Veruleg hækkun á arðgreiðslu strax á næsta ári?

Margt bendir til þess að íslenska ríkið muni fá töluvert hærri arðgreiðslur á næstu árum vegna reksturs Landsvirkjunar heldur en verið hefur raunin undanfarin ár.

Auglýsing

Lands­virkjun boðar að arð­greiðslur muni brátt hækka úr 1,5 millj­arði í 10-20 millj­arða króna og að þetta muni ger­ast á næstu 3-4 árum. Þ.e. að arð­greiðsl­urnar tífald­ist og jafn­vel rúm­lega það á ein­ungis örfáum árum. Það yrði gríð­ar­lega mikil og snögg hækkun arð­greiðslna. Og þessi sviðs­mynd Lands­virkj­unar virð­ist raun­hæf. Það hljóta að vera afskap­lega ánægju­leg tíð­indi fyrir eig­anda fyr­ir­tæk­is­ins; íslenska rík­ið.

Úr 1,5 millj­arði 2017 í 10-20 millj­arða á næstu 3-4 árum

Arð­greiðsla Lands­virkj­unar und­an­farin ár hefur verið 1,5 millj­arður króna. Sam­kvæmt rúm­lega mán­að­ar­gam­alli kynn­ingu fyr­ir­tæk­is­ins á upp­gjöri árs­ins 2016 á að byrja að auka arð­greiðsl­urnar eftir 1-2 ár. Og að þær muni fara í 10-20 millj­arða króna á næstu 3-4 árum.

Ekki hefur komið fram hvernig þetta á nákvæm­lega að ger­ast. Stefnan virð­ist þó sú að á næsta ári eða ekki síðar en 2019 verði unnt að auka arð­greiðsl­una um þó nokkra millj­arða. Og brátt muni svo arð­greiðslan fara yfir millj­arða­tug­inn og svo teygja sig í átt að u.þ.b. 15 millj­örðum króna og jafn­vel í 20 millj­arða króna. Á örfáum árum.

Auglýsing

Arð­greiðslur áttu að aukast jafn­vel strax 2017

Það er vel að merkja svo að vænt­ingar Lands­virkj­unar frá árinu 2015 um vax­andi arð­greiðslur eftir „tvö til þrjú ár“ eiga ennþá eftir að raun­ger­ast. Núna tveimur árum síðar er arð­greiðslan ennþá í 1,5 millj­arði króna, rétt eins og verið hefur und­an­farin ár. Og sá arður sem greiddur er núna, sbr. árs­reikn­ingur fyrir rekstr­ar­árið 2016, er minni í USD en greiddur var vegna rekstr­ar­árs­ins 2014 (USD er upp­gjörs­mynt Lands­virkj­un­ar). Að því leyti hefur arð­greiðsla Lands­virkj­unar í reynd minnkað síðan 2014. Og bæði rekstr­ar­hagn­aður og nettó­hagn­aður fyr­ir­tæk­is­ins vegna árs­ins 2016 var minni en vegna árs­ins 2015.

Lágt álverð heldur aftur af arð­greiðslu­getu Lands­virkj­unar

Mark­mið eða vænt­ingar Lands­virkj­unar frá 2015 um hækk­andi arð­greiðslur eftir 2-3 ár geta ennþá gengið eft­ir. Þ.e. ef arð­greiðslan eykst árið 2018, þ.e. vegna rekstr­ar­árs­ins 2017. Það er því ekki svo að vænt­ingar Lands­virkj­unar um auknar arð­greiðslur hafi ekki gengið eft­ir. En spyrja má af hverju arð­greiðslan jókst ekki strax nú í ár?

