Veruleg hækkun á arðgreiðslu strax á næsta ári?

Margt bendir til þess að íslenska ríkið muni fá töluvert hærri arðgreiðslur á næstu árum vegna reksturs Landsvirkjunar heldur en verið hefur raunin undanfarin ár.

Auglýsing

Lands­virkjun boðar að arð­greiðslur muni brátt hækka úr 1,5 millj­arði í 10-20 millj­arða króna og að þetta muni ger­ast á næstu 3-4 árum. Þ.e. að arð­greiðsl­urnar tífald­ist og jafn­vel rúm­lega það á ein­ungis örfáum árum. Það yrði gríð­ar­lega mikil og snögg hækkun arð­greiðslna. Og þessi sviðs­mynd Lands­virkj­unar virð­ist raun­hæf. Það hljóta að vera afskap­lega ánægju­leg tíð­indi fyrir eig­anda fyr­ir­tæk­is­ins; íslenska rík­ið.

Úr 1,5 millj­arði 2017 í 10-20 millj­arða á næstu 3-4 árum

Arð­greiðsla Lands­virkj­unar und­an­farin ár hefur verið 1,5 millj­arður króna. Sam­kvæmt rúm­lega mán­að­ar­gam­alli kynn­ingu fyr­ir­tæk­is­ins á upp­gjöri árs­ins 2016 á að byrja að auka arð­greiðsl­urnar eftir 1-2 ár. Og að þær muni fara í 10-20 millj­arða króna á næstu 3-4 árum.

Ekki hefur komið fram hvernig þetta á nákvæm­lega að ger­ast. Stefnan virð­ist þó sú að á næsta ári eða ekki síðar en 2019 verði unnt að auka arð­greiðsl­una um þó nokkra millj­arða. Og brátt muni svo arð­greiðslan fara yfir millj­arða­tug­inn og svo teygja sig í átt að u.þ.b. 15 millj­örðum króna og jafn­vel í 20 millj­arða króna. Á örfáum árum.

Auglýsing

Arð­greiðslur áttu að aukast jafn­vel strax 2017

Það er vel að merkja svo að vænt­ingar Lands­virkj­unar frá árinu 2015 um vax­andi arð­greiðslur eftir „tvö til þrjú ár“ eiga ennþá eftir að raun­ger­ast. Núna tveimur árum síðar er arð­greiðslan ennþá í 1,5 millj­arði króna, rétt eins og verið hefur und­an­farin ár. Og sá arður sem greiddur er núna, sbr. árs­reikn­ingur fyrir rekstr­ar­árið 2016, er minni í USD en greiddur var vegna rekstr­ar­árs­ins 2014 (USD er upp­gjörs­mynt Lands­virkj­un­ar). Að því leyti hefur arð­greiðsla Lands­virkj­unar í reynd minnkað síðan 2014. Og bæði rekstr­ar­hagn­aður og nettó­hagn­aður fyr­ir­tæk­is­ins vegna árs­ins 2016 var minni en vegna árs­ins 2015.

Lágt álverð heldur aftur af arð­greiðslu­getu Lands­virkj­unar

Mark­mið eða vænt­ingar Lands­virkj­unar frá 2015 um hækk­andi arð­greiðslur eftir 2-3 ár geta ennþá gengið eft­ir. Þ.e. ef arð­greiðslan eykst árið 2018, þ.e. vegna rekstr­ar­árs­ins 2017. Það er því ekki svo að vænt­ingar Lands­virkj­unar um auknar arð­greiðslur hafi ekki gengið eft­ir. En spyrja má af hverju arð­greiðslan jókst ekki strax nú í ár?

Svarið við þeirri spurn­ingu er senni­lega að álverð hafi verið lægra en vænt­ingar voru um, svo og gengi krón­unn­ar. Hvort tveggja hefur haldið aftur af arð­greiðslu­mögu­leikum Lands­virkj­un­ar. Hefði álverð hækkað hraðar og meira en raunin hefur verið hefði arð­greiðslan senni­lega auk­ist strax árið 2017. Og Lands­virkjun hefur vel að merkja ekki slegið af vænt­ing­unum og boðar núna að hækka arð­greiðslur úr 1,5 millj­arði í 10-20 millj­arða króna á næstu 3-4 árum.

