmum tíma hafa Frakkar hafnað tveimur forsetum og þremur forsætisráðherrum. Bergþór Bjarnason skrifar um úrslit fyrri umferðar forsetakosninganna í Frakklandi.

Emmanuel Macron á kosningafundi.
Emmanuel Macron á kosningafundi.
Auglýsing

Þann 7. maí í seinni umferð for­seta­kosn­ing­anna í Frakk­landi verða það Emmanuel Macron (23,9%) úr sam­tök­unum En Marché og Mar­ine Le Pen (21,4%) frá Þjóð­ar­fylk­ing­unni sem mæt­ast. Sögu­legt nú fimmtán árum eftir að Jean-Marie Le Pen, faðir Mar­ine Le Pen, komst í aðra umferð á móti Jacques Chirac for­seta. Hvorki klass­ískir hægri eða vinstri flokkar komust áfram að þessu sinni. François Fillon fram­bjóð­andi Repúblik­ana hlaut 19,9% og Ben­oit Hamon frá Sós­í­alista­flokknum aðeins 6,3%. Annað óvænt er að hinn vinstri­s­inn­aði Jean-Luc Mel­enchan fékk aðeins 0,3% minna en Fillon, 19,6% og hefði þurft minna en 2% í við­bót til að ýta Le Pen út.

Þótt skoð­ana­kann­anir hefðu hvorki séð Brexit né kosn­ingu Don­ald Trump fyrir þá höfðu margar þeirra nokkurn veg­inn séð fyrir úrslitin í fyrri umferð frönsku for­seta­kosn­ing­anna. Hvorki var búist við því í könn­unum til vinstri og hægri að Hamon eða Fillon myndu vinna. Því má segja að kann­anir hafi aðeins náð að rétta hlut sinn hvað trú­verð­ug­leika varð­ar. 

Margir tala um „Big bang“ í frönskum stjórn­málum í Frakk­landi. Á örfáum mán­uðum hafa Frakkar hafnað tveimur for­set­um, Nicolas Sar­kozy í for­kosn­ingum og François Hollande í skoð­ana­könn­un­um, sem olli því að hann bauð sig ekki fram. Einnig þremur fyrrum for­sæt­is­ráð­herrum, Alain Juppé til hægri, Manuel Valls sem sagði af sér og ætl­aði sér að vinna hjá Sós­í­alistum og svo á sunnu­dag François Fillon, for­sæt­is­ráð­herra Sar­kozys. 

Auglýsing

Macron sem á end­anum varð efst­ur, og nær allir stjórn­mála­leið­togar hafa lýst yfir stuðn­ingi við, fyrir seinni umferð­ina, er aðeins 39 ára og hefur aldrei boðið sig fram í kosn­ingum fyrr en nú. Hann kemur úr hinum fræga ENA stjórn­sýslu­skóla, þaðan hafa margir sem ná langt í opin­beru starfi komið og reyndar oft stjórn­mála­el­ít­an. Hann hætti hins vegar í opin­bera geir­anum og fór að vinna hjá einka­fyr­ir­tæki, í hinum fræga Rochild-­banka. Seinna varð hann ráð­gjafi Hollande for­seta í Elysée og efna­hags­ráð­herra hans í tvö ár. Það er ein­stakt í franskri stjórn­mála­sögu að fram­bjóð­andi hafi ekki verið þing­maður eða ráð­herra árum saman og að hann komi ekki heldur úr stjórn­mála­flokki. Fyrir aðeins þremur árum vissi eng­inn hver Emmanuel Macron var. 

Það að Mar­ine Le Pen komst í seinni umferð­ina var nokkuð fyr­ir­sjá­an­legt. Skoð­ana­kann­anir höfðu sýnt það síð­ustu þrjú ár.  Í hér­að­stjórna­kosn­ing­unum í Frakk­landi 2015 varð Þjóð­ar­fylk­ingin efst og hefur síðan þá verið stærsti flokkur lands­ins. Margir höfðu von­ast eftir því að Le Pen kæm­ist ekki áfram því það yrði blettur á ímynd lands­ins að öfga hægrifram­bjóð­andi hefði raun­veru­lega mögu­leika á að vinna kosn­ing­arn­ar. Góðu frétt­irnar eru þær að Mar­ine Le Pen hefur tapað sex pró­sentum á tveimur mán­uðum því hún var lang efst lengi vel og það eru þó jákvæð skila­boð. Sam­kvæmt könnun sem gerð var á sunnu­dags­kvöld mun Macron sigra með 62 pró­sentum en Le Pen fá 38 pró­sent í seinni umferð­inni.

Marine Le Pen

Fyr­ir­vara verður þó að hafa á öllu þessu því að nú hefst ný kosn­inga­bar­átta sem stendur í tvær vikur og margt getur breyst þó vissu­lega hafi Mar­ine Le Pen ekki mik­inn vara­sjóð í atkvæð­um. Sam­kvæmt því sem kjós­endur segja skipt­ast atkvæði Fillons í þrennt, einn þriðji til Le Pen, helm­ingur til Macrons og 20 pró­sent segj­ast ætla að skila auðu í annarri umferð. Sós­í­alistar munu fylkja sér bak við Macron og um 60 pró­sent þeirra sem kusu Melanchon. Því ætti Le Pen ekki að eiga mögu­leika á að vinna.