Svarið við þeirri spurn­ingu er senni­lega að álverð hafi verið lægra en vænt­ingar voru um, svo og gengi krón­unn­ar. Hvort tveggja hefur haldið aftur af arð­greiðslu­mögu­leikum Lands­virkj­un­ar. Hefði álverð hækkað hraðar og meira en raunin hefur verið hefði arð­greiðslan senni­lega auk­ist strax árið 2017. Og Lands­virkjun hefur vel að merkja ekki slegið af vænt­ing­unum og boðar núna að hækka arð­greiðslur úr 1,5 millj­arði í 10-20 millj­arða króna á næstu 3-4 árum.

Mikil vik­mörk

Vik­mörkin þarna eru mik­il; mik­ill munur er á því hvort arð­greiðsla eftir 3-4 ár verði 10 millj­arðar eða 20 millj­arðar króna. Þessi miklu vik­mörk skýr­ast senni­lega fyrst og fremst af óviss­unni um þróun raf­orku­verðs og þróun álverðs. Það hvort arð­greiðslur nái brátt 10 eða 20 millj­örðum króna strax um eða upp úr 2020 mun sem sagt ráð­ast mjög af þróun tekna Lands­virkj­unar af raf­orku­söl­unni og þar er álverð stór áhrifa­þátt­ur. Fleira kemur þó til og óvissu­þætt­irnir eru marg­ir.

Minni fram­kvæmd­ir, minni afborg­anir skulda og hækk­andi orku­verð

Fari arð­greiðslur Lands­virkj­unar vel yfir 10 millj­arða króna strax á næstu árum yrði það mun hrað­ari aukn­ing arð­greiðslna en grein­ar­höf­undur gerði ráð fyrir í nýlegri grein hér á Kjarn­anum. Mun­ur­inn þarna felst einkum í því að meiri sam­dráttur virð­ist áætl­aður í fram­kvæmdum Lands­virkj­unar en grein­ar­höf­undur bjóst þá við. Þar með verða meiri fjár­munir fyrir hendi til að greiða arð.

Sam­kvæmt áður­nefndri nýlegri kynn­ingu fyr­ir­tæk­is­ins kemur fram að þeir fjár­munir sem muni skapa þessa miklu aukn­ingu á arð­greiðslum eigi sér þrenns konar upp­sprett­ur:

  1. Sam­dráttur í fram­kvæmd­um, þ.e. minna virkjað en verið hefur og minna tekið af veltufé til fram­kvæmda.
  2. Minni afborg­anir skulda, enda hafa skuldir farið lækk­andi (og láns­hæfi fyr­ir­tæk­is­ins batnað og vextir því orðið lægri en ella).
  3. Aukn­ing á rekstr­ar­tekj­um, sem kemur til vegna hækk­andi raf­orku­verðs, þ.e. hærra með­al­verð fæst fyrir hverja selda fram­leiðslu­ein­ingu.

Lítið virkjað á næstu árum

Eins og áður sagði skiptir hér veru­legu máli að Lands­virkjun hyggst nú verja minna fjár­magni í virkj­un­ar­fram­kvæmd­ir. Einnig skiptir miklu að vegna lækk­andi skulda fer nú almennt minna fé í afborg­anir lána og vaxta­greiðslur og það skapar aukið svig­rúm til arð­greiðslna.

Sú þróun að nú muni hægja á virkj­un­ar­fram­kvæmdum af hálfu Lands­virkj­unar kemur kannski sumum á óvart. Sér­stak­lega í ljósi þess að und­an­farin miss­eri hefur tals­verð umræða verið um það hér­lendis að það jaðri við raf­orku­skort í land­inu.

Á móti kemur að næstu árin má nýta til und­ir­búa nýjar fram­kvæmd­ir, sem svo gætu farið á fullt eftir fáein ár. Það ætti því að vera óþarfi að ótt­ast raf­orku­skort. Svo er það vel að merkja Lands­virkjun sem útvegar kís­il­veri United Sil­icon raf­magn, en þar mun nú allt vera stopp og nokkuð óvíst um fram­haldið. Það er því ekki úti­lokað að þar losni um raf­orku, sem að vísu er ekki mjög mikið magn. Þetta er auka­at­riði en gæti sem sagt skipt máli.