Mikil vik­mörk

Vik­mörkin þarna eru mik­il; mik­ill munur er á því hvort arð­greiðsla eftir 3-4 ár verði 10 millj­arðar eða 20 millj­arðar króna. Þessi miklu vik­mörk skýr­ast senni­lega fyrst og fremst af óviss­unni um þróun raf­orku­verðs og þróun álverðs. Það hvort arð­greiðslur nái brátt 10 eða 20 millj­örðum króna strax um eða upp úr 2020 mun sem sagt ráð­ast mjög af þróun tekna Lands­virkj­unar af raf­orku­söl­unni og þar er álverð stór áhrifa­þátt­ur. Fleira kemur þó til og óvissu­þætt­irnir eru marg­ir.

Minni fram­kvæmd­ir, minni afborg­anir skulda og hækk­andi orku­verð

Fari arð­greiðslur Lands­virkj­unar vel yfir 10 millj­arða króna strax á næstu árum yrði það mun hrað­ari aukn­ing arð­greiðslna en grein­ar­höf­undur gerði ráð fyrir í nýlegri grein hér á Kjarn­anum. Mun­ur­inn þarna felst einkum í því að meiri sam­dráttur virð­ist áætl­aður í fram­kvæmdum Lands­virkj­unar en grein­ar­höf­undur bjóst þá við. Þar með verða meiri fjár­munir fyrir hendi til að greiða arð.

Sam­kvæmt áður­nefndri nýlegri kynn­ingu fyr­ir­tæk­is­ins kemur fram að þeir fjár­munir sem muni skapa þessa miklu aukn­ingu á arð­greiðslum eigi sér þrenns konar upp­sprett­ur:

  1. Sam­dráttur í fram­kvæmd­um, þ.e. minna virkjað en verið hefur og minna tekið af veltufé til fram­kvæmda.
  2. Minni afborg­anir skulda, enda hafa skuldir farið lækk­andi (og láns­hæfi fyr­ir­tæk­is­ins batnað og vextir því orðið lægri en ella).
  3. Aukn­ing á rekstr­ar­tekj­um, sem kemur til vegna hækk­andi raf­orku­verðs, þ.e. hærra með­al­verð fæst fyrir hverja selda fram­leiðslu­ein­ingu.

Lítið virkjað á næstu árum

Eins og áður sagði skiptir hér veru­legu máli að Lands­virkjun hyggst nú verja minna fjár­magni í virkj­un­ar­fram­kvæmd­ir. Einnig skiptir miklu að vegna lækk­andi skulda fer nú almennt minna fé í afborg­anir lána og vaxta­greiðslur og það skapar aukið svig­rúm til arð­greiðslna.

Sú þróun að nú muni hægja á virkj­un­ar­fram­kvæmdum af hálfu Lands­virkj­unar kemur kannski sumum á óvart. Sér­stak­lega í ljósi þess að und­an­farin miss­eri hefur tals­verð umræða verið um það hér­lendis að það jaðri við raf­orku­skort í land­inu.

Á móti kemur að næstu árin má nýta til und­ir­búa nýjar fram­kvæmd­ir, sem svo gætu farið á fullt eftir fáein ár. Það ætti því að vera óþarfi að ótt­ast raf­orku­skort. Svo er það vel að merkja Lands­virkjun sem útvegar kís­il­veri United Sil­icon raf­magn, en þar mun nú allt vera stopp og nokkuð óvíst um fram­haldið. Það er því ekki úti­lokað að þar losni um raf­orku, sem að vísu er ekki mjög mikið magn. Þetta er auka­at­riði en gæti sem sagt skipt máli.

Tekið skal fram að ekki liggja fyrir nákvæmar upp­lýs­ingar um áætl­aðar fram­kvæmdir Lands­virkj­unar á næstu árum. Þess vegna er erfitt að áætla af nákvæmni t.a.m. hversu stórum hluta af veltufé sínu Lands­virkjun hyggst verja til slíkra verk­efna. Og því aug­ljós­lega vand­kvæðum bundið fyrir utan­að­kom­andi að meta hversu mikil áhrif fram­kvæmdir koma til með að hafa á arð­greiðslu­get­una.