En það er EN í þess­ari grein­ingu. Kosn­inga­þátt­taka í fyrri umferð­inni var 77 pró­sent og því voru 23 pró­sent sem sátu heima. Ef stór hluti þeirra sem ekki kusu á sunnu­dag kjósa sunnu­dag­inn 7. maí og þá Le Pen, getur jafn­vægið breyst. Einnig verða þeir sem kusu í fyrri umferð­inni að skila sér og kjósa, sem auð­vitað er ekki öruggt. Svo má ekki gleyma því sem allir ótt­ast eftir skotárás­ina á Champs-Elysée-breið­göt­unni á fimmtu­dag og hand­töku mann­anna tveggja í Marseille á mánu­dag í síð­ustu viku sem voru að skipu­leggja hryðju­verka­árs­ás, að ef eitt­hvað slíkt myndi ger­ast að nýju er óvíst hvernig almenn­ingur mundi bregð­ast við. Mar­ine Le Pen hefur árum saman spilað inn á hræðslu fólks við inn­flytj­endur og nú sér­stak­lega múslima eftir þær árásir sem landið hefur upp­lifað síðan í jan­úar 2015. Emmanuel Macron hefur verið gagn­rýndur fyrir að hafa ekki nógu harða stefnu í örygg­is­málum og það gæti unnið gegn hon­um, ger­ist eitt­hvað óvænt sem eng­inn auð­vitað ósk­ar. 

Verð­bréfa­mark­aðir og Evr­ópu­sam­bands­lönd eru ánægð með úrslitin á sunnu­dag. Mark­aðir voru í upp­sveiflu við opnun í morg­un, í Frakk­landi hækk­uðu verð­bréf um 4,5%. Stjórn­mála­menn í Þýska­landi og ýmsir yfir­menn hjá Evr­ópu­sam­band­inu í Brus­sel eru ánægðir með að eini fram­bjóð­and­inn sem talar með jákvæðum hætti um Evr­ópu­sam­vinnu og vill auka hana, skuli hafa orðið efstur og eigi góða mögu­leika á að sigra. Bæði Sig­mar Gabriel og Ang­ela Merkel hafa lýst yfir stuð­ingi við Macron.

Kristbjörn Árnason
Gleðidagur
Leslistinn 24. ágúst 2019
Vonast enn til að selja vörumerkið WOW air
Skiptastjórar WOW air segja að viðræður um að selja vörumerki, lén og bókunarvél félagsins gangi ágætlega.
Kjarninn 24. ágúst 2019
Ásgeir Jónsson, seðlabankastjóri.
„Ég þekki nú fullvel þau víti sem þarf að varast“
Ásgeir Jónsson, nýskipaður seðlabankastjóri, segist hafa verið frekar bláeygður á stöðu bankanna fyrir hrun. Hann álítur þó að sú reynsla sé verðmæt fyrir hann sem seðlabankastjóra þar sem hann þekki nú vel þau víti sem þarf að varast.
Kjarninn 24. ágúst 2019
Netógnir nýrrar aldar: Árásir á lýðræðið
Það er ekki lengur tekist á um það af neinni alvöru að netárásir eru notaðar til að hafa áhrif á hið lýðræðislega ferli og til að grafa undan lýðræðislegum stofnunum. Það hefur gerst í hverju landinu á eftir öðru.
Kjarninn 24. ágúst 2019
Svona geta stjórnvöld orsakað nýtt fjármálaáfall
Gylfi Zoega, prófessor í hagfræði, hefur búið til lista yfir átta aðgerðir sem ríkisstjórn og Seðlabanki gætu gripið til sem gætu leitt að sér nýtt hrun. Hann biður fólk um að krossa við ef aðgerðirnar verði að veruleika.
Kjarninn 24. ágúst 2019
Ná sáttum um stjórnarmenn Lífeyrissjóðs verzlunarmanna
VR hefur náð samkomulagi við Lífeyrissjóð verzlunarmanna um að þeir stjórnarmenn sem nú sitja í stjórninni í nafni VR munu láta af störfum og í stað þeirra munu þeir stjórnarmenn sem VR skipaði í síðustu viku taka sæti í stjórninni.
Kjarninn 23. ágúst 2019
Seldu losunarheimildir til að borga laun fyrir marsmánuð
Skiptastjórar WOW air eru meðal annars búnir að selja skrifstofubúnað og reiðhjólaleigu WOW air til að auka endurheimtir í búið. Félagið hafði selt margar verðmætar eignir, t.d. afgreiðslutíma á flugvelli og losunarheimildir, fyrir gjaldþrot.
Kjarninn 23. ágúst 2019
Molar
Molar
Molar – Opnar Costco annað vöruhús á Íslandi?
Kjarninn 23. ágúst 2019
Meira úr sama flokkiFréttaskýringar
None