Tekið skal fram að ekki liggja fyrir nákvæmar upp­lýs­ingar um áætl­aðar fram­kvæmdir Lands­virkj­unar á næstu árum. Þess vegna er erfitt að áætla af nákvæmni t.a.m. hversu stórum hluta af veltufé sínu Lands­virkjun hyggst verja til slíkra verk­efna. Og því aug­ljós­lega vand­kvæðum bundið fyrir utan­að­kom­andi að meta hversu mikil áhrif fram­kvæmdir koma til með að hafa á arð­greiðslu­get­una.

Tekju­ó­vissa gæti haldið aftur af arð­greiðslum

Áætl­anir Lands­virkj­unar um að arð­greiðsla geti farið í allt að 20 millj­arða króna eftir ein­ungis 3-4 ár er háð marg­vís­legum óvissu­þáttum og ytri skil­yrð­um. Það er t.a.m. óvíst hversu góður árángur næst í að auka tekjur Lands­virkj­unar af raf­orku­söl­unni. Og til að vel gangi má raf­orku­verðið á nor­ræna orku­mark­aðnum helst ekki verða mjög lágt og slæmt væri ef álverð yrði mjög lágt. Þá er ennþá óvíst hvort end­ur­samið verður við Elkem á þeim nótum sem Lands­virkjun gerir ráð fyr­ir. Og ekki er heldur víst hverju raf­orku­samn­ingur Lands­virkj­unar við Norð­urál muni nákvæm­lega skila í tekjur eftir að hann gengur í gildi á árinu 2019; það ræðst af verð­þró­un­inni á nor­ræna raf­orku­mark­aðn­um. Þarna eru því margir óvissu­þættir fyrir hendi.

Þá er líka óvíst hversu miklum tekjum um helm­ing­ur­inn af raf­orku­sölu Lands­virkj­unar muni skila, þ.e. vegna þess að þar er orku­verðið tengt álverði. Hér er að sjálf­sögðu átt við orku­samn­ing Lands­virkj­unar og Fjarða­áls (Alcoa), ásamt raf­orku­söl­unni til Norð­ur­áls (Cent­ury) fram á 2019. Um þessar tekjur ríkir veru­leg óvissa og sú óvissa veldur miklum vik­mörkum um það hvaða arð­greiðslna megi vænta frá Lands­virkjun á kom­andi árum. Álverð er sem sagt ennþá mik­il­vægur þáttur í afkomu Lands­virkj­un­ar. Svo er geng­is­þróun líka ávallt óvissu­þátt­ur; hér er jú rætt um arð­greiðslu í íslenskum krón­um.

Aukn­ing í arð­semi Lands­virkj­unar er eðli­leg og aðkallandi

Vert er að hafa í huga að miðað við stærð (fram­leiðslu­magn) Lands­virkj­unar yrðu arð­greiðslur af þess­ari stærð­argráðu, þ.e. 10-20 millj­arð­ar, engin ósköp. Fremur mætti þar tala um eðli­legan arð, svo sem ef miðað er við sam­bæri­legan rekstur á Norð­ur­lönd­un­um. Lands­virkjun hefur í ára­tugi skilað lít­illi arð­semi og hefur þar að jafn­aði staðið tals­vert að baki t.d. nor­rænum raf­orku­fyr­ir­tækjum í rík­i­s­eigu.

Góð tíð­indi fyrir eig­anda Lands­virkj­unar

Hér í lokin má svo sjá töflu sem sýnir hvernig arð­greiðslur Lands­virkj­unar gætu mögu­lega þró­ast á kom­andi árum. Þarna er vel að merkja um að ræða mögu­lega sviðs­mynd en ekki spá. Þessi sviðs­mynd er raun­hæf að gefnum til­teknum for­send­um, en þær for­sendur geta hæg­lega breyst. Þess vegna er t.a.m. ekki víst að það muni ganga svona hratt að auka arð­greiðsl­urnar og kannski ennþá síður lík­legt að nákvæm­lega þessi spá muni ganga eft­ir.