Tekju­ó­vissa gæti haldið aftur af arð­greiðslum

Áætl­anir Lands­virkj­unar um að arð­greiðsla geti farið í allt að 20 millj­arða króna eftir ein­ungis 3-4 ár er háð marg­vís­legum óvissu­þáttum og ytri skil­yrð­um. Það er t.a.m. óvíst hversu góður árángur næst í að auka tekjur Lands­virkj­unar af raf­orku­söl­unni. Og til að vel gangi má raf­orku­verðið á nor­ræna orku­mark­aðnum helst ekki verða mjög lágt og slæmt væri ef álverð yrði mjög lágt. Þá er ennþá óvíst hvort end­ur­samið verður við Elkem á þeim nótum sem Lands­virkjun gerir ráð fyr­ir. Og ekki er heldur víst hverju raf­orku­samn­ingur Lands­virkj­unar við Norð­urál muni nákvæm­lega skila í tekjur eftir að hann gengur í gildi á árinu 2019; það ræðst af verð­þró­un­inni á nor­ræna raf­orku­mark­aðn­um. Þarna eru því margir óvissu­þættir fyrir hendi.

Þá er líka óvíst hversu miklum tekjum um helm­ing­ur­inn af raf­orku­sölu Lands­virkj­unar muni skila, þ.e. vegna þess að þar er orku­verðið tengt álverði. Hér er að sjálf­sögðu átt við orku­samn­ing Lands­virkj­unar og Fjarða­áls (Alcoa), ásamt raf­orku­söl­unni til Norð­ur­áls (Cent­ury) fram á 2019. Um þessar tekjur ríkir veru­leg óvissa og sú óvissa veldur miklum vik­mörkum um það hvaða arð­greiðslna megi vænta frá Lands­virkjun á kom­andi árum. Álverð er sem sagt ennþá mik­il­vægur þáttur í afkomu Lands­virkj­un­ar. Svo er geng­is­þróun líka ávallt óvissu­þátt­ur; hér er jú rætt um arð­greiðslu í íslenskum krón­um.

Aukn­ing í arð­semi Lands­virkj­unar er eðli­leg og aðkallandi

Vert er að hafa í huga að miðað við stærð (fram­leiðslu­magn) Lands­virkj­unar yrðu arð­greiðslur af þess­ari stærð­argráðu, þ.e. 10-20 millj­arð­ar, engin ósköp. Fremur mætti þar tala um eðli­legan arð, svo sem ef miðað er við sam­bæri­legan rekstur á Norð­ur­lönd­un­um. Lands­virkjun hefur í ára­tugi skilað lít­illi arð­semi og hefur þar að jafn­aði staðið tals­vert að baki t.d. nor­rænum raf­orku­fyr­ir­tækjum í rík­i­s­eigu.

Góð tíð­indi fyrir eig­anda Lands­virkj­unar

Hér í lokin má svo sjá töflu sem sýnir hvernig arð­greiðslur Lands­virkj­unar gætu mögu­lega þró­ast á kom­andi árum. Þarna er vel að merkja um að ræða mögu­lega sviðs­mynd en ekki spá. Þessi sviðs­mynd er raun­hæf að gefnum til­teknum for­send­um, en þær for­sendur geta hæg­lega breyst. Þess vegna er t.a.m. ekki víst að það muni ganga svona hratt að auka arð­greiðsl­urnar og kannski ennþá síður lík­legt að nákvæm­lega þessi spá muni ganga eft­ir.

Í töfl­unni er t.d. gert ráð fyrir því að árlegar tekjur Lands­virkj­unar af Norð­ur­áli og Elkem auk­ist brátt um hátt í sex millj­arða króna. Sem er að sjálf­sögðu óvíst og kann að vera full bjart­sýnt f.h. Lands­virkj­un­ar, m.a. með hlið­sjón af því að nú er verið að spá mjög lágu raf­orku­verði á nor­ræna orku­mark­aðnum á kom­andi árum. Umrædd sviðs­mynd er því háð marg­vís­legum fyr­ir­vör­um. En er engu að síður vís­bend­ing eða til­laga um það hvaða staða gæti verið framundan hjá Lands­virkjun m.t.t. arð­greiðslna.

Mögu­leik­inn á 10-20 millj­arða króna arð­greiðslu Lands­virkj­unar á allra næstu árum er sem sagt til staðar þó svo að marg­vís­legir óvissu­þættir séu fyrir hendi. Það hljóta að vera ánægju­leg tíð­indi fyrir eig­anda fyr­ir­tæk­is­ins, sem er íslenska rík­ið. Meiri og nákvæm­ari upp­lýs­ingar um arð­greiðslur Lands­virkj­unar kunna svo að koma fram á árs­fundi fyr­ir­tæk­is­ins sem fer fram í dag; mið­viku­dag­inn 26. apr­íl. Áhuga­sömum um orku­mál má einnig benda á skrif á vefnum Medi­um.com.



Ert þú í Kjarnasamfélaginu?

Kjarninn er opinn vefur en líflínan okkar eru frjáls framlög frá lesendum, Kjarnasamfélagið. Sú stoð undir reksturinn er okkur afar mikilvæg.

Með því að skrá þig í Kjarnasamfélagið gerir þú okkur kleift að halda áfram að vinna í þágu almennings og birta vandaðar fréttaskýringar, djúpar greiningar á efnahagsmálum og annað fréttatengt gæðaefni. 

Kjarninn hefur verið til taks fyrir kröfuharða lesendur undanfarin sjö ár og við ætlum okkur að standa vaktina áfram. 

Fyrir þá sem nú þegar eru stoltir styrkjendur Kjarnans þá leyfum við okkur að benda á að hægt er að óska eftir að hækka mánaðarlega framlagið með því að senda póst á takk@kjarninn.is


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Þriðjungsfjölgun í Siðmennt á rúmu einu og hálfu ári
Af trúfélögum bætti Stofnun múslima á Íslandi við sig hlutfallslega flestum meðlimum á síðustu mánuðum. Meðlimum þjóðkirkjunnar heldur áfram að fækka en hlutfallslega var mesta fækkunin hjá Zúistum.
Kjarninn 11. júlí 2020
Aldís Hafsteinsdóttir, formaður Sambands íslenskra sveitarfélaga og bæjarstjóri Hveragerðis.
„Við þurfum fleiri ferðamenn“
Formaður Sambands íslenskra sveitarfélaga telur nauðsynlegt að fleiri ferðamenn komi til Íslands sem fyrst og vill breytingar á fyrirkomulagi skimana á Keflavíkurflugvelli.
Kjarninn 11. júlí 2020
Gunnar Hólmsteinn Ársælsson
Frekju og yfirgangi Ísraels engin takmörk sett
Kjarninn 11. júlí 2020
Sjávarútvegurinn hefur bætt við sig störfum á meðan hart hefur verið í ári hjá ferðaþjónustunni.
Ferðaþjónustan skreppur saman en sjávarútvegurinn er í sókn
Rúmlega helmingi færri störfuðu í ferðaþjónustu á síðasta ársfjórðungi miðað við árið á undan. Störfum í sjávarútvegi hefur hins vegar fjölgað um helming.
Kjarninn 11. júlí 2020
„Þegar dætrum mínum var ógnað, náðu þeir mér“
Þegar Guðrún Jónsdóttir gekk inn í Kvennaathvarfið árið 1988 til að taka sína fyrstu vakt mætti henni kasólétt kona með glóðarauga. Hún hafði gengið inn í heim sem hafði fram til þessa verið henni gjörsamlega hulinn. „Ég grét í heilan sólarhring.“
Kjarninn 11. júlí 2020
Eldishús með Aviary Pro 10 varpkerfi frá Hellmann sambærilegt kerfum sem verða í notkun að Vallá.
Stjörnuegg vill fjölga fuglum í allt að 95 þúsund að Vallá
Fyrirtækið Stjörnuegg hf. áformar breytingar á eldishúsum sínum að Vallá á Kjalarnesi sem yrðu til þess að hægt væri að koma þar fyrir 95 þúsund fuglum í stað 50 þúsund nú. Slíkum fjölda fylgja um 3.500 tonn af hænsnaskít á ári.
Kjarninn 11. júlí 2020
Kristján Þór Júlíusson, sjávarútvegs- og landbúnaðarráðherra.
Kvótaþak óbreytt í tillögum – sem og hvað aðilar þurfi að eiga hvor í öðrum til að teljast tengdir
Lokaskýrsla verkefnastjórnar um bætt eftirlit með fiskveiðiauðlindinni hefur litið dagsins ljós og hefur hún verið afhent Kristjáni Þór Júlíussyni, sjávarútvegsráðherra. Einn stjórnarmeðlimur setur sérstakan fyrirvara við skýrsluna.
Kjarninn 10. júlí 2020
Pottersen
Pottersen
Pottersen – 39. þáttur: Naumlega sloppið!
Kjarninn 10. júlí 2020
Meira úr sama flokkiAðsendar greinar
None