Í töfl­unni er t.d. gert ráð fyrir því að árlegar tekjur Lands­virkj­unar af Norð­ur­áli og Elkem auk­ist brátt um hátt í sex millj­arða króna. Sem er að sjálf­sögðu óvíst og kann að vera full bjart­sýnt f.h. Lands­virkj­un­ar, m.a. með hlið­sjón af því að nú er verið að spá mjög lágu raf­orku­verði á nor­ræna orku­mark­aðnum á kom­andi árum. Umrædd sviðs­mynd er því háð marg­vís­legum fyr­ir­vör­um. En er engu að síður vís­bend­ing eða til­laga um það hvaða staða gæti verið framundan hjá Lands­virkjun m.t.t. arð­greiðslna.

Mögu­leik­inn á 10-20 millj­arða króna arð­greiðslu Lands­virkj­unar á allra næstu árum er sem sagt til staðar þó svo að marg­vís­legir óvissu­þættir séu fyrir hendi. Það hljóta að vera ánægju­leg tíð­indi fyrir eig­anda fyr­ir­tæk­is­ins, sem er íslenska rík­ið. Meiri og nákvæm­ari upp­lýs­ingar um arð­greiðslur Lands­virkj­unar kunna svo að koma fram á árs­fundi fyr­ir­tæk­is­ins sem fer fram í dag; mið­viku­dag­inn 26. apr­íl. Áhuga­sömum um orku­mál má einnig benda á skrif á vefnum Medi­um.com.



Tillagan um breytingu á skilyrðum fyrir stjórn FME kemur frá fjármálaráðuneytinu
Starfshópur fjallaði um hæfisskilyrði þeirra sem geta tekið sæti í stjórn Fjármálaeftirlitsins.
Kjarninn 20. nóvember 2018
Trump styður Sádi-Arabíu og olían hríðfellur
Eftir að Donald Trump lýsti yfir stuðningi við Sádí-Arabíu vegna morðsins á Jamal Khashoggi hrundi verðið á hráolíu.
Kjarninn 20. nóvember 2018
Raunverð fasteigna hækkað um 1,3 prósent undanfarið ár
Að teknu tilliti til verðbólgu hefur fasteignaverð lítið sem ekkert hækkað í eitt ár.
Kjarninn 20. nóvember 2018
Til lítils að fjölga leikskólarýmum ef leikskólarnir standa ómannaðir
Sjálfstæðismenn telja áætlanir meirihlutans í borginni ekki ganga upp.
Kjarninn 20. nóvember 2018
Baldur Blöndal
Gleymdur tími
Kjarninn 20. nóvember 2018
Bláa lónið
Grímur kaupir hlut Horns II í Bláa lóninu
Breyting hefur orðið á eignarhaldi í Bláa Lóninu en samningur hefur verið gerður um kaup Kólfs ehf., eignarhaldsfélags í meirihlutaeigu Gríms Sæmundsen, á hlut Horns II í Hvatningu hf. en Hvatning heldur á um 40% hlut í Bláa Lóninu hf..
Kjarninn 20. nóvember 2018
Heimavellir voru skráðir á markað fyrr á þessu ári.
Heimavellir ákveða að selja fleiri fasteignir
Í skráningarlýsingu Heimavalla frá því í vor kom fram að félagið ætlaði að selja fasteignir fyrir tíu milljarða fyrir árslok 2020. Nú hefur það ákveðið að selja eignir fyrir 17 milljarða á tímabilinu.
Kjarninn 20. nóvember 2018
Vandræði á Facebook
Gengið hefur brösulega fyrir notendur samfélagsmiðilsins Facebook að skoða efni á síðunni síðan í hádeginu í dag.
Kjarninn 20. nóvember 2018
Meira úr sama flokkiAðsendar greinar
None